Xử lý văn bản ban hành trái quy định: Không phải lúc nào cũng được sự đồng thuận

(PLO) - Công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Tư pháp thời gian gần đây luôn nhận được sự đánh giá cao của dư luận. Tuy nhiên, việc xử lý văn bản ban hành trái quy định lại không phải là chuyện “nội bộ” của ngành Tư pháp và trong một số trường hợp văn bản cần “hậu” xử lý không nhận được sự hợp tác từ chính cơ quan chủ trì soạn thảo.
Xử lý văn bản ban hành trái quy định: Không phải lúc nào cũng được sự đồng thuận Ảnh minh họa.

Tỷ lệ xử lý chưa cao

Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, trong thời gian từ năm 2011 đến 2015, Bộ đã kiểm tra theo thẩm quyền 2.679 văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) của các bộ, cơ quan ngang bộ (Thông tư, Thông tư liên tịch và văn bản có chứa QPPL), 9.427 văn bản của địa phương; phát hiện 299 văn bản sai về nội dung, thẩm quyền ban hành, trong đó có 70 văn bản là văn bản của các bộ, ngành (chiếm 2,61% tổng số văn bản đã kiểm tra). Đến nay, các bộ, ngành mới xử lý được 43/70 văn bản, đạt 61,43% tổng số văn bản sai về thẩm quyền và nội dung đã phát hiện. 

 Ý kiến

 

Xử lý văn bản trái pháp luật cần tính nghiêm túc, sự thẩm định khoa học

Công tác kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật cần được tiến hành thường xuyên và đồng bộ có sự tham gia, đóng góp ý kiến của nhiều ngành, nhiều cấp, trong đó có vai trò của cán bộ, công chức trong các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Việc loại bỏ một hay nhiều văn bản quy phạm pháp luật hoặc trái pháp luật hoặc cản trở sự phát triển của đời sống xã hội là một việc làm cần thiết, song hiệu quả đến đâu, đúng sai thế nào lại rất cần đến tính nghiêm túc, sự thẩm định khoa học có căn cứ cụ thể khách quan của các cơ quan tiến hành xử lý. Đây chính là điểm mấu chốt quan trọng giúp cho công tác nói trên đi vào nề nếp, góp phần tạo động lực cho bộ máy quản lý nhà nước vận hành theo đúng cơ chế quản lý bằng luật pháp, từ đó thúc đẩy mạnh mẽ công tác cải cách hành chính, nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của cán bộ, công chức nhà nước trong tình hình mới hiện nay.

Cần bàn đến xử lý người tham mưu, ban hành văn bản trái pháp luật

“Về vấn đề xử lý người tham mưu, ban hành văn bản trái luật thì đây cũng là một vấn đề cần phải bàn. Hiện nay, các quy định để xử lý cũng đã có, vấn đề là chưa làm đến nơi đến chốn. Ví dụ, có thể xử lý kỷ luật cán bộ, công chức hoặc cắt thi đua, khen thưởng, thậm chí có thể truy cứu trách nhiệm hình sự theo các tội cố ý làm trái, tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng hay tội tham nhũng…

Theo tôi biết, cắt thi đua người ta đã làm nhiều rồi còn cách chức, buộc thôi việc thì chỉ có một số ít trường hợp. Về xử lý hình sự thì thực tế chưa thấy xử ai cả. Mà có xử thì cũng chỉ luận tội cùng với một loạt tội khác và phần này thường bị yếu, bị chìm đi. Tôi thấy chưa có phiên tòa nào xử riêng đối với tội phạm này, loại sai phạm này. Tôi luôn mơ đến cơ chế tài phán mà nhiều nước đã sử dụng từ lâu như cơ chế bảo hiến, cơ chế tuyên hủy của tòa đối với văn bản trái pháp luật…”

Đối với những văn bản sai sót về thể thức, kỹ thuật, việc kiến nghị xử lý văn bản chủ yếu được thực hiện thông qua các cuộc họp, hội nghị tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụ với hình thức đề nghị các bộ, ngành chấn chỉnh, rút kinh nghiệm.

