Khó cưỡng chế thi hành nghĩa vụ buộc thực hiện công việc nhất định

(PLVN) - Biện pháp cưỡng chế thi hành nghĩa vụ buộc thực hiện công việc nhất định được áp dụng khi bản án, quyết định buộc người phải thi hành án phải thực hiện một công việc nhất định, ví dụ như: buộc tháo dỡ nhà xây dựng trái phép; ngăn chia ranh giới mặt đất; mở lối đi; cải chính tin tức sai sự thật...Tuy nhiên thực tiễn thi hành các loại việc này còn gặp nhiều vướng mắc.
 Theo quy định tại Điều 118 Luật Thi hành án dân sự sửa đổi bổ sung năm 2014 (Luật THADS) trường hợp thi hành nghĩa vụ phải thực hiện công việc nhất định theo bản án, quyết định mà người phải thi hành án không thực hiện thì chấp hành viên quyết định phạt tiền và ấn định thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày ra quyết định phạt tiền để người đó thực hiện nghĩa vụ thi hành án. Theo đó, nếu người phải thi hành án có điều kiện thi hành nhưng không tự nguyện thi hành thì chấp hành viên ra quyết định cưỡng chế thi hành nghĩa vụ buộc thực hiện công việc nhất định. Trường hợp người bị cưỡng chế không thực hiện, cơ quan thi hành án sẽ ra quyết định phạt tiền và ấn định thời gian 05 ngày làm việc để thực hiện nghĩa vụ, hết thời hạn đó sẽ giao cho người có điều kiện thực hiện hoặc chấp hành viên đề nghị cơ quan có thẩm quyền truy cứu trách nhiệm hình sự về tội không chấp hành án.

Tuy nhiên, trong thực tiễn thủ tục xử phạt vi phạm hành chính đối với trường hợp này gặp rất nhiều vướng mắc. Theo quy định tại khoản 3 Điều 52 và khoản 4 Điều 68 Nghị định số 110/2013/NĐ-CP thì hành vi “Không thực hiện công việc phải làm, không chấm dứt thực hiện công việc không được làm theo bản án, quyết định” sẽ bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng và thẩm quyền ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong trường hợp này là của Cục trưởng Cục THADS, Trưởng phòng Phòng thi hành án cấp quân khu. Chấp hành viên phải đề xuất Cục trưởng Cục THADS cấp tỉnh hoặc Trưởng phòng Phòng thi hành án cấp quân khu ra quyết định xử phạt. Đây là một trình tự chiếm rất nhiều thời gian tác nghiệp của chấp hành viên và kéo dài thời gian tổ chức thi hành án. 

Đa số quan điểm cho rằng, việc xử phạt hành chính và ấn định thời hạn để xử phạt hành chính đối với những trường hợp này là không cần thiết. Bởi vì, về nguyên tắc Bản án, quyết định của Toà án nhân dân có hiệu lực pháp luật phải được cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng và nghiêm chỉnh chấp hành. Việc xử phạt vi phạm hành chính trong trường hợp này không mang lại hiệu quả răn đe mà còn làm kéo dài thêm thủ tục thi hành án. Mặt khác, việc thu các khoản tiền sau khi xử phạt vi phạm hành chính cũng là một vấn đề nan giản khi mà người phải thi hành án không tự nguyện chấp hành hoặc không có tài sản để thi hành án. Do đó đề nghị quy định nâng thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính đối với Chấp hành viên để chấp hành viên chủ động xử phạt vi phạm hành chính trong những trường hợp này; hoặc xem xét bỏ thủ tục xử phạt vi phạm hành chính đối với việc thực hiện biện pháp cưỡng chế này để rút ngắn quá trình tổ chức thi hành án.

Theo Điều 118 Luật THADS, hết thời hạn đã ấn định mà người phải thi hành án không thực hiện nghĩa vụ thi hành án mà công việc đó có thể giao cho người khác thực hiện thay thì Chấp hành viên giao cho người có điều kiện thực hiện; chi phí thực hiện do người phải thi hành án chịu. Trường hợp công việc đó phải do chính người phải thi hành án thực hiện thì Chấp hành viên đề nghị cơ quan có thẩm quyền truy cứu trách nhiệm hình sự về tội không chấp hành án theo Điều 380 BLHS năm 2015.

