Tìm cơ chế trả lương tương xứng công sức

(PLO) - Tại hội thảo quốc tế về “xây dựng thang bảng lương và thực hiện cơ chế trả lương theo vị trí việc làm với hiệu quả công tác đối với cán bộ, công chức, viên chức” do Bộ Nội vụ tổ chức trong hai ngày 21 và 22/11, nhiều chuyên gia đánh giá hệ thống trả lương trong bộ máy nhà nước hiện tại chưa đảm bảo công bằng, chưa phát huy hết tiềm năng lao động.
Tìm cơ chế trả lương tương xứng công sức Theo ông Lợi, thu nhập ngoài tiền lương ở nhiều ngành nghề, vị trí công tác ngày một tăng cao, phức tạp và đa dạng (ảnh minh họa).

Trình bày tham luận tại hội thảo, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội, ông Đặng Như Lợi cho rằng tiền lương là một cấu thành quan trọng trong chính sách kinh tế - xã hội. Ông Lợi dẫn ra, nếu tính các cuộc cải cách lớn, cơ bản thì Việt Nam đã ba lần triển khai điều chỉnh lương vào các năm 1960, 1985 và 1993.

Đến năm 2004, Chính phủ ban hành Nghị định 204/2004 về chế độ tiền lương đối với cán bộ công chức, viên chức, lực lượng vũ trang. Hệ thống quy định này duy trì đến hiện nay trên cơ sở một thang bảng lương cố định. Và từ năm 2004 đến nay, việc điều chỉnh lương không có gì nổi bật mà chủ yếu nâng mức lương tối thiểu chung/mức lương cơ sở chung do áp lực giá cả. Đối với cá nhân người lao động, thu nhập tăng lên theo các chu kỳ nhất định chủ yếu dựa vào thâm niên, hoặc điều chỉnh ngạch lương khi có thay đổi lớn về công việc. 

Ông Lợi cho rằng có 5 bất cập trong cơ chế trả lương công chức hiện nay.

Hình thức trả lương “dàn hàng ngang cùng tiến”

Trong tham luận của mình, ông Lợi đã chỉ ra năm bất cập trong hệ thống quy định trả lương đối với cán bộ, công chức, viên chức hiện nay như sau:

Trước tiên, tiền lương bình quân của cán bộ, công chức thấp hơn tiền lương bình quân của người lao động trong khu vực sản xuất, kinh doanh. Điều này không phù hợp với giá trị sức lao động của cán bộ, công chức. Thế nhưng rất nhiều người lao động vẫn mong muốn được vào làm việc trong các cơ quan, đơn vị của Nhà nước vì muốn có thu nhập ổn định. 

Thứ hai, tiền lương không còn là động lực, ít có tác động nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cũng như không gắn nhiều với cải cách hành chính. Tuy vậy, hàng năm ngân sách nhà nước vẫn phải bố trí hàng chục ngàn tỉ đồng để thực hiện cải cách tiền lương; mà chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức ít được được nâng cao, bộ máy hành chính bị cho là vẫn trì trệ, phiền hà.

Thứ ba, tiền lương và các chế độ đãi ngộ quá thấp đối với khoảng 30% đội ngũ cán bộ, công chức có trình độ, làm việc tận tâm, có trách nhiệm và đảm nhận phần lớn công việc. Song vẫn tồn tại chế độ lương, đãi ngộ quá cao đối với khoảng 30% số cán bộ, công chức dù có đủ bằng cấp nhưng không đủ trình độ chuyên môn, kỹ thuật, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu công việc.

Thứ tư, thu nhập ngoài tiền lương ở nhiều ngành nghề, cơ quan, vị trí công tác ngày một tăng cao, phức tạp và đa dạng. Thu nhập từ nhà, đất được mua, cấp theo giá thấp vẫn diễn ra. Bên cạnh đó nhiều hình thức “bao cấp trá hình” phát triển. Chưa kể đến một bộ phận cán bộ, công chức trở nên giàu có từ vị trí công tác của mình và từ nguồn thu nhập không minh bạch nên không quan tâm nhiều đến tiền lương.

Cuối cùng, Nhà nước chưa quản lý và kiểm soát chặt chẽ được số lượng đối tượng, tiền lương, tổng quỹ tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức nhà nước, lực lượng vũ trang hưởng lương từ ngân sách nhà nước.