Trong tổng số văn bản đã được kiểm tra trong giai đoạn này, có 115 văn bản là Thông tư, Thông tư liên tịch quy định chi tiết thi hành luật, pháp lệnh. Kết quả kiểm tra đã phát hiện 04 văn bản sai về nội dung. Đến nay 02 văn bản đã được xử lý, 01 văn bản đã có hướng xử lý, còn 01 văn bản chưa có thông tin về kết quả xử lý. Bên cạnh đó, Bộ Tư pháp còn phát hiện và kiến nghị xử lý một số văn bản của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ có quy định không phù hợp với quy định của pháp luật.

Riêng trong năm 2015, trên cơ sở các văn bản QPPL do các cơ quan cấp bộ và địa phương ban hành gửi đến Bộ Tư pháp để kiểm tra theo thẩm quyền và từ các nguồn thông tin do công dân, cơ quan, tổ chức, báo chí phản ánh, Bộ đã tiến hành kiểm tra 2.391 văn bản, phát hiện 48 văn bản trái pháp luật về nội dung, thẩm quyền, hiệu lực, hình thức văn bản; 459 văn bản sai sót về thể thức, kỹ thuật.

Đến nay, có 14 văn bản trái pháp luật về nội dung, thẩm quyền, hiệu lực, hình thức văn bản đã được xử lý, 34 văn bản còn lại đang được Bộ tích cực theo dõi, đôn đốc cơ quan ban hành tự xử lý theo quy định của pháp luật.

Tính từ đầu năm 2016 đến nay, Bộ Tư pháp cũng kiểm tra theo thẩm quyền 1.185 văn bản, bước đầu phát hiện 43 văn bản trái pháp luật về nội dung, thẩm quyền. Qua đó, tiến hành xem xét và thông báo kiểm tra đối với 40 văn bản do các bộ, ngành và địa phương ban hành có dấu hiệu trái pháp luật. Hiện mới có 6 văn bản đã được xử lý, 9 văn bản đã có hướng xử lý, 28 văn bản đang xử lý.

Như vậy, có thể thấy một trong những hạn chế của công tác kiểm tra, xử lý văn bản QPPL chính là một số văn bản có nội dung trái pháp luật đã phát hiện nhưng chưa được xử lý đúng hình thức và thời hạn xử lý theo quy định.

Không những thế, việc khắc phục hậu quả của văn bản trái pháp luật gặp nhiều khó khăn, vướng mắc; việc xử lý trách nhiệm của cơ quan, người đã ban hành văn bản trái pháp luật mới chỉ dừng ở mức phê bình, nhắc nhở, kiểm điểm công chức khi thi hành công vụ; chưa có quy định cụ thể để thực hiện được các hình thức trách nhiệm nghiêm khắc hơn.

Ngoài ra, hoạt động kiểm tra, xử lý văn bản với các hoạt động khác có liên quan trong chu trình xây dựng, ban hành và tổ chức thi hành pháp luật chưa gắn kết chặt chẽ, hiệu quả.

Kiến nghị xử lý 20 văn bản về lĩnh vực kinh doanh có điều kiện

Đối với việc kiểm tra văn bản theo địa bàn và chuyên đề, trong giai đoạn 2011-2015, Bộ Tư pháp đã tiến hành kiểm tra văn bản theo các chuyên đề như văn bản QPPL quy định về đấu giá tài sản và bán đấu giá quyền sử dụng đất do các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương ban hành; văn bản QPPL quy định về kinh doanh có điều kiện, điều kiện kinh doanh; văn bản QPPL quy định về chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả; văn bản QPPL quy định về thuế, hải quan…

Việc kiểm tra văn bản theo chuyên đề đã từng bước bám sát kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; góp phần đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp của hệ thống văn bản QPPL quy định các lĩnh vực về bảo vệ quyền con người, quyền công dân, hoàn thiện thể chế thị trường, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Còn trong năm 2015, Bộ Tư pháp đã triển khai thực hiện kiểm tra văn bản theo chuyên đề về chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả đối với 212 văn bản (gồm 22 văn bản của bộ, ngành và 190 văn bản của địa phương) và thực hiện kiểm tra tại 03 địa phương là TP. Hồ Chí Minh, TP. Đà Nẵng và TP. Hải Phòng. Qua kiểm tra, Bộ đã phát hiện có 04 văn bản có nội dung không phù hợp với quy định của pháp luật, thông báo kiến nghị xử lý đối với 03 văn bản do bộ, ngành ban hành; 01 văn bản của địa phương. 

