Tố tụng Trọng tài: Tòa án phải hỗ trợ đắc lực

(PLO) - Mặc dù pháp luật trọng tài thương mại Việt Nam đã có nhiều đổi mới đáng ghi nhận song mối quan hệ và vai trò giữa Tòa án với trọng tài vẫn chưa được nhận thức, đánh giá đúng với bản chất pháp lý vốn có của nó. Để hoàn thiện hơn nữa pháp luật về quan hệ giữa Tòa án và trọng tài, một số ý kiến đề xuất mạnh mẽ là phải có cam kết chính trị về vấn đề này.
Tố tụng Trọng tài: Tòa án phải hỗ trợ đắc lực Tại Hội nghị sơ kết Luật, nhiều ý kiến mong muốn có cam kết chính trị về vấn đề hỗ trợ của Tòa án với trọng tài.
Đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động trọng tài
Theo quy định của Luật Trọng tài thương mại năm 2010 thì Tòa án đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động trọng tài thông qua việc hỗ trợ và giám sát hoạt động trọng tài như chỉ định trọng tài viên (đối với trọng tài vụ việc), giải quyết khiếu nại về thẩm quyền của trọng tài, hỗ trợ áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, hỗ trợ triệu tập nhân chứng và thu thập chứng cứ, đăng ký phán quyết trọng tài (đối với trọng tài vụ việc), xem xét hủy phán quyết trọng tài... Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, Tòa án có thể tồn tại mà không cần có trọng tài nhưng trọng tài không thể tồn tại nếu thiếu sự trợ giúp kịp thời của Tòa án.
Thời gian qua, một trong những kết quả nổi bật nhất của Tòa án trong việc hỗ trợ hoạt động trọng tài là áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời. Theo số liệu thống kê, Tòa án đã ban hành 15 quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong quá trình tố tụng trọng tài nhằm đảm bảo quyền, lợi ích của các bên tranh chấp khi tham gia trọng tài. Hoạt động hỗ trợ này của Tòa án có ý nghĩa quan trọng đối với trọng tài, góp phần làm tăng thêm tính hấp dẫn và tính hiệu quả của phương thức trọng tài, đảm bảo khả năng thi hành phán quyết trọng tài. Trên thực tế, sau khi Tòa án ban hành quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, tỷ lệ các bên đạt được thương lượng và hòa giải mà không cần Hội đồng Trọng tài phải ra phán quyết trọng tài là rất cao, chiếm đến 40%.
Ngoài ra, Tòa án cũng đã tiến hành các hoạt động hỗ trợ trọng tài như giải quyết khiếu nại quyết định của Hội đồng Trọng tài về thỏa thuận trọng tài vô hiệu, thỏa thuận trọng tài không thể thực hiện được (khoảng 10 yêu cầu), thu thập chứng cứ phục vụ tố tụng trọng tài. 
Phải có cam kết chính trị
Bên cạnh sự hỗ trợ có hiệu quả của Tòa án đối với trọng tài, vẫn còn một số hoạt động chưa đạt được như mong đợi. Đáng lưu ý hơn cả là vấn đề hủy phán quyết trọng tài. Luật Trọng tài thương mại được đánh giá là khắc phục các hạn chế, bất cập của Pháp lệnh Trọng tài thương mại năm 2003, giới hạn căn cứ hủy phán quyết trọng tài. Tuy nhiên, tỷ lệ phán quyết trọng tài bị hủy trong giai đoạn Luật có hiệu lực lại cao hơn giai đoạn Pháp lệnh có hiệu lực.
Đơn cử tại TP.HCM, nếu như từ giữa năm 2003 đến giữa năm 2010 (7 năm áp dụng Pháp lệnh) chỉ có 24 đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài trong nước được Tòa thụ lý thì từ ngày 1/1/2011 đến ngày 31/1/2014 (hơn 3 năm áp dụng Luật), Tòa đã thụ lý 24 đơn. Và số trường hợp Tòa hủy phán quyết trọng tài tăng lên rõ rệt so với số trường hợp Tòa không hủy phán quyết trọng tài. Nếu ở giai đoạn áp dụng Pháp lệnh, tỷ lệ là 2/11 đối với phán quyết trọng tài trong nước (tương đương khoảng 18%) thì ở giai đoạn áp dụng Luật, tỷ lệ tăng lên 5/12 (khoảng 41%). Hay thống kê riêng của Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) cho biết, tỷ lệ hủy phán quyết trọng tài trong những năm 2003 - 2010 là 43% và trong những năm 2011 – 2014 lên đến 50% và tỷ lệ hủy là rất cao so với các nước trên thế giới.
Tình trạng hủy phán quyết trọng tài của Tòa án gây tâm lý lo ngại cho người dân và doanh nghiệp khi đưa ra quyết định lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài. Môi trường kinh doanh và pháp lý của Việt Nam cũng bị ảnh hưởng đáng kể bởi sự quan ngại của các tổ chức quốc tế được chia sẻ trong nhiều diễn đàn, hội thảo. 
Tại một hội thảo diễn ra hồi tháng 5/2013 do Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam phối hợp với Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp Hàn Quốc tổ chức, Luật sư Hee-Kyung Byun cho rằng: “Trên thực tế đã có một số lượng lớn các phán quyết bị Tòa hủy, điều này ảnh hưởng tiêu cực tới bản chất của phương thức trọng tài”. Tại Diễn đàn kinh tế Việt Nam năm 2013, đại diện Hiệp hội các nhà đầu tư Nhật Bản tại Việt Nam bày tỏ lo lắng: “Các phán quyết của trọng tài thường dễ dàng bị đảo ngược khi đưa ra Tòa”.
Trước thực trạng trên, nhiều ý kiến đề nghị cần quan tâm hơn nữa tăng cường vai trò hỗ trợ, giám sát của Tòa án đối với hoạt động trọng tài và nhấn mạnh trong vấn đề này phải có cam kết chính trị mới thực hiện được. Theo Luật sư Vũ Ánh Dương – Tổng Thư ký VIAC, TANDTC có bộ phận chuyên theo dõi, giám sát việc hủy phán quyết trọng tài, còn các TAND bố trí một số thẩm phán chuyên giải quyết việc trọng tài nói chung và yêu cầu hủy phán quyết trọng tài nói riêng.
Cùng quan điểm với ông Dương, Luật sư Nguyễn Mạnh Dũng phân tích, việc phân công cho TAND TP.Hà Nội, TAND TP.Đà Nẵng, TAND TP.Hồ Chí Minh giải quyết yêu cầu công nhận và cho thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài tại Việt Nam là hết sức đúng đắn để tránh tình trạng hiểu và áp dụng sai pháp luật, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý đối với việc giải quyết các yêu cầu liên quan đến trọng tài thương mại. Từ đó, ông Dũng đề xuất cần có tòa chuyên trách với đội ngũ thẩm phán chuyên sâu về lĩnh vực trọng tài./.
Doãn Sơn
Cùng chuyên mục
Chi cục Thi hành án dân sự quận Tân Bình phát động quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung

