Sức mạnh phản biện báo chí

(PLVN) - Trước khi được gửi đi dự thi Giải Báo chí Quốc gia lần thứ VII năm 2012, loạt bài 5 kỳ “Chứng minh nhân dân mẫu mới: Chưa “ra lò” đã phiền toái” của nhóm tác giả Võ Tuấn Anh và Phan Thanh Quý đã bàn, thậm chí bàn rất sâu và kiên trì về một vấn đề “nóng bỏng” của xã hội lúc bấy giờ, liên quan tới thẩm quyền quản lý của ngành Công an. 
Sức mạnh phản biện báo chí Năm 2012, nhận định CMND mẫu mới là vấn đề được cả xã hội quan tâm, PLVN đã theo đuổi đề tài này với loạt bài 5 kỳ.

Nhạy cảm và đụng chạm

Đúng một tháng trời, chúng tôi lăn lộn với đề tài chứng minh nhân dân (CMND) mẫu mới gây phiền toái. Giờ, lật ra xem lại, nghĩ lại vẫn thấy “lạnh sống lưng”, vì lượng thông tin quá dày, “nóng” và liên tiếp chỉ trong chừng đó thời gian.

Làm loạt bài này, chúng tôi đã được lãnh đạo Ban Biên tập, Ban Bạn đọc ưu ái về chỉ tiêu bài vở, để tập trung thông tin về vấn đề CMND. Vẫn nhớ, khi cầm tờ thống kê nhuận bút của tháng đó trên tay, anh em trong Ban đùa nhau rằng: “Tháng này ăn mỳ tôm nhá!”. Dù thế, sự hào hứng vẫn luôn có trên khuôn mặt của các đồng nghiệp sau mỗi sáng, khi từng số báo ra.

Trong một tháng trời đó, chúng tôi thường rời Tòa soạn khá muộn nhưng tới Tòa soạn rất sớm, để cà phê sáng cùng đồng nghiệp, để nghe ngóng mọi người bàn tán về loạt bài này ra sao. “Được lắm!”; “Phải theo tiếp”… các đồng nghiệp đã cổ vũ ngay từ những kỳ báo đầu tiên như thế.

Theo mạch viết, đến kỳ thứ tư, khi chúng tôi đăng bài “Đã quản vân tay lại “đòi” thêm gì  nữa?”, chứng minh rõ việc quản lý công dân không cần đề tên cha, mẹ trên căn cước, đã tạo ra sức mạnh phản biện cho cả loạt bài. Lúc bấy giờ, một số đồng nghiệp báo bạn bắt đầu gọi điện chia sẻ, hưởng ứng; nhiều bạn đọc gọi điện, gửi thư về Tòa soạn bày tỏ ý kiến đồng tình với cách đặt vấn đề của PLVN.

Tuy nhiên, sau mỗi trang báo, đặc biệt là những bài có tính phản biện xã hội như thế, đã vấp phải không ít khó khăn, với những chuyện thật khó chia sẻ cùng đồng nghiệp và bạn đọc vào thời điểm đó.

Tôi vẫn nhớ, vào khoảng 9h sáng ngày bài báo đầu tiên được xuất bản, đang trên đường tới Tòa soạn thì một nhân vật (là cán bộ công an của một quận) được đề cập trong bài, hốt hoảng gọi điện cho phóng viên: “Báo viết gì mà tôi bị sếp “triệu” lên làm báo cáo, giải trình nghe gấp gáp lắm?”.

Ngay trong ngày hôm đó, chúng tôi mang theo tờ báo đến tận nơi để xem người này bị “sếp triệu lên” vì lẽ gì. Sau đó, chính “sếp” của nhân vật này cũng đã liên lạc với chúng tôi, đề nghị được “chỉnh” lại lời mà thuộc cấp của ông đã phát ngôn trên PLVN được cho là đụng chạm, để “cứu” cả đơn vị khỏi việc “tày đình” là đã nói ngược với quan điểm, chủ trương của ngành Công an về câu chuyện CMND thời điểm đó.

Trước lời đề nghị khá bất ngờ này, với sự nhạy cảm của người làm báo, chúng tôi có một niềm tin nội tâm rất lớn rằng chủ trương CMND mẫu mới không hẳn chỉ có người dân phản đối. Vì thế, ngay ngày hôm sau, những thông tin phản hồi “đặc biệt” này tiếp tục được đăng tải trên PLVN.

“Át chủ bài” của loạt bài

Anh em báo giới quan tâm vấn đề chúng tôi theo đuổi khi đó, nói rằng “át chủ bài” của loạt này chính là ý kiến của lãnh đạo một đơn vị thuộc Bộ Công an, vì vị này đã thẳng thắn đề nghị không đề cập tên cha, mẹ trên CMND, với lý do không phục vụ được gì nhiều cho nghiệp vụ điều tra, quản lý công dân. 

