Phiếu Lý lịch tư pháp số 2 sẽ không cấp cho cá nhân

(PLO) - Đây là một trong những nội dung quan trọng của dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp năm 2009 đang được Bộ Tư pháp đưa ra lấy ý kiến. 
Phiếu Lý lịch tư pháp số 2 sẽ không cấp cho cá nhân

Chỉ cấp cho cơ quan tiến hành tố tụng

Bộ Tư pháp nhìn nhận, quy định về quyền yêu cầu cấp Phiếu Lý lịch tư pháp (LLTP) số 2 hiện nay đang bị lạm dụng. Luật LLTP quy định có 02 loại Phiếu LLTP được cấp là Phiếu LLTP là Phiếu LLTP số 1 và Phiếu LLTP số 2. Khác với Phiếu LLTP số 1, Phiếu LLTP số 2 thể hiện cả những án tích đã được xóa và chỉ cấp cho cơ quan tiến hành tố tụng để phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử và cấp theo yêu cầu của cá nhân để người đó biết được nội dung về LLTP của mình.

Tuy nhiên, từ năm 2012, tình trạng lạm dụng yêu cầu cá nhân phải nộp Phiếu LLTP số 2 ngày càng gia tăng (năm 2011 chỉ có 3.125 yêu cầu cấp Phiếu LLTP số 2, chiếm tỷ lệ 2,5% tổng số yêu cầu cấp Phiếu LLTP, đến năm 2016: đã có 99.031 yêu cầu, chiếm tỷ lệ 29% tổng số yêu cầu cấp Phiếu LLTP).

Cũng theo Bộ Tư pháp, thực tế giải quyết yêu cầu cấp Phiếu LLTP cho thấy, cá nhân yêu cầu cấp Phiếu LLTP số 2 không xuất phát từ yêu cầu muốn biết về nội dung LLTP của mình mà do xuất phát từ yêu cầu của các cơ quan, tổ chức, chủ yếu để bổ túc hồ sơ xin thị thực nhập cảnh, kết hôn tại cơ quan đại diện ngoại giao của nước ngoài; xin việc làm, cấp giấy phép hoạt động tại Việt Nam.

Thực trạng này đã ảnh hưởng tới quyền được pháp luật bảo đảm bí mật cá nhân theo quy định của Hiến pháp và chính sách nhân đạo của pháp luật hình sự của Nhà nước ta, ảnh hưởng đến việc tái hòa nhập cộng đồng của người bị kết án, đặc biệt là những người đã được xóa án tích. Theo phản ánh của công dân, khi Phiếu LLTP số 2 được cấp và sử dụng công khai có thể dẫn đến hệ lụy cho cá nhân khi tái hòa nhập cộng đồng, khó khăn, thậm chí mất cơ hội khi đi du học, xin việc làm, xuất cảnh…

Theo quy định của Luật LLTP (điểm b khoản 2 Điều 41), Phiếu LLTP số 2 cấp cho cơ quan tiến hành tố tụng và cấp theo yêu cầu của cá nhân để người đó biết được nội dung về LLTP của mình. Để giải quyết tình trạng lạm dụng Phiếu LLTP số 2 trong thời gian qua, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp và bí mật đời tư của cá nhân, bảo đảm mục đích nhân đạo của chế định xóa án tích, dự thảo Luật Sửa đổi quy định này theo hướng Phiếu LLTP số 2 chỉ cấp cho cơ quan tiến hành tố tụng, không cấp cho cá nhân. 

Bổ sung nhiệm vụ của Viện kiểm sát

Một bất cập nữa là quy định của Luật LLTP hiện nay chưa bảo đảm thực hiện chế định về đương nhiên xóa án tích theo quy định của Bộ luật Hình sự (BLHS) 2015, Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTHS 2015). Theo quy định của hai Bộ luật này, toàn bộ việc xác minh về điều kiện đương nhiên được xóa án tích khi cấp Phiếu LLTP sẽ do Cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu LLTP (Trung tâm LLTP quốc gia và các Sở Tư pháp) thực hiện. Bên cạnh đó, BLHS 2015 quy định một trong những điều kiện đương nhiên được xóa án tích là người bị kết án không thực hiện hành vi phạm tội mới trong thời hạn Bộ luật này quy định (khoản 2, khoản 3 Điều 70). 

BLTTHS 2015 (Điều 179) quy định: “Khi có đủ căn cứ để xác định một người hoặc pháp nhân đã thực hiện hành vi mà Bộ luật Hình sự quy định là tội phạm thì Cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố bị can”. VKS là cơ quan phê chuẩn các quyết định khởi tố bị can của cơ quan điều tra và trực tiếp ra quyết định khởi tố bị can trong trường hợp VKS phát hiện có người đã thực hiện hành vi mà BLHS quy định là tội phạm chưa bị khởi tố, VKS đã yêu cầu Cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố bị can nhưng Cơ quan điều tra không thực hiện.

Việc xác định có “hành vi phạm tội mới” còn phải xem xét đến những giai đoạn tiếp theo trong quá trình tiến hành tố tụng đối với người đó.Trong khi đó, Luật LLTP chưa có quy định cụ thể về cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu LLTP và VKS, Tòa án, cơ quan điều tra và các cơ quan có liên quan trong cung cấp, cập nhật, xác minh thông tin về “thực hiện hành vi phạm tội mới” để xem xét điều kiện đương nhiên được xóa án tích của người đã bị kết án.

