Chủ tàu cá có phải mua cả BHXH bắt buộc và BH tại các doanh nghiệp kinh doanh BH?

(PLO) - Không có ngư dân nào được chủ tàu tham gia bảo hiểm (BH) tai nạn lao động (TNLĐ) - bệnh nghề nghiệp (BNN) bắt buộc theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội (BHXH), nhưng lại có đến 92,9% ngư dân được mua “Bảo hiểm tai nạn thuyền viên” (BHTNTV) bắt buộc của các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm (DNKDBH). Vậy đâu là nguyên nhân của thực trạng này? 
Chủ tàu cá có phải mua cả BHXH bắt buộc và BH tại các doanh nghiệp kinh doanh BH?

Tham gia Bảo hiểm xã hội hay mua bảo hiểm của các doanh nghiệp?

Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, người làm việc theo hợp đồng lao động (HĐLĐ) không xác định thời hạn, HĐLĐ xác định thời hạn, HĐLĐ theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, người làm việc theo HĐLĐ có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng…, thì thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Theo Luật Việc làm, người lao động phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) khi làm việc theo HĐLĐ không xác định thời hạn, HĐLĐ xác định thời hạn, HĐLĐ theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng.

Còn Luật An toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) quy định người sử dụng lao động (NSDLĐ) phải có trách nhiệm tham gia BH TNLĐ - BNN  cho người lao động (NLĐ) thuộc trường hợp bắt buộc tham gia BHXH theo Luật BHXH. 

Như vậy, BHXH bắt buộc bao gồm các loại BH thành phần là: BHXH (hưu trí và tử tuất), BH TNLĐ - BNN, BHTN, bảo hiểm y tế (BHYT). Đây là loại hình BH do Nhà nước tổ chức, đảm bảo hài hòa được quyền lợi của NLĐ, NSDLĐ, đảm bảo an sinh xã hội.

Tuy nhiên, cũng với chính sách BHTNTV (thực chất là BH TNLĐ - BNN), Bộ Tài chính có Quyết định số 128/1999/QĐ-BTC ngày 25/10/1999 về việc ban hành quy tắc, biểu phí, số tiền BHTNTV và BH mọi rủi ro thân tàu đối với phương tiện đánh bắt hải sản xa bờ thì “Doanh nghiệp bảo hiểm, thuyền viên làm việc và sinh hoạt trên các phương tiện nghề cá có nghĩa vụ thực hiện chế độ bảo hiểm bắt buộc tai nạn thuyền viên”. Nghị định số 66/2005/NĐ-CP ngày 19/5/2005 của Chính phủ về đảm bảo an toàn cho người và tàu cá hoạt động thuỷ sản cũng quy định đối với thuyền viên phải có “Giấy chứng nhận bảo hiểm thuyền viên”. Tương tự, Nghị định số 71/2015/NĐ-CP ngày 03/9/2015 của Chính phủ về quản lý hoạt động của người, phương tiện trong khu vực biên giới biển Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đối với thuyền viên phải có “Giấy chứng nhận bảo hiểm thuyền viên theo quy định của pháp luật”. Nghị định số 103/2013/NĐ-CP ngày 12/9/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính (XPVPHC) đối với hành vi không mua BHTNTV cho thuyền viên làm việc trên tàu cá theo quy định của pháp luật từ 2 triệu đến 5 triệu đồng.

Quy định trên cho thấy, quyền lợi của ngư dân khi bị TNLĐ được pháp luật bảo vệ bởi việc bắt buộc NSDLĐ (chủ tàu) phải đồng thời tham gia BH TNLĐ – BNN cho họ nếu thuộc trường hợp BHXH bắt buộc theo Luật BHXH, Luật ATVSLĐ và BHTNTV theo các Nghị định và Quyết định của Bộ Tài chính. 

