Đa dạng biện pháp bảo vệ đối tượng yếu thế

(PLO) - Người nghèo và những người thuộc nhóm đối tượng yếu thế trong xã hội là những đối tượng dễ bị tổn thương nên cần được Nhà nước và xã hội quan tâm đặc biệt. Bên cạnh chế tài hình sự, chế tài hành chính cũng là một trong những biện pháp để xử lý các hành vi xâm hại tới quyền của nhóm đối tượng này.
Đa dạng biện pháp bảo vệ đối tượng yếu thế Hình minh họa

Dưới góc độ pháp luật về tư pháp hình sự, người nghèo và nhóm đối tượng yếu thế được bảo vệ dưới 2 góc độ: xử lý nghiêm hành vi xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đối tượng này; tạo các điều kiện thuận lợi để đảm bảo cho các đối tượng này được tiếp cận các quyền khi tham gia tố tụng như những người bình thường khác. 

Ngoài các nguyên tắc tôn trọng và bảo vệ quyền con người, quyền công dân được quy định trong Hiến pháp năm 2013 thì Bộ luật Hình sự năm 2015 là cơ sở pháp lý quan trọng để xử lý nghiêm hành vi xâm phạm đối tượng yếu thế và người nghèo, đồng thời hướng dẫn việc áp dụng chính sách xử lý có tính hướng thiện khi các đối tượng này thực hiện hành vi vi phạm. Còn trong Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015, một trong những nguyên tắc cơ bản là bảo đảm quyền bình đẳng trước pháp luật. Cụ thể, mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt dân tộc, giới tính, tín ngưỡng, tôn giáo, thành phần và địa vị xã hội. Do đó, khi tham gia quan hệ tố tụng hình sự thì người nghèo, những người yếu thế trong xã hội đều được bảo vệ quyền và lợi ích của mình như các đối tượng khác.

Ngoài các văn bản luật trong lĩnh vực tư pháp hình sự thì Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 cũng có những quy định cá biệt trên cơ sở xem xét đặc điểm riêng của nhóm đối tượng này để đảm bảo lợi ích của họ. Theo đó, Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định người vi phạm hành chính là phụ nữ mang thai, người già yếu, người có bệnh hoặc khuyết tật làm hạn chế khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình thuộc trường hợp giảm nhẹ hành chính. Đồng thời những hành vi vi phạm hành chính đối với nhiều người, trẻ em, người già, người khuyết tật, phụ nữ mang thai là những trường hợp tăng nặng trách nhiệm hành chính.

Theo quy định của Luật này thì trường hợp áp dụng các biện pháp xử lý hành chính như đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc không áp dụng đối với phụ nữ đang nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi. Đối với người chưa đủ 18 tuổi vi phạm hành chính không áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc. Đối với phụ nữ mang thai khi đang chấp hành quyết định tại trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc bị ốm nặng mà được đưa về gia đình điều trị thì được miễn chấp hành phần thời gian còn lại, trong khi đó các đối tượng khác chỉ được tạm đình chỉ chấp hành quyết định. Luật cũng quy định việc tạm giữ người theo thủ tục hành chính cần có nơi tạm giữ riêng cho người chưa thành niên và phụ nữ.

Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 cũng quy định các hình thức xử phạt đối với người chưa thành niên bao gồm: cảnh cáo, phạt tiền và tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính. Các biện pháp xử lý hành chính áp dụng đối với người chưa thành niên gồm: giáo dục tại xã, phường, thị trấn và đưa vào trường giáo dưỡng. Đặc biệt, đây cũng là văn bản đầu tiên ghi nhận các biện pháp xử lý mang tính chuyển hướng đối với người chưa thành niên là nhắc nhở và quản lý tại gia đình. 

Ngoài ra, để bảo vệ quyền của một số đối tượng yếu thế như người khuyết tật, người cao tuổi, trẻ em, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 144/2013/NĐ-CP ngày 29/10/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính về bảo trợ, cứu trợ xã hội và bảo vệ, chăm sóc trẻ em. Nghị định số 144/2013/NĐ-CP cũng quy định mức xử phạt cụ thể đối với các hành vi bị cấm đối với trẻ em như: vi phạm quy định về khám bệnh, chữa bệnh cho trẻ em; về chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em; về cấm dụ dỗ, lôi kéo, ép buộc trẻ em đi lang thang, lợi dụng trẻ em lang thang để trục lợi; vi phạm quy định về cấm ngược đãi trẻ em; ngăn cản trẻ em tham gia các hoạt động xã hội…

Có thể thấy, vấn đề bảo vệ người nghèo và nhóm yếu thế ở nước ta trong thời gian qua đã được pháp luật tư pháp hình sự từng bước hoàn thiện và đạt những kết quả nhất định. Thời gian tới, cần tiếp tục phổ biến, quán triệt nội dung các quy định trên với người dân, đặc biệt là tới các đối tượng được thụ hưởng lợi ích từ các quy định này để tăng cường khả năng tiếp cận pháp luật, đảm bảo tốt nhất quyền và lợi ích của họ.

