Cần có cơ chế thu hồi tài sản không qua kết án

(PLO) - Cho ý kiến tại Hội thảo “Những vấn đề cơ bản về hợp tác tư pháp quốc tế trong thu hồi tài sản do phạm tội mà có – kinh nghiệm quốc tế và kiến nghị cho Việt Nam” do Ban Nội chính Trung ương phối hợp với Chương trình phát triển Liên Hợp quốc (UNDP) tổ chức sáng 13/12, nhiều đại biểu khuyến nghị cần có cơ chế thu hồi tài sản không qua kết án để tăng cường hiệu quả thu hồi tài sản do phạm tội.
Cần có cơ chế thu hồi tài sản không qua kết án Tại Hội thảo, nhiều giải pháp được thảo luận để tăng cường hiệu quả thu hồi tài sản do phạm tội.

Thu hồi tài sản với án tham nhũng, kinh tế chỉ đạt 6,57%

Phát biểu tại hội thảo, Phó trưởng Ban Nội chính Trung ương Nguyễn Thái Học cho biết, việc thu hồi tài sản do phạm tội mà có trong nước đã khó, việc hợp tác quốc tế để thu hồi tài sản phạm tội mà có liên quan đến yếu tố nước ngoài càng khó hơn nhiều.

Việc thu hồi tài sản qua công tác thi hành án năm 2018 chỉ đạt 17,61% về tiền, đối với án tham nhũng kinh tế chỉ đạt 6,57%. Còn đối với các vụ án tham nhũng, kinh tế do Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng (PCTN) theo dõi, chỉ đạo thì tỉ lệ này là trên 31%.

Bà Akiko Fujii - Phó Giám đốc Quốc gia UNDP – đánh giá cao việc Quốc hội Việt Nam thông qua Luật PCTN, trong đó đã lồng ghép nhiều vấn đề mới xuất hiện và có những biện pháp mạnh mẽ hơn để kiểm soát tham nhũng trong cả khu vực công và tư, thu hẹp phạm vi kê khai tài sản, tăng cường chế tài đối với những hành vi vi phạm luật pháp trong PCTN.

Tuy nhiên, bà Akiko Fujii cho rằng hệ thống pháp luật của Việt Nam vẫn còn hạn chế, bất cập trong theo dõi dấu vết tài sản và cơ chế để thu hồi các tài sản này. Việt Nam cũng còn dè dặt trong các quy định về làm giàu bất hợp pháp.

Theo ông Đinh Văn Minh - Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học thanh tra - Thanh tra Chính phủ, pháp luật quy định tài sản bị tịch thu gồm tài sản tham nhũng và tài sản có nguồn gốc từ tham nhũng nhưng Bộ luật Hình sự lại còn thiếu những tội phạm mà trong đó tham nhũng “ẩn nấp” như tội làm giàu bất chính, tội nhận quà biếu có giá trị lớn.

Hạn chế này của pháp luật cùng với thực tế việc Việt Nam chưa kiểm soát được việc tiêu dùng bằng tiền mặt đã gây ra một số khó khăn trong thực tiễn khi phải chứng minh nguồn gốc của tài sản tham nhũng, đặc biệt, trong bối cảnh tham nhũng ngày càng tinh vi, phức tạp, tài sản tham nhũng thường được đối tượng phạm tội tẩu tán ra nước ngoài, chuyển đổi hình thức sở hữu để “tẩy rửa” nguồn gốc hợp pháp. 

Ngoài ra, Bộ luật Tố tụng Hình sự còn thiếu những giải pháp cho phép truy tìm tài sản tham nhũng, nhất là tài sản ở người thứ 3; không coi tài sản do phạm tội mà có, thiệt hại (trực tiếp và gián tiếp) là đối tượng bắt buộc chứng minh để làm căn cứ cho việc thu hồi tài sản, áp dụng các biện pháp tư pháp hiệu quả…

Chưa kể, tuy Bộ luật Dân sự đã quy định việc kiện dân sự để đòi lại tài sản tham nhũng, bồi thường thiệt hại do tham nhũng… nhưng Bộ luật Tố tụng dân sự chỉ quy định cơ quan, tổ chức là chủ sở hữu hoặc quản lý hợp pháp tài sản mới có thẩm quyền khiếu kiện là thiếu khả thi. 