Luật THADS và các văn bản hướng dẫn thi hành chưa có quy định cụ thể về các loại văn bản cần phải chuyển giao cho cơ quan Công an trong quá trình đề nghị truy cứu trách nhiệm hình sự. Điều này dẫn đến việc áp dụng pháp luật tại mỗi nơi lại khác nhau. Do đó pháp luật THADS cần có hướng dẫn cụ thể hơn về thủ tục đề nghị cơ quan có thẩm quyền truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phải thi hành án trong những trường hợp này (các loại văn bản mà cơ quan THADS cần chuyển giao đến cơ quan có thẩm quyền truy cứu trách nhiệm hình sự)  để các cơ quan THADS thống nhất thực hiện trong việc thi hành án cưỡng chế buộc thực hiện công việc nhất định nói riêng và các việc thi hành án liên quan đến truy cứu trách nhiệm hình sự nói chung.

Trên thực tế, việc đề nghị cơ quan có thẩm quyền truy cứu trách nhiệm hình sự về tội không chấp hành án đối với người phải thi hành án vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Chấp hành viên phải thực hiện rất nhiều thủ tục để lập hồ sơ đề nghị truy cứu trách nhiệm hình sự nhưng chưa chắc được cơ quan Công an, Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp thống nhất giải quyết. Do đó, cần phải quan tâm hơn nữa đến việc phối hợp giữa cơ quan Công an với cơ quan THADS  trong việc điều tra, truy tố các tội phạm trong hoạt động THADS, nhất là trong bối cảnh Bộ luật Hình sự năm 2015 đã có những sửa đổi bổ sung rất quan trọng về các tội phạm trong hoạt động THADS.

Hoàng Thị Thanh Hoa

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Cần sửa đổi tiêu chí từ chối yêu cầu thi hành án

Cần sửa đổi tiêu chí từ chối yêu cầu thi hành án

(PLVN) -Theo Luật THADS, cơ quan THADS từ chối yêu cầu thi hành án trong trường hợp bản án, quyết định không xác định cụ thể người phải thi hành án và nghĩa vụ phải thi hành. Tuy nhiên, thực tế nhiều vụ việc chỉ cần một tiêu chí “không xác định được người phải thi hành án” hoặc “không xác định được nghĩa vụ phải thi hành án” là đã không tổ chức thi hành án được.

Đọc thêm

Người dân xin phép xây dựng thì khó nhưng công trình vi phạm ngang nhiên tồn tại

Người dân xin phép xây dựng thì khó nhưng công trình vi phạm ngang nhiên tồn tại
(PLVN) - Tại phiên họp của Ủy ban thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng sáng nay (18/9), một số ý kiến đề nghị báo cáo tổng kết thi hành Luật phải làm rõ nguyên nhân của những tồn tại trong công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm về trật tự xây dựng để có hướng sửa đổi một cách chặt chẽ.

Ám ảnh 'vòng xoay tử thần' ở Nhơn Trạch

Ám ảnh 'vòng xoay tử thần' ở Nhơn Trạch
Dù Báo Pháp luật Việt Nam có bài cảnh báo nhưng thực trạng những vòng xoay “Tử thần” không biến chuyển, người dân vẫn ôm nỗi sợ hãi khi phải đi qua những vòng xoay quá khổ này.
Hạ tầng thương mại, đòn bẩy phát triển đô thị Sa Đéc

Hạ tầng thương mại, đòn bẩy phát triển đô thị Sa Đéc

(PLVN) - Trong bối cảnh Việt Nam đang là quốc gia có thị trường bán lẻ sôi động nhất thế giới, sự phát triển của hạ tầng thương mại, đặc biệt là những mô hình hiện đại sẽ trở thành đòn bẩy để các đô thị trẻ phát triển đúng tiềm năng.

Khai trừ Đảng nguyên hai cán bộ Sở Giáo dục - Đào tạo

Khai trừ Đảng nguyên hai cán bộ Sở Giáo dục - Đào tạo
Nguyên Trưởng phòng Khảo thí và Quản lý chất lượng giáo dục (Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hà Giang) Nguyễn Thanh Hoài đã lập danh sách và chuyển cho nguyên Phó Trưởng phòng Khảo thí và Quản lý chất lượng giáo dục Vũ Trọng Lương xử lý bài thi trắc nghiệm tại Kỳ thi Trung học phổ thông  (THPT) quốc gia năm 2018 ở Hà Giang nhằm nâng điểm cho 93 thí sinh. Vũ Trọng Lương đã lợi dụng chức trách, nhiệm vụ được giao, trực tiếp nâng điểm cho 107 thí sinh...