Tố tụng Trọng tài: Tòa án phải hỗ trợ đắc lực

(PLO) - Mặc dù pháp luật trọng tài thương mại Việt Nam đã có nhiều đổi mới đáng ghi nhận song mối quan hệ và vai trò giữa Tòa án với trọng tài vẫn chưa được nhận thức, đánh giá đúng với bản chất pháp lý vốn có của nó. Để hoàn thiện hơn nữa pháp luật về quan hệ giữa Tòa án và trọng tài, một số ý kiến đề xuất mạnh mẽ là phải có cam kết chính trị về vấn đề này.
Tố tụng Trọng tài: Tòa án phải hỗ trợ đắc lực Tại Hội nghị sơ kết Luật, nhiều ý kiến mong muốn có cam kết chính trị về vấn đề hỗ trợ của Tòa án với trọng tài.
Đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động trọng tài
Theo quy định của Luật Trọng tài thương mại năm 2010 thì Tòa án đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động trọng tài thông qua việc hỗ trợ và giám sát hoạt động trọng tài như chỉ định trọng tài viên (đối với trọng tài vụ việc), giải quyết khiếu nại về thẩm quyền của trọng tài, hỗ trợ áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, hỗ trợ triệu tập nhân chứng và thu thập chứng cứ, đăng ký phán quyết trọng tài (đối với trọng tài vụ việc), xem xét hủy phán quyết trọng tài... Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, Tòa án có thể tồn tại mà không cần có trọng tài nhưng trọng tài không thể tồn tại nếu thiếu sự trợ giúp kịp thời của Tòa án.
Thời gian qua, một trong những kết quả nổi bật nhất của Tòa án trong việc hỗ trợ hoạt động trọng tài là áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời. Theo số liệu thống kê, Tòa án đã ban hành 15 quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong quá trình tố tụng trọng tài nhằm đảm bảo quyền, lợi ích của các bên tranh chấp khi tham gia trọng tài. Hoạt động hỗ trợ này của Tòa án có ý nghĩa quan trọng đối với trọng tài, góp phần làm tăng thêm tính hấp dẫn và tính hiệu quả của phương thức trọng tài, đảm bảo khả năng thi hành phán quyết trọng tài. Trên thực tế, sau khi Tòa án ban hành quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, tỷ lệ các bên đạt được thương lượng và hòa giải mà không cần Hội đồng Trọng tài phải ra phán quyết trọng tài là rất cao, chiếm đến 40%.
Ngoài ra, Tòa án cũng đã tiến hành các hoạt động hỗ trợ trọng tài như giải quyết khiếu nại quyết định của Hội đồng Trọng tài về thỏa thuận trọng tài vô hiệu, thỏa thuận trọng tài không thể thực hiện được (khoảng 10 yêu cầu), thu thập chứng cứ phục vụ tố tụng trọng tài. 
Phải có cam kết chính trị
Bên cạnh sự hỗ trợ có hiệu quả của Tòa án đối với trọng tài, vẫn còn một số hoạt động chưa đạt được như mong đợi. Đáng lưu ý hơn cả là vấn đề hủy phán quyết trọng tài. Luật Trọng tài thương mại được đánh giá là khắc phục các hạn chế, bất cập của Pháp lệnh Trọng tài thương mại năm 2003, giới hạn căn cứ hủy phán quyết trọng tài. Tuy nhiên, tỷ lệ phán quyết trọng tài bị hủy trong giai đoạn Luật có hiệu lực lại cao hơn giai đoạn Pháp lệnh có hiệu lực.
Đơn cử tại TP.HCM, nếu như từ giữa năm 2003 đến giữa năm 2010 (7 năm áp dụng Pháp lệnh) chỉ có 24 đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài trong nước được Tòa thụ lý thì từ ngày 1/1/2011 đến ngày 31/1/2014 (hơn 3 năm áp dụng Luật), Tòa đã thụ lý 24 đơn. Và số trường hợp Tòa hủy phán quyết trọng tài tăng lên rõ rệt so với số trường hợp Tòa không hủy phán quyết trọng tài. Nếu ở giai đoạn áp dụng Pháp lệnh, tỷ lệ là 2/11 đối với phán quyết trọng tài trong nước (tương đương khoảng 18%) thì ở giai đoạn áp dụng Luật, tỷ lệ tăng lên 5/12 (khoảng 41%). Hay thống kê riêng của Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) cho biết, tỷ lệ hủy phán quyết trọng tài trong những năm 2003 - 2010 là 43% và trong những năm 2011 – 2014 lên đến 50% và tỷ lệ hủy là rất cao so với các nước trên thế giới.
Tình trạng hủy phán quyết trọng tài của Tòa án gây tâm lý lo ngại cho người dân và doanh nghiệp khi đưa ra quyết định lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài. Môi trường kinh doanh và pháp lý của Việt Nam cũng bị ảnh hưởng đáng kể bởi sự quan ngại của các tổ chức quốc tế được chia sẻ trong nhiều diễn đàn, hội thảo. 
Tại một hội thảo diễn ra hồi tháng 5/2013 do Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam phối hợp với Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp Hàn Quốc tổ chức, Luật sư Hee-Kyung Byun cho rằng: “Trên thực tế đã có một số lượng lớn các phán quyết bị Tòa hủy, điều này ảnh hưởng tiêu cực tới bản chất của phương thức trọng tài”. Tại Diễn đàn kinh tế Việt Nam năm 2013, đại diện Hiệp hội các nhà đầu tư Nhật Bản tại Việt Nam bày tỏ lo lắng: “Các phán quyết của trọng tài thường dễ dàng bị đảo ngược khi đưa ra Tòa”.
Trước thực trạng trên, nhiều ý kiến đề nghị cần quan tâm hơn nữa tăng cường vai trò hỗ trợ, giám sát của Tòa án đối với hoạt động trọng tài và nhấn mạnh trong vấn đề này phải có cam kết chính trị mới thực hiện được. Theo Luật sư Vũ Ánh Dương – Tổng Thư ký VIAC, TANDTC có bộ phận chuyên theo dõi, giám sát việc hủy phán quyết trọng tài, còn các TAND bố trí một số thẩm phán chuyên giải quyết việc trọng tài nói chung và yêu cầu hủy phán quyết trọng tài nói riêng.
Cùng quan điểm với ông Dương, Luật sư Nguyễn Mạnh Dũng phân tích, việc phân công cho TAND TP.Hà Nội, TAND TP.Đà Nẵng, TAND TP.Hồ Chí Minh giải quyết yêu cầu công nhận và cho thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài tại Việt Nam là hết sức đúng đắn để tránh tình trạng hiểu và áp dụng sai pháp luật, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý đối với việc giải quyết các yêu cầu liên quan đến trọng tài thương mại. Từ đó, ông Dũng đề xuất cần có tòa chuyên trách với đội ngũ thẩm phán chuyên sâu về lĩnh vực trọng tài./.
Doãn Sơn
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Quái vật chân to và những bí ẩn chưa có lời giải (kỳ 4): Có hay không việc "Người tuyết" từ đời thực bước vào phim ảnh?