Để bảo đảm thực hiện chế định đương nhiên được xóa tích của BLHS 2015 và BLTTHS 2015, Dự thảo Luật bổ sung nhiệm vụ của VKS ra quyết định phê chuẩn quyết định khởi tố bị can hoặc quyết định khởi tố bị can cung cấp các quyết định đó cho Sở Tư pháp nơi VKS có trụ sở. Định kỳ, Cơ quan quản lý LLTP, Sở Tư pháp chủ trì, phối hợp với VKS, Tòa án, Cơ quan điều tra có liên quan thực hiện rà soát những người đủ điều kiện đương nhiên được xóa án tích theo quy định của BLHS. Cơ quan quản lý LLTP, Sở Tư pháp có trách nhiệm cập nhật thông tin vào Cơ sở dữ liệu LLTP. 

Đồng thời, để bảo đảm tính chính xác của Phiếu LLTP, Dự thảo Luật bổ sung quy định trường hợp người yêu cầu cấp Phiếu LLTP có án tích và thông tin về việc đương nhiên xóa án tích chưa được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu LLTP, Cơ quan cấp Phiếu có trách nhiệm đề nghị VKS ra quyết định phê chuẩn quyết định khởi tố bị can hoặc quyết định khởi tố bị can cung cấp thông tin về việc khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử người đó. 

Đối với thông tin về “hành vi phạm tội mới” có trước ngày Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật LLTP có hiệu lực, Dự thảo Luật bổ sung quy định về điều khoản thi hành theo hướng Tòa án, VKS, cơ quan điều tra, Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi người bị kết án cư trú có trách nhiệm cung cấp thông tin theo đề nghị của Cơ quan quản lý LLTP, Sở Tư pháp để xây dựng Cơ sở dữ liệu LLTP và cấp Phiếu LLTP. 

Duy Hưng
Cùng chuyên mục
Kịp thời khắc phục quy định chồng chéo, cản trở đầu tư kinh doanh

Kịp thời khắc phục quy định chồng chéo, cản trở đầu tư kinh doanh

(PLVN) - Chia sẻ về công tác rà soát văn bản quy phạm pháp luật thời gian qua, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, công tác rà soát văn bản quy phạm pháp luật đã đi vào nền nếp, thông qua các đợt rà soát đạt được kết quả cụ thể, nhận thức của các bộ, ngành về công tác này được nâng lên rõ rệt.

Đọc thêm

Người thành thị mơ được làm… nông dân

Người thành thị mơ được làm… nông dân
(PLVN) - Giờ đây, sau một cuộc bôn ba dài để được công nhận là “cư dân thành thị”, không ít người dân thành phố lớn lại mơ sở hữu mảnh vườn, ao cá ở nông thôn.

Chiếm đoạt, mua bán thông tin hàng tỉ cá nhân, tổ chức, vợ chồng giám đốc công ty công nghệ bị khởi tố

Chiếm đoạt, mua bán thông tin hàng tỉ cá nhân, tổ chức, vợ chồng giám đốc công ty công nghệ bị khởi tố
(PLVN) - Lực lượng chức năng xác định các đối tượng đã thu thập, chiếm đoạt, mua dụng trái phép gần 1.300GB dữ liệu, chứa hàng tỉ thông tin về các cá nhân, tổ chức trên toàn quốc là khách hàng điện lực; phụ huynh, học sinh; khách hàng của nhiều ngân hàng; thông tin đăng ký kinh doanh, nhân sự cơ quan nhà nước, bảo hiểm, hộ khẩu; thuê bao điện thoại…
Khẩn cấp tìm người từng đến 11 địa điểm ở Điện Biên

Khẩn cấp tìm người từng đến 11 địa điểm ở Điện Biên

(PLVN) - Tối 17/5, tỉnh Điện Biên ghi nhận thêm 3 trường hợp dương tính với virus SARS-CoV-2 tại xã Si Pa Phìn, huyện Nậm Pồ. Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật (CDC) Điện Biên đang khẩn cấp tìm kiếm người từng đến 11 địa điểm 3 bệnh nhân trên đã đi qua.

Tình hình dịch bệnh cơ bản được kiểm soát, Thủ tướng yêu cầu cương quyết giữ vững các mục tiêu

Tình hình dịch bệnh cơ bản được kiểm soát, Thủ tướng yêu cầu cương quyết giữ vững các mục tiêu
Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, qua 20 ngày của đợt bùng phát dịch thứ 4, đến giờ này, chúng ta vẫn cơ bản kiểm soát được tình hình trên cả nước, chưa phát hiện ổ dịch mới không rõ nguồn lây. Tuy nhiên, nguy cơ vẫn rất cao, Thủ tướng yêu cầu cần giữ vững và cương quyết thực hiện các mục tiêu, giải pháp đã đề ra.

Tập đoàn TH trao tặng Bộ Y Tế 39.000 ly sữa tươi sạch tiếp sức các y bác sĩ tuyến đầu

Tập đoàn TH trao tặng Bộ Y Tế 39.000 ly sữa tươi sạch tiếp sức các y bác sĩ tuyến đầu
(PLVN) - Cả nước đang dồn mọi nguồn lực khẩn trương xử lý các ổ dịch COVID-19 vừa bùng phát trở lại tại nhiều tỉnh thành trong đó tập trung ở khu vực miền Bắc. Tiếp tục sát cánh cùng lực lượng tuyến đầu trong hành trình chống dịch, chiều 17/5, Tập đoàn TH gửi tặng Công đoàn Y tế Việt Nam 39.000 ly sữa tươi sạch để tiếp sức các cán bộ y tế trong đợt dịch thứ 4 bùng phát này.

Nơi địa đầu tổ quốc với ngày hội của toàn dân

Nơi địa đầu tổ quốc với ngày hội của toàn dân
(PLVN) - Hướng đến ngày bầu cử ĐBQH khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 – 2026, tỉnh Hà Giang đã thực hiện công tác chuẩn bị bầu cử với tinh thần nghiêm túc, triển khai toàn diện, kịp thời, đúng quy định của pháp luật.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376