Gian nan hành trình “đi tìm” chứng cứ

(PLO) - Theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự (BLTTDS), đương sự có trách nhiệm giao nộp, cung cấp chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình. Tuy nhiên, để có được chứng cứ nộp cho Tòa án là hành trình không hề đơn giản.
Gian nan hành trình “đi tìm” chứng cứ Một phiên tòa dân sự

Thiếu chế tài, thực hiện không nghiêm

Điều 79 BLTTDS quy định  đương sự có yêu cầu Toà án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình phải đưa ra chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu đó là có căn cứ và hợp pháp. Khoản 4 điều luật nói trên cũng quy định đương sự có nghĩa vụ đưa ra chứng cứ để chứng minh mà không đưa ra được chứng cứ hoặc không đưa ra đủ chứng cứ thì phải chịu hậu quả của việc không chứng minh được hoặc chứng minh không đầy đủ đó. Để đảm bảo việc thu thập chứng cứ của đương sự, BLTTDS cũng quy định  trách nhiệm cung cấp tài liệu, chứng cứ của cá nhân, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền. 

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, việc các đương sự tự mình đi thu thập chứng cứ gặp nhiều khó khăn, do không nhận được sự hợp tác của các cơ quan, tổ chức, cá nhân đang lưu giữ chứng cứ. Do đó, việc thu thập chứng cứ trong nhiều trường hợp là không thể thực hiện được. Nhiều trường hợp khác đương sự được cung cấp chứng cứ nhưng lại không đầy đủ, không chính xác và kịp thời. Nhiều đương sự trong vụ án dân sự từng bộc bạch, họ đi thu thập chứng cứ bằng các mối quan hệ riêng hoặc phải “nhờ vả” để có được chứng cứ dù việc này là việc làm chính đáng được pháp luật bảo hộ.

Ngoài việc tự bản thân đương sự khó thu thập chứng cứ, do nhận thức hạn chế nhiều vụ án đương sự không chấp hành yêu cầu giao nộp chứng cứ của Tòa án hoặc không yêu cầu Tòa án thu thập chứng cứ dẫn đến việc Tòa án không thể giải quyết vụ án một cách chính xác, khách quan.

Cũng theo quy định của BLTTDS, trong trường hợp đương sự không thể tự mình thu thập được chứng cứ và có yêu cầu thì Thẩm phán có thể tiến hành một hoặc một số biện pháp để thu thập chứng cứ.

Theo quy định tại Điều 94 của Bộ luật thì “Cá nhân, cơ quan, tổ chức đang quản lý, lưu giữ chứng cứ có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, kịp thời chứng cứ theo yêu cầu của Tòa án, Viện kiểm sát trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được yêu cầu; trường hợp không cung cấp đầy đủ, kịp thời chứng cứ theo yêu cầu của Tòa án, Viện kiểm sát thì tùy theo mức độ vi phạm có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật”.

Đồng thời, theo quy định của Điều 389 BLTTDS, thì “Cá nhân, cơ quan, tổ chức không thi hành quyết định của Tòa án về việc cung cấp chứng cứ mà cá nhân, cơ quan, tổ chức đó đang quản lý, lưu giữ thì có thể bị Tòa án quyết định phạt cảnh cáo, phạt tiền hoặc cưỡng chế thi hành”, “Cá nhân, người đứng đầu cơ quan, tổ chức đó thì tùy theo mức độ vi phạm mà có thể bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật”.

Tuy nhiên, theo TANDTC quy định này còn mang tính chất chung chung, không phù hợp thực tiễn nên không khả thi. Nhiều trường hợp các cơ quan, tổ chức, cá nhân đang lưu giữ chứng cứ không thực hiện đúng thời hạn yêu cầu cung cấp hoặc không cung cấp chứng cứ khi nhận được yêu cầu của Tòa án, Viện kiểm sát nên làm ảnh hưởng tới thời hạn và chất lượng giải quyết vụ án nhưng pháp luật hiện hành còn thiếu các quy định và chế tài cụ thể để xử lý vi phạm và bảo đảm thực hiện những quy định nêu trên.

Ngoài ra, cũng theo quy định “Trường hợp xét thấy tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ việc dân sự chưa đủ cơ sở để giải quyết thì Thẩm phán yêu cầu đương sự giao nộp bổ sung tài liệu chứng cứ”. Tuy nhiên, hiện cũng chưa có quy định về thời hạn để đương sự giao nộp bổ sung tài liệu, chứng cứ. 

Thu thập chứng cứ được nhanh hơn

Chính vì những khó khăn trong công tác thu thập chứng cứ của cả đương sự và thẩm phán dẫn đến nhiều vụ việc dân sự không được xem xét một cách toàn diện, khách quan do thiếu chứng cứ, đây là một trong những nguyên nhân án dân sự bị hủy, sửa. 

BLTTDS 2015 có hiệu lực từ 1/7/2016 đã sửa đổi, bổ sung quy định về chứng cứ và chứng minh nhằm làm rõ quyền và nghĩa vụ của đương sự trong việc thu thập chứng cứ, hậu quả của việc đương sự có nghĩa vụ đưa ra chứng cứ để chứng minh mà không đưa ra được chứng cứ hoặc không đưa ra đủ chứng cứ thì Tòa án giải quyết vụ việc dân sự theo những chứng cứ đã thu thập được, Tòa án chỉ thu thập chứng cứ khi đương sự không thể thu thập được hoặc khi xét thấy cần thiết.