Đây thực sự là tiếng nói mạnh dạn của người trong cuộc, góp phần nâng tính thuyết phục của loạt bài trước công luận, bởi ngay trong ngành Công an cũng có người không thuận với chủ trương này.

 Lãnh đạo Ban Biên tập và Chi hội Nhà báo Báo PLVN chúc mừng hai nhóm tác giải đoạt hai Giải Báo chí Quốc gia lần thứ VII, năm 2012.

Điều đáng nói, thoạt đầu không một ai trong số những người mà chúng tôi tiếp xúc, phỏng vấn (từ những bà mẹ đơn thân đến một số vị đại biểu Quốc hội, nhà nghiên cứu xã hội học, luật sư…) biết được chủ trương đưa thêm tên cha, mẹ vào tấm CMND mẫu mới. Phần lớn đều ngạc nhiên và có chung một câu hỏi: “Làm sao có thể như vậy được?”.

Sự phản ứng này càng chứng tỏ cho chúng tôi thấy, chủ trương này có dấu hiệu bất ổn, không chỉ làm lộ thông tin đời tư của cá nhân trên tấm căn cước, mà còn chưa chuẩn về quy trình trưng cầu dân ý, vì đó là một vấn đề nhạy cảm, liên quan tới toàn bộ người dân. Việc chọn chi tiết này để khai thác, phản biện, không chỉ giúp PLVN bám theo được dòng chảy của một vấn đề mang tính thời sự xã hội “nóng bỏng” lúc đó, mà còn là yếu tố giúp loạt bài “ghi điểm” trong mắt độc giả. 

Cứ mỗi kỳ báo, chúng tôi đều sắp xếp để một chuyên gia, nhà quản lý, người làm công tác lập pháp có uy tín, tâm huyết… xuất hiện, lên tiếng bàn luận các góc cạnh của vấn đề như: Bảo vệ quyền trẻ em; quyền bí mật đời tư công dân; trình tự ban hành văn bản quy phạm pháp luật; nghiệp vụ quản lý tàng thư căn cước và điều tra tội phạm… Tóm lại, tất cả những người chúng tôi từng trao đổi, mời lên báo đều khẳng định bãi bỏ quy định ghi tên cha, mẹ trên CMND là cần thiết, là tôn trọng pháp luật và văn minh.  

Nhớ lại thời điểm nhận tin “chiến thắng” của loạt bài từ Thường trực Hội đồng Giải Báo chí Quốc gia năm đó, ông Nguyễn Văn Pha, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã nói với chúng tôi: “Chỉ tính riêng việc mời được nhiều chuyên gia, nhà quản lý, giới luật học, đại biểu Quốc hội… cùng PLVN trao đổi về chủ đề này, đủ thấy loạt bài được tổ chức thực hiện công phu và có sức ảnh hưởng đến xã hội”.

Còn chúng tôi, những người thực hiện loạt bài này thì chỉ suy nghĩ giản dị rằng, báo chí nói chung và PLVN nói riêng, trong quá trình thực hiện sứ mệnh của mình, điều quan trọng nhất là phải tiếp nhận, phản ánh và phúc đáp chính xác, nhanh nhất có thể những yêu cầu của bạn đọc, của xã hội và thời cuộc. Loạt bài này trên PLVN đã được thực hiện trên tinh thần đó.

Võ Tuấn Anh (Trưởng ban Kinh tế, Báo PLVN)
Cùng chuyên mục
Tránh bỏ sót người thuộc diện được trợ giúp pháp lý

Tránh bỏ sót người thuộc diện được trợ giúp pháp lý

(PLVN) -Tránh bỏ sót người thuộc diện được trợ giúp pháp lý (TGPL) khi họ cần giúp đỡ pháp lý, tạo cơ chế linh hoạt hỗ trợ các địa phương thực hiện công tác TGPL là những đề xuất của UBND TP Hà Nội sau thời gian thực hiện Đề án đổi mới công tác TGPL trên địa bàn TP.

Đọc thêm

Tập đoàn Tư vấn Đầu tư Xây dựng Kiên Giang có tân Tổng Giám đốc mới

Tập đoàn Tư vấn Đầu tư Xây dựng Kiên Giang có tân Tổng Giám đốc mới
(PLVN) - Ngày 6/8, tại Tập đoàn Tư vấn Đầu tư Xây dựng Kiên Giang (CIC Group) tổ chức buổi Lễ công bố quyết định bổ nhiệm bà Phạm Thị Như Phượng – Phó Tổng Giám đốc trực đảm nhiệm chức vụ Tổng Giám đốc CIC Group. Buổi lễ có sự tham dự của các thành viên Hội đồng Quản trị (HĐQT), lãnh đạo các bộ phận trực thuộc và lãnh đạo các Công ty thành viên. 

