Nhà báo dự tòa phải xin phép trước

(PLO) - Nếu dự thảo Pháp lệnh xử lý các hành vi cản trở hoạt động tố tụng của TAND được thông qua thì ngoài điều kiện có Thẻ, nhà báo tác nghiệp tại Tòa còn phải xin phép và được sự đồng ý của Chánh án Tòa án nơi giải quyết vụ án hoặc Thẩm phán chủ tọa phiên tòa. Quy định này làm hạn chế quyền tác nghiệp đúng pháp luật của báo chí.
Nhà báo dự tòa phải xin phép trước Ảnh minh họa
Trước đó, PLVN đã có loạt bài phản ánh về những mâu thuẫn và bất cập tại các quy định trong dự thảo Pháp lệnh xử lý các hành vi cản trở hoạt động tố tụng của TAND, trong đó có quy định: các nhà báo, phóng viên khi khi âm, ghi hình tại phiên tòa phải được sự cho phép bằng văn bản của Chánh án Tòa án nơi giải quyết vụ án hoặc chủ tọa phiên tòa giải quyết vụ án. 
Mới đây, tại cuộc họp báo cáo thẩm tra dự thảo Pháp lệnh trên, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội đã không tán thành nhiều quy định trong dự thảo này và cho rằng dự thảo hiện có nhiều điều khoản chưa phù hợp, trái với các quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Báo chí... Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát kỹ lưỡng các văn bản quy phạm pháp luật cũng như chỉnh sửa, bổ sung các nội dung tại dự thảo cho phù hợp các quy định hiện hành để trình vào dịp khác.
Thủ tục mang nặng cơ chế xin - cho
Thế nhưng, mới đây TANDTC lại đề xuất việc nhà báo tham dự phiên tòa phải được sự cho phép của Chánh án Tòa án nơi giải quyết vụ án hoặc Thẩm phán chủ tọa phiên tòa. Tại dự thảo Thông tư ban hành Nội quy phiên tòa, cơ quan này ghi: “Các nhà báo, phóng viên được tham dự phiên tòa để đưa tin, đưa hình khi được sự đồng ý của Chánh án Tòa án nơi giải quyết vụ án hoặc Thẩm phán chủ tọa phiên tòa nhưng phải xuất trình Thẻ nhà báo, Thẻ phóng viên cho Thư ký phiên tòa tại bàn thư ký chậm nhất là 15 phút, trước giờ khai mạc phiên tòa;... tuân thủ đúng các quy định của Luật báo chí và các văn bản hướng dẫn thi hành”. 
Không giống những cá nhân tham dự phiên tòa với tư cách người làm chứng, người bào chữa, thân nhân của bị cáo, người bị hại là những người có liên quan đến tố tụng... các nhà báo, phóng viên có mặt tại phiên tòa là để thực hiện nhiệm vụ chính trị - xã hội của mình. Họ hoạt động theo đặc thù nghề nghiệp đã được quy định tại Luật Báo chí và các văn bản hướng dẫn thi hành. Và một trong những quyền cơ bản của nhà báo khi tác nghiệp tại tòa là được quay phim,chụp ảnh, ghi âm... 
Cụ thể, Khoản 3 Điều 8 Nghị định số 51/2002/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Báo chí nêu rõ: “Được hoạt động nghiệp vụ lấy tin, chụp ảnh, quay phim, ghi âm tại các phiên tòa xét xử công khai, được dành chỗ ngồi riêng, được liên lạc trực tiếp với các thẩm phán, luật sư để lấy tin, phỏng vấn theo quy định của pháp luật”. 