Văn bản dưới luật đang nghiêng về bảo vệ quyền lợi cho doanh nghiệp

Qua kết quả khảo sát 155 phiếu của 155 ngư dân làm việc trên tàu cá của các doanh nhiệp đánh bắt thuỷ sản của Kiên Giang thì số năm lao động (LĐ) trên biển bình quân của  mỗi ngư dân là 11 năm, trong đó thời gian ngắn nhất là 01 năm và thời gian LĐ dài nhất là 40 năm. Nghiên cứu còn nhận thấy, thời gian LĐ của ngư dân trên biển trong một năm: bình quân là 10,26 tháng, ít nhất là 7 tháng, nhiều nhất là 12 tháng và đa số các ngư dân LĐ trên biển khoảng 10 tháng. Từ đó, có thể đi đến kết luận là hầu hết ngư dân làm việc trên tàu cá, nhất là tàu có công suất lớn đánh bắt xa bờ đều thuộc diện bắt buộc phải tham gia BHXH. Tuy nhiên, kết quả khảo sát cũng như thông tin của BHXH tỉnh cho biết: không có chủ tàu và ngư dân nào tham gia BHXH, BH TNLĐ - BNN, BHYT, BHTN,  nhưng lại có đến 92,9% ngư dân được chủ tàu mua BHTNTV của các DNKDBH. Nguyên nhân của tồn tại này thì nhiều, nhưng chủ yếu là do: 

Thứ nhất, bất cập trong tham gia BH TNLĐ - BNN bắt buộc: Luật ATVSLĐ bắt buộc NSDLĐ phải đóng BH TNLĐ - BNN thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo Luật BHXH, không bắt buộc phải mua BH TNLĐ tại các DNKDBH. Tuy nhiên, các văn bản như: Quyết định số 128/1999/QĐ-TTg, Nghị định số 66/2005/NĐ-CP, Nghị định số 71/2015/NĐ-CP, Nghị định số 103/2013/NĐ-CP lại quy định chủ tàu phải mua BHTNTV, XPVPHC đối với hành vi không mua BHTNTV, trong khi đó BHTNTV chỉ có ở DNKDBH. 

Thứ hai, tham gia BH TNLĐ - BNN cho thuyền viên, chủ tàu hàng tháng phải đóng BHXH, BH TNLĐ - BNN, BHYT, BHTN cho NLĐ một khoản tiền đáng kể là 21% trên quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, trong đó BH TNLĐ - BNN là 0,5%. Ví dụ: một ngư dân tiền lương một tháng là 12 triệu đồng (bao gồm cả tiền lương cố định và tiền lương theo sản phẩm đánh bắt) thì chủ tàu phải đóng BH TNLĐ - BNN cho họ một năm là  720.000 đồng. Quy định này là hoàn toàn phù hợp, hài hoà lợi ích giữa NLĐ và NSDLĐ, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, đảm bảo an sinh xã hội. Tuy nhiên, nếu chủ tàu mua BHTNTV của DNKDBH thì mức tối thiểu chỉ là 28.000 đồng/thuyền viên/năm, theo đó mức chi trả của DNKDBH theo mức phí này cũng rất thấp, tối đa là 10 triệu đồng/vụ tai nạn. 

Thứ ba, tất cả các tàu cá xuất - nhập bến phải chịu sự kiểm soát của Trạm/Đồn Biên phòng, trong đó thuyền viên trên tàu cá phải có danh sách thuyền viên, có BHTNTV… Bên cạnh, Bộ đội Biên phòng có quyền XPVPHC “đối với hành vi không mua bảo hiểm thuyền viên theo quy định của pháp luật” theo Nghị định số 103/2013/NĐ-CP, mà không có quyền XPVPHC về hành vi “không tham gia BHXH”, “chậm đóng BHXH bắt buộc” theo Nghị định số 95/2013/NĐ-CP ngày 22/8/2013 của Chính phủ. 