Quái vật chân to và những bí ẩn chưa có lời giải (kỳ 4): Có hay không việc "Người tuyết" từ đời thực bước vào phim ảnh?
(PLVN) - Những năm 60 của thế kỷ XX, hình ảnh quái vật chân to (có lúc được gọi là “Người tuyết” - Yeti nước Mỹ) gây xôn xao dư luận. Mặc dù vậy, các nhà khoa học từ chối thừa nhận tất cả những gì mà người nhìn thấy báo cáo, vì họ cho rằng trong đó có một số bị thổi phổng lên hoặc đơn giản đó chỉ là con gấu mà thôi. 

Báo cáo về người lao động nước ngoài có thể là tài liệu bí mật

Báo cáo về người lao động nước ngoài có thể là tài liệu bí mật
(PLVN) - Báo cáo có nội dung phản ánh về tình hình phức tạp người của người lao động là công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam có ảnh hưởng đến chính trị, đối ngoại, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội được xác định thuộc tài liệu bí mật thuộc danh mục bí mật Nhà nước.

Vòng 12 V. League: Những biến chuyển bất ngờ

Vòng 12 V. League: Những biến chuyển bất ngờ
(PLVN) - Sài Gòn FC chấm dứt mạch bất bại, HAGL trắng tay, còn Công Phượng và đồng đội nhảy múa trên sân Thống nhất, trong khi đó Hà Nội FC đành chia điểm với chủ nhà Quảng Nam.

