Thiêng liêng tục giã bánh dày dâng nữ tướng ở Phú Thọ

(PLVN) - Ngày mùng 8 tháng Giêng, các làng tại thị trấn Hưng Hóa (Tam Nông, Phú Thọ) lại vang lên những tiếng chày giã bánh dày bên cạnh tiếng trống cổ vũ hô hào của dân làng để tưởng nhớ bà Hồ Thiên Hương- người có công đánh giặc cứu nước.

Tục giã bánh dày truyền thống.

Tương truyền hai chị em Hồ Thiên Hương và Hồ Tông là hai tướng thời của Tản Viên có công lớn trong cuộc chiến Phù Hùng đánh Thục sau là đánh Tần và Triệu. Khi Triệu Đà xâm lược nước ta, nhân dân Âu Lạc và các tướng lĩnh yêu nước đã nổi dậy chống lại. Hai chị em bà Hồ Thiên Hương và em trai, ông Hồ Tông đã chiêu binh đánh giặc. Bà Hồ Thiên Hương trở thành một trong những vị tướng tài giỏi của An Dương Vương.

Khi Đinh Công Tuấn – một vị tướng khác của An Dương Vương đóng quân ở Á Nguyên (nay là xã Bản Nguyên, huyện Lâm Thao) bị quân Triệu Đà vây hãm, bà Hồ Thiên Hương đã thu nhận lương khô là: Bánh dày, cơm nắm, cá khô… do dân làng Trúc Phê ủng hộ đem tiếp tế cho nghĩa quân Đinh Công Tuấn.

Từ đó đến nay, hàng năm vào ngày mùng 8 tháng Giêng, người dân Trúc Phê tổ chức hội làng, đặc biệt trong hội có thi giã bánh giày ôn lại việc bà Thiên Hương tiếp lương giải vây cho Đinh Công Tuấn khi xưa. Dân ở quanh vùng còn truyền lại câu ca:

Trúc Phê có tiệc bánh dày

Bên Á há miệng bên này chày đâm

Nghi thức giã bánh dày dâng Mẫu

Mùng 8 tháng Giêng năm nay, khắp các làng ở Hưng Hóa lại vang lên những tiếng chày giã bánh dày cùng tiếng trống, tiếng hò reo cổ vũ của người dân.

Gạo được chọn lựa kỹ lưỡng sau đó ngâm rồi mang lên đồ xôi

“Đến bây giờ người dân chúng tôi vẫn giữ được nét đẹp của ông cha để lại là giã bánh dày để tưởng nhớ công lao tướng Hồ Thiên Hương", ông Nguyễn Văn Tiễu (78 tuổi) cho biết. "Để làm ra được một chiếc bánh dày phải chuẩn bị kỹ lưỡng các công đoạn từ cách chọn gạo, ngâm gạo, cách chọn chày và điều quan trọng là phải chế tạo ra một loại dầu bôi vào cối và chày để khi giã, bánh không dính vào hai thứ đó”.

Theo phong tục, trước khi vào giã bánh, các thanh niên tham gia đội giã bánh phải làm thủ tục theo sự hướng dẫn của chủ tế, mỗi lần chủ tế hô to, theo nhịp thì các thành viên giãn đều, cầm chày dâng ngang, cao ngang vai bái theo mệnh lênh: Nhất thiên bái (bái trời), Nhị địa bái (bái đất), Tam thánh bái (bái người được thờ) và Lễ hội bái.

Sau đó, một hồi trống vang lên, xôi được đưa vào cối, tiếng hò reo ca múa hừng hực, khí thế của những nam thanh nữ tú xen lẫn tiếng chày nhịp nhàng nâng lên hạ xuống khối bột nếp trắng mịn tinh khiết. 