Thứ tư, các DNKDBH có chính sách linh hoạt, chấp nhận bán BH TNLĐ cho thuyền viên theo số lượng người/tàu cá/năm mà không cần họ tên NLĐ cụ thể, trong khi đó tham gia BH TNLĐ - BNN tại BHXH phải có danh sách NLĐ cụ thể. Đóng BHXH, mỗi NLĐ được cấp một “Sổ bảo hiểm xã hội” (không thể hiện BH TNLĐ – BNN) và “Thẻ bảo hiểm y tế”. Mua BHTNTV, NSDLĐ  được cấp “Giấy chứng nhận bảo hiểm tàu cá” hoặc “Giấy chứng nhận khai thác hải sản” trong đó thể hiện các loại hình BH như: Thân tàu, ngư lưới cụ, rủi ro đặc biệt, trách nhiệm dân sự của chủ tàu, tai nạn thuyền viên. 

Thử đặt phép tính: Ngư dân có mức lương 12 triệu đồng/tháng bị TNLĐ với mức suy giảm khả năng LĐ là 5%. Nếu tham gia BH TNLĐ - BNN thì được bồi thường 1,5 x 12 triệu = 18 triệu đồng, BHXH trợ cấp một lần 5 x 1.300.000 đồng (tháng lương cơ sở) = 6.500.000 đồng. Tổng cộng ngư dân bị TNLĐ được hưởng từ NSDLĐ và BHXH là 24.500.000 đồng (theo điểm a khoản 4 Điều 38 và điểm a khoản 2 Điều 48 Luật ATVSLĐ). Ngoài ra, BHXH còn trợ cấp hàng tháng, trợ cấp phục vụ, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp...nếu đáp ứng điều kiện % suy giảm khả năng LĐ. Tuy nhiên, nếu mua BHTNTV với mức tối thiểu là 28.000 đồng/năm/ngư dân thì mức tối đa DNKDBH và chủ tàu trả cho ngư dân bị tai nạn một lần chỉ là 18 triệu đồng theo quy định tại điểm a khoản 4 Điều 38 và khoản 3 Điều 39 Luật ATVSLĐ, không có các chế độ khác như BHXH.  

Với đặc thù làm việc trên biển, hàng ngày ngư dân phải luôn đối mặt với tai nạn, rủi ro rất cao đến từ thiên tai, nhân tai. Nhưng với những bất cập trong chính sách BH TNLĐ cho ngư dân nêu trên, 73.710 ngư dân của Kiên Giang và hàng triệu ngư dân trên cả nước đang bị thiệt thòi, quyền lợi của họ không được bảo đảm khi bị TNLĐ nếu không kịp thời sửa đổi, thay thế, hủy bỏ những văn bản quy phạm pháp luật không còn phù hợp hoặc trái luật, không ban hành chính sách BHXH về TNLĐ một cách linh hoạt. 

Bùi Đức Độ
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Phạt nặng vi phạm trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo

Phạt nặng vi phạm trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo

(PLVN) - Tại Dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị nhiều mức phạt nặng và phạm vi rộng hơn so với các văn bản hiện hành.

Đọc thêm

PGS.TS Hà Hùng Cường, nguyên Bộ trưởng Bộ Tư pháp: “PLVN đã góp phần nâng cao ý thức pháp luật toàn xã hội”

PGS.TS Hà Hùng Cường, nguyên Bộ trưởng Bộ Tư pháp: “PLVN đã góp phần nâng cao ý thức pháp luật toàn xã hội”
(PLVN) - Chia sẻ những kỷ niệm về Báo PLVN trong giai đoạn trước và sau khi Bộ Tư pháp ban hành Đề án Đổi mới hoạt động của Báo PLVN, PGS.TS Hà Hùng Cường, nguyên Bộ trưởng Bộ Tư pháp, cho biết: “Qua quá trình theo dõi sự phát triển của báo chí nói chung và báo chí nội chính, báo chí ngành, địa phương nói riêng, Báo PLVN có thời kỳ phát triển nhanh nhưng đến năm 2007 có “điểm chững lại” nên Bộ Tư pháp đã quyết định đổi mới Báo PLVN.

