Cần xác định đúng bản chất của giao rừng, thu hồi rừng

(PLO) - Dự thảo Luật Bảo vệ và Phát triển rừng (sửa đổi) đang được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xây dựng, trong đó, quy định về thu hồi rừng trong Dự thảo hiện nay được thiết kế tương tự như quy định về thu hồi đất trong Luật Đất đai. Mặc dù rừng luôn gắn liền với đất, song các chuyên gia cho rằng, cách tiếp cận này không hợp lý xuất phát từ sự khác biệt căn bản giữa hai loại tài nguyên là đất đai và rừng.
Cần xác định đúng bản chất của giao rừng, thu hồi rừng Ảnh minh họa

Theo phân tích của các chuyên gia pháp luật từ Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), quy định về thu hồi rừng trong Dự thảo Luật Bảo vệ và Phát triển rừng (sửa đổi) được thiết kế tương tự như quy định về thu hồi đất trong Luật Đất đai. Mặc dù rừng luôn gắn liền với đất, song cách tiếp cận này không hợp lý xuất phát từ sự khác biệt căn bản giữa hai loại tài nguyên là đất đai và rừng.

Thứ nhất, về bản chất, đất đai là tài nguyên bề mặt, nên toàn bộ đất đai là tài nguyên thiên nhiên, kể cả đất do con người chủ động lấn biển thì cũng là tài nguyên thiên nhiên, nên toàn bộ đều thuộc sở hữu toàn dân, không có sở hữu tư nhân. Còn rừng có thể là rừng tự nhiên, hoặc rừng trồng, do đó, tồn tại rừng thuần túy thuộc sở hữu tư nhân.

Thứ hai, đất đai có đặc tính không tiêu hao, việc khai thác sử dụng đất không làm suy chuyển diện tích bề mặt của tài nguyên đất đai. Ngược lại, rừng là tài sản tiêu hao, một số hình thức khai thác rừng như tham quan du lịch, nghiên cứu khoa học, khai thác lâm sản ngoài gỗ không làm tiêu hao rừng, nhưng việc khai thác gỗ hoặc sự cố cháy rừng sẽ làm tiêu hao tài sản. Nếu rừng đã bị khai thác lấy gỗ thì không thể thu hồi.

Do đó, việc giao, cho thuê và thu hồi rừng có nhiều nét giống với việc quản lý công sản là công trình xây dựng hơn là so với đất đai. Từ nhận định trên, nhiều ý kiến cho rằng, các quy định về giao rừng, cho thuê rừng và thu hồi rừng cần được chỉnh sửa.

Cụ thể, nếu việc chuyển sở hữu từ Nhà nước sang tư nhân không xác định thời hạn mà không cho phép khai thác gỗ rừng (rừng phòng hộ, rừng đặc dụng) thì cần được gọi là giao rừng.

Nếu việc chuyển sở hữu từ Nhà nước sang tư nhân mà có xác định thời hạn mà không cho phép khai thác gỗ thì gọi là cho thuê rừng.

Nếu việc chuyển sở hữu từ nhà nước sang tư nhân mà cho phép khai thác toàn bộ gỗ rừng (rừng sản xuất), kể cả có thời hạn hay không có thời hạn thì phải được gọi là bán rừng. Thời hạn ở đây chỉ có ý nghĩa là thời hạn giao đất, cho thuê đất với mục đích sử dụng đất là trồng rừng chứ không thể hiểu là thời hạn cho thuê rừng. 

Các hợp đồng hoặc quyết định giao, cho thuê, bán rừng này cần được thể hiện đúng bản chất của các giao dịch giao, cho thuê, bán tương ứng. 

Tương tự, đối với việc thu hồi rừng, cũng cần xác định chính xác bản chất của việc này. Nếu việc chuyển sở hữu từ tư nhân sang Nhà nước đối với rừng đã được giao, cho thuê như trên thì được gọi là thu hồi rừng. Nếu việc chuyển sở hữu từ tư nhân sang Nhà nước đối với rừng không thuộc trường hợp trên thì phải được gọi là trưng mua rừng, và thực hiện theo pháp luật về trưng mua tài sản. 