Một hồi trống vang lên, xôi được đưa vào cối giã
Dân làng reo hò theo tiếng giã
Sau công đoạn giã, ông Tiễu tỉ mỉ cắt bánh 
Nặn bánh phải khéo léo để bánh có hình chân tượng mới đạt tiêu chuẩn

“Mỗi cối giã từ 2 đến 4 kg gạo xôi. 5 người, gồm 2 người giã, 2 người vén bánh, 1 người bắt bánh. Trong lúc giã, chày luôn luôn giữ ở thế đứng thẳng, để chày không dính, bánh càng mịn. Thời gian giã khoảng 15- 20 phút là được. Mỗi bánh giày ở làng Trúc Phê khi nặn có chiều cao 5cm, đường kính 15- 20cm. Bánh giày nặn phải có hình chân tượng mới đạt tiêu chuẩn", ông Tiễu cho biết thêm.

Bánh được gói bằng lá chuối và trang trí rất bắt mắt
Sau khi giã bánh xong dân làng đội lễ dâng lên tướng Hồ Thiên Hương

Có thể nói, phong tục giã bánh dày của người Hưng Hóa là trò diễn hội làng mang ý nghĩa diễn lại thần tích lịch sử, đồng thời mang đậm dấu ấn gắn liền với tín ngưỡng nông nghiệp của vùng Đất Tổ.

Hà Hạnh
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Thăm, chúc Tết Chol Chnăm Thmây đồng bào Khmer

Thăm, chúc Tết Chol Chnăm Thmây đồng bào Khmer

(PLVN) - Nhân dịp Tết cổ truyền Chol Chnăm Thmây của đồng bào dân tộc thiểu số Khmer, Sáng nay (12/4), Đảng ủy Quân sự tỉnh Bạc Liêu, do Đại tá Nguyễn Văn Khởi - Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cùng 4 đại diện: Cơ quan Tham mưu; Chính trị; Hậu cần và Kỹ thuật thăm, chúc Tết đồng bào Khmer trên địa bàn tỉnh đón mừng năm mới. 

Đọc thêm

Thăm, chúc Tết Chol Chnăm Thmây đồng bào Khmer

Thăm, chúc Tết Chol Chnăm Thmây đồng bào Khmer
(PLVN) - Nhân dịp Tết cổ truyền Chol Chnăm Thmây của đồng bào dân tộc thiểu số Khmer, Sáng nay (12/4), Đảng ủy Quân sự tỉnh Bạc Liêu, do Đại tá Nguyễn Văn Khởi - Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cùng 4 đại diện: Cơ quan Tham mưu; Chính trị; Hậu cần và Kỹ thuật thăm, chúc Tết đồng bào Khmer trên địa bàn tỉnh đón mừng năm mới. 

Ông Đỗ Văn Chiến giữ chức Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam

Ông Đỗ Văn Chiến giữ chức Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam
(PLVN) -Sáng nay (12/4), tại Hội nghị lần thứ tư, khóa IX của Ủy ban Trung ương (UBTƯ) MTTQ Việt Nam, 100% đại biểu tham dự hội nghị đã thống nhất cao hiệp thương cử ông Đỗ Văn Chiến, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng đoàn MTTQ Việt Nam  tham gia Ủy ban, Đoàn Chủ tịch và giữ chức Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam khóa IX.

Lắp camera trên xe kinh doanh vận tải xong trước ngày 1/7

Lắp camera trên xe kinh doanh vận tải xong trước ngày 1/7
(PLVN) - Đó là yêu cầu của Tổng cục Đường bộ Việt Nam (Bộ GTVT) để thực hiện đúng lộ trình lắp đặt camera trên xe kinh doanh vận tải hành khách có sức chứa từ 9 chỗ trở lên, xe vận tải hàng hóa container, xe đầu kéo.

Người dân kêu trời vì ô nhiễm sông Đáy, sông Nhuệ

Người dân kêu trời vì ô nhiễm sông Đáy, sông Nhuệ
Nhiều năm qua, tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng tại khu vực sông Nhuệ - sông Đáy đã trở thành vấn nạn của thủ đô Hà Nội. Khi các cơ quan chức năng chưa thể tìm ra giải pháp triệt để, người dân sống ven khu vực sông vẫn ngày ngày phải sống chung với ô nhiễm môi trường trầm trọng.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376