Không những thế, Bộ Tư pháp còn phát hiện 09 văn bản của địa phương có thể thức là quyết định cá biệt nhưng nội dung chứa QPPL; 02 văn bản của bộ, ngành quy định về hiệu lực thi hành không phù hợp với Luật Ban hành văn bản QPPL và một số văn bản khác sai sót về thể thức, kỹ thuật trình bày. Trên cơ sở kiểm tra, Bộ Tư pháp đã kiến nghị 77 văn bản cần được rà soát và xử lý theo quy định của pháp luật.

Đối với chuyên đề về lĩnh vực kinh doanh có điều kiện, điều kiện kinh doanh đang rất “nóng” hiện nay, trên cơ sở kết quả kiểm tra, Bộ đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ về kết quả kiểm tra, kiến nghị xử lý đối với 20 văn bản liên quan đến lĩnh vực kinh doanh có điều kiện, điều kiện kinh doanh được ban hành không đúng thẩm quyền, có nội dung không phù hợp với quy định của Luật Doanh nghiệp; đồng thời kiến nghị rà soát, xử lý đối với 34 văn bản khác vì văn bản làm căn cứ ban hành đã hết hiệu lực hoặc đã được sửa đổi, thay thế dẫn đến nội dung văn bản không còn phù hợp.

Qua theo dõi việc tự kiểm tra, xử lý của các bộ, địa phương, Bộ Tư pháp thấy rằng: Về cơ bản, các bộ và địa phương đã tiếp thu ý kiến kiến nghị của Bộ Tư pháp và thực hiện việc tự kiểm tra, rà soát văn bản. Tuy nhiên, vẫn còn một số văn bản của bộ, địa phương chưa thực hiện việc xử lý. Trước thực tế này, Bộ Tư pháp vẫn đang tích cực theo dõi, đôn đốc và phối hợp với các cơ quan liên quan để tiến hành xử lý các văn bản không phù hợp với quy định của pháp luật đã được phát hiện nêu trên.

“Công tác kiểm tra văn bản thuộc thẩm quyền kiểm tra của Bộ Tư pháp đã được thực hiện ngày càng kịp thời, chặt chẽ hơn, theo sát thực tế của việc ban hành văn bản; chú trọngkiểm tra văn bản theo chuyên đề, địa bàn, lĩnh vực có tác động trực tiếp, rộng rãi đến người dân và tổ chức, cần quan tâm giải quyết. Hoạt động kiểm tra của Bộ đã góp phần định hướng dư luận, phản biện xã hội về tình hình ban hành, thực thi văn bản QPPL; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan ban hành văn bản, các cơ quan thông tin, báo chí và các tổ chức, cá nhân khác nhằm tiếp nhận và kịp thời xử lý các thông tin về văn bản có dấu hiệu trái pháp luật, văn bản không phù hợp, không khả thi trong thực tế gây trở ngại, bất lợi cho việc thực hiện các quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức trong thực tế”. (Trích Báo cáo số 106/BC-BTP của Bộ Tư pháp).
Thành Công
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Bí ẩn tính cách con người qua tháng sinh - Kỳ cuối: Những người sinh vào cuối năm tính cách ra sao?

Bí ẩn tính cách con người qua tháng sinh - Kỳ cuối: Những người sinh vào cuối năm tính cách ra sao?
(PLVN) - Mùa đông giá buốt thường gợi về nỗi cô đơn, có phải chăng vì thế mà trong cái nhìn của cổ nhân, những người sinh ra vào 3 tháng cuối năm âm lịch (nhằm mùa đông) tính cách, đường đời cũng gặp ít nhiều khó khăn, trắc trở; cho dù ở họ có nhiều phẩm chất tốt nhưng số phận vẫn long đong? Tuy vậy, cổ nhân cũng dạy "nhân định thắng thiên" nên điều cốt yếu là nếu con người ta biết hành thiện, tích phúc thì vẫn có thể chuyển nghiệp...

