Sửa Bộ luật Hình sự theo tinh thần Công ước quốc tế

(PLO) - Trong 2 ngày 23 - 24/7, tại TP.Đà Nẵng, Bộ Tư pháp phối hợp với Viện KAS tổ chức Hội thảo “Bình luận Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) về những quy định liên quan đến trách nhiệm hình sự của pháp nhân và nhóm các tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp theo tinh thần Công ước chống tra tấn mà Việt Nam là thành viên”. Nhiều chuyên gia pháp luật trong và ngoài nước cùng tham dự.
Sửa Bộ luật Hình sự theo tinh thần Công ước quốc tế Bà Rabea Brauer, Trưởng đại diện Viện KAS phát biểu tại hội thảo
Nhập tội bức cung và dùng nhục hình?
Tại hội thảo, nhiều đại biểu phân tích, Dự thảo Bộ luật Hình sự (BLHS) có quy định tội bức cung và dùng nhục hình là hai tội danh có liên quan đến hành vi tra tấn theo Công ước. Thế nhưng, nội dung hai điều luật này có sự trùng lặp và hình phạt không khác nhau. Theo đó, các đại biểu đề nghị nhập hai tội bức cung và dùng nhục hình thành một. 
Tuy nhiên, luồng ý kiến khác lại phản ứng việc sáp nhập vì cho rằng nhục hình là người tham gia trong hoạt động tố tụng, thi hành án hoặc thi hành các biện pháp xử lý vi phạm… dùng hành động được hiểu như đánh đập. Còn bức cung đa dạng hơn, sử dụng nhiều thủ đoạn trái luật để ép người thẩm vấn khai ra thông tin liên quan đến vụ án. Có khi dùng nhục hình nhằm mục đích bức cung, nhưng có khi bức cung mà không hề dùng nhục hình. 
Trong phần thảo luận, ông Nguyễn Quốc Việt, nguyên Vụ trưởng Vụ pháp luật Hình sự - Hành chính (Bộ Tư pháp) cho biết, nếu muốn giữ hai tội bức cung và nhục hình riêng thì yếu tố tăng nặng hình phạt của hai tội này không được trùng nhau, và hình phạt đối với tội bức cung phải thấp hơn hình phạt đối với tội dùng nhục hình.
Một trong những quy định mới nhất của Dự thảo BLHS (sửa đổi) đang được xin ý kiến là quy định về trách nhiệm hình sự (TNHS) của pháp nhân. Tại hội thảo, vấn đề này được đưa ra phân tích kỹ. Theo PGS.TS Hoàng Thế Liên, nguyên Thứ trưởng Bộ Tư pháp, kinh tế thị trường càng phát triển, không những cá nhân có hành vi phạm tội mà pháp nhân cũng có hành vi phạm tội, hoặc đồng thời cả 2 đều xâm phạm như: tội độc quyền, tội cạnh tranh không lành mạnh, tội buôn lậu, tội rửa tiền… Trong điều kiện như vậy, BLHS chỉ truy cứu TNHS đối với cá nhân, không truy cứu pháp nhân là một thiếu sót  lớn, bỏ lọt đối tượng phạm tội. 
Ông Nguyễn Công Hồng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cũng đồng quan điểm và đưa thêm nhận định, do vấn đề này còn mới, chưa có tiền lệ nên phải có bước đi phù hợp, tránh xáo trộn lớn trong việc tổ chức thi hành chính sách hình sự, tố tụng hình sự. Theo tinh thần đó, Dự thảo BLHS (sửa đổi) chỉ quy định TNHS của pháp nhân trong nhóm tội phạm kinh tế, môi trường, tham nhũng, rửa tiền… với 32 tội danh thay vì 15 tội danh theo đề xuất của Chính phủ.
Nâng cao quyền người chưa thành niên trong BLHS
Tại hội thảo cũng bàn luận sôi nổi về quy định TNHS đối với người chưa thành niên phạm tội. Cụ thể 3 vấn đề: tuổi chịu TNHS, chuẩn bị phạm tội, nguyên tắc xử lý đối với người chưa thành niên phạm tội và các biện pháp xử lý thay thế hình sự.
Theo BLHS hiện hành: “Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi, phải chịu TNHS về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng”. Trong quá trình xây dựng, Ban soạn thảo đã đưa ra 2 phương án: chỉ rõ các tội mà người từ đủ 14 tuổi trở lên nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu TNHS về các tội giết người, cố ý gây thương tích, hiếp dâm, cướp tài sản, bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản và giữ nguyên như luật hiện hành. Theo TS Ngô Thị Minh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, việc liệt kê các tội như phương án 1 sẽ dẫn đến bỏ lọt tội phạm. 
Thực tiễn cho thấy, từ năm 2007 đến tháng 6/2013 có 63.590 vụ do người chưa thành niên phạm tội gây ra, trong đó có 94.309 em vi phạm pháp luật hình sự, tăng 4.276 vụ (6,72%) so với giai đoạn trước năm 2007. So với tổng số vụ phạm pháp hình sự trong toàn quốc, số vụ do người chưa thành niên gây ra chiếm gần 20%. Về cơ cấu tuổi của người chưa thành niên phạm tội, đối tượng dưới 14 tuổi chiếm 13%; từ 14 đến 16 tuổi chiếm 34,7%; từ 16 đến 18 tuổi chiếm 52%. 
“Với quy định liệt kê như vậy sẽ có tác dụng ngược, bởi trẻ như được “khuyến nghị” thực hiện những hành vi khác ngoài những quy định của phương án 1, sẽ không bị truy cứu TNHS, làm gia tăng tình hình tội phạm và bỏ lọt tội phạm của cơ quan tiến hành tố tụng”, TS Ngô Thị Minh lập luận.
Bên cạnh đó, để đảm bảo quyền và lợi ích của trẻ em theo Công ước, nhiều ý kiến đồng thuận việc bổ sung miễn truy cứu TNHS đối với người từ đủ 14 tuổi trở lên nhưng chưa đủ 16 tuổi. Điều này hoàn toàn phù hợp với nguyên tắc nhân đạo của BLHS; thống nhất với quy định về tuổi chịu TNHS (Điều 12) bảo đảm “những lợi ích tốt nhất của trẻ em phải là mối quan tâm hàng đầu”.
Ngoài ra, trong hai ngày, các đại biểu tham gia Hội thảo cũng bàn luận về vấn đề phi tội phạm hóa một số tội phạm trong Dự thảo BLHS (sửa đổi); đóng góp ý kiến sửa đổi một số điều về tội phạm trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông; nhóm tội phạm xâm phạm trật tự kinh tế và chức vụ… 
Vân Anh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cựu Thái tử Saudi Arabia muốn giữ mạng sống phải chi ra 15 tỷ USD

