Thổ cẩm Mỹ Nghiệp - nơi lưu giữ nét văn hóa Chăm

(PLVN) - Dệt thổ cẩm là nghề truyền thống đã có từ hàng trăm năm nay ở làng Mỹ Nghiệp (thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận). Nét độc đáo của làng nghề cổ này là việc nghệ nhân dệt thổ cẩm theo phương pháp thủ công với đường nét hoa văn tinh tế, mang đậm nét văn hóa dân gian Chăm còn mãi với thời gian.
Thổ cẩm Mỹ Nghiệp - nơi lưu giữ nét văn hóa Chăm Nghệ nhân đang dệt thổ cẩm ở làng Mỹ Nghiệp.

Lịch sử ghi lại rằng, trước kia làng có tên Chăm là Ca Klaing, tên tiếng Việt là Mỹ Nghiệp. Thế kỷ XVII, một người phụ nữ tên Ponagar đã đến vùng đất này, nhận thấy khí hậu nơi đây thích hợp với việc trồng bông lấy tơ dệt vải. Bà đã truyền lại nghề cho vợ chồng ông Xa và bà Chaleng đang sinh sống ở làng. Từ đó, làng nghề dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp được phát triển đến tận ngày nay.

Theo các nghệ nhân, trước đây, để có màu đen làm nền, người dệt phải nhuộm tẩm thổ cẩm bằng lá chùm bầu, sau đó ngâm trong bùn non 7 ngày đêm liên tục. Muốn có màu đỏ thì phải đi tìm mủ cây cánh kiến ở rừng, còn màu xanh thì phải chọn lá, vỏ cây chàm…

Hiện nay, từ sợi chỉ đến phẩm nhuộm sử dụng làm nguyên liệu cho nghề dệt thổ cẩm đều có trên thị trường. Do đó, giúp người thợ dệt Mỹ Nghiệp bớt phần vất vả bởi các công đoạn tách hạt lấy bông, cuộn, ngâm đập, nhuộm…

Để tạo nên những hoa văn độc đáo, nghệ nhân phải có óc thẩm mỹ cùng sự am tường về màu sắc.

Và, sự hiện hữu của máy móc hiện đại chỉ tham gia vào những khâu đơn giản để giải phóng sức lao động của con người, chứ không lấn át đi sự cầu kỳ, tỉ mỉ trong bàn tay, khối óc của những nghệ nhân.

Trong các công đoạn dệt thổ cẩm, khó nhất phải kể đến khâu phối màu. Để tạo nên những hoa văn tinh xảo, độc đáo, người dệt phải có hoa tay, óc thẩm mỹ cùng sự am tường về màu sắc. Ở khâu dập vải đòi hỏi phải làm đều tay, nếu không thổ cẩm sẽ không căng mịn và khó làm nổi bật hoa văn. Từ đôi tay khéo léo của người dệt, những sợi chỉ nhỏ dần biến thành từng mảnh thổ cẩm có hồn với màu sắc rực rỡ, hoa văn tinh xảo nổi bật.

 Khó có thể tìm được sự trùng lặp về hoa văn, kiểu cách trong thổ cẩm Mỹ Nghiệp.

Điểm độc đáo của mỗi tấm thổ cẩm Mỹ Nghiệp là đều có những nét riêng cho dù được dệt bởi cùng một nghệ nhân. Đứng trước hàng nghìn tấm thổ cẩm, khó có thể tìm được sự trùng lặp về hoa văn, kiểu cách… khi mỗi nghệ nhân làng Mỹ Nghiệp tạo ra sản phẩm đều làm theo sự sáng tạo, ngẫu hứng riêng.

Không dừng lại ở các loại sản phẩm thô, các nghệ nhân ở làng dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp còn chế tác ra những mẫu mã khác như: túi xách, ví, ba lô, áo khoác… để tiêu thụ trong nước và xuất khẩu đi Ấn Độ, Thái Lan, Nhật Bản, Đức, Pháp, Mỹ…

Ở làng Mỹ Nghiệp có 700 hộ với khoảng 4.000 nhân khẩu thì đã có tới 500 nghệ nhân dệt thổ cẩm. Trong đó, hầu hết là phụ nữ, đầy kinh nghiệm gắn bó lâu năm với khung dệt.

 Thiếu nữ tạo dáng bên khung dệt.

Theo ông Hàm Minh Thiệu - Giám đốc Hợp tác xã dịch vụ, sản xuất, kinh doanh dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp (gọi tắt là HTX), thay vì sản xuất trong từng gia đình, đến nay, nhiều bà con đã tập hợp nhau về Hợp tác xã HTX, có một gian nhà rộng rãi thoáng mát để sản xuất, trưng bày và giới thiệu cho du khách.

Để duy trì và phát triển, HTX đã kết nối với nhiều đơn vị lữ hành trong tỉnh Ninh Thuận cũng như ngoài tỉnh để nhận đơn đặt hàng với số lượng lớn. Sau khi nhận đơn đặt hàng, HTX sẽ phân công công việc cho từng người, đảm bảo ai cũng có việc làm. Nhờ tay nghề cao mà sản phẩm của HTX luôn được khách hàng đánh giá cao.