Hồ Quang Hiếu, Đức Phúc “Vì một môi trường mạng thân thiện và an toàn“

Hồ Quang Hiếu, Đức Phúc “Vì một môi trường mạng thân thiện và an toàn“
(PLVN) - Chiến dịch #thinkb4youdo với mục tiêu kêu gọi mọi người chung tay xây dựng cộng đồng mạng thân thiện và an toàn đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ. Đặc biệt, nhiều thông điệp tích cực đã được lan toả bởi những người nổi tiếng như ca sĩ Đức Phúc, Hồ Quang Hiếu, Trọng Hiếu Idol, Vũ Duy Khánh, nhạc sĩ Châu Đăng Khoa, v.v.

Lâm Đồng: Những ngọn núi đang dần biến mất

Lâm Đồng: Những ngọn núi đang dần biến mất
(PLVN) -  Nếu những năm trước, khu vực huyện Đạ Hoai và huyện Đạ Tẻh (tỉnh Lâm Đồng) là mảnh đất màu mỡ cho hàng chục đối tượng khai thác gỗ lậu. Thì nay, khi rừng đã cạn kiệt, cao lanh, đất sét, đất đỏ và cát đang là nguồn lợi khổng lồ giúp các các ông chủ vốn đã giàu có nay càng giàu thêm. Trước bức xúc của nhiều người dân tại 2 huyện miền núi phía nam tỉnh Lâm Đồng, Phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã thực tế để phản ánh thực trạng này.

Chất lính trong người nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu

Chất lính trong người nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu
(PLVN) - Thượng tướng Lê Khả Phiêu, nguyên Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam đã ra đi vào cõi vĩnh hằng. Những đóng góp của ông cho đất nước, cho Quân đội vẫn sẽ là mạch nguồn, là tài sản quý báu đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. 

Sau bài viết “đất chưa sạch đã bán đấu giá”: UBND huyện Sông Hinh trả lời sự việc

Sau bài viết “đất chưa sạch đã bán đấu giá”: UBND huyện Sông Hinh trả lời sự việc
(PLVN) - Báo PLVN ngày 30/6/2020 có bài viết “Đất chưa “sạch” đã bán đấu giá” phản ánh việc bà Đặng Thị Mỹ Nương (KP6, TT Hà Riêng, huyện Sông Hinh, Phú Yên) mua trúng đấu giá đất của UBND huyện từ tháng 1/2019 và đã nộp tiền đầy đủ, nhưng đến nay vẫn chưa nhận đất. UBND huyện Sông Hinh mới đây đã có phản hồi về sự việc. 

Người trẻ tiếp cận sân khấu bằng công nghệ

Người trẻ tiếp cận sân khấu bằng công nghệ
(PLVN) - Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của youtube, các nhóm hài kịch online phát triển mạnh mẽ. Cạnh đó, hình thức “kịch truyền thanh” cũng lan tỏa và đón nhận sự yêu thích của công chúng.

Tạm hoãn một số giải đấu thể thao toàn quốc để phòng dịch

Tạm hoãn một số giải đấu thể thao toàn quốc để phòng dịch
(PLVN) - Tổng cục Thể dục Thể thao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ngày 7/8 cho biết, trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, một số môn thi đấu thể thao cấp quốc gia đã phải tạm hoãn thi đấu trong tháng 8/2020 để đảm bảo an toàn về sức khỏe cho các thành viên tham dự giải.

Nỗi oan của đoàn nghệ sĩ mắc kẹt vì Covid ở Huế

Nỗi oan của đoàn nghệ sĩ mắc kẹt vì Covid ở Huế
(PLVN) - Liên tục một số ngày gần đây, nhiều người dân thôn La Khê Trẹm, xã Hương Thọ, TX Hương Trà, Thừa Thiên – Huế điện thoại phản ánh lên Chủ tịch UBND tỉnh cũng như VPĐD Báo PLVN khu vực Bình Trị Thiên về việc “một đoàn văn nghệ đông người, khả nghi đến từ vùng dịch Đà Nẵng tới trú nhiều ngày ở đây. Chúng tôi lo lắng sợ bị lây nhiễm Covid-19 từ nhóm người này”.

Sân khấu thời nay: Quá nhiều lo lắng

Sân khấu thời nay: Quá nhiều lo lắng
(PLVN) - Sân khấu những năm gần đây đã khá bấp bênh, phập phù. Do ảnh hưởng dịch bệnh, người làm sân khấu càng khó khăn bội phần. Cạnh đó còn không ít nỗi niềm trăn trở.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