Bổ sung quy định nghĩa vụ của người hưởng di sản thừa kế có yếu tố nước ngoài

(PLO) - Cũng tương tự quan hệ dân sự trong nước, đối với quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài thì thừa kế là một trong những chế định thu hút nhiều sự quan tâm của Dự thảo Bộ luật Dân sự sửa đổi đang được lấy ý kiến toàn dân. 
Tham dự tọa đàm góp ý Phần thứ năm Dự thảo Bộ luật sửa đổi do Bộ Tư pháp tổ chức với sự hỗ trợ của Dự án Jica, các chuyên gia đã đưa ra nhiều góp ý xác đáng về chế định này. 
“Bỏ quên” nghĩa vụ của người hưởng di sản thừa kế
Điều 703 Dự thảo BLDS sửa đổi về thừa kế theo pháp luật quy định khá ngắn gọn như sau: “1.Việc thừa kế theo pháp luật được xác định theo pháp luật của nước mà người để lại di sản thừa kế có quốc tịch vào thời điểm chết. 2.Việc thực hiện quyền thừa kế đối với bất động sản (BĐS) được xác định theo pháp luật của nước nơi có BĐS đó”.
Theo chuyên gia độc lập Nguyễn Thị Chính, thừa kế là một chế định pháp luật rộng, bao gồm nhiều nội dung như di sản thừa kế, thời điểm mở thừa kế, người thừa kế, hàng thừa kế, quản lý di sản thừa kế, phân chia di sản thừa kế. 
Với Điều 703 Dự thảo, bà Chính đặt câu hỏi: “Khái niệm “việc thừa kế theo pháp luật” bao gồm những nội dung gì, phải chăng chỉ bao gồm việc xác định người thừa kế, hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế như quy định tại các điều từ Điều 675 – 681 của Dự thảo BLDS hay còn bao gồm tất cả các nội dung có liên quan khác?”. Từ đó, bà Chính đề nghị quy định rõ hơn nội dung của khái niệm “việc thừa kế theo pháp luật”.
Cùng băn khoăn giống bà Chính, TS. Trần Minh Ngọc (Đại học Luật Hà Nội) phân tích, cụm từ “việc thừa kế theo pháp luật” trong Khoản 1 thực chất là thừa kế theo pháp luật đối với động sản, còn Khoản 2 lại sử dụng cụm từ “việc thực hiện quyền thừa kế đối với BĐS”. 
Có thể nhận thấy, Khoản 2 có phạm vi không đầy đủ, không thực sự phù hợp với quy định tại Phần 4 của Dự thảo về thừa kế như ngoài quyền ra, người được hưởng di sản thừa kế có thể còn phải thực hiện những nghĩa vụ nhất định tùy theo từng trường hợp cụ thể. 
“Khoản 1 cần quy định lại rõ ràng là chỉ điều chỉnh quan hệ thừa kế theo pháp luật đối với động sản. Thay cụm từ “việc thực hiện quyền thừa kế đối với BĐS” tại Khoản 2 bằng cụm từ “việc thừa kế đối với BĐS” – ông Ngọc góp ý.
Ngoài ra, Điều 703 Dự thảo Bộ luật không có quy định về trường hợp tài sản không có người thừa kế, trong khi Điều 645 của Phần 4 quy định rõ tài sản không người thừa kế sẽ thuộc về Nhà nước. Tuy nhiên, Điều 645 không cho biết tài sản không người thừa kế sẽ thuộc về Nhà nước nào trong quan hệ thừa kế có yếu tố nước ngoài (có thể là Nhà nước nơi có tài sản, cũng có thể là Nhà nước mà người để lại di sản thừa kế là công dân vào thời điểm chết). 
Do vậy, có ý kiến đề xuất bổ sung quy định về di sản không người thừa kế với nội dung tương tự như Khoản 3 và 4 Điều 767 BLDS 2005 hiện hành. Cụ thể là: “3. Di sản không có người thừa kế là BĐS thuộc về Nhà nước nơi có BĐS đó; 4. Di sản không có người thừa kế là động sản thuộc về Nhà nước mà người để lại di sản thừa kế có quốc tịch vào thời điểm chết”.
Mở rộng hình thức của di chúc
Theo Điều 740 Dự thảo BLDS sửa đổi, hình thức của di chúc được công nhận nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây: Hình thức của di chúc phù hợp với pháp luật của nước nơi người lập di chúc thường trú tại thời điểm lập di chúc hoặc tại thời điểm người lập di chúc chết; hình thức của di chúc phù hợp với pháp luật của nước nơi người lập di chúc có quốc tịch tại thời điểm lập di chúc hoặc tại thời điểm người lập di chúc chết; hình thức của di chúc phù hợp với pháp luật của nước nơi di chúc được lập; hình thức của di chúc phù hợp với pháp luật của nước nơi có BĐS nếu di sản thừa kế là BĐS.
Trưởng phòng Phòng Pháp luật quốc tế (Viện Khoa học xét xử, TANTDTC) Lê Mạnh Hùng nhận định, quy định về hình thức của di chúc trên là tương tự điều khoản liên quan của Công ước La Hay năm 1961 về hình thức di chúc của người để lại di sản thừa kế và quy định pháp luật của một số bang, quốc gia như bang New South Wales, bang Queensland (Australia), tiểu bang British Columbia (Canada), Philippines. 
Tuy nhiên, ông Hùng cho rằng vẫn có điểm hạn chế là chỉ giới hạn đối với người thường trú tại nước nơi người lập di chúc thường trú trong khi Việt Nam cũng như nhiều nước hiện nay đều chấp nhận người nước ngoài có thể được tạm trú với thời hạn khá dài. Với lý giải này, ông Hùng đề nghị không nên hạn chế việc công nhận di chúc của đối tượng nêu trên. 
Mặt khác, hình thức di chúc của người để lại di sản thừa kế chưa tính đến di chúc được công nhận trong trường hợp hình thức của di chúc phù hợp với pháp luật của nước nơi người lập di chúc được phép tạm trú và có nơi sinh sống tại thời điểm lập di chúc hoặc tại thời điểm người lập di chúc chết mà Công ước La Hay 1961 có quy định. 
Theo đó, ông Hùng cho rằng có thể bổ sung như sau: “Hình thức của di chúc phù hợp với pháp luật của nước nơi người lập di chúc thường trú hoặc được tạm trú với thời hạn từ 12 tháng trở lên tại thời điểm lập di chúc hoặc tại thời điểm người lập di chúc chết”.
Công Thành
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Hải Phòng chủ động ngăn chặn các nguồn có biểu hiện dịch tễ

