Chế định xử lý tội cưỡng dâm dưới thời Lê Thánh Tông

(PLO) - Có thể nói, cưỡng dâm là một trong các hành vi thuộc tội phạm tình dục, pháp luật thời phong kiến nói chung và dưới thời Hậu Lê nói riêng chưa có khái niệm giải thích về tội danh này. Tuy nhiên, trong các đều luật đã có sự phân biệt giữa cưỡng dâm và các tội phạm khác như gian dâm, thông dâm, thông gian, hiếp dâm…
Chế định xử lý tội cưỡng dâm dưới thời Lê Thánh Tông Hình minh họa

Quy định tại nhiều văn bản luật cổ

Quốc triều hình luật (hay còn gọi Bộ luật Hồng Đức, Lê triều hình luật) được xây dựng, bổ sung, hoàn chỉnh trong các triều đại phong kiến Việt Nam thời Lê sơ. Bộ luật này được Vua Lê Thánh Tông ban hành vào năm 1483  trong thời gian ông lấy niên hiệu là Hồng Đức (1470-1497) nên trong dân gian và trong sử sách vẫn thường gọi bộ luật này là Luật Hồng Đức. Tất nhiên, cho đến nay vẫn còn có nhiều ý kiến khác nhau về thời điểm khởi thảo và thời điểm hoàn chỉnh Bộ luật này.

Thậm chí có điều luật còn nêu ra tình huống tương tự như trong khái niệm về tội cưỡng dâm của luật hình sự hiện đại. Ví dụ tại Điều 408 của Bộ Quốc triều hình luật nói trên quy định như sau: “Ngục quan và ngục lại, ngục tốt gian dâm với những đàn bà, con gái có việc kiện tụng thì xử tội nặng hơn tội gian dâm thường một bậc. Đàn bà con gái mà thuận tình thì giảm tội ba bậc, bị hiếp thì không xử tội”.

Trong sách “Thiên Nam dư hạ tập”, một văn bản luật đương thời cho biết vào năm Ất Dậu, niên hiệu Quang Thuận thứ 6 (1465), Vua Lê Thánh Tông ban bố nhiều điều lệ, trong đó cũng có quy định tương tự tại Điều 408 Quốc triều hình luật. Đó là quy định: “Ngục quan, ngục tốt thông dâm với nữ phạm nhân thì bị xử nặng tăng thêm 1 bậc so với tội thông dâm thông thường. Nữ phạm nhân nếu là thông dâm thì được giảm 3 bậc, nếu bị cưỡng dâm thì không bị bắt tội”.

Sử sách chép rằng, trong số các lệ được ban bố ngày 20/4/1476 (niên hiệu Hồng Đức thứ 7) có quy định về tội cưỡng dâm vợ người khác như sau: “Đạo trời có sinh có tử, chỉ biết thọ yểu, đạo lý của con người có nam có nữ phải có hôn nhân, đó là lẽ thường của vợ chồng lưu truyền mãi cho đời sau. Nguyễn Mỗ bất chấp điều luật, coi thường phép nước, phạm tội cưỡng dâm vợ người, bị xử tội lưu, thích chữ vào mặt, đánh 80 trượng”.

Về sau, mức hình phạt áp dụng cho kẻ phạm tội cưỡng dâm được tăng lên khi bộ Quốc triều hình luật (Bộ luật Hồng Đức) được chính thức ban hành vào năm 1483, niên hiệu Hồng Đức 14. Đây là bộ luật nổi bật nhất, quan trọng nhất và có vai trò đặc biệt trong lịch sử pháp quyền phong kiến Việt Nam gồm 16 chương, 722 điều chứa đựng nhiều nội dung tiến bộ được xem là chuẩn mực của nền cổ luật nước ta tồn tại qua nhiều triều đại.