Đưa hơn 270 công dân Việt Nam từ Nga về nước

Đưa hơn 270 công dân Việt Nam từ Nga về nước
(PLVN) - Bộ Ngoại giao ngày 27/9 cho biết, ngày 26/9, các cơ quan chức năng Việt Nam, các cơ quan đại diện Việt Nam tại Liên bang Nga và hãng Hàng không Tre Việt (Bamboo Airways) đã phối hợp với các cơ quan chức năng Nga đưa hơn 270 công dân Việt Nam về nước.

Người thương binh già chế tác xe lăn giúp bệnh nhân nghèo

Người thương binh già chế tác xe lăn giúp bệnh nhân nghèo
(PLVN) - Tận dụng xưởng sửa chữa cơ khí của gia đình, kết hợp với tay nghề của bản thân, ông Nguyễn Duy Tống (74 tuổi, thương binh hạng 4/4) đã bắt tay làm công việc thiện nguyện, chế tác xe lăn ủng hộ bệnh nhân nghèo. Suốt 5 năm qua, ông đã tặng hàng chục chiếc xe cho những người bệnh khó khăn. 

Quái vật chân to và những bí ẩn chưa có lời giải (kỳ 3): Những thước phim và sự thật chờ ngày được hé lộ

Quái vật chân to và những bí ẩn chưa có lời giải (kỳ 3): Những thước phim và sự thật chờ ngày được hé lộ
(PLVN) - Quái vật chân to (Bigfoot) là một con vật thần bí nổi tiếng nhất trong động vật học bí ẩn của Bắc Mỹ. Một khi nó được chứng minh là sự thật, nó sẽ buộc người ta xem xét lại lịch sử tiến hóa của con người. Bởi vì nếu quái vật chân to thực sự còn tồn tại, thì rất có thể chúng là một chi nhánh gần gũi của loài người.

Tiết lộ về hai Tổng thống được đề cử giải Nobel Hòa bình 2021

Tiết lộ về hai Tổng thống được đề cử giải Nobel Hòa bình 2021
(PLVN) - Nhà văn Sergey Komkov mới đây gửi thư cho Ủy ban Nobel ở Oslo, Na Uy, đề cử Tổng thống Nga Vladimir Putin cho giải Nobel Hòa bình năm 2021. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng hai lần được đề cử giải Nobel Hòa bình năm 2021 bởi hai nghị sĩ từ Thụy Điển và Na Uy. 
Sống gối đầu lên đời nhau: Và nỗi niềm cả hai thế hệ

Sống gối đầu lên đời nhau: Và nỗi niềm cả hai thế hệ

(PLVN) - Người Việt nói riêng và người dân Á Đông nói chung vẫn có những quan niệm “thâm căn cố đế” về mối quan hệ cha mẹ - con cái. Trong mối quan hệ ấy, những nghĩa vụ, trách nhiệm, tình thương… chằng chịt lấy nhau, có những lúc đem lại niềm vui, ấm áp, nhưng cũng có lắm khi đầy mệt mỏi và đắng cay.

Sinh, lão, bệnh, tử và luân hồi trong giáo lý nhà Phật

Sinh, lão, bệnh, tử và luân hồi trong giáo lý nhà Phật
(PLVN) - Trong giáo lý nhà Phật, sinh, lão, bệnh, tử chính là những sự khổ đau. Nếu như ai đó không yểu mệnh thì đương nhiên con người đều phải trải qua tuổi già và đi tới cái chết. Dẫu vậy, cái chết có chắc đã là sự chấm hết cho tuổi già, liệu rằng có kiếp sau, có sự hồi và tái sinh?

Kon Tum đẩy mạnh ứng dụng các giải pháp số trong hoạt động điều hành

Kon Tum đẩy mạnh ứng dụng các giải pháp số trong hoạt động điều hành
(PLVN) - UBND tỉnh Kon Tum và Tập đoàn vừa ký kết hợp tác giai đoạn 2020 – 2025 và tổ chức khai trương Trung tâm điều hành thông minh IOC của tỉnh Kon Tum, nhằm triển khai các giải pháp số đưa Tỉnh trở thành một trong những địa phương đi đầu trong việc đẩy mạnh ứng dụng CNTT vào hoạt động điều hành, mang lại những giá trị tốt đẹp hơn cho người dân và doanh nghiệp.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