Từ các kiến nghị của các HTX thành viên Saigon Co.op: Cần tôn trọng quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của hợp tác xã

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) -  Nhằm thúc đẩy kinh tế tập thể, hợp tác xã phát triển, Đảng và Nhà n ước đ ã có nhiều chính sách và quy định rất cụ thể để hỗ trợ, khuyến khích và đảm bảo cho các tổ chức kinh tế tập thể phát triển đúng bản chất và hình thức pháp lý. Thế nhưng, có một thực tế là đường lối của Đảng và quy định của pháp luật về quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các hợp tác xã đang bị diễn giải và áp dụng không đúng quy định của pháp luật.

Nhiều hạn chế trong thực hiện chính sách, pháp luật hợp tác xã

Như Báo Pháp luật Việt Nam đã phản ánh việc một số hợp tác xã thành viên của Liên hiệp Hợp tác xã thương mại TP Hồ Chí Minh (Saigon Co.op) đã có kiến nghị về việc thanh tra kết luận không đúng về bản chất pháp lý của việc góp vốn của các hợp tác xã. Trong bài viết này, Báo Pháp luật Việt Nam tiếp tục phản ánh về đường lối, chính sách về quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của hợp tác xã và cơ quan nhà nước có trách nhiệm đảm bảo quyền này cho các hợp tác xã.

Trong sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, các loại hình công ty hoạt động theo Luật Doanh nghiệp đã ra đời và phát triển rất nhanh, hình thành nên các tập đoàn kinh tế lớn. Mô hình tổ chức kinh tế là các công ty đã trở nên rất phổ biến và là sự lựa chọn của đa số các nhà đầu tư khi xây dựng mô hình tổ chức kinh tế để tiến hành các hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Bên cạnh đó, trên thế giới và ở nước ta còn phát triển một mô hình tổ chức kinh tế khác là các hợp tác xã – một mô hình tổ chức kinh tế tập thể hoạt động theo Luật Hợp tác xã. Mô hình tổ chức kinh tế tập thể (các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã) bình đẳng với các doanh nghiệp (công ty) trong các hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Một trong những ưu điểm của mô hình kinh tế tập thể là tính chất dân chủ trong tổ chức, hoạt động của mô hình kinh tế này. Trong đó, mỗi một thành viên của hợp tác xã hay hợp tác xã thành viên của liên hiệp hợp tác xã có quyền ngang nhau tại Đại hội thành viên – cơ quan có quyền quyết định cao nhất của tổ chức kinh tế mà không phụ thuộc vào số vốn góp.

Cụ thể, Điều 7, Luật Hợp tác xã năm 2012 quy định: “Thành viên, hợp tác xã thành viên có quyền bình đẳng, biểu quyết ngang nhau không phụ thuộc vốn góp trong việc quyết định tổ chức, quản lý và hoạt động của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã”;

Đối với các công ty, người sở hữu vốn góp nhiều là người quyết định công việc của công ty thông qua tỷ lệ sở hữu vốn trong cơ cấu vốn điều lệ của Công ty.

Trong tổ chức của hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã, các thành viên đều bình đẳng về quyền quyết định của mình cho dù sở hữu số vốn góp khác nhau. Đây là sự khác biệt lớn nhất và cơ bản giữa hai mô hình tổ chức kinh tế hoạt động theo Luật Doanh nghiệp và Luật Hợp tác xã.

Song, có một quyền cơ bản hoàn toàn giống nhau giữa các công ty và hợp tác xã, đó là quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật trong tổ chức và hoạt động của các tổ chức kinh tế này.

Cụ thể, Điều 5 Luật Hợp tác xã năm 2012 quy định: Nhà nước “Bảo đảm quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm và không can thiệp vào hoạt động hợp pháp của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã”; Điều 5, Luật Doanh nghiệp quy định: Nhà nước công nhận sự tồn tại lâu dài và phát triển của các loại hình doanh nghiệp được quy định tại Luật này; bảo đảm bình đẳng trước pháp luật của các doanh nghiệp không phân biệt hình thức sở hữu và thành phần kinh tế; công nhận tính sinh lợi hợp pháp của hoạt động kinh doanh

Theo Luật sư Nguyên Hồng Bách, quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong tổ chức và hoạt động của các công ty hoạt động theo Luật Doanh nghiệp và các hợp tác xã hoạt động theo Luật Hợp tác xã được xây dựng trên nguyên tắc chủ sở hữu. Theo đó, người dân là chủ sở hữu vốn trong các tổ chức kinh tế này nên toàn quyền quyết định về tổ chức và hoạt động của các tổ chức kinh tế tư nhân, Nhà nước không can thiệp vào tổ chức và hoạt động của các doanh nghiệp và hợp tác xã.