Về tội cưỡng dâm, Điều 403 thuộc chương Thông gian của Quốc triều hình luật có quy định mức hình phạt như sau: “Cưỡng dâm thì xử tội lưu đày hay tội chết và phải nộp tiền hơn tiền tạ về tội gian dâm thường một bậc. Nếu làm người đàn bà bị chết thì thì điền sản kẻ phạm tội phải trả cho người nhà người chết”.

Như vậy với tội cưỡng dâm, hình phạt nhẹ nhất là lưu đày, cao nhất là tử hình.Cụ thể, tội lưu có 3 mức: Lưu châu gần như đi đày vào Nghệ An, phải đeo xiềng kèm theo bị đánh 90 trượng, bị thích 6 chữ vào mặt. Lưu châu ngoài như đày vào vùng Quảng Bình, phải đeo xiềng 2 vòng, bị đánh 90 trượng, thích 8 chữ vào mặt. Và lưu châu xa đến các vùng biên cương như Cao Bằng, phải đeo xiềng 3 vòng, bị đánh 100 trượng và thích 10 chữ vào mặt. Đối với án tử hình cũng được chia làm 3 bậc, theo đó, thắt cổ, chém đầu là một bậc; kế đến chém bêu đầu và lăng trì (tùng xẻo) là mức nặng nhất. Tùy theo tội mà tăng giảm”.  Lăng trì trong tiếng Hán có nghĩa là “lấn lên một cách chậm chạp”, hay còn gọi là “tùng xẻo” tượng trưng cho hành động có một tiếng trống đánh “tùng” thì xẻo một miếng thịt.

Phạt nặng hành vi cưỡng dâm trẻ em dưới 12 tuổi

Pháp luật thời phong kiến cũng quy định rõ, tùy vào hành vi cưỡng dâm, đối tượng bị cưỡng dâm khác nhau thì trong một số điều luật, luật lệ cụ thể, mức xử lý cũng được quy định cụ thể từng trường hợp. Theo sử chép, năm 1476, Lê Thánh Tông ban bố các quy định về hộ thôn với nhiều điều răn cấm, trong đó có quy định chỉ xử kẻ phạm tội, còn trường hợp bị cưỡng dâm thì đàn bà, con gái không bị xử tội.

Sách Quốc triều Hồng Đức niên gian chư cung thể thức thì ghi nhận các quy phạm như sau: Nếu quan lại cưỡng bức gái tân, bị đánh 80 gậy, xử tội đồ, giáng một chức; nếu cưỡng dâm dân nữ, quả phụ, bị đánh 100 gậy, thích 80 chữ vào mặt, xử tội đồ làm lính chăn voi.

Riêng với trường hợp giao cấu với trẻ em gái từ 12 tuổi trở xuống, Bộ Quốc triều hình luật quy định: “Gian dâm với con gái nhỏ 12 tuổi trở xuống, dù nó thuận tình thì vẫn xử như tội hiếp dâm” (Điều 404). Hay như trong bộ “Thiên Nam dư hạ tập” cũng có quy định tương tự “Gian dâm với trẻ nhỏ dưới 12 tuổi, tuy là thuận tình nhưng cũng bị xử tội cưỡng dâm”.

Ngoài ra, Vua Lê Thánh Tông còn ban hành những mẫu đơn từ giúp người thực thi pháp luật và người dân nắm được nội dung, cách thức làm các dạng văn bản khác nhau như đơn kiện, đơn xin bồi thường, giấy cam đoan, tờ trình, biên bản.


Hải Lăng
Cùng chuyên mục
Phạt nặng vi phạm trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo

Phạt nặng vi phạm trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo

(PLVN) - Tại Dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị nhiều mức phạt nặng và phạm vi rộng hơn so với các văn bản hiện hành.

Đọc thêm

Lao động theo diện du lịch, du học… có được luật điều chỉnh?

Lao động theo diện du lịch, du học… có được luật điều chỉnh?
(PLVN) - Quan điểm của nhiều thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì lao động theo diện du lịch, tự do, du học, chuyên gia, lao động ở biên giới mà không có hợp đồng thì không thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (sửa đổi). 

