Giám định tư pháp trong tố tụng hình sự: Sửa luật để khắc phục tiến độ xử lý các vụ án, vụ việc

(PLVN) - Bộ Tư pháp đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Giám định tư pháp tập trung vào một số vấn đề, trong đó có việc bổ sung các quy định nhằm khắc phục tình trạng chậm trễ trong tiếp nhận, thực hiện giám định, gây ảnh hưởng đến tiến độ xử lý các vụ án, vụ việc về tham nhũng, kinh tế thời gian qua.
Giám định tư pháp trong tố tụng hình sự: Sửa luật để khắc phục tiến độ xử lý các vụ án, vụ việc Ảnh minh họa

Còn nhiều bất cập, hạn chế

Trình bày Báo cáo về việc chấp hành pháp luật về giám định trong tố tụng hình sự tại phiên làm việc của Đoàn giám sát của Ủy ban Tư pháp “Việc chấp hành pháp luật về giám định tư pháp tố tụng hình sự” với các cơ quan Trung ương vừa qua, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, hiện nay, tổng số giám định viên trên toàn quốc là 6.154 người.

Số người giám định tư pháp theo vụ việc được lựa chọn, công bố là 1.630 người trong các lĩnh vực xây dựng, tài chính, ngân hàng, tài nguyên môi trường, giao thông vận tải… Về cơ bản, giám định viên tư pháp trong các lĩnh vực truyền thống như pháp y, pháp y tâm thần, kỹ thuật hình sự đều được đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ bài bản và có nhiều kinh nghiệm thực hiện giám định.

Dù vậy nhưng phần lớn đội ngũ người làm giám định tư pháp tại một số lĩnh vực còn làm việc theo chế độ kiêm nhiệm, chưa được các bộ, ngành chủ quản đào tạo nghiệp vụ chuyên sâu về giám định chuyên ngành, chủ yếu dựa vào kiến thức chuyên môn thuần túy để vận dụng vào việc thực hiện giám định…

Nguyên nhân của các thực trạng trên được chỉ là do việc các giám định viên kiêm nhiệm chủ yếu làm công tác chuyên môn, không đủ thời gian và điều kiện tập trung vào công tác giám định, nhiều trường hợp chưa được hỗ trợ về phía cơ quan, người quản lý…

Về tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, các tồn tại, hạn chế xuất phát từ việc các giám định viên kiêm nhiệm chủ yếu làm công tác chuyên môn, không đủ thời gian và điều kiện tập trung vào công tác giám định; nhiều trường hợp có tâm lý e ngại, không muốn làm giám định vì trách nhiệm pháp lý rất cao trong khi các điều kiện để thực hiện giám định chưa đảm bảo.

Về hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập, Thứ trưởng Bộ Tư pháp chỉ ra rằng ở một số địa phương còn tồn tại tình trạng lực lượng pháp y của ngành y tế và pháp y ngành công an chưa có sự phối hợp tốt trong việc tiếp nhận trưng cầu, thực hiện giám định pháp y.

Nguyên nhân của tình trạng này, theo ông Hiếu, là do quy định tại Điều 12 của Luật Giám định tư pháp quy định tổ chức pháp y có ở cả ngành y tế, công an và quân đội. Việc pháp luật quy định chưa hợp lý đã dẫn đến sự trùng lặp, chồng chéo nhất định về chức năng, nhiệm vụ giữa 2 lực lượng pháp y y tế và pháp y công an.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp cũng chỉ ra rằng, một số lĩnh vực có nhu cầu giám định ngày càng cao như tài chính, ngân hàng… nhưng không có tổ chức giám định đầu mối chuyên trách dẫn đến trưng cầu giám định gặp khó khăn, nhất là đối với các vụ án tham nhũng, kinh tế.

Bởi lẽ, ở các lĩnh vực này, cơ quan, tổ chức quản lý chưa thực sự coi giám định tư pháp là hoạt động chuyên môn; chưa xác định đầy đủ về trách nhiệm đối với công tác giám định tư pháp, vai trò của giám định tư pháp đối với hoạt động tố tụng.