Từ những đánh giá trên, ông Lợi nhận định chính sách tiền lương cào bằng, không đánh giá theo hiệu quả công việc đang là nguyên nhân của việc chậm thay đổi trong cải cách chất lượng dịch vụ công. Và nhiều ý kiến cho rằng đây là hình thức trả lương “dàn hàng ngang cùng tiến”.

Nêu quan điểm về cải cách chính sách tiền lương, ông Lợi cho rằng Nhà nước nên cân nhắc chỉ quy định quản lý tiền lương đối với đối tượng cán bộ, công chức, viên chức nhà nước, lực lượng vũ trang hưởng lương từ ngân sách nhà nước hay tất cả mọi đối tượng làm công hưởng lương. 

Mặt khác trong thay đổi chính sách, tiền lương phải đảm bảo mức sống bình quân của lao động trong doanh nghiệp hay lao động xã hội. Ông Lợi cũng lưu ý đối với các viên chức trong các đơn vị ngoài công lập, nguồn trả lương không hoàn toàn từ ngân sách, do đó Nhà nước có nên quy định, quản lý tiền lương đối với họ hay không?

Mô hình trả lương “3P”

Cùng quan điểm, PGS.TS Vũ Hoàng Ngân - Phó trưởng khoa Kinh tế và quản lý nguồn nhân lực (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân) nhận xét mặc dù thu nhập cán bộ, công chức, viên chức đã có nhiều biến động trong cơ cấu trả lương. Song để trả lương hiệu quả hơn cần áp dụng những hệ thống lương đang được phát huy hiệu quả. Một trong đó là mô hình “3P”.

Trả lương theo “3P” tức mô hình đãi ngộ, trả thu nhập cho người lao động dựa vào ba yếu tố Position (công việc, vị trí, thể hiện qua chức danh), Person (con người, thể hiện qua năng lực cá nhân) và Performance (thành tích/kết quả công). Mục đích của hệ thống lương “3P” nhằm tạo ra động lực cho người lao động làm việc hiệu quả hơn.

Theo PGS Ngân, mặc dù bộc lộ nhều hạn chế nhưng chính sách trả lương hiện nay có manh nha yếu tố của hệ thống “3P”. Cụ thể, hệ thống thang bảng lương hiện tại chưa được chi trả theo đúng nghĩa khái niệm “vị trí làm việc” mà được chia thành một số ngạch. Ví dụ trong một đơn vị hành chính hoặc sự nghiệp có bảng lương chuyên gia cao cấp, bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ với cán bộ công chức và bảng lương với cán bộ, viên chức trong đơn vị sự nghiệp của Nhà nước. Điều này phần nào có sự sắp đặt mức lương có liên quan đến công việc.

Điểm thứ hai đó là việc tăng lương nặng về yếu tố thâm niên nhưng có thể được hiểu như yếu tố năng lực. Bởi thâm niên cũng phản ảnh năng lực một cá nhân về khía cạnh kiến thức và kĩ năng. Đặc điểm nữa, việc đánh giá kết quả làm việc dù còn mang tính hình thức nhưng về lý thuyết có thể hiểu mức lương liên quan đến hiệu quả thực hiện công việc.

Cùng quan điểm trên, nhiều chuyên gia tham dự hội thảo cho rằng cần thay đổi cơ chế chính sách trả lương cho công chức theo hướng gắn với hiệu quả công việc.

Mai Long
Cùng chuyên mục
Kết nối và huy động sức mạnh kiều bào trong phát triển đất nước

Kết nối và huy động sức mạnh kiều bào trong phát triển đất nước

(PLVN) - Được sự đồng ý của Thường trực Ban Bí thư, ngày 27/11 tới, Bộ Ngoại giao sẽ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức Hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị 45-CT/TW về việc tiếp tục đẩy mạnh Nghị quyết 36-CT/TW về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN) trong tình hình mới. 

Đọc thêm

Bắc Kạn: Phát huy các giá trị văn hóa truyền thống để phát triển du lịch địa phương

Bắc Kạn: Phát huy các giá trị văn hóa truyền thống để phát triển du lịch địa phương
(PLVN) - Là địa bàn sinh sống của nhiều dân tộc thiểu số , Bắc Kạn là tỉnh có sự giao lưu văn hóa dân tộc độc đáo. Những năm qua, Bắc Kạn luôn quan tâm đến công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống như tiếng nói, chữ viết, nghệ thuật trình diễn dân gian, phong tục tập quán của đồng bào các dân tộc, từ đó làm cho đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng ngày càng phong phú, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch tại địa phương.