Đưa hơn 340 công dân Việt Nam từ Anh về nước

Đưa hơn 340 công dân Việt Nam từ Anh về nước
(PLVN) - Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, trong 2 ngày 12 và 13/7, các cơ quan chức năng Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Anh, hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam đã phối hợp với các cơ quan chức năng của Anh tổ chức chuyến bay đưa hơn 340 công dân Việt Nam trở về nước. 

Australia đóng góp thêm 9,7 triệu AUD cho chương trình nghiên cứu PAPI tại Việt Nam

Australia đóng góp thêm 9,7 triệu AUD cho chương trình nghiên cứu PAPI tại Việt Nam
(PLVN) - Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia (DFAT) và Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP) ngày 13/7 đã ký Hiệp định đồng tài trợ bên thứ 3, theo đó Australia sẽ đóng góp thêm 9,7 triệu AUD trong 4 năm (2021-2025) cho chương trình nghiên cứu “Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công ở Việt Nam” (PAPI) do UNDP thực hiện tại Việt Nam.
Báo Pháp luật Việt Nam tiếp tục hành trình tri ân các địa chỉ đỏ

Báo Pháp luật Việt Nam tiếp tục hành trình tri ân các địa chỉ đỏ

(PLVN) -Đến hẹn lại lên, hàng năm cứ vào dịp tháng 7 lịch sử, Đoàn công tác của Báo PLVN do Bí thư Đảng ủy, Tổng Biên tập Đào Văn Hội làm Trưởng đoàn cùng Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Tổng Biên tập Trần Đức Vinh và các cán bộ, phóng viên của Báo lại có chuyến hành trình tri ân ý nghĩa tại các địa chỉ đỏ ở miền Trung.

Chuyện “hậu kỳ” ký Hiệp định thương mại Việt - Mỹ

Chuyện “hậu kỳ” ký Hiệp định thương mại Việt - Mỹ
(PLVN) -Hôm nay, ngày 13/7/2020, ngày mà cách đây đúng 20 năm Hiệp định thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ (BTA) được ký kết tại Washington, thủ đô Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ, PLVN nhận được bài viết của ông Nguyễn Đình Lương, Trưởng đòan đàm phán BTA, về những câu chuyện hậu kỳ xung quanh việc ký BTA.

Thiệt mạng sau khi dự “tiệc Covid”

Thiệt mạng sau khi dự “tiệc Covid”
(PLVN) - Một người đàn ông 30 tuổi ở bang Texas của Mỹ đã chết vì virus corona chủng mới sau khi tham dự một bữa tiệc “Covid-19” do một người đã bị nhiễm bệnh tổ chức.
Hòa Bình giải ngân vốn đầu tư công 1149 tỷ đồng

Hòa Bình giải ngân vốn đầu tư công 1149 tỷ đồng

(PLVN) - Tính đến ngày 30/06/2020, tỉnh Hoà Bình đã giải ngân vốn đầu tư công 1149 tỷ đồng, đạt 29,1% kế hoạch. Trong đó, vốn đầu tư trong cân đối ngân sách tỉnh giải ngân đạt 34,5%, vốn ngân sách trung ương đạt 51%, đặc biệt, vốn đầu tư nước ngoài ODA mới chỉ giải ngân đạt 5,7%, thấp nhất trong các nguồn vốn.

Ngân hàng chính sách xã hội tỉnh TT- Huế thăm, tặng quà Mẹ Việt Nam anh hùng

Ngân hàng chính sách xã hội tỉnh TT- Huế thăm, tặng quà Mẹ Việt Nam anh hùng
(PLVN) - Nhằm phát huy truyền thống đạo lý tốt đẹp của dân tộc Việt Nam “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ người trồng cây” đối với những người có công với cách mạng đã hy sinh, cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,  Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) tỉnh Thừa Thiên Huế  tổ chức các hoạt động hướng đến kỷ niệm 73 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2020).

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