Chi cục Thi hành án dân sự quận Tân Bình phát động quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung

(PLVN) -Hưởng ứng Lời kêu gọi ủng hộ người dân các tỉnh miền Trung khắc phục hậu quả do mưa lũ gây ra của Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Ủy ban mặt trận Tổ quốc Việt Nam, sáng ngày 19/10/2020, Chi cục Thi hành án dân sự quận Tân Bình (TP.Hồ Chí Minh) đã tổ chức phát động quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung khắc phục hậu quả thiên tai.


Đọc thêm

Vì sao 2 thử nghiệm vaccine Covid-19 bị tạm dừng?

Vì sao 2 thử nghiệm vaccine Covid-19 bị tạm dừng?
(PLVN) - Chỉ trong vòng 24 giờ ở tuần qua, 2 thử nghiệm y tế liên quan đến thuốc Covid-19 giai đoạn cuối, bao gồm một vaccine tiềm năng và một phương thuốc điều trị bệnh, đã bị tạm dừng trong vì những lo ngại tiềm ẩn về an toàn.

Nghệ An cử đoàn vào Quảng Trị đón các chiến sĩ Đoàn 337 hy sinh

Nghệ An cử đoàn vào Quảng Trị đón các chiến sĩ Đoàn 337 hy sinh
(PLVN) - Nghệ An ngày 20/10 cử đoàn vào Quảng Trị đón các cán bộ, chiến sĩ người Nghệ An thuộc Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 337 (Đoàn 337, Quân khu 4) hy sinh trong khi thực hiện nhiệm vụ phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai ngày 18/10 tại xã Hướng Phùng, huyện Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị.