Trong khi mô hình doanh nghiệp đang tồn tại rất nhiều doanh nghiệp mà Nhà nước sở hữu một phần hoặc toàn bộ vốn góp thì nhiều người lại hiểu doanh nghiệp là “kinh tế tư nhân”, còn các hợp tác xã hoàn toàn không có vốn Nhà nước thì không ít cán bộ quản lý nhà nước lại hiểu đây là tổ chức kinh tế của “Nhà nước”.

Nhận thức không đúng này đang là một thực tế diễn ra ở nhiều nơi, trong đó có Thành phố Hồ Chí Minh, nơi có phong trào kinh tế tập thể phát triển tốt nhất cả nước và có các tổ chức kinh tế tập thể quy mô lớn, cụ thể là những đánh giá kết luận gây tranh cãi tại các kết luận thanh tra HTX quận 8 và quận 11 là ví dụ điển hình.

Trước vấn đề này, ngày 9/3/2020, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 70-KL/TW về việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 5, Khóa IX về phát triển kinh tế tư nhân, trong đó nêu rõ: Công tác quản lý nhà nước về kinh tế tập thể, hợp tác xã còn nhiều bất cập; sự phối hợp hoạt động giữa cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, xã hội, quần chúng trong phát triển các hợp tác xã còn thiếu chặt chẽ, chưa hiệu quả, đặc biệt là ở các cấp địa phương.

Bộ Chính trị nhận định: Công tác quản lý nhà nước đối với hợp tác xã ở một số nơi còn buông lỏng hoặc can thiệp quá sâu, không đúng với tổ chức và hoạt động của hợp tác xã.

Ngày 25/9/2020, Chính phủ cũng ban hành Nghị quyết số 134/NQ-CP ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 70-KL/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết số 134 nêu rõ: Chính quyền các cấp cần phát huy tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của hợp tác xã, không can thiệp vào công việc nội bộ của hợp tác xã, đặc biệt là phương án tổ chức sản xuất kinh doanh và vấn đề nhân sự.

Thi hành nhất quán chính sách và pháp luật về hợp tác xã

Từ kết luận thanh tra việc các hợp tác xã thành viên của Saigon Co.op huy động vốn góp của các thành viên mới và huy động vốn của các nhà đầu tư, Thanh tra TP Hồ Chí Minh cho rằng, việc góp vốn của các hợp tác xã thành viên bằng nguồn vốn của tổ chức, cá nhân “bên ngoài hợp tác xã” làm mất bản chất kinh tế tập thể và làm ảnh hưởng đến an kinh kinh tế, công tác quản lý nhà nước của TP Hồ Chí Minh.

Những nhận xét, đánh giá này của các cơ quan thanh tra không phù hợp với quy định của pháp luật và bản chất của kinh tế tập thể, đặc biệt là vấn đề về quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các hợp tác xã theo Luật Hợp tác xã – vấn đề hạn chế đã được nêu trong Kết luận 70 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 134 của Chính phủ.

Về nhận định này, Luật sư Nguyễn Văn Tú, Đoàn Luật sư tỉnh Bắc Giang cho biết: Bản chất của kinh tế tập thể là kinh tế của người dân, không phải là kinh tế nhà nước. Việc người dân huy động vốn góp của “tư nhân” chính là huy động vốn của người dân vào phát triển kinh tế tập thể. Đây là việc làm đúng đường lối, chính sách và Luật Hợp tác xã.

Do vậy, nói việc huy động vốn từ các tổ chức, cá nhân bên ngoài hợp tác xã là “làm mất bản chất hợp tác xã” là hoàn toàn không đúng.