Cân nhắc coi hành vi làm giàu bất chính là tội phạm

Theo ông Minh, một số quy định về thu hồi tài sản trong Công ước Liên Hợp quốc về chống tham nhũng và theo các chuẩn mực quốc tế về phòng, chống rửa tiền vẫn chưa được nội luật hóa hoặc chưa áp dụng như chưa có quy định về thu hồi sản tham nhũng không qua kết án, Luật Tương trợ tư pháp chưa có các quy định cụ thể về phát hiện, thu hồi, chuyển giao tài sản tham nhũng hay chia sẻ thông tin với cơ quan nước ngoài liên quan đến tài sản tham nhũng...

Từ thực tế này, cần nghiên cứu việc hình sự hóa hành vi làm giàu bất hợp pháp để tăng hiệu quả chế tài xử lý tham nhũng, qua đó buộc tội người có hành vi tham nhũng và để thu hồi tài sản tham nhũng.

Bên cạnh đó, cần nghiên cứu để có quy định rõ các biện pháp tạm thời như phong tỏa tài khoản, niêm phong và tạm giữ tài sản nhằm ngăn chặn việc mua bán, chuyển nhượng, đổi chác, tiêu hủy tài sản thuộc diện bị tịch thu… 

PGS.TS Vũ Công Giao - Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội – cũng cho rằng, để thu hồi tài sản tham nhũng thì cần có cơ chế để kiểm soát tài sản, cần cân nhắc hình sự hóa tội làm giàu bất chính làm cơ sở để có thể phát hiện tài sản tham nhũng.

Nếu không hình sự hóa thì không có cơ sở để buộc những người có tài sản bất minh có trách nhiệm giải trình đối với tài sản, thu nhập của mình, từ đó khó có thể thu hồi tài sản. Bên cạnh đó cũng nên xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước để tạo thuận lợi cho việc trao đổi, cung cấp thông tin so sánh, xác minh tài sản, thu nhập.

Bình luận tại hội thảo, Phó Vụ trưởng Vụ pháp luật hình sự – Hành chính Bộ Tư pháp Lê Thị Vân Anh chỉ ra rằng: Việt Nam đang sử dụng tiền mặt nhiều nên khó có thể thống kê được thu nhập hợp pháp của người có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập.

Vì vậy, cần có những bước đột phá trong thu hồi tài sản, mà một trong những bước đột phá đầu tiên là thu hồi tài sản không phụ thuộc vào kết án. Đây là điều rất quan trọng, là bước tiến lớn, giải pháp mạnh mẽ trong công cuộc thu hồi tài sản, đặc biệt là thu hồi tài sản tham nhũng.

Theo quy định hiện nay, khi có nghi ngờ tài sản bất minh thì việc chứng minh phụ thuộc vào cơ quan tố tụng, người bị nghi ngờ không chứng minh được cũng không sao. Do đó, cần có những cơ chế thu hồi tài sản không phụ thuộc vào bị kết án. 

Minh Ngọc
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ quyết toán thuế 2020 qua hệ thống kênh thông tin hỗ trợ eTax

Tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ quyết toán thuế 2020 qua hệ thống kênh thông tin hỗ trợ eTax
(PLVN) - Bên cạnh những phương thức hỗ trợ truyền thống, Cục Thuế TP Hà Nội đẩy mạnh tiếp nhận và trả lời các câu hỏi về thủ tục hành chính thuế và vướng mắc khi sử dụng các dịch vụ liên quan đến trang thuế điện tử https://thuedientu.gdt.gov.vn trên Hệ thống kênh thông tin hỗ trợ người nộp thuế (NNT) qua Cổng eTax.
Vietjet "xông đất" sân bay Vân Đồn năm mới Tân Sửu

Vietjet "xông đất" sân bay Vân Đồn năm mới Tân Sửu

(PLVN) - Sáng 3/3/2021, chuyến bay Vietjet từ TP HCM hạ cánh tại sân bay Vân Đồn đã chính thức khôi phục hoạt động của Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn kể từ khi tạm thời đóng cửa để phòng chống dịch Covid-19. 

