Tách vụ án, khó xem xét trách nhiệm bồi thường thiệt hại

Từng tham gia nhiều vụ án hình sự, Luật sư Nguyễn Thị Bảo Châu (Trưởng Văn phòng Luật sư Bảo Châu và cộng sự, Hà Nội) nhận định “quy định về tách, nhập vụ án hình sự còn nhiều bất cập”.

[links()]Từng tham gia nhiều vụ án hình sự, Luật sư Nguyễn Thị Bảo Châu (Trưởng Văn phòng Luật sư Bảo Châu và cộng sự, Hà Nội) nhận định “quy định về tách, nhập vụ án hình sự còn nhiều bất cập”.

Luật sư Lê Minh Châu
Luật sư Nguyễn Thị Bảo Châu

- Thưa bà, việc quy định về nhập vụ án hiện nay dễ dẫn đến tranh chấp thẩm quyền giữa các cơ quan điều tra?

- Trước tiên, nói về những bất cập trong việc nhập vụ án quy định tại Khoản 1 Điều 117 Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTHS). Cơ quan điều tra có thể nhập để tiến hành điều tra trong cùng một vụ án những trường hợp bị can phạm nhiều tội, nhiều bị can cùng tham gia một tội phạm hoặc cùng với bị can còn có những người khác che giấu tội phạm hoặc không tố giác tội phạm.

Trong hoạt động thực tiễn cho thấy có trường hợp nhập vụ án đã thể hiện bất cập là đối với trường hợp một bị can phạm nhiều tội ở nhiều thời gian và địa điểm khác nhau, hoặc trường hợp nhiều bị can đồng phạm một tội nhưng thực hiện ở nhiều địa điểm khác nhau điều này rất dễ xảy đến việc tranh chấp về  thẩm quyền điều tra theo lãnh thổ quy định tại Khoản 4 Điều 110 BLTTHS.

Điều luật quy định: Cơ quan điều tra có thẩm quyền điều tra những vụ án hình sự mà tội phạm xảy ra trên địa phận của mình. Trong trường hợp không xác định được địa điểm xảy ra tội phạm thì việc điều tra thuộc thẩm quyền của Cơ quan điều tra nơi phát hiện tội phạm, nơi bị can cư trú hoặc bị bắt.

- Có ý kiến cho rằng việc tách vụ án hình sự trong nhiều trường hợp gây bất lợi cho bị can vì vụ án không được xem xét một cách toàn diện. Bà thấy sao?

- Về việc tách vụ án quy định tại Khoản 2 Điều 117 BLTTHS được thực hiện trong trường hợp có nhiều đồng phạm nhưng vì lý do có đồng phạm bỏ trốn. Do áp lực của thời gian, để đảm bảo thời hạn điều tra được thực hiện theo đúng quy định của BLTTHS thì cơ quan tiến hành tố tụng buộc phải tách vụ án bằng cách ra quyết định tạm đình chỉ việc điều tra đối với bị can đang bỏ trốn đồng thời ban hành quyết định truy nã. Một mặt tiếp tục tiến hành điều tra đối với bị can đang bị tạm giam.

Việc tách vụ án sẽ phát sinh những bất cập vì hoạt động tố tụng còn vắng mặt bị can đang bỏ trốn nên sự thật khách quan của vụ án chưa được làm rõ.

Điều này thể hiện ở chỗ toàn bộ chứng cứ của vụ án chỉ dựa vào lời khai của bị can đang bị tạm giam cùng các chứng cứ khác mà thiếu lời khai của kẻ đồng phạm bỏ trốn, dẫn đến nguy cơ vi phạm tố tụng trong các hoạt động: Đối chất theo Điều 138 BLTTHS, nhận dạng theo Điều 139 BLTTHS, khám nghiệm hiện trường theo Điều 150 BLTTHS, thực nghiệm điều tra theo Điều 153 BLTTHS…. Và như thế hậu quả thường dẫn đến phán quyết của bản án chưa thực sự đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Không những thế còn có những lỗi vi phạm tố tụng.

Mặt khác, nhiều bất cập thường phát sinh khi bản án đã tuyên có hiệu lực pháp luật, người phạm tội đã chấp hành xong hình phạt thì một thời gian dài sau người đồng phạm kia mới bị bắt lại theo lệnh truy nã. Khi đó sự thật có thế trở nên khác hoàn toàn so với bản án trước kia đã tuyên, việc tái thẩm bản án cũ chắc chắn phải được lật lại thì đã rõ, nhưng những hậu quả thiệt hại do bản án oan sai bị tái thẩm không dễ có thể khắc phục được.

- Nếu như vậy, việc tách vụ án không đúng sẽ dẫn đến mất công bằng, không đảm bảo tính khách quan ngay cả việc xem xét trách nhiệm bồi thường?

- Đúng vậy, bất cập trong việc tách vụ án hình sự còn có thể xảy ra trong vấn đề xem xét trách nhiệm bồi thường thiệt hại, hoặc giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự quy định tại Điều 28 BLTTHS. Đối với trường hợp vụ án có đồng phạm thì các đồng phạm phải có chung nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho phía bị hại do hành vi vi phạm pháp luật mà họ đã gây ra.

Thông thường đối với vụ án có một số bị cáo bỏ trốn, trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, cơ quan tiến hành tố tụng thường buộc các bị cáo phải chịu trách nhiệm bồi thường toàn bộ thiệt hại phát sinh trong vụ án, mặc dù thiệt hại này do cả những người đồng phạm đang bỏ trốn gây ra cho bị hại. 

