Nâng cao chất lượng dịch vụ và chuyên nghiệp hóa hoạt động trợ giúp pháp lý

(PLO) - Không thể phủ nhận những kết quả đáng khích lệ trong 09 năm triển khai thi hành Luật Trợ giúp pháp lý năm 2006, nhưng các hạn chế, bất cập trong hoạt động trợ giúp pháp lý cũng đã bộc lộ. Một trong những vướng mắc đó chính là chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý nhiều lúc còn chưa được bảo đảm, chưa chuyên nghiệp và đây là một định hướng sửa đổi, bổ sung tại Dự thảo Luật Trợ giúp pháp lý (sửa đổi) đang trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 2. 
Nâng cao chất lượng dịch vụ và chuyên nghiệp hóa hoạt động trợ giúp pháp lý Một buổi trợ giúp pháp lý lưu động cho học sinh. (Ảnh minh họa)

Tránh tình trạng “làm miễn phí thì thế nào cũng được”

Do đối tượng phục vụ của trợ giúp pháp lý (TGPL) rất đặc thù, là người nghèo và các đối tượng chính sách nên đòi hỏi TGPL phải theo quy chuẩn nhất định để tránh tình trạng “làm miễn phí thì thế nào cũng được”, hoặc kiểu ban ơn, nhận thức đơn giản như làm từ thiện, hình thức, không đem lại hiệu quả. Làm TGPL khó hơn cung cấp dịch vụ pháp lý cho những người dân khác có trình độ và sống ở môi trường thuận lợi... Do đó, bên cạnh việc trình tự, thủ tục tiếp nhận và giải quyết vụ việc liên quan đến quyền lợi của người dân đã được Luật quy định theo hướng công khai, minh bạch, dễ hiểu, đơn giản hóa tới mức tối đa, linh hoạt, tránh phiền hà; địa điểm tiếp dân thuận lợi, dễ tiếp cận, Luật còn đặt ra một yêu cầu rất cao là TGPL phải có chất lượng, sai phải bồi thường. 

Việc bảo đảm chất lượng vụ việc được Luật TGPL quy định gắn với nhiều nguyên tắc quan trọng xuyên suốt quá trình thực hiện TGPL như người thực hiện TGPL phải “tôn trọng sự thật khách quan”; áp dụng đầy đủ các biện pháp phù hợp với quy định của pháp luật để bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của người được TGPL. Đặc biệt, phải tuân thủ và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung TGPL, trong đó, đáng chú ý là nếu TGPL sai gây thiệt hại cho đối tượng phải chịu trách nhiệm bồi thường. 

Tuy nhiên, chất lượng dịch vụ TGPL chưa được xã hội đánh giá cao, chưa ngang bằng với dịch vụ pháp lý có thu phí do luật sư cung cấp. Chất lượng một số vụ việc tham gia tố tụng còn yếu, chưa có nhiều vụ việc TGPL được thực hiện từ giai đoạn điều tra hình sự, vụ việc TGPL tố tụng dân sự, tố tụng hành chính còn khá hạn chế. Cơ chế quản lý chất lượng, việc kiểm tra, giám sát, đánh giá chất lượng vụ việc TGPL chưa được chú trọng, mang tính hình thức nên hiệu quả chưa cao.

Trợ giúp viên pháp lý phải qua tập sự hành nghề

Để nâng cao chất lượng TGPL, lấy quyền và lợi ích hợp pháp của người được TGPL làm trung tâm, Dự thảo Luật sửa đổi đã kế thừa phạm vi điều chỉnh của Luật hiện hành và bổ sung các quy định về điều kiện, tiêu chuẩn của trợ giúp viên pháp lý, cá nhân và tổ chức tham gia TGPL nhằm chuẩn hóa đội ngũ cung cấp dịch vụ TGPL, không thu hút những người không đủ tiêu chuẩn thực hiện TGPL. Có thế mới bảo đảm chất lượng dịch vụ TGPL, sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước dành cho hoạt động mang đầy tính nhân văn này, tiến tới xây dựng “thương hiệu” TGPL là địa chỉ tin cậy cho người được TGPL. 