Có thể nói, quy định này đã tạo ra một rào cản mang nặng thủ tục hành chính và cơ chế xin - cho, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tác nghiệp bình thường của báo chí.
Công dân không xin, nhà báo phải xin
Không chỉ đòi hỏi phải “được sự đồng ý của Chánh án Tòa án nơi giải quyết vụ án hoặc Thẩm phán chủ tọa phiên tòa”, dự thảo của TANDTC còn yêu cầu các nhà báo, phóng viên phải có thêm điều kiện: xuất trình Thẻ nhà báo, Thẻ phóng viên. 
Với ghi nhận của dự thảo, tất cả những phóng viên, nhà báo chưa có thẻ sẽ bị “cấm cửa” trước các phiên tòa. Điều này hoàn toàn trái với nguyên tắc xét xử công khai, mọi công dân đều có quyền tham dự mà không phải xuất trình một giấy tờ gì. Với quy định này có thể hiểu ngược lại là nhà báo là loại “công dân đặc biệt” bị hạn chế quyền tham dự phiên tòa.
Dự thảo chỉ quy định một phía về trách nhiệm trình giấy và có cả thời gian trước khi khai mạc 15 phút với nhà báo nhưng không có ghi nhận nào về trách nhiệm của Tòa trường hợp nào cho phép, trường hợp nào không. Nghĩa là “quan Tòa” có quyền đòi hỏi đội ngũ báo chí quá nhiều điều kiện trong khi bản thân mình lại không có nghĩa vụ và trách nhiệm tạo điều kiện thuận lợi cho báo chí tác nghiệp. 
Không chỉ vậy, TANDTC còn yêu cầu nhà báo, phóng viên phải “tuân thủ đúng các quy định của Luật báo chí và các văn bản hướng dẫn thi hành”. Thế thì một câu hỏi ngược lại: Tòa yêu cầu đội ngũ nhà báo phải tuân thủ các quy định trên, vậy sao Tòa lại không tiên phong tuân thủ pháp luật trước? Bởi về vấn đề này, Luật Báo chí đã quy định rõ: “không ai được cản trở nhà báo trong hoạt động nghề nghiệp đúng pháp luật”. 
Ông Hà Minh Huệ, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam đề xuất “Để tạo sự công bằng, giúp phóng viên, nhà báo thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị thì TANDTC cũng nên có Điều khoản quy định mức phạt đối với những hành vi cản trở phóng viên tác nghiệp tại phiên tòa”.
Cho dự hay không tùy ngẫu hứng
Nhìn vào quy định này có thể dễ dàng nhận ra: TANDTC đang tự cho mình một đặc quyền, đó là quyền “đồng ý” hay “không đồng ý” cho các nhà báo, phóng viên được tham dự phiên tòa. Vậy trường hợp, vì có “ác cảm” với nhà báo hoặc phóng viên nào đó mà Chánh án hoặc chủ tọa cố ý gây khó dễ, không cho họ tham dự phiên tòa (không cần biết lý do) thì vị Chánh án hoặc thẩm phán này sẽ bị xử lý ra sao? 
Nhiều ý kiến cho rằng, với quy định này thì Tòa án đang “một mình một sân”, còn các nhà báo, phóng viên - những người cũng đang thi hành công vụ (bằng cách đưa tin, ghi âm, ghi hình...) bị đẩy vào thế hoàn toàn bị động, mặc dù họ tác nghiệp theo đúng Luật Báo chí. 
Việc hạn chế quyền tham dự và tác nghiệp trong phiên tòa sẽ không chỉ ảnh hưởng đến quyền tự do báo chí, mà ở mức độ nào đó sẽ ảnh hưởng đến tính minh bạch của tòa án và nguyên tắc xét xử công khai.
Vân Anh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Xuất khẩu gỗ: Tăng trưởng bứt phá sau đại dịch Covid-19