M.Khuê
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Thanh tra việc chấp hành pháp luật an toàn lao động tại nhiều tỉnh thành

Thanh tra việc chấp hành pháp luật an toàn lao động tại nhiều tỉnh thành
(PLVN) -Thông tin từ Bộ LĐTB&XH, từ ngày 1-31/5/2021 sẽ diễn ra Tháng hành động về ATVSLĐ năm 2021 với chủ đề “Tăng cường đánh giá, kiểm soát các nguy cơ rủi ro về an toàn, vệ sinh lao động và sự tham gia của an toàn, vệ sinh viên” nhằm đẩy mạnh các hoạt động phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và nâng cao năng suất lao động tại nơi làm việc. 

Sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW: Nhiều chuyển biến tích cực trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng

Sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW: Nhiều chuyển biến tích cực trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng
(PLVN) -  Đảng ủy Khối các cơ quan tỉnh Phú Thọ đã tổ chức Hội nghị Sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; sơ kết công tác xây dựng Đảng quý I và triển khai nhiệm vụ trọng tâm quý II/2021. 

Gỡ khó trong thi hành án tín dụng, ngân hàng

Gỡ khó trong thi hành án tín dụng, ngân hàng
(PLVN) -Đặc điểm nổi bật của án tín dụng, ngân hàng là có tài sản để đảm bảo cho các nghĩa vụ thi hành án. Tuy nhiên, việc xử lý loại tài sản này gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc.

Theseus - Anh hùng vĩ đại trong lịch sử Athens

Theseus - Anh hùng vĩ đại trong lịch sử Athens
(PLVN) - Là con trai của Aegeus và Aethra, Theseus được coi là anh hùng vĩ đại nhất trong lịch sử Athens, vị vua đã quản lý để thống nhất Attica về mặt chính trị dưới sự bảo trợ của Athens. Chàng đã cứu trẻ em Athens thoát khỏi nanh vuốt quái vật Minotaur, nhưng việc chàng bắt cóc Persephone và chạm trán với Hades đã gây bao phiền toái, cuối cùng chàng phải lìa đời trong đau khổ.
Tà Xùa mây trắng bay

Tà Xùa mây trắng bay

Thuộc huyện Bắc Yên (Sơn La), xã vùng cao Tà Xùa được khách du lịch ưu ái gọi là “Thiên đường mây”. Không chỉ là điểm sáng trên bản đồ du lịch tỉnh, Tà Xùa còn hấp dẫn với hai đặc sản nổi tiếng là chè Shan Tuyết cổ thụ và quả táo mèo.

Pháp luật xử lý hành vi giả chết rồi tổ chức đám tang như thế nào?

Pháp luật xử lý hành vi giả chết rồi tổ chức đám tang như thế nào?
(PLVN) - Những ngày qua, người dân huyện Cù Lao Dung, tỉnh Sóc Trăng bàn tán xôn xao về vụ gia đình ông Nguyễn Văn Liệt (59 tuổi, trú ấp Phước Hòa A, thị trấn Cù Lao Dung) tổ chức đám tang giả cho bà Trần Thị Tuyến (56 tuổi, vợ ông Liệt). Dưới góc độ pháp lý, nếu bà Tuyến giả chết nhằm mục đích trốn nợ thì có thể bị cơ quan điều tra xử lý về hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. 

Vụ tranh chấp đất kéo dài cả chục năm tại Quảng Ngãi

Vụ tranh chấp đất kéo dài cả chục năm tại Quảng Ngãi
(PLVN) - Kháng nghị đề nghị hủy bản án sơ thẩm và phúc thẩm, TANDTC cho rằng nguyên đơn đã không đăng ký, kê khai, không sử dụng đất từ năm 1979 đến nay nên “không còn quyền sử dụng đất”. Tuy nhiên, phía nguyên đơn lại khẳng định thửa đất tranh chấp không thuộc trường hợp do Nhà nước giao nên không thể áp dụng quy định trên.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376