Con bị trao nhầm có danh phận với người nuôi dưỡng?

(PLO) - Trao đổi với Pháp luật Việt Nam xung quanh những vướng mắc, bất cập trong việc công nhận danh phận hợp pháp cho những người con bị trao nhầm, bà Phạm Thị Kim Anh, Phó Cục trưởng Cục Con nuôi (Bộ Tư pháp) cho rằng nên có hướng giải quyết dưới góc độ tạo dựng cho người nuôi dưỡng và người con bị trao nhầm một quan hệ được pháp luật thừa nhận.
Con bị trao nhầm có danh phận với người nuôi dưỡng? Người mẹ với kết quả xét nghiệm ADN chứng minh việc bệnh viện trao nhầm con gái 3 năm trước. (Ảnh: internet)

- Thưa bà, với những gia đình sau hàng chục năm mới phát hiện việc trao nhầm con, trong khi họ vẫn chưa tìm lại được con đẻ và con họ nuôi dưỡng lâu nay cũng chưa tìm được cha mẹ ruột của mình thì người con này có được pháp luật công nhận là con nuôi thực tế?

- Với trường hợp trao nhầm trẻ sơ sinh thì ngay từ đầu, các bậc cha mẹ không phải là nhận con nuôi. Trong thâm tâm của họ không hề có khái niệm đứa trẻ đó là con nuôi mà đinh ninh đó là con đẻ của mình. Việc các cặp vợ chồng nuôi nhầm con là do lỗi từ các nhân viên y tế; bởi vậy khi phát hiện ra vụ việc trao nhầm thì quan hệ cha mẹ - con lại trở thành quan hệ giữa người nuôi dưỡng, chăm sóc đối với đứa trẻ này. 

Còn con nuôi thực tế là chương trình do Quốc hội đề ra khi ban hành Luật Nuôi con nuôi, với điều kiện người đó (cha mẹ) nhận trẻ em làm con nuôi nhưng chưa đi đăng ký. Nhằm đảm bảo quyền lợi cho cả hai bên, Điều 50 Luật Nuôi con nuôi cho phép đến thời hạn cuối là ngày 31/12/2015, cha mẹ phải đi đăng ký con nuôi thực tế. Do đó, chúng ta phải phân biệt rõ hai trường hợp này, việc nuôi nhầm con không thể nói là con nuôi thực tế, bởi bản chất vấn đề đâu phải “tôi” nhận “anh” làm con nuôi.

- Như bà nói thì Điều 50 Luật Nuôi con nuôi chỉ áp dụng với những trường hợp chủ động nhận trẻ em làm con nuôi, còn với trường hợp bị trao nhầm con thì các bậc cha mẹ hoàn toàn không biết đó là đứa con không do mình sinh ra, vậy làm sao họ có thể đi đăng ký con nuôi trong thời hạn luật định?

- Đúng là Luật Nuôi con nuôi không dự kiến được trường hợp trao nhầm con mà người con đó đã quá độ tuổi cho làm con nuôi. Tuy nhiên, nếu còn trong giai đoạn lựa chọn con nuôi thực tế mà cả hai bên đều có nhu cầu thì cơ quan chức năng sẽ tiến hành đăng ký nuôi con nuôi, lúc đó độ tuổi của con nuôi không được tính tới vì đó là con nuôi thực tế. Nhưng nếu đã qua giai đoạn này rồi (qua thời điểm 31/12/2015- PV) thì đây là trường hợp đặc biệt mà hiện nay chưa có quy định pháp luật nào để điều chỉnh. 

- Để đảm bảo lợi ích hợp pháp của cả hai phía, pháp luật có “đặc cách” với những trường hợp đặc biệt này không, thưa bà?

- Chưa có trường hợp nào đặc cách cả. Nếu người con đó đã 29 tuổi hoặc 42 tuổi mới biết mình bị trao nhầm (như các trường hợp mới được phát hiện trong thời gian gần đây) mà giữa hai bên có nhu cầu nhận làm con nuôi thì quả thật rất khó. Tuy vậy, khi cơ quan quản lý nhà nước nhận được những nhu cầu chính đáng của nhân dân thì chắc sẽ phải bàn bạc để tháo gỡ. 