Đưa gần 330 công dân Việt Nam từ Angola về nước

Đưa gần 330 công dân Việt Nam từ Angola về nước
(PLVN) - Ngày 20/10, các cơ quan chức năng Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Angola và hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam đã phối hợp với các cơ quan chức năng Angola đưa gần 330 công dân Việt Nam từ Angola về nước an toàn. 

Phu nhân Tổng thống Pháp phải cách ly

Phu nhân Tổng thống Pháp phải cách ly
(PLVN) - Bà Brigitte Macron - phu nhân của Tổng thống Emmanuel Macron - sẽ tự cách ly trong 7 ngày sau khi tiếp xúc với một người mắc Covid-19, theo Daily Mail.

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng kiểm tra vận hành xả lũ hồ Kẻ Gỗ

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng kiểm tra vận hành xả lũ hồ Kẻ Gỗ
(PLVN) - Ngày 20/10, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã trực tiếp về Hà Tĩnh kiểm tra tình hình lũ lụt và vận hành xả lũ ở hồ Kẻ Gỗ (huyện Cẩm Xuyên), thăm hỏi bà con nhân dân ở khu vực bị lũ lụt. Cùng đi có lãnh đạo một số Bộ, ban ngành Trung ương và lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh.

Công an tỉnh Thừa Thiên Huế đảm bảo an ninh, trật tự phục vụ Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI

Công an tỉnh Thừa Thiên Huế đảm bảo an ninh, trật tự phục vụ Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI
(PLVN) - Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thừa Thiên Huế lần thứ XVI (nhiệm kỳ 2020-2025) được tổ chức vào ngày 21-23/10. Để đảm bảo an ninh trật tự phục vụ Đại hội, lực lượng Công an tỉnh, Công an các đơn vị, địa phương đã lên kế hoạch ứng trực, kịp thời tiếp nhận, xử lý tin báo từ quần chúng nhân dân để có biện pháp giải quyết phù hợp, dứt điểm, không để ảnh hưởng đến công tác tổ chức Đại hội.

Công bố quyết định của Bộ Chính trị phân công Chánh Văn phòng Trung ương Đảng

Công bố quyết định của Bộ Chính trị phân công Chánh Văn phòng Trung ương Đảng
(PLVN) - Tại Hội nghị công bố quyết định của Bộ Chính trị về điều động, phân công cán bộ sáng nay (20/10), đồng chí Hà Ban - Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương đã công bố quyết định của Bộ Chính trị về việc điều động, phân công đồng chí Lê Minh Hưng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam giữ chức Chánh Văn phòng Trung ương Đảng.

30.000 bài thi tham gia vẽ tranh 'Thành phố xanh tương lai'

30.000 bài thi tham gia vẽ tranh 'Thành phố xanh tương lai'
(PLVN) - Lễ tổng kết và Trao giải cuộc thi vẽ tranh Thành Phố Xanh Tương Lai vừa diễn ra tại Trường Tiểu học Trung Yên (Hà Nội). Cuộc thi đã thu hút được đông đảo sự tham gia của các em học sinh của hơn 200 trường Tiểu học trên toàn thành phố tham dự.

ToCoToCo – Hành trình đồng hành cùng nông sản Việt

ToCoToCo – Hành trình đồng hành cùng nông sản Việt
(PLVN) - Với tốc độ phát triển của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, chất lượng nông sản Việt Nam ngày càng được cải thiện theo hướng áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất an toàn và đạt được kết quả tích cực. 
Chi cục Thi hành án dân sự quận Tân Bình phát động quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung

Chi cục Thi hành án dân sự quận Tân Bình phát động quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung

(PLVN) -Hưởng ứng Lời kêu gọi ủng hộ người dân các tỉnh miền Trung khắc phục hậu quả do mưa lũ gây ra của Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Ủy ban mặt trận Tổ quốc Việt Nam, sáng ngày 19/10/2020, Chi cục Thi hành án dân sự quận Tân Bình (TP.Hồ Chí Minh) đã tổ chức phát động quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung khắc phục hậu quả thiên tai.


Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