Bình Phước: Ngang nhiên đào đất đường dân sinh, phục vụ cá nhân!

Bình Phước: Ngang nhiên đào đất đường dân sinh, phục vụ cá nhân!
(PLVN) - Thời gian qua, tại  xã Tân Tiến, huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước đã xảy ra tình trạng con đường liên ấp Thái Dũng - Minh Hòa, bị ông Nguyễn Thanh Tuấn (ngụ tại địa phương), tự ý đưa máy múc đào xới đất, hạ đường xuống rồi lấy đi số đất của đoạn đường vừa hạ đắp vào nền đất nhà ông Tuấn, dù các cấp chính quyền trong tỉnh Bình Phước chưa cho phép.

Cơ hội mua hàng giảm giá tới 100% với chương trình "Hà Nội đêm không ngủ"

Cơ hội mua hàng giảm giá tới 100% với chương trình "Hà Nội đêm không ngủ"
(PLVN) - Nhằm đẩy mạnh Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” trên địa bàn thành phố Hà Nội, đồng thời kích cầu tiêu dùng nội địa, góp phần thúc đẩy phục hồi kinh tế sau ảnh hưởng của dịch Covid-19, thành phố Hà Nội đã chỉ đạo Sở Công Thương phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức chương trình “Hà Nội đêm không ngủ - Hanoi Midnight Sale” vào đêm 27/11 tới. 

Quảng Ninh tăng cường bảo đảm an ninh trật tự an toàn xã hội 2 tháng cuối năm 2020

Quảng Ninh tăng cường bảo đảm an ninh trật tự an toàn xã hội 2 tháng cuối năm 2020
(PLVN) - UBND tỉnh Quảng Ninh vừa ban hành Chỉ thị số 12/CT-UBND về việc tăng cường công tác phòng, chống tội phạm; phòng, chống cháy, nổ; bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm; đảm bảo trật tự an toàn giao thông, an toàn lao động và hoạt động khai thác, tập kết, chế biến, vận chuyển và kinh doanh than 2 tháng cuối năm 2020 và quý I/2021.

AFF Cup khởi tranh từ 11/4/2021

AFF Cup khởi tranh từ 11/4/2021
(PLVN) - Thông tin từ  Đại hội thường niên AFF lần thứ 27, thời điểm tổ chức AFF Cup 2020 từ 11/4 đến 8/5/2021.

Bắt tay làm du lịch để vượt qua khó khăn đại dịch

Bắt tay làm du lịch để vượt qua khó khăn đại dịch
(PLVN) - Trước những khó khăn dịch Covid-19 mang lại, liên kết du lịch đang là một trong những hoạt động trọng điểm được các địa phương chú trọng. Đây được xem là giải pháp quan trọng để tăng lượng khách nội địa, cùng nhau vượt khó. 

Kết nối và huy động sức mạnh kiều bào trong phát triển đất nước

Kết nối và huy động sức mạnh kiều bào trong phát triển đất nước
(PLVN) - Được sự đồng ý của Thường trực Ban Bí thư, ngày 27/11 tới, Bộ Ngoại giao sẽ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức Hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị 45-CT/TW về việc tiếp tục đẩy mạnh Nghị quyết 36-CT/TW về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN) trong tình hình mới. 

Hoàn thiện pháp luật về ưu đãi đầu tư, kinh doanh

Hoàn thiện pháp luật về ưu đãi đầu tư, kinh doanh
(PLVN) - Ngày 24/11, Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) - Bộ Tư pháp phối hợp với Chương trình Phát triển của Liên Hợp quốc – UNDP tại Việt Nam và Đại sứ quán Anh tại Hà Nội tổ chức “Hội thảo rà soát, hoàn thiện pháp luật về ưu đãi, hỗ trợ, tiếp cận các nguồn lực phục vụ đầu tư, kinh doanh”. 
Khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho đồng bào miền Trung

Khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho đồng bào miền Trung

(PLVN) - Sau gần một tuần làm việc nhiệt tình, khẩn trương, Đoàn công tác Bệnh viện Da liễu Trung ương đã khám và cấp phát thuốc miễn phí cho gần 1.500 người dân với hơn 250 triệu tiền thuốc, trao các suất quà trị giá 100 triệu đồng và nhiều quần áo, chăn màn, sách vở… cho người dân khó khăn tại hai tỉnh Quảng Bình và Hà Tĩnh. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