Thu ngân sách 2 tháng đầu năm thấp hơn cùng kỳ

Thu ngân sách 2 tháng đầu năm thấp hơn cùng kỳ
(PLVN) -Trùng vào kỳ nghỉ Tết Nguyên đán và đợt bùng phát dịch Covid-19 ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như tiến độ triển khai các dự án, thu ngân sách nhà nước (NSNN) do ngành thuế quản lý trong 2 tháng đầu của năm 2021 chỉ bằng 98,6% so với cùng kỳ năm 2020...

Lên tiếng vì sự sống còn của muôn loài

Lên tiếng vì sự sống còn của muôn loài
(PLVN) -  3/3 hàng năm (ngày ký Công ước quốc tế về buôn bán các loài động - thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) năm 1973) trở thành Ngày quốc tế động - thực vật hoang dã của Liên hợp quốc để nâng cao nhận thức về các loài động - thực vật hoang dã trên thế giới.

Cả nước sẽ thành lập 184 đơn vị bầu cử

Cả nước sẽ thành lập 184 đơn vị bầu cử
(PLVN) - Tổng số người được Hội nghị hiệp thương lần thứ nhất phân bổ giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XV là 1.076 người (gồm cả Trung ương và địa phương), đạt tỉ lệ bình quân 2,15 lần so với tổng số đại biểu dự kiến được bầu nhưng tỉ lệ này không đồng đều giữa các tỉnh. 
Bình Định có 2 tân Phó Giám đốc Công an tỉnh

Bình Định có 2 tân Phó Giám đốc Công an tỉnh

(PLVN) - Trưởng Công an huyện Tây Sơn và Trưởng Phòng 3, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường vừa được điều động, bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Giám đốc Công an tỉnh Bình Định.

Bộ đội biên phòng tỉnh Lạng Sơn phát huy phong trào thi đua toàn diện

Bộ đội biên phòng tỉnh Lạng Sơn phát huy phong trào thi đua toàn diện
(PLVN) - Thời gian qua, Đảng uỷ, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Lạng Sơn đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, phát huy tinh thần sáng tạo, tự lực, tự cường, tham mưu xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh, tích cực giúp dân phát triển kinh tế – xã hội, góp phần xây dựng khu vực biên giới vững mạnh toàn diện, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới.

Quảng Ninh: Mất oan hàng trăm triệu đồng vì bị ngâm hồ sơ giao đất hơn 6 tháng?

Quảng Ninh: Mất oan hàng trăm triệu đồng vì bị ngâm hồ sơ giao đất hơn 6 tháng?
(PLVN) - Mặc dù ngày 17/3/2020, UBND TP Hạ Long ban hành quyết định số 1977/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án giao đất có thu tiền sử dụng đất cho hộ ông Nguyễn Đức Hiệp và bà Nguyễn Thị Thu Hoài, nhưng hơn 6 tháng sau mới giao đất khiến cho người được giao đất phải nộp tiền theo giá mới, với số tiền tăng thêm hàng trăm triệu đồng.

Giám đốc Công an tỉnh Thừa Thiên - Huế chúc mừng Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng

Giám đốc Công an tỉnh Thừa Thiên - Huế chúc mừng Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng
(PLVN) - Sáng nay (3/3), nhân dịp kỷ niệm 62 năm ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng Việt Nam (3/3/1959 - 3/3/2021) và 32 năm ngày hội Biên phòng toàn dân (3/3/1989 - 3/3/2021), Thượng tá Nguyễn Thanh Tuấn -UVTV Tỉnh uỷ - Giám đốc Công an tỉnh đã đến thăm và tặng hoa chúc mừng lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh TT- Huế.
Hơn 1.200 tân binh Sóc Trăng đã xét nghiệm SARS-CoV-2

Hơn 1.200 tân binh Sóc Trăng đã xét nghiệm SARS-CoV-2

(PLVN) - Sáng 3/3, nhân chuyến làm việc tại Sóc Trăng, bà Trương Thị Mai, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Dân vận Trung ương đã đến tham dự lễ giao nhận quân năm 2021 của tỉnh Sóc Trăng và tặng quà, chúc mừng các công dân lên đường nhập ngũ.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