Người dân sẽ trực tiếp bầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường?

(PLO) -Với chủ trương đổi mới và phân biệt mô hình tổ chức chính quyền địa phương giữa đô thị và nông thôn, Dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương đưa ra mô hình không tổ chức Hội đồng nhân dân ở phường.
Tuy nhiên, cho ý kiến về Dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (CQĐP) sáng qua (20/1), các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cũng vẫn “giằng co” về vấn đề mô hình tổ chức CQĐP.
 Trong khi nhiều ý kiến cho rằng trước mắt cần giữ nguyên mô hình tổ chức CQĐP như hiện nay, cấp nào cũng đều có HĐND và UBND thì cũng có ý kiến đề nghị cần có sự phân biệt giữa mô hình tổ chức CQĐP tại địa bàn đô thị và tại địa bàn nông thôn để phù hợp với đặc điểm và yêu cầu quản lý tại từng địa bàn. 
Không tổ chức HĐND phường để phân biệt đô thị và nông thôn
Sau khi tiếp thu ý kiến của Quốc hội để chỉnh lý Dự thảo, Thường trực Ủy ban Pháp luật và cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị ở địa bàn nông thôn, tổ chức cấp chính quyền (có HĐND và UBND) tại 3 cấp đơn vị hành chính là tỉnh, huyện, xã. Ở địa bàn đô thị chỉ tổ chức cấp chính quyền (có HĐND và UBND) tại thành phố (TP) trực thuộc Trung ương (TƯ), thị xã, TP thuộc tỉnh, quận và đơn vị hành chính tương đương. Còn tại các phường (thuộc quận, thị xã, TP thuộc tỉnh và đơn vị hành chính tương đương) sẽ chỉ tổ chức cơ quan hành chính để thực hiện nhiệm vụ của CQĐP tại phường.
Ảnh minh hoạ 
Theo lý giải của ông Phan Trung Lý – Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật, việc tổ chức CQĐP như vậy thể hiện sự phân biệt giữa mô hình tổ chức CQĐP ở đơn vị hành chính nông thôn với đơn vị hành chính đô thị như yêu cầu đã nêu trong Hiến pháp 2013 và sự kế thừa những kết quả tích cực trong việc thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND ở huyện, quận, phường.
Việc tổ chức chính quyền 2 cấp ở đô thị sẽ bảo đảm tính thống nhất, liên thông về quản lý quy hoạch, kết cấu hạ tầng và đời sống dân cư trên địa bàn, tinh giản về tổ chức bộ máy song vẫn bảo đảm thực hiện quyền đại diện của nhân dân. Thực tế trong lịch sử cũng đã từng có giai đoạn các đô thị ở nước ta không tổ chức các đơn vị hành chính phường (từ 1945-1980). Khi đó, TP trực thuộc TƯ chia thành các khu phố (tương tự các quận bây giờ), dưới nữa có thể có các tiểu khu, nhưng chỉ thành lập HĐND và Ủy ban hành chính tại cấp TP và khu phố.
Đánh giá mô hình CQĐP như hiện nay đang bộc lộ nhiều khiếm khuyết, HĐND phường, quận không thực hiện được hết quyền lực của nhân dân qua hoạt động giám sát trên địa bàn nên  ông Ksor Phước – Chủ tịch Hội đồng Dân tộc tán thành mạnh mẽ mô hình tổ chức chính quyền 2 cấp ở đô thị (với HĐND ở cấp TP, quận). Nhưng ông cũng lưu ý: “Tổ chức mô hình CQĐP phải đảm bảo quyền lực thuộc về nhân dân, cơ quan giám sát phải là cơ quan quyền lực của nhân dân đối với cơ quan ra quyết định tác động nhiều nhất đến người dân”. 
Thiếu HĐND sao thực hiện quyền lực giám sát của nhân dân? 
Trung thành với nguyên lý “ở đâu có chính quyền thì phải có cả HĐND và UBND”, ông Nguyễn Văn Hiện – Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp lo ngại về tính công bằng cho người dân thực hiện quyền giám sát và sự thống nhất về tổ chức bộ máy khi nơi có, nơi không có HĐND. Ông Phùng Quốc Hiển – Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách cũng không thực sự yên tâm nếu không có HĐND phường trong khi HĐND quận chưa đủ sức giám sát hoạt động của cấp phường khi đây là cấp nhiều khi “có quyền lực hơn rất nhiều cấp xã, thậm chí mạnh hơn cấp huyện”. 