“Rõ ràng, đối với trường hợp rừng thuộc sở hữu của tư nhân thuộc trường hợp do tư nhân đầu tư phát triển hoặc tư nhân đã nhận chuyển nhượng từ Nhà nước mà được phép khai thác gỗ thì đây thuần túy là tài sản của tư nhân và chủ sở hữu có toàn quyền đối với tài sản của mình. Việc Nhà nước muốn lấy lại vì bất kỳ lý do gì thì đều phải được coi là trưng mua tài sản” – văn bản góp ý của VCCI gửi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nêu rõ.

Sửa đổi cách thức thu tiền dịch vụ môi trường rừng

Điều 88.3 của Dự thảo quy định chính việc chi trả dịch vụ môi trường rừng gián tiếp là “Tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng thông qua Quỹ bảo vệ và phát triển rừng là tiền của bên sử dụng dịch vụ môi trường rừng ủy thác cho Quỹ để trả cho các chủ rừng cung ứng dịch vụ môi trường rừng.” Quy định này dẫn đến tình trạng thời gian vừa qua, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng đã nhận ủy thác của bên chi trả, nhận tiền về, nhưng không xác định được hoặc không tiến hành chi trả cho chủ rừng, gây tình trạng thừa Quỹ, lãng phí rất lớn nguồn lực xã hội. Việc bắt người thụ hưởng dịch vụ trả tiền trước, mà chưa xác định được chủ rừng hoặc không chi trả thực tế cho chủ rừng sẽ khiến chính sách này trở nên vô nghĩa. 

Về bản chất, việc chi trả dịch vụ môi trường rừng chỉ phát sinh khi có người thụ hưởng từ rừng và việc chi trả sẽ khiến chủ rừng có thêm động lực để trồng rừng, bảo vệ rừng. Do đó, cần sửa đổi theo hướng bên chủ rừng sẽ ủy thác cho Quỹ để tiến hành việc thu hộ tiền dịch vụ môi trường rừng, sau đó Quỹ mới tiến hành thu của người thụ hưởng dịch vụ. Cơ chế này mới đúng bản chất về chi trả dịch vụ môi trường rừng và có tác dụng thực chất trong việc kích thích chủ rừng đầu tư bảo vệ và phát triển rừng.

Bách Nguyễn
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

KLĐT bổ sung vụ nguyên GĐ Sở Y tế Long An: Dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng Luật Giám định tư pháp

KLĐT bổ sung vụ nguyên GĐ Sở Y tế Long An: Dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng Luật Giám định tư pháp
(PLVN) - Trong vụ án này, Sở Tài chính Long An từng nhiều lần ra kết luận giám định vi phạm nghiêm trọng Luật Giám định tư pháp (GĐTP). Theo Điều 34 Luật này, có căn cứ rõ ràng để cho rằng Sở Tài chính Long An không khách quan, vô tư trong khi thực hiện giám định lại, nên không được thực hiện giám định. Thế nhưng CQĐT Công an tỉnh vẫn trưng cầu, Sở Tài chính vẫn “vô tư” tiếp tục giám định.

Ngăn chặn thanh niên tiếp cận thuốc lá bằng hành lang pháp lý

Ngăn chặn thanh niên tiếp cận thuốc lá bằng hành lang pháp lý
(PLVN) - Trong công cuộc phòng chống tác hại thuốc lá, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ, bài học kinh nghiệm từ Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) và nhiều quốc gia trên thế giới cho thấy một trong những biện pháp hiệu quả nhất là hoàn thiện chính sách phù hợp cho từng loại thuốc lá khác nhau. 

Vụ xả rác thải độc hại ra môi trường tại KCN Phú Hà: UBND tỉnh Phú Thọ chỉ đạo kiểm tra, xử lý

Vụ xả rác thải độc hại ra môi trường tại KCN Phú Hà: UBND tỉnh Phú Thọ chỉ đạo kiểm tra, xử lý
(PLVN) - Sau khi Báo PLVN có bài phản ánh về việc hàng tấn rác thải độc hại tại Khu công nghiệp (KCN) Phú Hà (thuộc địa bàn thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ) xả trực tiếp ra môi trường, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Phan Trọng Tấn đã có chỉ đạo các cơ quan chức năng xác minh, làm rõ và xử lý nghiêm vi phạm.