Khắc phục chậm trễ trong thực hiện giám định

Từ thực tế trên, Bộ Tư pháp đưa ra một số kiến nghị, trong đó có đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Giám định tư pháp, tập trung vào một số nội dung như bổ sung quy định về căn cứ, cách thức đánh giá, sử dụng kết luận giám định tư pháp để đảm bảo sự bình đẳng, công bằng trong việc xem xét, sử dụng kết luận giám định; bổ sung quy định mang tính nguyên tắc về thời hạn giám định, quy định trách nhiệm của các bộ, ngành chuyên quản lý lĩnh vực giám định trong việc ấn định thời hạn giám định cụ thể đối với từng loại việc giám định trong quy trình, quy chuẩn giám định đảm bảo tính đồng bộ, tương thích với quy định của pháp luật tố tụng, đặc biệt là khắc phục tình trạng chậm trễ trong tiếp nhận, thực hiện giám định thời gian qua, gây ảnh hưởng đến tiến độ xử lý các vụ án, vụ việc về tham nhũng, kinh tế.

Nhóm nghiên cứu của Ủy ban Tư pháp tán thành với nhận định cho rằng một số vụ việc giám định trong các lĩnh vực tài chính, ngân hàng, đất đai… để phục vụ giải quyết án tham nhũng, kinh tế còn hạn chế. Theo Báo cáo của Viện kiểm sát nhân dân Tối cao, ngoài những trường hợp bắt buộc phải trưng cầu giám định được thực hiện đúng theo thời hạn tại Điều 208 của Bộ luật Tố tụng Hình sự thì các trường hợp khác, việc thực hiện giám định thường bị kéo dài, không đáp ứng yêu cầu theo quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng.

Việc cử người giám định ở các bộ, ngành thường không kịp thời, làm chậm quá trình giải quyết vụ án. Thủ tục tiếp nhận trưng cầu giám định và cử cá nhân, tổ chức thực hiện giám định còn rườm rà, chậm chễ, nhất là trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, đất đai, xây dựng, có vụ án thời gian giám định kéo dài tới 5 năm.

Chỉ ra tình trạng có nhiều vụ án “tắc” vì giám định, Ủy viên Thường trực Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Trần Hồng Hà đề nghị sửa đổi nội dung về thời hạn giám định trong Luật. Để tăng cường đấu tranh phòng chống tham nhũng, đặc biệt xử lý các vụ án liên quan đến tài sản, ông Hà đề nghị nghiên cứu mở rộng thêm một số lĩnh vực giám định.

Còn Ủy viên Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Trương Trọng Nghĩa nhấn mạnh, việc giám định liên quan đến việc quyết định số phận con người; kết quả giám định nếu không chính xác thì “thủ phạm cứ nhơn nhơn, gây phẫn nộ, bức xúc dư luận”. 

Bên cạnh đó, ĐB Nghĩa cho rằng, trong lĩnh vực giám định tư pháp, tham nhũng có thể tấn công “rất dữ dội” và nếu không đào tạo bài bản, quán triệt nghiêm túc, cán bộ giám định rất dễ bị tha hóa, mua chuộc. Do vậy, ĐB Nghĩa nhấn mạnh việc sửa luật phải đảm bảo trên tinh thần vì lợi ích của xã hội, đảm bảo tính độc lập, khách quan và khoa học của giám định tư pháp. 

Minh Ngọc
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tại sao bầu cử ở Mỹ luôn diễn ra vào ngày thứ ba đầu tháng 11?

Tại sao bầu cử ở Mỹ luôn diễn ra vào ngày thứ ba đầu tháng 11?
(PLVN) - Chỉ còn hơn 1 tuần nữa, vào ngày 3/11 tới, cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ sẽ chính thức diễn ra. Nhiều người thắc mắc tại sao bầu cử tổng thống Mỹ lại luôn diễn ra vào một ngày thứ ba của tháng 11 thay vì được tổ chức vào ngày Chủ nhật như ở nhiều nước khác. Dưới đây là câu trả lời...