Đối với những đứa trẻ mới 3- 4 tuổi, nếu những người chăm sóc, nuôi dưỡng cháu trước đây có nhu cầu, nguyện vọng nhận cháu làm con nuôi thì sẽ giải quyết được. Nhưng như vậy cũng không phải là không còn khó khăn về hệ quả pháp lý của việc nhận con  nuôi.

Ví dụ, trước đây “anh” coi cháu như con đẻ nhưng bây giờ đã tìm được cha mẹ ruột của cháu nên “anh” muốn nhận cháu làm con nuôi, vậy quyền và nghĩa vụ giữa gia đình cha mẹ đẻ và cha mẹ nuôi như thế nào? Bởi theo Luật Nuôi con nuôi thì “Trừ trường hợp giữa cha mẹ đẻ và cha mẹ nuôi có thỏa thuận khác, kể từ ngày giao nhận con nuôi, cha mẹ đẻ không còn quyền, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, cấp dưỡng, đại diện theo pháp luật, bồi thường thiệt hại, quản lý, định đoạt tài sản riêng đối với con đã cho làm con nuôi ’’.

Trong trường hợp này, khi người ta vừa nhận lại con đẻ thì làm sao có thể yêu cầu họ chấm dứt quyền, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng… với đứa con vừa tìm lại được để đồng ý cho con mình làm con nuôi của gia đình khác? Một khi đã nhận lại con thì có ai muốn cho con mình đi làm con nuôi nữa? Đó là tâm lý của bất kỳ cha mẹ nào. Bây giờ nếu thỏa thuận thì sẽ thỏa thuận ra sao, anh chấm dứt quyền gì và duy trì quyền gì? Rõ ràng là không đơn giản. Như vậy, về mặt đạo đức cũng có cái khó, còn về mặt pháp lý lại chưa dứt khoát.

- Vậy khi xây dựng Luật Nuôi con nuôi, Ban soạn thảo có dự liệu được những trường hợp này không?

- Chưa dự liệu được. Nói chung là chuyện trao nhầm con thì gần đây mới phát hiện, mà Luật Nuôi con nuôi được Quốc hội thông qua từ năm 2010.

- Thưa bà, để đảm bảo các quan hệ xã hội không bị khoảng trống pháp luật, trong thời gian tới Luật Nuôi con nuôi có cần thiết phải sửa đổi hoặc ít ra là ban hành các văn bản dưới luật như thông tư, nghị định để tháo gỡ những bất cập này?

- Tôi cho rằng cũng nên cân nhắc và tìm hiểu, đồng thời đưa ra hướng giải quyết dưới góc độ tạo dựng cho người nuôi dưỡng và đứa con đó một quan hệ được pháp luật thừa nhận. Hiện nay cũng đang trong giai đoạn tổng kết luật, bởi vậy mình có thể nêu ra vấn đề, hiện tượng để sau này Ban soạn thảo và Cục Con nuôi cùng nhau nghiên cứu.

- Trân trọng cám ơn bà!

Vân Thanh (thực hiện)
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Trồng cây xanh dưới hạ tầng đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông

Trồng cây xanh dưới hạ tầng đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông
(PLVN) - Theo đề xuất của Sở Xây dựng, dải phân cách tại đường Hào Nam có 1.848m2, đoạn Hoàng Cầu - Yên Lãng có 7.580m2 đất trống chưa có cây xanh; Sở đề xuất trồng đồng bộ với hiện trạng cây xanh 2 bên đường bằng các loại cây chịu bóng, chịu hạn, có hoa và đa dạng màu sắc... 

SCB bổ nhiệm nhân sự cao cấp

SCB bổ nhiệm nhân sự cao cấp
(PLVN) - Ngân hàng Sài Gòn (SCB) vừa công bố quyết định của Hội đồng quản trị (HĐQT) về việc bổ nhiệm nhân sự cấp cao. Việc bổ nhiệm này nhằm góp phần củng cố thêm nguồn nhân lực giúp Ngân hàng tiến xa hơn với chiến lược đã đề ra. 