Quy định này được nhiều chuyên gia pháp luật đánh giá nhằm phù hợp với mô hình tố tụng dân sự là xét hỏi kết hợp với tranh tụng. BLTTDS 2015 cũng bổ sung quy định về thủ tục trao đổi, chuyển giao chứng cứ giữa các đương sự để mọi chứng cứ đều công khai nhằm bảo đảm thực hiện tranh tụng trong quá trình giải quyết vụ án; sửa đổi, bổ sung trình tự, thủ tục, quyền và nghĩa vụ của người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng trong việc thực hiện những biện pháp thu thập chứng cứ nhằm bảo đảm việc thu thập chứng cứ được nhanh chóng, thuận lợi hơn, khắc phục những vướng mắc trong thực tiễn. 

Việt Hòa
Cùng chuyên mục
100% cử tri nơi cư trú giới thiệu Bộ trưởng Bộ Tư pháp ứng cử đại biểu Quốc hội khoá XV

100% cử tri nơi cư trú giới thiệu Bộ trưởng Bộ Tư pháp ứng cử đại biểu Quốc hội khoá XV

(PLVN) -Tối 9/4, tại Tổ dân phố số 6, phường Giảng Võ, quận Ba Đình (TP Hà Nội) đã diễn ra Hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi cư trú đối với những người ứng cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khoá XV, ứng cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 – 2026, trong đó có đồng chí Lê Thành Long, Uỷ viên BCHTrung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp - người ứng cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khoá XV.

Đọc thêm

Trường nghề tiếp tục được dạy chương trình GDTX cấp THPT

Trường nghề tiếp tục được dạy chương trình GDTX cấp THPT
(PLVN) - Văn phòng Thủ tướng vừa có thông báo Kết luận của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tại cuộc họp về việc cấp bằng tốt nghiệp THCS cho các học viên Học viện Múa Việt Nam và giảng dạy văn hóa THPT trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp (GDNN). 

Ưu tiên rà phá bom mìn tại các địa phương bị ô nhiễm nặng

Ưu tiên rà phá bom mìn tại các địa phương bị ô nhiễm nặng
(PLVN) - Trong giai đoạn 2021-2025, Quân đội sẽ tiếp tục triển khai các kế hoạch, chương trình, dự án rà phá bom mìn phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, trên diện tích 800.000 ha, ưu tiên tại các địa phương bị ô nhiễm nặng, Đại tá, TS. Nguyễn Hạnh Phúc, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm Hành động bom mìn quốc gia Việt Nam thông tin.

Công an Long Xuyên triệt phá tụ điểm đá gà

Công an Long Xuyên triệt phá tụ điểm đá gà
(PLVN) - Sau thời gian theo dõi, khoảng 11 giờ trưa ngày 11/4/2021, Công an thành phố Long Xuyên (tỉnh An Giang) đã triệt phá thành công tụ điểm đánh bạc bằng hình thức đá gà ăn thua bằng tiền, tại khu vực thuộc tổ 27, khóm Hòa Thạnh, phường Mỹ Thạnh, thành phố Long Xuyên.
Triều Tiên đóng tàu ngầm 3.000 tấn

Triều Tiên đóng tàu ngầm 3.000 tấn

(PLVN) - Các nguồn thạo tin cho biết giới chức tình báo Hàn Quốc và Mỹ đánh giá, Triều Tiên đã hoàn thành đóng một tàu ngầm mới trọng tải 3.000 tấn và chỉ chờ thời điểm thích hợp để triển khai, phóng viên TTXVN tại Seoul đưa tin.

Nghi vấn nguyên Trưởng Công an xã sử dụng bằng giả

Nghi vấn nguyên Trưởng Công an xã sử dụng bằng giả
(PLVN) - Mới chỉ học hết kỳ I lớp 8 rồi nghỉ, nhưng ông Nguyễn Hữu Nhủ vẫn có học bạ “rất đẹp” hoàn thành chương trình học cấp 2, cấp 3, đã từng đảm nhiệm chức vụ Trưởng Công an xã và hiện nay đang là Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc xã Phú Nhuận, huyện Bảo Thắng tỉnh Lào Cai.

Bắc Ninh: Cấp thiết di chuyển toàn bộ xưởng sản xuất thủ công vào cụm công nghiệp làng nghề Mẫn Xá

Bắc Ninh: Cấp thiết di chuyển toàn bộ xưởng sản xuất thủ công vào cụm công nghiệp làng nghề Mẫn Xá
(PLVN) - Mô hình nhà ở kết hợp với sản xuất công nghiệp thủ công tại làng nghề Mẫn Xá và một số làng nghề lân cận tại huyện Yên Phong là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường không khí, môi trường nước sinh hoạt, đe dọa đến sức khỏe của cộng đồng dân sinh, đã đến lúc cần phải “xóa sổ”, di chuyển toàn bộ hoạt động này vào cụm công nghiệp làng nghề Mẫn Xá để quản lý tập trung.

Cơ hội trúng hàng nghìn quà tặng khi nhận kiều hối tại Agribank

Cơ hội trúng hàng nghìn quà tặng khi nhận kiều hối tại Agribank
(PLVN) - Nhằm tri ân khách hàng nhân ngày Giải phóng Miền Nam (30/4) và Quốc tế Lao động (1/5), Agribank triển khai chương trình khuyến mại “Kiều hối tưng bừng – Quà mừng đại Lễ” dành cho khách hàng nhận tiền Western Union tại các điểm giao dịch của Agribank trên toàn quốc với 4.650 giải thưởng, tổng trị giá lên đến 650 triệu đồng.
Khởi sắc trong đời sống của đồng bào dân tộc Khmer

Khởi sắc trong đời sống của đồng bào dân tộc Khmer

(PLVN) - Tỉnh Bạc Liêu là địa phương có khá đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống. Nhờ những chính sách ưu đãi đặc biệt của Đảng và Nhà nước, đời sống đồng bào dân tộc Khmer trong tỉnh Bạc Liêu ngày càng phát triển, từng bước được khởi sắc hơn. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376