Việc góp vốn vào các hợp tác xã là đúng với quy định tại Khoản 6, 7 Điều 8 và Điều 44 Luật Hợp tác xã. Cụ thể, Điều 8 Luật Hợp tác xã quy định, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có quyền: “(6) Tăng, giảm vốn điều lệ trong quá trình hoạt động; huy động vốn và hoạt động tín dụng nội bộ theo quy định của pháp luật. (7) Liên doanh, liên kết, hợp tác với tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài để thực hiện mục tiêu hoạt động của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

“Hợp tác xã là tổ chức kinh tế của người dân, không sử dụng vốn nhà nước nên việc các hợp tác xã huy động vốn từ các tổ chức và cá nhân không phải là thành viên hợp tác xã, bản chất là kêu gọi thêm vốn đầu tư vào phát triển kinh tế tập thể, làm tốt công tác phát triển kinh tế hợp tác xã.

Do vậy, không thể nhận định việc kết nạp thêm thành viên và hợp tác đầu tư với doanh nghiệp là làm thay đổi bản chất các hợp tác xã. Việc làm này chỉ có thể tốt hơn cho phát triển kinh tế, không làm ảnh hưởng đến an ninh kinh tế được”, Luật sư Nguyễn Văn Tú nhấn mạnh.

Theo Luật Hợp tác xã năm 2012, Nhà nước đảm bảo quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm và không can thiệp vào hoạt động hợp pháp của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Thậm chí, các cơ quan quản lý Nhà nước ở địa phương còn phải tạo điều kiện thuận lợi để hỗ trợ phát triển các hợp tác xã. Những cơ quan nhà nước không thực hiện việc hỗ trợ phát triển và không đảm bảo quyền tự chủ; thực hiện can thiệp vào tổ chức và hoạt động của các hợp tác xã, nhất là vấn đề nhân sự là không phù hợp với quy định của pháp luật.

Sau đợt thanh tra của các cơ quan chức năng TP Hồ Chí Minh, những tồn tại hạn chế sẽ được khắc phục để tiếp tục phát triển. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại ở đây là để các hợp tác xã phát triển theo đúng đường lối và định hướng của Đảng, quy định của pháp luật thì chính các cơ quan quản lý nhà nước phải quán triệt, nhận thức nắm rõ đường lối của Đảng và quy định của Luật Hợp tác xã; không để những lệch lạc và định kiến trở thành rào cản đối với sự phát triển kinh tế hợp tác xã.

Nhóm PV
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tìm phương án xử lý hàng tồn đọng tại cảng Cát Lái

Hoạt động sản xuất gián đoạn do Covid-19 khiến lượng hàng tồn bãi tại cảng Cát Lái tăng cao, nguy cơ cảng phải ngưng tiếp nhận tàu.
(PLVN) - Trong khi sản lượng container nhập về bãi từ tàu biển vẫn tăng trưởng thì sản lượng container xuất theo đường bộ, số lượt xe ra, vào cảng giao nhận container liên tục giảm trong bối cảnh TP HCM thực hiện giãn cách, dẫn đến số lượng container tồn tại bãi Cát Lái tăng cao, cảng có thể phải tạm thời ngưng tiếp nhận tàu...

Nỗi lo nhập siêu sau 7 tháng

Tình hình xuất nhập khẩu hàng hóa tới đây dự báo khó khăn. (Ảnh minh họa)
(PLVN) -  Nhập siêu vẫn tiếp tục diễn ra sau 7 tháng đầu năm. Điều này bắt đầu dấy lên những lo ngại về cán cân thương mại hàng hóa năm 2021.

Rất thiếu nhân công thu hoạch thủy sản

Trong bối cảnh dịch COVID-19, nhân lực cho khai thác thủy sản đang rất thiếu.
(PLVN) - Theo Tổ công tác 970 của Bộ NN&PTT, tính đến ngày 1/8, đã có 562 đầu mối cung cấp nông sản thực phẩm đăng ký hoạt động với Tổ công tác, trong đó có 246 đầu mối cung cấp thủy sản. Khó khăn nhất hiện nay là đang thiếu nhân công thu hoạch thủy sản.

Các dự án truyền tải điện khó hoàn thành đúng tiến độ trong tình thế này...

Phó Tổng Giám đốc Bùi Văn Kiên (bìa phải) trong cuộc kiểm tra tiến độ một dự án.
(PLVN) - Nhiều địa phương trên cả nước đang thực hiện giãn cách xã hội do ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng các dự án truyền tải điện. Ông Bùi Văn Kiên - Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) - chia sẻ về vấn đề này trong cuộc trò chuyện sau đây.