Cựu Thái tử Saudi Arabia muốn giữ mạng sống phải chi ra 15 tỷ USD
(PLVN) - Năm 2017, sau một cuộc “đoạt ngôi” chớp nhoáng, Thái tử Saudi Arabia (Ả-rập Xê-út) khi đó là Mohammed bin Nayef đã phải chấp nhận rút lui trong danh dự, nhường quyền kế vị cho người em họ là Thái tử Mohammed bin Salman bây giờ. Vậy nhưng, đến đầu năm 2020, cựu Thái tử cùng 2 hoàng thân khác bị bắt giữ vì liên quan tới tội bất trung và tham nhũng. Tân Thái tử bin Salman đã ra “tối hậu thư”, yêu cầu anh họ mình muốn được toàn mạng phải chi ra số tiền 15 tỷ USD.

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 đồng hành với ngư dân

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 đồng hành với ngư dân
(PLVN) - Ngày 10/7, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 phối hợp với Ban Dân vận Tỉnh ủy Quảng Nam và một số đơn vị tổ chức chương trình “Cảnh sát biển đồng hành cùng ngư dân” năm 2020 tại xã đảo Tân Hiệp (Cù lao Chàm, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam).
Thêm người, thêm chuyện

Thêm người, thêm chuyện

(PLVN) - Cho đến thời điểm hiện tại, khi chỉ còn vài tháng là diễn ra cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, tổng thống đương nhiệm Donald Trump đã gây dựng xong hình ảnh ở nước Mỹ là người không có đủ khả năng hoặc vẫn không có đối sách thích hợp dẫn dắt nước Mỹ ra khỏi cuộc khủng hoảng này...