Mafia Ý bị lâm vào cảnh nợ nần

Mafia Ý bị lâm vào cảnh nợ nần
(PLVN) - Từ năm 2015 đến 2019, các nhà đầu tư quốc tế đã mua trái phiếu trị giá 1 tỷ euro, được bảo đảm bằng thu nhập của Ndrangheta - một trong những tập đoàn mafia có ảnh hưởng nhất ở Ý, tờ Financial Times đưa tin.
Muốn tóc mọc khỏe, đẹp, phải chăm từ “tế bào mầm tóc”

Muốn tóc mọc khỏe, đẹp, phải chăm từ “tế bào mầm tóc”

(PLVN) - Theo nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature Cell Biology, việc nuôi dưỡng tế bào mầm tóc phát triển là xu hướng đột phá vì tác động trúng đích, mang lại hiệu quả vượt trội trong điều trị rụng tóc, giúp tóc mọc nhanh, khỏe, dày mượt và đầy sức sống. 

Cần nhận thức sâu sắc, đầy đủ về công tác xây dựng đảng gắn với công tác chính trị, chuyên môn

Cần nhận thức sâu sắc, đầy đủ về công tác xây dựng đảng gắn với công tác chính trị, chuyên môn
(PLVN) -Hướng tới Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Tư pháp lần thứ XI, nhiệm kỳ 2020 – 2025, Bí thư Ban cán sự Đảng Bộ Tư pháp, Bộ trưởng Lê Thành Long đã gửi lời nhắn nhủ từng cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên phải nhận thức sâu sắc, đầy đủ về vị trí, vai trò của công tác xây dựng đảng gắn với công tác chính trị, chuyên môn hằng năm.
Cầu nối Đảng, Nhà nước, ngành Tư pháp với nhân dân

Cầu nối Đảng, Nhà nước, ngành Tư pháp với nhân dân

(PLVN) - 35 năm xây dựng và trưởng thành, tuổi đời PLVN chưa nhiều so với nền báo chí cách mạng nước nhà, nhưng mang đầy sức trẻ, sức sáng tạo, đã có nhiều cống hiến, đóng góp cho sự nghiệp báo chí và công cuộc đổi mới, xây dựng đất nước những năm vừa qua.

Báo Pháp luật Việt Nam: Tập thể “bản lĩnh, năng động, sáng tạo, hành động, đoàn kết, nghĩa tình”

Báo Pháp luật Việt Nam: Tập thể “bản lĩnh, năng động, sáng tạo, hành động, đoàn kết, nghĩa tình”
(PLVN) - Là cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp, những năm qua Báo PLVN luôn nỗ lực thực hiện tốt nhiệm vụ truyền thông về Bộ, ngành Tư pháp cũng như các vấn đề kinh tế - xã hội của đất nước. Nhân dịp kỷ niệm 35 năm ngày ra số báo đầu tiên (10/7/1985 – 10/7/2020), Báo PLVN trân trọng giới thiệu bài viết của Ủy viên Ban Cán sự Đảng, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh.

Vĩnh Phúc bầu bổ sung Phó Bí thư Tỉnh ủy

Vĩnh Phúc bầu bổ sung Phó Bí thư Tỉnh ủy
(PLVN) - Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đã tổ chức hội nghị lần thứ 33 về công tác cán bộ dưới sự chủ trì của bà Hoàng Thị Thúy Lan, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh; ông Trần Văn Vinh, Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; ông Nguyễn Văn Trì, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, 

Báo Pháp luật Việt Nam trong mắt Đại biểu Quốc hội

Báo Pháp luật Việt Nam trong mắt Đại biểu Quốc hội
(PLVN) - Nhân dịp kỷ niệm 35 năm ngày Báo PLVN ra số báo đầu tiên, một số Đại biểu Quốc hội đã có những chia sẻ nhận xét về các hoạt động của Báo cũng như sự phối hợp giữa Báo với các Đại biểu Quốc hội.

