Quỹ Bảo lãnh tín dụng DNNVV: “Cầu” dẫn vốn vẫn chưa thông

(PLO) - Hiện Việt Nam có tới 28 chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), trong đó có các chương trình hỗ trợ tài chính. Tuy nhiên, để vay được vốn trực tiếp từ các tổ chức tín dụng nói chung, thông qua các Quỹ Bảo lãnh tín dụng (BLTD) nói riêng, DN vẫn gặp rất nhiều khó khăn.
Quỹ Bảo lãnh tín dụng DNNVV: “Cầu” dẫn vốn vẫn chưa thông Ảnh minh họa

Bất cập

Hiện nay Việt Nam đang có hàng chục quỹ BLTD được thành lập với mục tiêu là cầu nối giữa ngân hàng (NH) và các DN. Tuy nhiên, đánh giá về các quỹ BLTD DNNVV thời gian qua, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, hoạt động hỗ trợ của các quỹ còn nhiều hạn chế. TS. Đặng Đức Anh, Trưởng ban Phân tích và Dự báo thuộc Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế - xã hội quốc gia cho rằng, mục tiêu giúp DNNVV, nhất là các DN không có tài sản bảo đảm (TSBĐ), tiếp cận tín dụng thuận lợi hơn đến nay chưa đạt được.

Đặc biệt, theo quy định tại Điều 23 Quyết định 58/2013/QĐ-TTg (Quyết định 58) ban hành quy chế thành lập, tổ chức và hoạt động của quỹ BLTD cho DNNVV, bên được bảo lãnh phải sử dụng tài sản hiện có hoặc tài sản hình thành trong tương lai thuộc quyền sở hữu của mình mà pháp luật không cấm giao dịch để thực hiện các biện pháp bảo đảm cho bảo lãnh vay vốn tại bên bảo lãnh theo quy định của pháp luật về giao dịch bảo đảm.

“Quy định này tạo ra khó khăn lớn đối với DN, bởi TSBĐ như một điều kiện tiên quyết để DN được vay vốn. Nhưng có thực tế là khi DN có TSBĐ thì sẽ đến trực tiếp NH để vay vốn” - ông Đức Anh nhận xét. Khảo sát tại tỉnh Bắc Ninh cho thấy, từ khi Quyết định 58 được ban hành, mới chỉ có 2 DN được BLTD và hiện nay quỹ này đã phải nhập vào quỹ đầu tư phát triển của địa phương.

Trên thực tế phát sinh nhiều vướng mắc khiến mục tiêu hoạt động của các quỹ BLTD không đạt được. Đơn cử như việc phối hợp giữa quỹ BLTD và ngân hàng thương mại (NHTM) còn kém hiệu quả, mức độ tin tưởng vào khả năng thẩm định khách hàng của các quỹ còn hạn chế. Bên cạnh đó, còn một số yếu tố chi phối hiệu quả hoạt động của các quỹ BLTD như: quy định cơ chế trách nhiệm không rõ ràng; mức độ “thân thiết” trong mối quan hệ của DNNVV với cán bộ tín dụng…

Đề xuất tháo gỡ

Để các quỹ BLTD thực sự phát huy được đúng mục tiêu kỳ vọng, nhất là khi Luật Hỗ trợ DNNVV có hiệu lực vào đầu năm 2018, các chuyên gia kinh tế cho rằng không ít khó khăn cần phải tháo gỡ. Về mô hình BLTD, TS.Đức Anh cho rằng, Chính phủ có thể tạo ra cơ chế bảo lãnh tương trợ, hoạt động dưới hình thức hiệp hội.

Mô hình này giải quyết được vấn đề bất đối xứng thông tin giữa NH và DN trong quá trình đánh giá rủi ro khách hàng vay, do các hiệp hội có thể có thông tin cụ thể về hoạt động của DN thành viên khi họ muốn BLTD. Cơ chế này cũng khắc phục được những vấn đề khó khăn trong công tác thẩm định của các quỹ BLTD khi cán bộ không đủ năng lực.

Một số chuyên gia cho rằng, các chương trình bảo lãnh chỉ đạt được hiệu quả khi DN có phương án kinh doanh tốt, NH kinh doanh tốt, nhân viên chuyên nghiệp và có khả năng thẩm định khi người vay không đủ tài sản thế chấp. Trong khi đó, có một thực trạng là sự phối hợp giữa quỹ BLTD và NHTM tại Việt Nam còn kém hiệu quả. Nguyên nhân chủ yếu của thực trạng này là do sự thiếu tin tưởng vào khả năng thẩm định khách hàng của các quỹ, thậm chí một số NH từ chối bảo lãnh để tránh rủi ro. Do đó, để tăng cường sự phối hợp từ hai phía, rất cần phải tạo niềm tin từ phía NH đối với các quỹ này.

