Thiêng liêng tục giã bánh dày dâng nữ tướng ở Phú Thọ

(PLVN) - Ngày mùng 8 tháng Giêng, các làng tại thị trấn Hưng Hóa (Tam Nông, Phú Thọ) lại vang lên những tiếng chày giã bánh dày bên cạnh tiếng trống cổ vũ hô hào của dân làng để tưởng nhớ bà Hồ Thiên Hương- người có công đánh giặc cứu nước.

Tục giã bánh dày truyền thống.

Tương truyền hai chị em Hồ Thiên Hương và Hồ Tông là hai tướng thời của Tản Viên có công lớn trong cuộc chiến Phù Hùng đánh Thục sau là đánh Tần và Triệu. Khi Triệu Đà xâm lược nước ta, nhân dân Âu Lạc và các tướng lĩnh yêu nước đã nổi dậy chống lại. Hai chị em bà Hồ Thiên Hương và em trai, ông Hồ Tông đã chiêu binh đánh giặc. Bà Hồ Thiên Hương trở thành một trong những vị tướng tài giỏi của An Dương Vương.

Khi Đinh Công Tuấn – một vị tướng khác của An Dương Vương đóng quân ở Á Nguyên (nay là xã Bản Nguyên, huyện Lâm Thao) bị quân Triệu Đà vây hãm, bà Hồ Thiên Hương đã thu nhận lương khô là: Bánh dày, cơm nắm, cá khô… do dân làng Trúc Phê ủng hộ đem tiếp tế cho nghĩa quân Đinh Công Tuấn.

Từ đó đến nay, hàng năm vào ngày mùng 8 tháng Giêng, người dân Trúc Phê tổ chức hội làng, đặc biệt trong hội có thi giã bánh giày ôn lại việc bà Thiên Hương tiếp lương giải vây cho Đinh Công Tuấn khi xưa. Dân ở quanh vùng còn truyền lại câu ca:

Trúc Phê có tiệc bánh dày

Bên Á há miệng bên này chày đâm

Nghi thức giã bánh dày dâng Mẫu

Mùng 8 tháng Giêng năm nay, khắp các làng ở Hưng Hóa lại vang lên những tiếng chày giã bánh dày cùng tiếng trống, tiếng hò reo cổ vũ của người dân.

Gạo được chọn lựa kỹ lưỡng sau đó ngâm rồi mang lên đồ xôi

“Đến bây giờ người dân chúng tôi vẫn giữ được nét đẹp của ông cha để lại là giã bánh dày để tưởng nhớ công lao tướng Hồ Thiên Hương", ông Nguyễn Văn Tiễu (78 tuổi) cho biết. "Để làm ra được một chiếc bánh dày phải chuẩn bị kỹ lưỡng các công đoạn từ cách chọn gạo, ngâm gạo, cách chọn chày và điều quan trọng là phải chế tạo ra một loại dầu bôi vào cối và chày để khi giã, bánh không dính vào hai thứ đó”.

Theo phong tục, trước khi vào giã bánh, các thanh niên tham gia đội giã bánh phải làm thủ tục theo sự hướng dẫn của chủ tế, mỗi lần chủ tế hô to, theo nhịp thì các thành viên giãn đều, cầm chày dâng ngang, cao ngang vai bái theo mệnh lênh: Nhất thiên bái (bái trời), Nhị địa bái (bái đất), Tam thánh bái (bái người được thờ) và Lễ hội bái.

Sau đó, một hồi trống vang lên, xôi được đưa vào cối, tiếng hò reo ca múa hừng hực, khí thế của những nam thanh nữ tú xen lẫn tiếng chày nhịp nhàng nâng lên hạ xuống khối bột nếp trắng mịn tinh khiết. 

Một hồi trống vang lên, xôi được đưa vào cối giã
Dân làng reo hò theo tiếng giã
Sau công đoạn giã, ông Tiễu tỉ mỉ cắt bánh 
Nặn bánh phải khéo léo để bánh có hình chân tượng mới đạt tiêu chuẩn

“Mỗi cối giã từ 2 đến 4 kg gạo xôi. 5 người, gồm 2 người giã, 2 người vén bánh, 1 người bắt bánh. Trong lúc giã, chày luôn luôn giữ ở thế đứng thẳng, để chày không dính, bánh càng mịn. Thời gian giã khoảng 15- 20 phút là được. Mỗi bánh giày ở làng Trúc Phê khi nặn có chiều cao 5cm, đường kính 15- 20cm. Bánh giày nặn phải có hình chân tượng mới đạt tiêu chuẩn", ông Tiễu cho biết thêm.

Bánh được gói bằng lá chuối và trang trí rất bắt mắt
Sau khi giã bánh xong dân làng đội lễ dâng lên tướng Hồ Thiên Hương

Có thể nói, phong tục giã bánh dày của người Hưng Hóa là trò diễn hội làng mang ý nghĩa diễn lại thần tích lịch sử, đồng thời mang đậm dấu ấn gắn liền với tín ngưỡng nông nghiệp của vùng Đất Tổ.