Đó cũng là vấn đề quan tâm của bà Tòng Thị Phóng – Phó Chủ tịch Quốc hội vì “không tổ chức HĐND phường thì giải thích như thế nào về thực hiện quyền giám sát, quan hệ với nhánh tư pháp, tính thống nhất của bộ máy nhà nước?”. Trong khi đó, qua thực tế giám sát, bà Nguyễn Thị Nương – Trưởng ban Công tác đại biểu cho biết, giám sát tại 6 tỉnh thí điểm không tổ chức HĐND quận, huyện, phường và 5 tỉnh vẫn như mô hình hiện nay thì có 8 tỉnh đề nghị giữ nguyên mô hình tổ chức CQĐP có HĐND và UBND ở cả 3 cấp. 
Đồng tình “quyền lực là phải giám sát” nhưng ông Ksor Phước cho rằng “không có nghĩa là phải do cơ quan cùng cấp thực hiện” nên đề xuất để đảm bảo nguyên tắc do nhân dân quyết định và giám sát CQĐP. Nếu không tổ chức HĐND ở phường thì quyền lực giám sát sẽ do HĐND quận thực hiện thông qua việc tăng số lượng đại biểu HĐND. 
Đồng thời, Chủ tịch UBND phường sẽ do nhân dân bầu trực tiếp hoặc do một hội nghị đại biểu nhân dân phường bầu ra. HĐND quận phê chuẩn danh sách thành viên UBND do Chủ tịch UBND phường giới thiệu và giám sát hoạt động của UBND phường.
Làm rõ thêm trước những băn khoăn của UBTVQH về việc thực hiện quyền lực của nhân dân thông qua hoạt động giám sát khi không có HĐND phường, ông Phan Trung Lý cho biết, việc giám sát của nhân dân do nhiều cơ quan thực hiện và chính quyền cũng là chính quyền của nhân dân. Bởi vậy, nếu không có HĐND thì vẫn đảm bảo thực hiện quyền giám sát của nhân dân, nhất là việc nhân dân bầu ra Chủ tịch UBND (trực tiếp hoặc qua hội nghị đại biểu). 
Cũng tán thành “mở rộng dân chủ bằng chuyển quyền bầu Chủ tịch UBND phường khi không có HĐND” nhưng phải được UBND cấp trên (UBND quận) phê chuẩn hay bổ nhiệm, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đề nghị: “Cấp xã cũng nên mở rộng như vậy theo hướng HĐND bầu UBND trên cơ sở lấy phiếu tín nhiệm của nhân dân”. 
Đồng thời, nhiều ý kiến đề nghị Dự thảo Luật phải làm rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cấp CQĐP chứ không chỉ nhăm nhăm về mô hình, tổ chức vì như ý kiến của ông Nguyễn Kim Khoa – Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh: “Đổi mới là phải phân định rõ chức năng, phân cấp thẩm quyền rõ ràng giữa CQĐP đô thị và nông thôn, mô hình HĐND và UBND phù hợp mô hình đô thị và nông thôn, nếu không thì không phải đổi mới”.
Theo một số ý kiến tại UBTVQH, qui định về nhiệm vụ của các cấp CQĐP, giữa chính quyền TƯ và CQĐP trong Dự thảo Luật “giống hệt nhau” thì  không đảm bảo phân biệt rành mạch được quyền hạn, chức năng, nhiệm vụ của CQĐP và chính quyền TƯ.
Do đó, Dự thảo cần qui định về nhiệm vụ, quyền hạn của các cấp chính quyền sao cho phù hợp và thể hiện rõ tính chất địa phương, TƯ trong từng quyền hạn, chức năng, nhiệm vụ cụ thể. Trước đó, khi thảo luận về Dự thảo Luật Tổ chức CQĐP, nhiều ý kiến ĐBQH đề nghị làm rõ hơn các khái niệm phân cấp, phân quyền và nguyên tắc phân định thẩm quyền giữa cơ quan nhà nước ở TƯ với địa phương và giữa các cấp CQĐP nhằm bảo đảm tính thống nhất của quyền lực nhà nước, phù hợp với quy định của Hiến pháp, thống nhất với Luật Tổ chức Chính phủ và các luật chuyên ngành về từng lĩnh vực. 