Theo TS.Đức Anh, các NHTM cũng có lợi ích nhất định từ việc tham gia cho vay các DN được bảo lãnh. Kinh nghiệm của Nhật Bản trong vấn đề này cũng cho thấy, họ thiết lập cơ chế trách nhiệm chia sẻ rủi ro cho cả quỹ BLTD và các NHTM với tỷ lệ tương ứng 80% và 20%.

Với cơ chế này, khi chịu trách nhiệm về khoản vay được bảo lãnh, các NHTM sẽ tăng trách nhiệm kiểm tra, giám sát cho vay và xử lý thu hồi nợ. Để tăng khả năng thẩm định khách hàng có thể bắt đầu từ việc thay đổi mô hình bảo lãnh, bao gồm: cấp vốn bổ sung từ ngân sách trung ương, cơ chế bảo hiểm bảo lãnh, tạo ra cơ chế tương trợ với sự tham gia của các hiệp hội...

Các quỹ bảo lãnh tín dụng doanh nghiệp đang phải “ngồi chơi”?

Hầu hết các DNVVN đều rất khó khăn khi tiếp cận với nguồn vốn tín dụng NH do không có tài sản thế chấp. Quỹ BLTD ra đời được xem là cầu nối giữa NH với các DNVVN không có tài sản thế chấp, chưa có khả năng đáp ứng các điều kiện về bảo đảm tiền vay nhưng có phương án sản xuất kinh doanh hiệu quả, khả thi. Thế nhưng, vai trò cầu nối này đã không thể phát huy do nhiều nguyên nhân, trong đó có việc các NH không tin tưởng vào các quỹ bảo lãnh.

Qua khoảng 15 năm, hiện có hơn 20 quỹ BLTD cho DNVVN được thành lập ở các địa phương nhưng chưa phát huy được hiệu quả trong việc hỗ trợ đối tượng này tiếp cận vốn để phát triển sản xuất, kinh doanh như mục tiêu đề ra. Tại hội thảo, các chuyên gia đã chỉ ra nhiều bất cập về cơ chế chính sách cũng như nguồn lực, dẫn đến tình trạng hầu hết các quỹ BLTD DNVVN chỉ có thể hoạt động cầm chừng.

Ông Trần Bửu Long, Phó Giám đốc Quỹ BLTD TP HCM cho biết, hiện cả nước có 27 quỹ BLTD ở các tỉnh, thành, nhưng đang trong cơn bĩ cực, và nhiều quỹ này đang trong tình trạng phải “ngồi chơi”. Một số ít quỹ được đánh giá làm tốt nhiệm vụ như ở Cần Thơ thì hiện cũng đang hoạt động một cách dè chừng do chính sách đang “bó tay, bó chân”. Nhiều người làm việc tại các quỹ này hiện cũng đã suy giảm tinh thần.

Vừa qua, tại hội thảo “Mô hình và giải pháp phát triển quỹ BLTDDNNVV TPHCM”, các ý kiến chỉ ra rằng hàng loạt khó khăn liên quan đến cơ chế, chính sách khiến hoạt động của nhiều quỹ BLTD DNVVN trên cả nước rơi vào tình trạng “rảnh tay” bởi các quỹ này đang hoạt động theo mô hình làm tín dụng “giả” nhưng trách nhiệm thật vì thực chất các quỹ không cho vay đồng nào, không thu lãi nhưng phải chịu trách nhiệm nhiều mặt.

Cụ thể, có ba đối tượng trong hoạt động bảo lãnh là DN, NH và quỹ BLTD. Theo ông Long, phải nghiên cứu xem là ai thiệt, ai hơn trong mối quan hệ này, bởi nếu cho vay xảy ra sự cố, quỹ BLTD phải gánh hết nhưng lại không được hưởng lợi gì. Trong khi đó, NH thì được hưởng lãi suất toàn bộ, nhưng lại không phải chịu trách nhiệm gì.“Vậy thì mô hình này làm sao tồn tại?”-ông Long đặt câu hỏi. Còn với đề xuất là quỹ BLTD nên trích lập dự phòng, nhưng lấy đâu ra tiền để trích lập?

Mặt khác, một số NH cũng muốn cho DN vay nhưng lại sợ rủi ro bởi trên thực tế quỹ BLTD thường phải tiếp nhận nhiều hợp đồng bảo lãnh tiềm ẩn rủi ro cao dẫn đến việc phát triển hoạt động bảo lãnh cho DNVVN vay vốn tại hệ thống NHTM đang gặp rất nhiều khó khăn. Thực tế khi khảo sát DN, đa số cũng cho rằng họ đến với quỹ là do không đủ điều kiện để tiếp cận NH.