Ấn tượng tốt đẹp vì cộng đồng tại Nghệ An

Ấn tượng tốt đẹp vì cộng đồng tại Nghệ An
(PLVN) - Ngoài hoạt động chuyên môn, Báo PLVN đã tổ chức nhiều hoạt động an sinh xã hội như trao nhà tình nghĩa; trao cờ cho ngư dân ra khơi bám biển, trao tặng sổ tiết kiệm cho các đối tượng chính sách, tặng ấn phẩm Báo cho các điểm văn hóa xã, thôn bản ở miền núi, biên giới… tạo thêm dấu ấn tốt đẹp vì cộng đồng của Báo PLVN trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật nói về Báo Pháp luật Việt Nam

Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật nói về Báo Pháp luật Việt Nam
(PLVN) - Gửi trọn tình cảm, niềm tin vững chắc đối với Báo PLVN, cán bộ và công chức Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật (Bộ Tư pháp) luôn mong muốn Báo PLVN tiếp tục phát huy thành tựu, năng động, sáng tạo hơn nữa trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của Bộ, Ngành, nhất là trong việc đấu tranh phòng chống tham nhũng; hoàn thiện thể chế, giải quyết những vấn đề bức xúc liên quan đến đời sống của người dân, doanh nghiệp…

Người bạn tin cậy của Bộ đội Biên phòng

Người bạn tin cậy của Bộ đội Biên phòng
(PLVN) - Báo PLVN từ lâu đã trở thành người bạn thân thiết, tin cậy của cán bộ, chiến sĩ (CBCS) Bộ đội Biên phòng (BĐBP). Báo PLVN đã và đang từng ngày, từng giờ chuyển tải đến CBCS, BĐBP và đồng bào các dân tộc trên biên giới, đường lối, chủ trương của Đảng, đặc biệt là những kiến thức pháp luật thiết thực, bổ ích, góp phần nâng cao nhận thức về chấp hành pháp luật và tinh thần thượng tôn pháp luật cho quần chúng nhân dân, giữ ổn định an ninh chính trị - trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới.

Tiếng nói kết nối chính quyền và doanh nghiệp

Tiếng nói kết nối chính quyền và doanh nghiệp
(PLVN) - Hiện trên địa bàn TP Cần Thơ có hơn 70 cơ quan báo chí Trung ương và địa phương đăng ký hoạt động, trong đó Cơ quan đại diện Báo Pháp luật Việt Nam tại Đồng bằng sông Cửu Long (đóng tại Cần Thơ) được đánh giá là một trong những cơ quan báo chí có nhiều đóng góp cho hoạt động thông tin tuyên truyền của địa phương. 

Tiên phong truyền thông pháp luật, sáng tạo trong công tác Hội

Tiên phong truyền thông pháp luật, sáng tạo trong công tác Hội
(PLVN) - Là cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp được thành lập từ năm 1985 nhằm góp phần tuyên truyền pháp luật, phục vụ cho công cuộc Đổi mới của đất nước, đến nay Báo PLVN đã không ngừng lớn mạnh, từng bước khẳng định được chỗ đứng vững chắc trong lòng bạn đọc, trong hệ thống báo chí cách mạng Việt Nam. 35 năm qua, Báo PLVN có đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền, cùng giới báo chí cả nước góp phần xứng đáng vào công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước. 
Vai trò xung kích trên mặt trận văn hóa - tư tưởng

Vai trò xung kích trên mặt trận văn hóa - tư tưởng

(PLVN) - Việt Nam hiện đang trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh đó, yêu cầu, nhiệm vụ tiếp tục xây dựng hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân và vì dân được đặt ra rất cấp bách. Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng đã nhấn mạnh: “Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN do Đảng lãnh đạo là nhiệm vụ trọng tâm của đổi mới hệ thống chính trị...”. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