Cụ thể, về trợ giúp viên pháp lý, so với Luật TGPL năm 2006 và Nghị định hướng dẫn thi hành Luật TGPL năm 2006, Dự thảo Luật đã bổ sung 01 điểm mới để trở thành trợ giúp viên pháp lý là yêu cầu phải qua tập sự hành nghề để có kỹ năng cần thiết. Về tổ chức và người tham gia TGPL, Dự thảo Luật đã chọn lọc, kế thừa yếu tố hợp lý từ quy định hiện hành, đồng thời đưa ra những điều kiện cần thiết để lựa chọn, ký hợp đồng thực hiện TGPL; duy trì cơ chế đăng ký tham gia thực hiện TGPL nhằm huy động được các luật sư, tổ chức hành nghề luật sư, tổ chức tư vấn pháp luật có kinh nghiệm, uy tín tham gia thực hiện TGPL. Nhà nước kiểm tra, giám sát, kiểm soát chất lượng do các chủ thể này thực hiện. So với Luật TGPL hiện hành, bên cạnh cơ chế huy động bằng đăng ký tham gia TGPL, Dự thảo Luật đã bổ sung cơ chế ký hợp đồng để lựa chọn các tổ chức và người tham gia TGPL có khả năng cung cấp dịch vụ TGPL chất lượng.

Với định hướng tập trung vào vụ việc TGPL, nhất là các vụ việc tham gia tố tụng và nâng cao chất lượng dịch vụ, Dự thảo Luật không quy định chế định cộng tác viên TGPL. Bởi lẽ, theo quy định Luật TGPL năm 2006 thì yêu cầu về trình độ cộng tác viên TGPL không đồng đều, cả những người không có trình độ đại học luật như già làng, trưởng bản... cũng được TGPL, khiến chất lượng của dịch vụ không cao. Đội ngũ này tuy đông nhưng tỷ lệ tham gia thực hiện TGPL trên thực tế còn hạn chế, nhiều người đã được cấp thẻ cộng tác viên, được bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng TGPL nhưng không thực hiện TGPL. 

Sau 09 năm thi hành Luật TGPL năm 2006 (từ năm 2007 - 2015), phần lớn các vụ việc tư vấn do cộng tác viên khác thực hiện là giải đáp vướng mắc pháp luật đơn giản, được thực hiện chủ yếu thông qua TGPL lưu động. Hơn nữa, thực tế đa số cộng tác viên khác chỉ ghi danh mà không thực hiện TGPL. Qua khảo sát thực tiễn, lãnh đạo Trung tâm TGPL Hải Phòng và Trung tâm TGPL tỉnh Quảng Bình cho biết 100% cộng tác viên khác ở Hải Phòng, 93% cộng viên khác ở Quảng Bình không thực hiện TGPL. 

Ngoài ra, pháp luật hiện hành không cấm những người có kiến thức pháp luật và tự nguyện giúp người khác tìm hiểu, giải đáp pháp luật theo quy định của pháp luật có liên quan, nhưng đây không phải là TGPL theo quy định của Luật TGPL. Hiện nay, việc cung cấp các dịch vụ miễn phí này vẫn đang được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 77/2008/NĐ-CP về tư vấn pháp luật. Như vậy, dù sử dụng nguồn lực của Nhà nước thông qua việc ký hợp đồng hay sử dụng nguồn lực của chính mình thông qua việc đăng ký tham gia, tất cả các cá nhân, tổ chức thực hiện TGPL đều phải bảo đảm chất lượng dịch vụ TGPL cho người được TGPL thông qua các quy định chặt chẽ về điều kiện, tiêu chuẩn, quyền và nghĩa vụ liên quan.

Thục Quyên
Cùng chuyên mục
Ngày 30/11: Sẽ diễn ra Hội thảo quốc gia tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật

Ngày 30/11: Sẽ diễn ra Hội thảo quốc gia tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật

(PLVN) -Chiều 26/11, Bộ trưởng Lê Thành Long và Thứ trưởng Phan Chí Hiếu đã làm việc với các đơn vị về công tác tổ chức Hội thảo khoa học cấp Quốc gia “Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước & pháp luật: Giá trị và thực tiễn áp dụng tại Việt Nam". Hội thảo sẽ diễn ra vào sáng ngày 30/11 tại Trung tâm Hội nghị quốc tế (số 11 Lê Hồng Phong, Ba Đình, Hà Nội).