Hương Giang
Cùng chuyên mục
Kiên quyết loại bỏ những cán bộ, công chức có hành vi gây phiền hà cho người dân

Kiên quyết loại bỏ những cán bộ, công chức có hành vi gây phiền hà cho người dân

(PLVN) - Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tăng cường công tác tự kiểm tra, phát hiện tham nhũng trong nội bộ cơ quan, tổ chức, đơn vị. Kiên quyết xử lý nghiêm, loại ra khỏi bộ máy đối với những cán bộ, công chức có hành vi tham nhũng, nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong giải quyết công việc.

Đọc thêm

Tuần lễ Vàng Ươm mầm Hạnh phúc 2020: Nơi đơm chồi hạnh phúc của các cặp vợ chồng vô sinh – hiếm muộn

Tuần lễ Vàng Ươm mầm Hạnh phúc 2020: Nơi đơm chồi hạnh phúc của các cặp vợ chồng vô sinh – hiếm muộn
(PLVN) - Sáng 12/07, Bệnh viện (BV) Nam học và Hiếm muộn Hà Nội đã tổ chức kỷ niệm 08 năm thành lập khoa Hỗ trợ sinh sản (2012 – 2020) và Hội thảo tổng kết “Tuần lễ Vàng Ươm mầm Hạnh phúc 2020 – Hạnh phúc Sẻ chia” với sự tham dự của các chuyên gia sản phụ khoa nổi tiếng, đặc biệt là sự xuất hiện của 500 cặp vợ chồng từng điều trị hiếm muộn thành công tại BV.

Lệ trước, luật sau

Lệ trước, luật sau
(PLVN) - Cuộc trưng cầu dân ý về sửa đổi Hiến pháp ở Nga lại một lần nữa làm thời sự hoá câu chuyện về luật và lệ này. Chừng nào còn tồn tại tình trạng “lệ trước, luật sau” thì chừng đấy các mối quan hệ quốc tế và trật tự thế giới không thể ổn định bền vững thật sự được.

Thuật phù thủy phương Tây cổ đại - Kỳ 3: Phù thủy thời La Mã cổ đại

Thuật phù thủy phương Tây cổ đại - Kỳ 3: Phù thủy thời La Mã cổ đại

(PLVN) - Đến thời kì La Mã, nhất là khi đạo Cơ đốc đã xác lập được địa vị thống trị của mình, thuật phù thủy không còn chịu ảnh hưởng lớn nhưng vẫn tồn tại trong phạm vi nhỏ hẹp hơn. Tuy nhiên trong một số vùng dân tộc ít người, thuật phù thủy vẫn làm mưa làm gió. Điển hình nhất là đạo Druind của người Caird cổ đại - tộc người từng bị đế quốc La Mã coi là man tộc. 

Giá vàng lại tăng

Giá vàng lại tăng
(PLVN) -Đầu tuần – sáng 13/7, giá vàng thế giời đảo chiều tăng trở lại, trên mức 1.800 USD/Ounce sau các phiên giảm cuối tuần trước. Song vẫn thấp hơn giá vàng trong nước khoảng 430.000 đồng/lượng.

Tập đoàn FLC và Tân Hoàng Minh ký kết hợp tác chiến lược

Tập đoàn FLC và Tân Hoàng Minh ký kết hợp tác chiến lược
(PLVN) - Ngày 11/07/2020 tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế FLC Sầm Sơn (Thanh Hóa), Tập đoàn FLC và Tập đoàn Tân Hoàng Minh chính thức ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với nhiều nội dung quan trọng trong việc gia tăng năng lực cạnh tranh và sức mạnh nội tại của hai bên trong giai đoạn phát triển mới.

Dân vận khéo là công cụ nâng cao chất lượng hoà giải ở cơ sở

Dân vận khéo là công cụ nâng cao chất lượng hoà giải ở cơ sở
(PLVN) -Hôm nay 13/7 Ban Dân vận Trung ương phối hợp với Bộ Tư pháp, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Toà án nhân dân tối cao tổ chức Hội nghị “Công tác dân vận trong hoạt động hoà giải”. Nhân dịp này, Bộ trưởng Bộ Tư pháp lê Thành Long đã có cuộc trao đổi với báo chí.

Nga nói về khả năng Ukraine rút khỏi thỏa thuận Minsk

Nga nói về khả năng Ukraine rút khỏi thỏa thuận Minsk
(PLVN) - Nếu Kiev quyết định từ bỏ các thỏa thuận hòa bình Minsk, điều này sẽ làm mất cơ sở đàm phán của quá trình giải quyết cuộc khủng hoảng ở miền đông nam Ukraine, Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói trên kênh truyền hình Rossiya-1 của Nga.

Ba giờ cứu hộ 40 người dưới vực

Ba giờ cứu hộ 40 người dưới vực
(PLVN) - Khi đến hiện trường, ông Chu Văn Bàn, nhân viên bảo vệ rừng Đăk Rơ Mao, phát hiện ôtô giường nằm lật ngửa dưới vực qua trạm trước đó 20 phút.
Chia thừa kế xong xuôi thì vợ lẽ, con riêng xuất hiện đòi tranh chấp?

Chia thừa kế xong xuôi thì vợ lẽ, con riêng xuất hiện đòi tranh chấp?

(PLVN) - Sau khi cha mất, anh chị em tôi đã tiến hành chia thừa kế xong xuôi theo đúng di chúc của cha thì bỗng dưng có một phụ nữ dắt con trai nhỏ về tự giới thiệu là vợ lẽ, con riêng của cha tôi để nhận họ hàng và xin hưởng thừa kế... Liệu anh em chúng tôi có phải tiến hành chia lại? 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