Ngày 13/7 khai mạc Phiên họp thứ 46 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Ngày 13/7 khai mạc Phiên họp thứ 46 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội
Theo thông cáo của Văn phòng Quốc hội, từ ngày 13-14/7/2020, Phiên họp thứ 46 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ diễn ra tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân tham dự, phát biểu khai mạc và cùng các Phó Chủ tịch Quốc hội thay phiên điều hành nội dung phiên họp. 
Claressa Maria Shields - Nữ võ sĩ sinh ra để sở hữu “cơn mưa vàng” (Kỳ cuối)

Claressa Maria Shields - Nữ võ sĩ sinh ra để sở hữu “cơn mưa vàng” (Kỳ cuối)

(PLVN) - Ở tuổi 25, Claressa Maria Shields (SN 1995. quốc tịch Mỹ) hiện đang nắm giữ kỷ lục nhà vô địch thế giới hai và ba hạng cân trong khi thi đấu ở các trận đấu chuyên nghiệp ít nhất. Tính đến tháng 5 năm 2020, cô được xếp hạng là nữ võ sĩ tốt nhất thế giới. Ngoài thành tích hai lần vô địch Olimpic, Shields còn mệnh danh cô gái vàng khi cứ bước lên võ đài là sở hữu cơn mưa bàn thắng...

Giá vàng hạ nhiệt, quay đầu giảm

Giá vàng hạ nhiệt, quay đầu giảm
(PLVN) - Mở đầu phiên giao dịch sáng nay - 11/7, giá vàng trong nước và thế giới đồng loạt giảm phiên thứ 2 liên tiếp sau những ngày thiết lập đỉnh cao kỷ lục.

Trên 15.000 người thuộc hộ cận nghèo tại Phú Thọ chưa có BHYT

Trên 15.000 người thuộc hộ cận nghèo tại Phú Thọ chưa có BHYT
(PLVN) - Theo quy định từ ngày 1/1/2020, người thuộc hộ gia đình cận nghèo phải đóng tiền mua thẻ BHYT để được hưởng quyền lợi về BHYT khi đi khám, chữa bệnh. Tỉnh Phú Thọ hiện có trên 15 nghìn người thuộc hộ gia đình cận nghèo chưa tham gia BHYT.

Xu hướng mới trong điều trị tăng huyết áp và phòng ngừa đột quỵ

Xu hướng mới trong điều trị tăng huyết áp và phòng ngừa đột quỵ
(PLVN) - Ngày 9/7, tại Hà Nội, Hội Đột quỵ Việt Nam đã tổ chức Hội thảo Khoa học: “Xu hướng Đông Tây y kết hợp trong điều trị tăng huyết áp và phòng ngừa đột quỵ” về hiện trạng và xu hướng điều trị mới để phòng ngừa đột quỵ cho người bệnh tăng huyết áp.

5 lần vào tù vì trộm cắp tài sản

5 lần vào tù vì trộm cắp tài sản
(PLVN) - Ngày 10/7, Tòa án Nhân dân huyện Phú Tân, tỉnh An Giang mở phiên tòa xét xử sơ thẩm và tuyên phạt bị cáo Nguyễn Văn Thẩm (40 tuổi, cư trú ấp An Ninh, xã Lương Phi, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang ) 3 năm 6 tháng tù về tội “Trộm cắp tài sản”.

Vết trượt dài của cựu thiếu tá công an mua bán gần 22 kg ma túy

Vết trượt dài của cựu thiếu tá công an mua bán gần 22 kg ma túy
(PLVN) - Từng có nhiều thành tích trong quá trình công tác nhưng Võ Văn Quý, cựu Thiếu tá công an đã thiếu tu dưỡng, rèn luyện, không vượt qua được cám dỗ nên tham gia vào đường dây ma túy do Cao Xuân Thủy cầm đầu. Với số lượng ma túy lớn, Quý bị VKS tối cao đề nghị mức án tử hình. 6 bị cáo khác trong vụ án cũng phải đối diện với bản án cao nhất của pháp luật.

Trao quà khẩu trang y tế của Quốc hội Việt Nam tặng Ban Thư ký Liên minh Nghị viện thế giới

Trao quà khẩu trang y tế của Quốc hội Việt Nam tặng Ban Thư ký Liên minh Nghị viện thế giới
(PLVN) - Ngày 9/7, tại trụ sở Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) ở Geneva, Thụy Sỹ, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Lê Thị Tuyết Mai - Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam bên cạnh Liên hợp quốc, Tổ chức thương mại thế giới và các Tổ chức quốc tế khác tại Geneva - đã có cuộc gặp Tổng Thư ký Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) và trao quà khẩu trang y tế của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân gửi tặng Ban Thư ký IPU.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