Hải Phòng chủ động ngăn chặn các nguồn có biểu hiện dịch tễ
(PLVN) - Chiều 4/8, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Lê Văn Thành chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về công tác triển khai thực hiện Chỉ thị số 30-CT/TU ngày 30/7/2020 của Ban Thường vụ Thành ủy về tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh COVID-19 trong tình hình mới. 

Dân lòng hồ Thủy điện Đồng Nai 3 chờ 10 năm chưa được đề bù thỏa đáng

Dân lòng hồ Thủy điện Đồng Nai 3 chờ 10 năm chưa được đề bù thỏa đáng
(PLVN) - Đã 10 năm thủy điện Đồng Nai 3 đi vào hoạt động, nhiều diện tích lòng hồ bị tích nước gây ngập, thiệt hại hàng chục hecta đất đai, cây trồng của người dân ở xã Đinh Trang Thượng, huyện Di Linh. Tuy nhiên, cho đến nay nhiều hộ gia đình tại đây vẫn không được hỗ trợ, đền bù thỏa đáng.


Hà Nam nỗ lực phòng chống Covid-19 sau ca bệnh 620

Hà Nam nỗ lực phòng chống Covid-19 sau ca bệnh 620
(PLVN) -  Từ ngày 01/7/2020 đến nay, Hà Nam có 1.152 công dân đi Đà Nẵng và Quảng Ngãi trở về địa phương, hiện sức khỏe các công dân bình thường, chưa phát hiện có biểu hiện nhiễm Covid-19.

Nữ bác sĩ bệnh viện huyện ở Thái Bình nghi đầu độc cháu nội 11 tháng tuổi đối diện bao nhiêu năm tù?

Nữ bác sĩ bệnh viện huyện ở Thái Bình nghi đầu độc cháu nội 11 tháng tuổi đối diện bao nhiêu năm tù?
(PLVN) - "Trường hợp cháu bé không bị tử vong do được cấp cứu kịp thời thì nghi phạm vẫn phải chịu trách nhiệm trong trường hợp phạm tội chưa đạt đã hoàn thành (hoàn thành về hành vi nhưng chưa đạt về hậu quả) với khung hình phạt cao nhất đến 20 năm tù" -  Luật sư Nguyễn Anh Thơm, Trưởng Văn phòng luật sư Nguyễn Anh, cho biết. 
Cùng mFamily gắn kết gia đình

Cùng mFamily gắn kết gia đình

(PLVN) - “Chia sẻ cả nhà, lan toả yêu thương” cùng mFamily của MobiFone để dễ dàng kết nối với các thành viên trong gia đình với chi phí tiết kiệm và tận hưởng những ưu đãi cực "hot".

Thu nội địa 7 tháng năm 2020 mới được hơn 53% dự toán

Thu nội địa 7 tháng năm 2020 mới được hơn 53% dự toán
(PLVN) -Báo cáo của Tổng cục Thuế cho biết, thu ngân sách nhà nước lũy kế 7 tháng do cơ quan thuế quản lý ước đạt 666.080 tỷ đồng, bằng 53,1% so với dự toán pháp lệnh, bằng 91,5% so với cùng kỳ năm 2019, đạt thấp nhất so với thu của một số năm gần đây cả về tiến độ và tốc độ... 

Lãnh đạo Việt Nam – Nhật Bản lần thứ 2 điện đàm trong 3 tháng

Lãnh đạo Việt Nam – Nhật Bản lần thứ 2 điện đàm trong 3 tháng
(PLVN) - Theo Bộ Ngoại giao, chiều 4/8, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc điện đàm với Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo trao đổi về thúc đẩy quan hệ song phương cũng như hợp tác trên các diễn đàn quốc tế và khu vực. Đây là lần thứ hai Lãnh đạo cấp cao hai nước điện đàm trong 3 tháng qua.

Hơn 200 triệu đồng đến với vợ chồng tàn tật không đủ tiền lo đám tang cho con

Hơn 200 triệu đồng đến với vợ chồng tàn tật không đủ tiền lo đám tang cho con
(PLVN) - Sau khi sự việc đau lòng xảy ra, đại diện chính quyền địa phương huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình đã đến thăm hỏi, động viên với nỗi mất mát của gia đình. Các tấm lòng thiện nguyện kết nối mạnh thường quân, các nhà hảo tâm đã quyên góp, ủng hộ hơn 200 triệu đồng để chia sẻ với hoàn cảnh thương tâm này.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