“Điều đáng trân trọng nhất là các sản phẩm làng nghề dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp đã sống được trong chính cộng đồng của mình, rồi “hữu xạ tự nhiên hương”, danh tiếng của làng nghề cứ thế vươn xa, khẳng định được chỗ đứng trong xã hội”, ông Thiệu cho biết.

Du khách học hỏi cách dệt thổ cẩm qua sự chỉ dẫn của nghệ nhân làng nghề.

Đến thăm làng nghề dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp, du khách không chỉ được tận mắt chiêm ngưỡng quá trình dệt nên những tấm thổ cẩm đa dạng màu sắc mà còn được dịp tận tay sờ, chạm và ướm thử những tấm vải mềm, mịn. Bên cạnh đó, du khách còn có thể hóa thân thành những cô gái, chàng trai dân tộc Chăm để học hỏi cách dệt thổ cẩm qua sự chỉ dẫn của những nghệ nhân nơi đây.

Đồng bào dân tộc Chăm sống tập trung ở khu vực Nam Trung bộ, trong đó đông nhất là ở tỉnh Ninh Thuận. Nghề dệt thổ cẩm từ lâu đã trở thành biểu tượng văn hóa dân tộc Chăm, thể hiện sinh động phong tục, tập quán sinh sống của đồng bào Chăm trong suốt chiều dài lịch sử và phát triển của mình. Sản phẩm của làng nghề dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp luôn được thị trường trong và ngoài nước ưa chuộng, đưa nét đẹp văn hóa của làng quê Việt Nam bay cao, vươn xa.

Thiên Thanh - Lê Dũng
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Tổ chức bầu cử dân chủ, an toàn và tiết kiệm tại Hải Phòng

Tổ chức bầu cử dân chủ, an toàn và tiết kiệm tại Hải Phòng

(PLVN) - Để cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 tại TP Hải Phòng được tổ chức bảo đảm dân chủ, bình đẳng, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm và thực sự là ngày hội của toàn dân, UBND TP Hải Phòng đã ban hành Chỉ thị số 03/CT-UBND ngày 18/1/2021 về tổ chức cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026.

Đọc thêm

Bản tin Y tế: Làm thế nào để phát hiện da đang nhiễm “chất độc” Corticoid?

Bản tin Y tế: Làm thế nào để phát hiện da đang nhiễm “chất độc” Corticoid?

(PLVN) - Theo ThS.BS Nguyễn Quang Minh, Phó Trưởng khoa Nghiên cứu ứng dụng công nghệ Tế bào gốc, Bệnh viện Da liễu Trung ương nếu sử dụng các sản phẩm chứa Corticoid kéo dài người dùng có thể bị teo da, giãn mạch và đặc biệt là suy tuyến thượng thận. Để biết da đang "nhiễm chất độc" Corticoid, hãy cùng theo dõi Bản tin Y tế tuần này,
Khởi tố thêm 4 bị can tại Tổng công ty Bình Dương

Khởi tố thêm 4 bị can tại Tổng công ty Bình Dương

(PLVN) - Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã khởi tố thêm 4 bị can tại Tổng công ty sản xuất, xuất nhập khẩu Bình Dương liên quan đến sai phạm chuyển nhượng vốn góp là 43 ha 'đất vàng' ở P.Hòa Phú (TP.Thủ Dầu Một, Bình Dương).

Cho cây đời mãi xanh

Cho cây đời mãi xanh
(PLVN) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa gửi thư khen tỉnh Bến Tre, đánh giá lễ phát động trồng 10 triệu cây xanh của Bến Tre đã góp phần hiện thực hóa sáng kiến trồng một tỷ cây xanh trong 5 năm tới, thiết thực triển khai Tết trồng cây theo lời dặn của Bác Hồ.

Phim 'Sám hối' sẽ có mặt tại Ấn Độ và Canada, Mỹ

 Phim 'Sám hối' sẽ có mặt tại Ấn Độ và Canada, Mỹ
(PLVN) - Sau khi chính thức ra mắt khán giả Việt Nam vào ngày 15/1/2021, phim “Sám hối” sẽ tiếp tục được phát hành tại Ấn Độ và Canada. Bộ phim với kinh phí 50 tỷ đồng, quy tụ dàn diễn viên ấn tượng hứa hẹn là tiếng vang lớn cho điện ảnh Việt trong thời gian tới.
Bắc Bộ tiếp tục rét đậm, rét hại, phải đảm bảo đời sống người dân và an toàn sản xuất

Bắc Bộ tiếp tục rét đậm, rét hại, phải đảm bảo đời sống người dân và an toàn sản xuất

(PLVN) - Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Trung ương, do ảnh hưởng của không khí lạnh nên nên hôm nay, 19/1, Bắc Bộ và các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An sẽ có rét đậm, rét hại, với nhiệt độ thấp nhất vào đêm và sáng từ 8-11 độ, vùng núi 4-7 độ, vùng núi cao có nơi dưới 0 độ và có khả năng xảy ra băng giá, sương muối…

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