Áp dụng mô hình kiểm tra hàng hóa nhập khẩu mới: Mỗi năm sẽ tiết kiệm gần 9,3 nghìn tỷ đồng

Áp dụng mô hình kiểm tra hàng hóa nhập khẩu mới: Mỗi năm sẽ tiết kiệm gần 9,3 nghìn tỷ đồng
(PLVN) - Qua đánh giá độc lập, Đề án “Cải cách mô hình kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm đối với hàng hóa nhập khẩu” nếu được triển khai sẽ giúp doanh nghiệp trong một năm tiết kiệm hơn 881 tỷ đồng. Còn đối với cả nền kinh tế, giá trị tiết kiệm khi áp dụng mô hình mới ước tính lên đến 9.285 tỷ đồng mỗi năm.

Hoàn thiện quy định về nghĩa vụ của người trúng đấu giá

Hoàn thiện quy định về nghĩa vụ của người trúng đấu giá
(PLVN) -Đấu giá tài sản thi hành án là một trong những bước tác nghiệp quan trọng khi xử lý tài sản thi hành án (THA). Trong giai đoạn này, ngoài chủ thể là người được THA, người phải THA, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan thì một chủ thể quan trọng khác cần được quan tâm, bảo vệ quyền lợi, đó chính là người trúng đấu giá, người mua được tài sản THA.

Chống bằng được tư tưởng bàng quan, không hành động

Chống bằng được tư tưởng bàng quan, không hành động
(PLVN) - Theo PGS.TS Phan Hữu Tích, giảng viên cao cấp Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, nguyên Vụ trưởng Vụ Bảo vệ chính trị nội bộ - Ban Tổ chức Trung ương, trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, “xây” và “chống” là hai mặt gắn bó hữu cơ, kết hợp nhuần nhuyễn, trong đó “chống” phải kiên quyết. 

Điểm sáng Điện lực Hải Dương

Điểm sáng Điện lực Hải Dương
(PLVN) - Trong 6 tháng đầu năm 2020, tình hình cung cấp điện trên địa bàn tỉnh Hải Dương tương đối ổn định. Công ty TNHH MTV Điện lực Hải Dương (Điện lực Hải Dương) đã thực hiện tốt việc đảm bảo cung cấp điện cho sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh và các ngày lễ, Tết, các sự kiện chính trị xã hội, các đợt bơm tưới tiêu, các kỳ thi... theo đúng chỉ đạo của UBND tỉnh và TCty Điện lực miền Bắc nhằm đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định, liên tục trên địa bàn.
Gìn giữ “chất” Trung thu truyền thống trong đồ chơi dân gian

Gìn giữ “chất” Trung thu truyền thống trong đồ chơi dân gian

(PLVN) - Mỗi dịp Trung thu đến, các hàng quán trên phố phường Hà Nội lại tấp nập người hơn. Cuộc sống đô thị hiện đại vẫn luôn muôn màu muôn vẻ nhưng ở một “góc khuất” ít người chú ý, có những nghệ nhân vẫn làm mặt nạ, đèn kéo quân, đèn ông sao… và thông qua nghề này để lưu giữ cho thế hệ sau hồn cốt của Trung thu truyền thống.

Cơ chế - nhìn từ câu chuyện nhỏ

Cơ chế - nhìn từ câu chuyện nhỏ
(PLVN) - Hiện nay, cả nước có hàng nghìn chung cư cũ đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng, thậm chí “chờ sập”, ảnh hưởng tới cuộc sống và tính mạng của các hộ dân sinh sống bên trong.

Giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp năm 2020

Giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp năm 2020
(PLVN) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định 114/2020/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Nghị quyết số 116/2020/QH14 của Quốc hội về giảm thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phải nộp của năm 2020 đối với doanh nghiệp (DN), hợp tác xã (HTX), đơn vị sự nghiệp và tổ chức khác.
Man United đối mặt với hàng loạt vấn đề cần thay đổi

Man United đối mặt với hàng loạt vấn đề cần thay đổi

(PLVN) - Nhiều người lạc quan cho rằng tấm vé dự UEFA Champions League có được mùa giải vừa qua sẽ là tiền đề để Man United nghĩ đến mục tiêu cao hơn ở mùa giải này. Tuy nhiên, có lẽ đó chỉ là sự lạc quan “tếu”, bởi những gì “quỷ đỏ” thể hiện ở hai trận “rốt đa” là khó để chấp nhận. Hàng loạt vấn đề được bộc lộ, yêu cầu một cuộc cách mạng thật sự, nếu Man United không muốn bị các đội khác bỏ xa khi mùa giải mới đi được một chặng ngắn. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