Trong trường hợp này, thường sau khi tuyên buộc trách nhiệm bồi thường của bị cáo, bản án có tuyên thêm: về trách nhiệm liên đới bồi thường của người đồng phạm bỏ trốn kia thì bị cáo nếu có yêu cầu sẽ giải quyết ở vụ án khác. Điều này sẽ dẫn đến một sự thật bất công trong trường hợp bị cáo là người tự nguyện ra đầu thú thì phải chịu hoàn toàn trách nhiệm bồi thường trong khi kẻ bỏ trốn (có thể là kẻ chủ mưu với trách nhiệm cao hơn) thì lại không bị buộc phải bồi thường thiệt hại gì cho bị hại.        

- Xin cảm ơn bà.

Bình An (thực hiện)  

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tăng cường chấn chỉnh công tác quản lý nhà nước về giá đất

Tăng cường chấn chỉnh công tác quản lý nhà nước về giá đất
(PLVN) - UBND tỉnh Nam Định yêu cầu các sở, ngành, UBND các huyện và thành phố Nam Định chỉ đạo thực hiện một số biện pháp nhằm tăng cường chấn chỉnh công tác quản lý Nhà nước về giá đất, đảm bảo môi trường đầu tư, góp phần tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Bắn pháo hoa nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương 2021

Bắn pháo hoa nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương 2021
(PLVN) - Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đồng ý UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức 1 điểm bắn pháo hoa tầm cao, thời lượng 15 phút, vào tối 20/4/2020 (tứ mùng 9/3 âm lịch), tại thành phố Việt Trì nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm 2021.

Hợp tác triển khai dự án Nhà máy điện Cà Mau 3

Hợp tác triển khai dự án Nhà máy điện Cà Mau 3
(PLVN) - Sáng nay (15/4), Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Quân có buổi tiếp và làm việc với Tổng Công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam về triển khai dự án Nhà máy điện Cà Mau 3 tại Khu công nghiệp Khánh An (xã Khánh An, huyện U Minh, tỉnh Cà Mau).

Bắt một cán bộ Sở KH&CN “phù phép” hàng loạt hồ sơ hàng hóa

Bắt một cán bộ Sở KH&CN “phù phép” hàng loạt hồ sơ hàng hóa
(PLVN) - Ngày 15/4, lãnh đạo Sở Khoa học và công nghệ (KH&CN) tỉnh Quảng Ninh cho biết: Cơ quan CSĐT Công an TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh đã bắt tạm giam một chuyên viên Chi cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng thuộc Sở KH&CN tỉnh Quảng Ninh để phục vụ công tác điều tra hành vi làm giả hàng loạt hồ sơ hàng hóa.
Thủ tướng chỉ đạo: Chủ động xử lý công việc theo thẩm quyền

Thủ tướng chỉ đạo: Chủ động xử lý công việc theo thẩm quyền

(PLVN) - Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các thành viên Chính phủ khẩn trương xử lý, giải quyết ngay công việc, bảo đảm liên tục, thông suốt; lấy người dân, doanh nghiệp là trung tâm phục vụ; bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tham gia và thụ hưởng thành quả phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Điều tiết chống ùn tắc giao thông trên các trục chính ra vào Hà Nội và TP Hồ Chí Minh

Điều tiết chống ùn tắc giao thông trên các trục chính ra vào Hà Nội và TP Hồ Chí Minh
(PLVN) - Để phục vụ tốt nhu cầu đi lại của nhân dân và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông (TTATGT) dịp nghỉ Lễ 30/4 và 01/5 (từ 30 tháng 4 đến hết ngày 03/5/2021), Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện 479/CĐ-TTg về việc phục vụ nhu cầu đi lại của nhân dân và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong dịp nghỉ Lễ này.

Huyện Lang Chánh (Thanh Hóa) báo cáo về việc doanh nghiệp kê khai hồ sơ không trung thực

Huyện Lang Chánh (Thanh Hóa) báo cáo về việc doanh nghiệp kê khai hồ sơ không trung thực
(PLVN) - Như Báo PLVN đã phản ánh, sau khi thông báo công khai, rộng rãi, Ban Quản lý dự án huyện Lang Chánh (BQLDA) đã lựa chọn được nhà thầu phù hợp để triển khai Dự án Xây dựng nhà lớp học 2 tầng 6 phòng học và các hạng mục phụ trợ Trường tiểu học xã Tân Phúc thì xuất hiện hành vi đe dọa, gây rối được cho là của đơn vị không trúng thầu.

Ghi nhận 21 ca mắc COVID-19 tại 6 địa phương

Ghi nhận 21 ca mắc COVID-19 tại 6 địa phương
(PLVN) - Bộ Y tế cho biết, chiều 15/4 có thêm 21 ca mắc COVID-19 là người nhập cảnh đã cách ly ngay tại Bến Tre, An Giang, TP Hồ Chí Minh, Thái Nguyên, Đà Nẵng và Bắc Ninh, nâng tổng số ca bệnh tại Việt Nam lên 2.758

Yên Bái thực hiện tốt công tác chuẩn bị bầu cử

Yên Bái thực hiện tốt công tác chuẩn bị bầu cử
(PLVN) - Sáng 15/4, Đoàn giám sát, kiểm tra của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng bầu cử Quốc gia do ông Nguyễn Đức Hải - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội làm Trưởng đoàn đã đi giám sát, kiểm tra công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 tại tỉnh Yên Bái.
Bắt kẻ nghi “ngáo đá” ném bom tự chế vào tiệm vàng

Bắt kẻ nghi “ngáo đá” ném bom tự chế vào tiệm vàng

(PLVN) - Ngày 15/4, Công an quận Hồng Bàng (TP Hải Phòng) cho biết đã bắt giữ Phạm Anh Vũ (SN 1994, trú quán số 78, phố Hải Triều, phường Quán Toan, quận Hồng Bàng), kẻ gây ra vụ nổ ở cửa hàng vàng bạc Đức Đệ cách đây gần 1 tháng.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376