Ngay cả TPHCM được xem là địa phương có quỹ này hoạt động khá hơn so với những tỉnh, thành khác thì tỷ lệ bảo lãnh cho vay cũng đạt rất thấp. Theo ông Hoàng Đình Thắng, Giám đốc quỹ BLTDDNNVV TPHCM, sau gần 10 năm thành lập, số lượng DN tiếp cận được hình thức bảo lãnh này còn khá khiêm tốn so với nhu cầu thực tế của DN trên địa bàn thành phố.

Ông Nguyễn Ngọc Hưng, Phó Chủ tịch Hiệp hội DN TP HCM cho rằng, Đại hội XII đặt vấn đề coi trọng vai trò của DN tư nhân và đa số là DNVVN. Tuy nhiên, hiện chưa có đánh giá cụ thể nào về việc hỗ trợ cho đối tượng này về vốn. Và quỹ BLTD ra đời được xem là hỗ trợ thiết thực với DN trong việc tiếp cận vốn.

Hiện nay NH không an tâm với quỹ vì sợ rủi ro lớn do khó đòi tiền khi DN rủi ro. Ông Hưng thấy rằng, việc bảo lãnh dù sao vẫn có giá trị hơn so với cho vay tín chấp nhưng các NH vẫn không dám cho vay khi có sự bảo lãnh của quỹ.

Để quỹ BLTD cho DNVVN phát huy được vai trò, đáp ứng nhu cầu DN, ông Hưng kiến nghị cần có cơ chế chính sách hoàn thiện cơ cấu tổ chức, nâng cao tiềm lực tài chính, uy tín cho các quỹ bảo lãnh. Đó là phải “cởi trói” cho các quỹ này khỏi những quy định khắt khe, cải thiện nguồn vốn từ NSNN nâng cao trình độ đội ngũ nhân sự chuyên nghiệp hơn...

Ngọc Hải
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Phòng tránh các bệnh bão lũ “để lại”

Phòng tránh các bệnh bão lũ “để lại”
(PLVN) - Những ngày qua, tình hình mưa lũ ở miền Trung diễn biến phức tạp, nhấn chìm nhiều làng mạc, đường xá, nhà cửa gây thiệt hại vô cùng lớn về người và tài sản. Bên cạnh đó, dòng nước cũng kéo theo người dân có thể có nhiều nguy cơ bùng phát bệnh tật. Những dịch bệnh thường hay gặp trong mùa mưa lũ là: tiêu chảy cấp, bệnh đường hô hấp, bệnh về mắt, bệnh ngoài da, sốt xuất huyết, bệnh về xương..

Đừng ném vào cuộc đời những nọc độc đắng cay

Đừng ném vào cuộc đời những nọc độc đắng cay
(PLVN) - “Không yêu đừng nói lời cay đắng” đó là tên một ca khúc thuộc dòng nhạc trẻ. Bài hát không có gì đặc sắc, nhưng cái tên của nó thì được trích dẫn rất nhiều. Bởi nó đúng với nhiều hoàn cảnh quá. Và càng thích hợp để thốt ra trong thời điểm này, khi mà người người vẫn nỗ lực trong cuộc cứu trợ đồng bào, và những người khác lại đang miệt mài buông điều tiếng thị phi.
Chuyện ở đỉnh Thất Diệu Sơn

Chuyện ở đỉnh Thất Diệu Sơn

(PLVN) - Trên đỉnh núi Thất Diệu Sơn huyền bí có một ngôi miếu thiêng phụng thờ thần Bạch Kê (Gà Trắng). Truyền thuyết về vị thần ấy gắn liền với nhiều bậc thần nhân thuở sơ khai dựng nước như Hùng Vương, An Dương Vương, thần Kim Quy,… và đặc biệt là tòa Ốc thành Cổ Loa nổi tiếng trong lịch sử

Làm gì để chống lại “giặc thủy”?

Làm gì để chống lại “giặc thủy”?
(PLVN) - Thủy, hỏa, đạo, tặc - người xưa vẫn coi “thủy” - giặc nước là hàng đầu trong các loại giặc. Bão lũ khiến nhiều người chết, nhiều người mất tích. Nhiều gia đình phải di dời, học sinh phải nghỉ học, đời sống người dân nhiều nơi lâm vào cảnh khó khăn. Người nghèo càng lại nghèo thêm. Mặc dù các cơ quan chức năng đã tích cực tuyên truyền, dự báo thời tiết để nhân dân cảnh giác đề phòng. 