Xuất khẩu gỗ: Tăng trưởng bứt phá sau đại dịch Covid-19
(PLVN) - Trong bối cảnh nhiều ngành kinh tế khác đang khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19 thì bắt đầu từ tháng 6, ngành chế biến và xuất khẩu gỗ đã có sự bứt phá ngoạn mục, chứng kiến sự tăng trưởng trở lại 2 con số…

Dân vận khéo là làm cho quần chúng đều hiểu, đều tin

Dân vận khéo là làm cho quần chúng đều hiểu, đều tin
(PLVN) - Trải qua 90 năm đồng hành cùng lịch sử dân tộc, công tác dân vận luôn là một bộ phận quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng, góp phần củng cố và tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân.

Bộ đội Biên phòng triệt phá thành công 3 chuyên án mua bán người

Bộ đội Biên phòng triệt phá thành công 3 chuyên án mua bán người
(PLVN) - Vừa qua, tại Cao Bằng, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tổ chức Hội nghị tổng kết các Chuyên án A820, A920, HG420 đấu tranh chống tội phạm mua bán người của Bộ đội Biên phòng năm 2020. Thiếu tướng Lê Quang Đạo, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng chủ trì hội nghị.

Vụ án “móc túi” bệnh nhân Bạch Mai: Sơ hở từ chủ trương liên doanh liên kết tại các bệnh viện

Vụ án “móc túi” bệnh nhân Bạch Mai: Sơ hở từ chủ trương liên doanh liên kết tại các bệnh viện
(PLVN) - Thiếu tướng Tô Ân Xô, Chánh Văn phòng Bộ Công an cho biết, Cơ quan cảnh sát điều tra (C03) Bộ Công an vừa ra quyết định khởi tố bị can, thực hiện lệnh bắt tạm giam đối với Nguyễn Quốc Anh, nguyên GĐ BV Bạch Mai, để điều tra về hành vi “lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” theo Điều 356 BLHS.

Số ca mắc COVID-19 ở Việt Nam duy trì ở 1.074 ca

Số ca mắc COVID-19 ở Việt Nam duy trì ở 1.074 ca
(PLVN) - Bản tin lúc 6h của Ban Chỉ đạo Quốc gia sáng ngày 28/9 cho biết Việt Nam không có thêm ca mắc COVID-19 mới. Đến nay đã 26 ngày Việt Nam không ghi nhận ca mắc mới COVID-19 ở cộng đồng.
Triển khai Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp

Triển khai Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp

(PLVN) - Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp nhằm xác định các nội dung công việc, thời hạn, tiến độ hoàn thành, kết quả đầu ra và trách nhiệm, cơ chế phối hợp của các cơ quan, tổ chức có liên quan trong việc tổ chức triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp (Luật) kịp thời, đồng bộ, thống nhất, hiệu quả trên phạm vi cả nước.

Cho học sinh sử dụng điện thoại trong giờ học: Quá “thoáng”?

Cho học sinh sử dụng điện thoại trong giờ học: Quá “thoáng”?
(PLVN) - Bộ Giáo dục & Đào tạo (GD-ĐT) vừa ban hành quy định học sinh được sử dụng điện thoại trong giờ học để phục vụ việc học tập, với điều kiện phải được sự cho phép của giáo viên, vào những giờ học nhất định. Ngay lập tức, quy định này đã nhận được rất nhiều ý kiến trái chiều.

Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XI: Đoàn kết - Trí tuệ - Bản lĩnh - Dân chủ - Kỷ cương

Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XI: Đoàn kết - Trí tuệ - Bản lĩnh - Dân chủ - Kỷ cương
(PLVN) - Hôm nay (28/9), tại Hội trường Bộ Quốc phòng, Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XI, nhiệm kỳ 2020-2025 chính thức khai mạc. Đại hội được tổ chức với tiêu chí là đại hội thực sự tiêu biểu, mẫu mực, tạo lan tỏa trong toàn Đảng, góp phần quan trọng vào thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

Đất đai chưa bao giờ “nguội”

Đất đai chưa bao giờ “nguội”
(PLVN) - Gõ cụm từ “Vi phạm luật pháp về đất đai” trên google, trong 0,42 giây được 61,4 triệu kết quả. Điều đó cho thấy, đất đai chưa bao giờ “nguội”. 

Cần coi trọng kiểm toán giải ngân trong các dự án đầu tư công

Cần coi trọng kiểm toán giải ngân trong các dự án đầu tư công
(PLVN) - Kiểm toán các dự án đầu tư công được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của Kiểm toán nhà nước. Tuy nhiên, trước tình trạng chậm giải ngân vốn đầu tư công đang gây ra nhiều hệ lụy cho nền kinh tế, nhiều ý kiến cho rằng, công tác kiểm toán giải ngân vốn đầu tư công là lĩnh vực ưu tiên trong kiểm toán vốn đầu tư công.
Hà Nội dự kiến lắp 15 trạm cân kiểm soát xe quá tải

Hà Nội dự kiến lắp 15 trạm cân kiểm soát xe quá tải

(PLVN) - Trên cơ sở đề xuất của Sở GTVT, UBND TP Hà Nội vừa cho phép nghiên cứu chủ trương đầu tư dự án xây dựng, lắp đặt hệ thống thiết bị cân kiểm soát tải trọng xe đường bộ tại 15 vị trí bằng nguồn vốn ngân sách TP.

Lừa xin việc tại Hải quan cửa khẩu sân bay giá 400 triệu đồng

Lừa xin việc tại Hải quan cửa khẩu sân bay giá 400 triệu đồng
(PLVN) - Tự giới thiệu bản thân là nhân viên hỗ trợ hành lý, hành khách tại sân bay Quốc tế Nội Bài, có nhiều mối quan hệ quen biết, có khả năng xin việc làm tại Hải quan cửa khẩu sân bay, Hồng đã lừa đảo, chiếm đoạt 660 triệu đồng của người khác.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