Đọc thêm

Khách hàng xếp hàng giữa đêm mua iPhone 12

Khách hàng xếp hàng giữa đêm mua iPhone 12
(PLVN) - Các hệ thống bán lẻ iPhone 12 chính hãng tại Việt Nam đã chính thức mở bán sản phẩm từ đêm 26/11, không ngại đêm khuya, hàng trăm khách hàng vẫn xếp hàng mua "táo".

Vụ chủ quán bánh xèo bạo hành nhân viên: Hội Bảo vệ quyền trẻ em đề nghị giám định tổn thương tinh thần của trẻ

Vụ chủ quán bánh xèo bạo hành nhân viên: Hội Bảo vệ quyền trẻ em đề nghị giám định tổn thương tinh thần của trẻ
(PLVN) - Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam vừa cho biết, đã nhận được thông tin phản ánh báo chí về sự việc cháu Trương Quang D., 15 tuổi, quê quán Thuận Hòa, Thành Phước, Nghĩa Hành, Quảng Ngãi bị chủ cửa hàng bánh xèo nơi cháu đang làm thuê là bà Nguyễn Thị Ánh T., 34 tuổi bạo hành.

Phiên toà xử vụ CDC Hà Nội dự kiến kéo dài 3 ngày từ 10/12

Phiên toà xử vụ CDC Hà Nội dự kiến kéo dài 3 ngày từ 10/12
(PLVN) - Sáng 27/11, TAND TP Hà Nội đã ra quyết định vào ngày 10/12 sẽ mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Hà Nội (CDC Hà Nội). Phiên tòa dự kiến diễn ra trong 3 ngày.

Thừa Thiên Huế: Dự án đường hơn 170 tỷ đồng tan nát sau mưa bão

Thừa Thiên Huế: Dự án đường hơn 170 tỷ đồng tan nát sau mưa bão
(PLVN) - Dự án đường phía Đông đầm Lập An dài 3,4 km (ở thị trấn Lăng Cô, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế) có tổng mức đầu tư 172 tỷ đồng, được kỳ vọng sẽ tô điểm và đưa khu đầm trở thành điểm thu hút khách tham quan. Thế nhưng, sau bão số 13, công trình này bị hư hỏng nặng, nhiều người dân cho rằng để xảy ra tình trạng này có phần do chất lượng thiết kế, thi công.
Hà Giang quyết liệt chống buôn lậu, hàng giả dịp cận tết

Hà Giang quyết liệt chống buôn lậu, hàng giả dịp cận tết

(PLVN) - Thời điểm cuối năm, hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tại các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Hà Giang có xu hướng tăng, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả có nhiều diễn biến phức tạp. Theo đó, Cục Hải quan tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp quyết liệt nhằm ngăn chặn tình trạng này.

Công ty CP Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao: Khẳng định thương hiệu bằng chất lượng sản phẩm

Công ty CP Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao: Khẳng định thương hiệu bằng chất lượng sản phẩm
(PLVN) - Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, trước những tác động của biến đổi khí hậu đến nông nghiệp toàn cầu; Công ty cổ phần Supe PP&HC Lâm Thao đã và đang không ngừng đổi mới và nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp; tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu – ứng dụng khoa học, công nghệ để tăng sản lượng, nâng cao chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm, đáp ứng mọi nhu cầu của thị trường. 

Sẽ đào tạo kỹ năng công nghệ số căn bản trong kinh doanh cho khoảng 65.000 người

Sẽ đào tạo kỹ năng công nghệ số căn bản trong kinh doanh cho khoảng 65.000 người
(PLVN) - Đại dịch COVID-19 đã để lại tác động nặng nề đối với các doanh nghiệp vi mô Việt Nam, đặc biệt các doanh nghiệp vi mô, hộ kinh doanh do nữ làm chủ. Họ phải đối mặt với nhiều rào cản và thách thức, một trong số đó là không đủ khả năng và kỹ năng sử dụng các công cụ tiếp thị trực tuyến và chuyển hướng sang kinh doanh trực tuyến để vượt qua khủng hoảng.

Dòng người bất tận tới viếng Maradona

Dòng người bất tận tới viếng Maradona
(PLVN) - Quan tài của Maradona được đặt tại Dinh Tổng thống để cho mọi người viếng trong 3 ngày quốc tang. Đã có đụng độ xảy ra giữa người hâm mộ và cảnh sát khi họ phải chờ đợi quá lâu để viếng thần tượng.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