Hội chợ du lịch quốc tế 2020 trở lại Hà Nội

Hội chợ du lịch quốc tế 2020 trở lại Hà Nội
(PLVN) - Đại dịch Covid-19 đã cho ngành du lịch nước ta một bài học quan trọng: Cần phải đẩy nhanh ứng dụng công nghệ 4.0 để làm thay đổi căn bản trong quản lý, điều hành và tổ chức hoạt động quản lý và kinh doanh du lịch. Đó cũng là chủ đề chính của Hội chợ Du lịch quốc tế Việt Nam - VITM Hà Nội 2020 (Hội chợ VITM Hà Nội 2020) - “Du lịch Việt Nam hướng tới tương lai”.

Giấc mộng trời Âu với cầu thủ Việt Nam

Giấc mộng trời Âu với cầu thủ Việt Nam
(PLVN) - Từ Công Phượng cho tới Văn Hậu đã giã từ môi trường bóng đá đắng cấp nhất thế giới vì không thể thích ứng. Qua họ, có thể thấy chất lượng của bóng đá Việt Nam đang ở đâu trên thế giới...

Những băng đảng một thời khét tiếng Hà Thành - Kỳ 8: “Siêu trộm” nửa ngày treo trên cây vẫn vượt tường như chớp

Những băng đảng một thời khét tiếng Hà Thành - Kỳ 8: “Siêu trộm” nửa ngày treo trên cây vẫn vượt tường như chớp
(PLVN) - Trong các “nghề” của dân du đãng, có lẽ hình thành sớm nhất là “nghề” trèo tường khoét vách. Thậm chí, cái việc trộm cắp còn có cả ông tổ, đã được lưu truyền trong dân gian: lão Đạo Chích. Bài viết này muốn nhắc đến một đồ tử đồ tôn vào hạng cao thủ của Đạo Chích. Băng nhóm của gã từng một thời làm loạn Hà thành.
Thầy phù thủy trong thế giới cổ đại phương Tây - Kỳ 1: Tín ngưỡng kỳ dị của người cổ Babylon

Thầy phù thủy trong thế giới cổ đại phương Tây - Kỳ 1: Tín ngưỡng kỳ dị của người cổ Babylon

(PLVN) - Từng tồn tại rất hưng thịnh với nhiều màu sắc bí ẩn, thậm chí có phần man rợ của thầy phù thủy trong thế giới cổ đại phương Tây, nhưng sự phát triển của đạo Cơ đốc giáo, dần dần, phù thủy bị coi là mê tín dị đoan và dần lụi tàn... Tuy vậy, xét về phương diện nào đó, ngay trong thời hiện đại ngày nay, thuật phù thủy vẫn tồn tại trong đời sống tâm linh của người phương Tây...

Nhiều cán bộ ở Đắk Lắk bị xem xét kỷ luật

Nhiều cán bộ ở Đắk Lắk bị xem xét kỷ luật
(PLVN) -Ngày 10/7, tại kỳ họp 83, Ủy ban Kiểm tra (UBKT) Tỉnh ủy tỉnh Đắk Lắk cho biết: Vừa ban hành kết luận một số nội dung liên quan đến việc thẩm tra, xác minh, xem xét, đề nghị thi hành kỷ luật với một số lãnh đạo trên địa bàn.

Quảng Ngãi tiếp nhận điều trị bệnh nhân nhiễm covid -19 thứ 370

Quảng Ngãi tiếp nhận điều trị bệnh nhân nhiễm covid -19 thứ 370
(PLVN) - Theo nguồn tin từ Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật tỉnh Quảng Ngãi cho biết: Có một bệnh nhân người Serbia chuyên gia của tập đoàn Hòa Phát, nhập cảnh từ Oman về sân bay Đà Nẵng vào ngày 9/7, được cách ly tập trung tại khách sạn Harmonia thuộc huyện Bình Sơn tỉnh Quảng Ngãi và sau đó được lấy mẫu xét nghiệm. Đến ngày 10/7 có kết quả xét nghiệm dương tính với virut Covid-19.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