Bắc Giang có thêm 24 ca mắc mới, chủ yếu tại các khu công nghiệp

Bắc Giang có thêm 24 ca mắc mới, chủ yếu tại các khu công nghiệp
(PLVN) - Báo cáo của Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch COVID-19 tỉnh Bắc Giang cho biết, các ca mắc tập trung ở ổ dịch tại Công ty TNHH ShinYoung Việt Nam (thuộc KCN Vân Trung) và ổ dịch Công ty TNHH Hosiden Việt Nam (KCN Quang Châu). Ổ dịch tại xã Phương Sơn, huyện Lục Nam không phát sinh ca mắc mới.
Công an tỉnh Hải Dương "cán đích" Dự án cấp thẻ căn cước công dân gắn chip sớm 47 ngày

Công an tỉnh Hải Dương "cán đích" Dự án cấp thẻ căn cước công dân gắn chip sớm 47 ngày

(PLVN) - Theo chỉ tiêu Bộ Công an giao, đến ngày 30/6/2021, Công an tỉnh Hải Dương phải thu nhận 988.200 hồ sơ cấp thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chíp. Tuy nhiên, đến 23 giờ ngày 14/5/2021, Công an tỉnh Hải Dương đã tiếp nhận 991.830 hồ sơ đề nghị cấp thẻ CCCD gắn chip. Như vậy, Công an tỉnh Hải Dương đã "cán đích" sớm 47 ngày và vượt chỉ tiêu Bộ Công an giao.

Người di cư tự do có được tham gia bầu cử?

Người di cư tự do có được tham gia bầu cử?
(PLVN) - Mọi công dân có quyền bầu cử đều được ghi tên vào danh sách cử tri và được phát Thẻ cử tri để thực hiện quyền bầu cử, tuy nhiên, mỗi công dân lại có quyền khác nhau khi cầm lá phiếu.

Chuyển đổi số tác động tích cực tới bất động sản thương mại

Chuyển đổi số tác động tích cực tới bất động sản thương mại
(PLVN) - Đại dịch COVID-19 tiếp tục khiến nhiều hoạt động thường ngày của thế giới trên nền tảng trực tuyến trở nên tích cực hơn, lượng dữ liệu số gia tăng đáng kể cùng sự nở rộ của video, hội nghị trực tuyến, game online và mạng xã hội. Việc số hóa thông tin cũng là một trong những giải pháp đã được đưa ra sau những cơn sốt đất liên tục gần đây, khi giá đất bị đẩy lên cao chỉ vì thiếu nguồn tin chính xác.
Tiếp tục phát huy tư duy đối ngoại của nhà ngoại giao tài ba Nguyễn Cơ Thạch

Tiếp tục phát huy tư duy đối ngoại của nhà ngoại giao tài ba Nguyễn Cơ Thạch

(PLVN) - Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh đồng chí Nguyễn Cơ Thạch, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao (15/5/1921 - 15/5/2021), Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn có bài viết với tiêu đề: "Tiếp tục phát huy tư duy đối ngoại của nhà ngoại giao tài ba Nguyễn Cơ Thạch", PLVN trân trọng gửi tới độc giả toàn văn bài viết.

Trưởng phòng các ĐTQG đã bay sang UAE

Trưởng phòng các ĐTQG đã bay sang UAE
(PLVN) - Ông Đoàn Anh Tuấn – Trưởng phòng các đội tuyển quốc gia (ĐTQG) - đã  sang Các tiểu Vương quốc A-rập thống nhất (UAE) để thực hiện công tác tiền trạm cho 2 đội tuyển ĐT Futsal Việt Nam và ĐT Việt Nam. 

Phòng khám Thu Cúc bị phạt 20 triệu đồng vì từ chối vợ Giám đốc Hacinco mắc COVID-19

Phòng khám Thu Cúc bị phạt 20 triệu đồng vì từ chối vợ Giám đốc Hacinco mắc COVID-19
(PLVN) - Công ty Cổ phần Y khoa và Thẩm mỹ Thu Cúc bị xử phạt hành chính với 2 hành vi: Không tư vấn các biện pháp phòng chống bệnh truyền nhiễm cho người bệnh đến cơ sở khám chữa bệnh; và không thông báo cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền về y tế khi phát hiện người bị nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376