Hà Hạnh
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Lạng Sơn tứ trấn – Trấn Tây thờ vọng đức Thánh Trần

Lạng Sơn tứ trấn – Trấn Tây thờ vọng đức Thánh Trần
(PLVN) - Tọa lạc ở phía tây Thành cổ Lạng Sơn, nay là đường Trần Hưng Đạo (quốc lộ 1A cũ Lạng Sơn - Hà Nội) của thành phố Lạng Sơn, đền Cửa Tây là một trong 4 ngôi đền trấn giữ Đoàn Thành và là nơi thờ vọng Đức Thánh Trần ở xứ Lạng. Di tích lịch sử này đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2013.

Thiếu tướng Tô Ân Xô thông tin vụ khởi tố cựu Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng

Thiếu tướng Tô Ân Xô thông tin vụ khởi tố cựu Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng
(PLVN) - Sáng nay, 11/7, Thiếu tướng Tô Ân Xô, Chánh văn phòng, Người phát ngôn Bộ Công an cho biết: Cơ quan Cảnh sát điều tra (C01) Bộ Công an đang thực hiện trình tự tố tụng, tiến hành tống đạt quyết định khởi tố bị can đối với một số cựu quan chức của Bộ Công Thương, trong đó có ông Vũ Huy Hoàng, cựu Bộ trưởng Bộ Công Thương.

Bí ẩn tính cách con người qua tháng sinh - Kỳ cuối: Những người sinh vào cuối năm tính cách ra sao?

Bí ẩn tính cách con người qua tháng sinh - Kỳ cuối: Những người sinh vào cuối năm tính cách ra sao?
(PLVN) - Mùa đông giá buốt thường gợi về nỗi cô đơn, có phải chăng vì thế mà trong cái nhìn của cổ nhân, những người sinh ra vào 3 tháng cuối năm âm lịch (nhằm mùa đông) tính cách, đường đời cũng gặp ít nhiều khó khăn, trắc trở; cho dù ở họ có nhiều phẩm chất tốt nhưng số phận vẫn long đong? Tuy vậy, cổ nhân cũng dạy "nhân định thắng thiên" nên điều cốt yếu là nếu con người ta biết hành thiện, tích phúc thì vẫn có thể chuyển nghiệp...

Ngày 13/7 khai mạc Phiên họp thứ 46 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Ngày 13/7 khai mạc Phiên họp thứ 46 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội
Theo thông cáo của Văn phòng Quốc hội, từ ngày 13-14/7/2020, Phiên họp thứ 46 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ diễn ra tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân tham dự, phát biểu khai mạc và cùng các Phó Chủ tịch Quốc hội thay phiên điều hành nội dung phiên họp. 

Claressa Maria Shields - Nữ võ sĩ sinh ra để sở hữu “cơn mưa vàng” (Kỳ cuối)

Claressa Maria Shields - Nữ võ sĩ sinh ra để sở hữu “cơn mưa vàng” (Kỳ cuối)
(PLVN) - Ở tuổi 25, Claressa Maria Shields (SN 1995. quốc tịch Mỹ) hiện đang nắm giữ kỷ lục nhà vô địch thế giới hai và ba hạng cân trong khi thi đấu ở các trận đấu chuyên nghiệp ít nhất. Tính đến tháng 5 năm 2020, cô được xếp hạng là nữ võ sĩ tốt nhất thế giới. Ngoài thành tích hai lần vô địch Olimpic, Shields còn mệnh danh cô gái vàng khi cứ bước lên võ đài là sở hữu cơn mưa bàn thắng...
Giá vàng hạ nhiệt, quay đầu giảm

Giá vàng hạ nhiệt, quay đầu giảm

(PLVN) - Mở đầu phiên giao dịch sáng nay - 11/7, giá vàng trong nước và thế giới đồng loạt giảm phiên thứ 2 liên tiếp sau những ngày thiết lập đỉnh cao kỷ lục.

Trên 15.000 người thuộc hộ cận nghèo tại Phú Thọ chưa có BHYT

Trên 15.000 người thuộc hộ cận nghèo tại Phú Thọ chưa có BHYT
(PLVN) - Theo quy định từ ngày 1/1/2020, người thuộc hộ gia đình cận nghèo phải đóng tiền mua thẻ BHYT để được hưởng quyền lợi về BHYT khi đi khám, chữa bệnh. Tỉnh Phú Thọ hiện có trên 15 nghìn người thuộc hộ gia đình cận nghèo chưa tham gia BHYT.

Xu hướng mới trong điều trị tăng huyết áp và phòng ngừa đột quỵ

Xu hướng mới trong điều trị tăng huyết áp và phòng ngừa đột quỵ
(PLVN) - Ngày 9/7, tại Hà Nội, Hội Đột quỵ Việt Nam đã tổ chức Hội thảo Khoa học: “Xu hướng Đông Tây y kết hợp trong điều trị tăng huyết áp và phòng ngừa đột quỵ” về hiện trạng và xu hướng điều trị mới để phòng ngừa đột quỵ cho người bệnh tăng huyết áp.
5 lần vào tù vì trộm cắp tài sản

5 lần vào tù vì trộm cắp tài sản

(PLVN) - Ngày 10/7, Tòa án Nhân dân huyện Phú Tân, tỉnh An Giang mở phiên tòa xét xử sơ thẩm và tuyên phạt bị cáo Nguyễn Văn Thẩm (40 tuổi, cư trú ấp An Ninh, xã Lương Phi, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang ) 3 năm 6 tháng tù về tội “Trộm cắp tài sản”.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