Bí ẩn chưa có hồi kết về UFO - (Kỳ 4): Phi thuyền bí ẩn của người ngoài hành tinh

Bí ẩn chưa có hồi kết về UFO - (Kỳ 4): Phi thuyền bí ẩn của người ngoài hành tinh
(PLVN) - Từ thập kỷ 50 thế kỷ XX đến nay, luôn có nhiều người dân và những nhà khoa học tin rằng có đĩa bay, thậm chí cho rằng mình đã may mắn, gặp gỡ với những vị khách đến từ Sao Kim, Sao Hỏa, Sao Thổ hoặc các vì sao khác, họ kể lại chuyến bay vào vũ trụ hoặc cuộc tiếp xúc của họ với những người “anh em trong vũ trụ”.

Người Việt Nam tiên phong dệt lụa thành công từ những cuống sen bỏ đi

Người Việt Nam tiên phong dệt lụa thành công từ những cuống sen bỏ đi
(PLVN) - Đó là cụm từ mà hãng thông tấn lớn thứ ba thế giới AFP đã sử dụng trong video lý giải về sự thành công nổi bật của lụa sen Việt Nam, phát ngày 27/8/2020. Với thời lượng 1 phút 30 giây, nội dung video được xây dựng thông qua cuộc phỏng vấn với nghệ nhân ưu tú Phan Thị Thuận, người đầu tiên thành công trong kỹ thuật làm loại lụa này tại Việt Nam.
Tin “hot” giải trí ngày 25/10: Thuỷ Tiên công khai số tiền kêu gọi chạm mốc 150 tỷ đồng

Tin “hot” giải trí ngày 25/10: Thuỷ Tiên công khai số tiền kêu gọi chạm mốc 150 tỷ đồng

(PLVN) - Thuỷ Tiên công khai số tiền kêu gọi chạm mốc 150 tỷ đồng, thông báo cụ thể kế hoạch cứu trợ miền Trung; Trung Quân và Denis Đặng hoàn thành tâm nguyện cuối cùng của chiến sĩ hy sinh trong vụ sạt lở ở Quảng Trị; kẹt ở Mỹ, Hương Tràm đau lòng khi không thể về quê chịu tang bạn, cứu trợ lũ lụt; Thúy Diễm bức xúc vì bị so sánh với Thủy Tiên về cách làm từ thiện;...


Bản tin Y tế: Giao mùa và những bệnh về đường hô hấp là “kẻ thù” của trẻ nhỏ

Bản tin Y tế: Giao mùa và những bệnh về đường hô hấp là “kẻ thù” của trẻ nhỏ
(PLVN) - Thời điểm giao mùa thu - đông có điều kiện thời tiết thay đổi thất thường lúc nắng gắt, lúc mưa nhiều và lúc gió lạnh là môi trường lý tưởng để virus phát triển, gây bệnh cho con người, đặc biệt là trẻ nhỏ. Vậy những bệnh nào trẻ thường hay mắc vào thời điểm này. Hãy cùng theo dõi Bản tin Y tế.

Triển lãm “Being an Artist”- góc nhìn cuộc sống muôn màu

Triển lãm “Being an Artist”- góc nhìn cuộc sống muôn màu
(PLVN) - Triển lãm “Being an Artist” với 17 tác phẩm nghệ thuật đến từ 10 họa sỹ trẻ. đang diễn ra tại Tranquil Books (Trần Hưng Đạo, Hà Nội). Sau hơn 3 tháng chuẩn bị và lên ý tưởng, “Being An Artist” mang tới cho người xem nhiều xúc cảm thú vị. Nhìn đời qua từng lăng kính khác biệt, qua những tác phẩm tại triển lãm, mỗi tác giả trẻ lại kể cho công chúng yêu nghệ thuật cách nhìn cuộc sống riêng của mình.