Nông sản sang Anh: Nhiều cơ hội nhưng không dễ

Quả chuối Việt Nam chưa tìm được đường sang Anh.
(PLVN) -  Anh là thị trường đang rộng mở đối với nông sản Việt khi Hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương đã có hiệu lực với việc thực thi ngay lập tức 100% các cam kết miễn, giảm thuế.

Tân Cảng Cát Lái tạm ngưng tiếp nhận hàng hóa

Lượng container tồn bãi tại cảng Cát Lái đã chạm ngưỡng 100% công suất. Ảnh minh họa: Tiến Lực/TTXVN
(PLVN) - Các mặt hàng chiếm dung lượng bãi lớn như hàng siêu trường, siêu trọng, hàng quá khổ, quá tải… cũng thuộc diện tạm ngưng tiếp nhận từ ngày 5/8; hàng lạnh trung chuyển rút ruột sang container sẽ tạm ngưng tiếp nhận đến hết ngày 16/8.

Người nộp thuế có thể sử dụng ứng dụng thuế điện tử trên thiết bị di động

 Etax mobile sẽ giúp người nộp thuế dễ dàng tiếp cận với các TTHC thuế.
(PLVN) - Dự kiến trong tháng 8/2021, Tổng cục Thuế sẽ đưa phiên bản Etax-mobile đầu tiên vào hoạt động. Với 60 triệu cá nhân có mã số thuế hiện nay, Tổng cục Thuế tin tưởng việc sử dụng Etax mobile sẽ giúp người nộp thuế dễ dàng tiếp cận với các thủ tục hành chính (TTHC) thuế và giao tiếp với cơ quan thuế...

Giải pháp giúp doanh nghiệp TP HCM thực hiện "3 tại chỗ" an toàn

Giải pháp giúp doanh nghiệp TP HCM thực hiện "3 tại chỗ" an toàn
(PLVN)  -Liên quan đến doanh nghiệp “3 tại chỗ” trong thời điểm dịch bệnh COVID-19 đang diễn biến phức tạp, mới đây, Tổ công tác Bộ Y tế đã có buổi kiểm tra, giám sát công tác phòng chống dịch tại Công ty TNHH Acecook Việt Nam (KCN Tân Bình, phường Tân Phú, TP.HCM).

Tiền Giang dừng hoạt động khu công nghiệp, doanh nghiệp đề nghị "làm tốt phải cho duy trì"

ảnh minh họa
(PLVN) - “DN nào làm sai thì xử lý DN đó, nhẹ thì khiển trách sửa sai, khắc phục, nặng thì đóng cửa. Thiết nghĩ, làm tốt phải cho duy trì mới đúng đạo lý, sau này DN mới có niềm tin vào chỉ đạo của nhà nước…”, Công ty TNHH Chế biến thực phẩm xuất khẩu Vạn Đức Tiền Giang - DN đang thực hiện “3 tại chỗ” - đề nghị trong đơn kêu cứu khẩn cấp lên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT).

Lại lo kết nối, tiêu thụ nông sản phía Bắc

Chỉ cần ách tắc 1 ngày, nhiều nông sản sẽ phải đổ bỏ.
(PLVN) - Tại cuộc họp tháo gỡ khó khăn trong tiêu thụ nông sản tại các tỉnh, thành phía Bắc hôm 29/7, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phùng Đức Tiến cho biết, việc tiêu thụ, sản xuất tại các địa phương phía Bắc đang có nhiều vấn đề cần phải tháo gỡ. “Nếu tình trạng như hiện nay kéo dài sẽ làm đứt gãy những chuỗi sản xuất nông sản!”, Thứ trưởng Tiến nói.

“Siết” mua bán hóa đơn bất hợp pháp

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Trước tình trạng một số doanh nghiệp lợi dụng sự thông thoáng của cơ chế, chính sách để sử dụng hóa đơn không hợp pháp và sử dụng không hợp pháp hóa đơn nhằm mua bán hóa đơn trái phép thu lợi bất chính, Tổng cục Thuế vừa có văn bản yêu cầu các Cục Thuế chấn chỉnh, kiểm tra, rà soát, có biện pháp phòng ngừa xử lý.