Kiểm tra đường dây truyền tải bị ảnh hưởng bởi bão lũ

Kiểm tra đường dây truyền tải bị ảnh hưởng bởi bão lũ
(PLVN) - Đoàn lãnh đạo Tổng công ty truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) đã  có cuộc trao quà, hỗ trợ nhân dân miền Trung khắc phục hậu quả mưa lũ, đồng thời kiểm tra các vị trí đường dây truyền tải điện bị ảnh hưởng bởi mưa bão.

119 người chết, 19 người vẫn đang mất tích vì mưa lũ

119 người chết, 19 người vẫn đang mất tích vì mưa lũ
(PLVN) - Số liệu thống kê của Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng chống thiên tai cho thấy những thiệu hại nặng nề do mưa lũ mà các tỉnh miền Trung đang phải gánh chịu, trong khi bão số 8 chỉ còn cách đất liền từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị khoảng 410km về phía Đông và sẽ đổ bộ vào khoảng sáng sớm 26/10, còn áp thấp nhiệt đới đã mạnh thành bão số 9.

Bán con dâu mới cưới, “cha con” gã buôn người lĩnh án

Bán con dâu mới cưới, “cha con” gã buôn người lĩnh án
(PLVN) - Với dáng vẻ bảnh bao, nổi bật so với nhiều thanh niên trai tráng ở địa phương, gã buôn người đã vờ yêu rồi hỏi cưới con gái nhà lành, mục đích lừa bán họ sang Trung Quốc lấy tiền. Sau khi bán con dâu mới cưới, “cha con” gã buôn người phải trả giá…
Việt Nam chữa khỏi 1.051 bệnh nhân mắc Covid-19

Việt Nam chữa khỏi 1.051 bệnh nhân mắc Covid-19

(PLVN) - Bản tin sáng ngày 25/10, của Ban Chỉ đạo Quốc gia cho biết không có thêm ca mắc Covid-19 mới. Đến nay đã bước sang ngày thứ 53 Việt Nam không ghi nhận ca mắc Covid-19 mới ở cộng đồng và đã chữa khỏi 1.051 bệnh nhân.

Mastercard, IDEMIA và MatchMove thí điểm thẻ sinh trắc học vân tay tại châu Á

Mastercard, IDEMIA và MatchMove thí điểm thẻ sinh trắc học vân tay tại châu Á
(PLVN) - Mastercard vừa hợp tác với IDEMIA - doanh nghiệp hàng đầu thế giới về nhận dạng tăng cường (Augmented Identity) và MatchMove - công ty fintech có trụ sở tại Singapore để thí điểm lần đầu tại châu Á thẻ sinh trắc học sử dụng dấu vân tay để ủy quyền thực hiện giao dịch tại các thiết bị đầu cuối.

Câu chuyện nhạc Ráp và tuyên ngôn của giới trẻ Việt

Câu chuyện nhạc Ráp và tuyên ngôn của giới trẻ Việt
(PLVN) - Xưa nay, trong tâm trí nhiều người, nhạc Rap luôn được coi là “nhí nhố”- chỉ dành cho bọn trẻ nổi loạn. Bởi ở đó ẩn chứa sự trẻ trung, tự do, dám nghĩ dám làm, với những quan điểm, lối sống của giới trẻ vào từng câu Rap. Rồi một ngày, với sự xuất hiện của hai chương trình là King of Rap và Rap Việt, đã giúp nhạc Rap tiến gần hơn với khán giả cả nước, cũng như khẳng định được “sân chơi” riêng trong gu âm nhạc đa sắc hôm nay…
Ấn Độ có thể đối mặt với thảm họa kép về y tế

Ấn Độ có thể đối mặt với thảm họa kép về y tế

(PLVN) - Một cảnh tượng quen thuộc lại đang diễn ra tại miền Bắc Ấn Độ. Khói đốt rơm rạ từ các cánh đồng tạo nên những đám khói lớn mịt mù bay đến nhiều thành phố, thị trấn và vượt qua cả lãnh thổ các bang. Tập quán đốt rơm rạ trên cánh đồng chuẩn bị cho mùa vụ tiếp theo là một trong những lý do chính dẫn đến ô nhiễm thường niên tại Ấn Độ, thường diễn ra vào mỗi mùa Đông.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