Có những xấu xí, mang tên “zombie”…

Có những xấu xí, mang tên “zombie”…
(PLVN) - Có người đã từng nói rằng “Một xã hội vô cảm là một xã hội chết – cái chết trước hết là từ tâm hồn”. Thời nay khi xã hội đang ngày càng phát triển, có nhiều người dường như chỉ chú trọng đến những thứ vật chất bên ngoài mà quên đi những cảm xúc ngay trong chính con người mình. Họ giờ đây cùng với “màn hình ảo” đang dần trở thành những Zombie không có cảm xúc, vô cảm với mọi thứ xung quanh…

Bí ẩn những thảm họa Đại hồng thủy trong truyền thuyết

Bí ẩn những thảm họa Đại hồng thủy trong truyền thuyết
(PLVN) - Có một  sự trùng hợp kỳ lạ, đó là trong rất nhiều truyền thuyết của các nền văn hóa cổ đại, đều có nhắc đến một  trận Đại hồng thủy khủng khiếp quét sạch sự sống trên Trái Đất. Trong đó được biết đến nhiều nhất là câu chuyện về Noah và Manu…

“Thương người như thể thương thân”

“Thương người như thể thương thân”
(PLVN) - Nước lũ đã bắt đầu rút trước cơn bão số 9, 10 đang tiếp tục tiến vào bờ biển miền Trung. Người miền Trung quật cường lại đứng lên, làm lại từ đầu. Những đoàn từ thiện, những số tiền quyên góp vẫn đang đổ về miền Trung ruột thịt. Nhưng giờ đây, cứu nguy không còn là câu chuyện bức thiết nữa…

“Của cho không bằng cách cho”…

“Của cho không bằng cách cho”…
(PLVN) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu sửa quy định của Nghị định 64/2008 gây tranh cãi về quyên góp hỗ trợ vùng thiên tai theo hướng khuyến khích, tôn vinh tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức, cá nhân phát huy tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái giúp đỡ đồng bào khắc phục thiên tai, ổn định cuộc sống…
Ấm lòng  “Tết… đồng bào”

Ấm lòng “Tết… đồng bào”

(PLVN) - Những ngày qua, cả nước cùng đồng lòng hướng về khúc ruột Miền Trung thương yêu, khi nơi đây phải oằn mình chống chọi với tình trạng lũ chồng lũ, nhiều người bị cô lập hoàn toàn, không còn nước sạch để uống, không còn lương thực để ăn, bị đói lả. Trước cảnh đau lòng đó, người dân cả nước đã cùng góp sức ủng hộ những thực phẩm quý giá đong đầy tình yêu thương “lá lành, đùm lá rách”, “một miếng khi đói bằng một gói khi no”.

Làm gì để “chung sống với lũ”?

Làm gì để “chung sống với lũ”?
(PLVN) - Có một người phụ nữ nhỏ bé gắn với biệt danh “bão lụt” khi mà suốt 7 năm qua, chị đã giúp 795 hộ gia đình với hơn 4.000 nhân khẩu tại các tỉnh Quảng Ninh, Quảng Nam, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Khánh Hoà, Bến Tre, Sóc Trăng và Hậu Giang được sống trong những ngôi nhà “an toàn và hạnh phúc”… Chị là Phạm Thị Hương Giang (nick name facebook “Jang kều”), Chủ tịch Quỹ Sống, người sáng lập dự án Nhà Chống Lũ, đã có những chia sẻ mới đây khi những trận cuồng phong mới đang tràn về…

Nghĩa đồng bào trên đất nước hình tia chớp

Nghĩa đồng bào trên đất nước hình tia chớp
(PLVN) - Trong trường ca “Đất nước hình tia chớp” tác giả Trần Mạnh Hảo viết: “Có phải mẹ Âu Cơ đã đi vòng trái đất/ Để làm chỗ khai sinh con Lạc cháu Hồng/ Mẹ đã tìm ra dải đất hình tia chớp/ Chọn vùng tâm bão để sinh con” để nói về một dân tộc, một đất nước nơi đầu sóng ngọn gió luôn phải đối mặt với thiên tai, địch họa. 

“Em thơ ơi, ngày mai trường học lại”…

“Em thơ ơi, ngày mai trường học lại”…
(PLVN) - “Và cuối cùng, ngày mai đi học, thầy mong các em vẫn bình tĩnh, tự tin và mỉm cười, còn người là còn của, đừng quá lo lắng, đừng quá bi quan, thua keo này ta bày keo khác, chỉ cần cố gắng từng tí một, vượt qua những trở ngại trước mắt, không ngừng học tập và thầy tin, tươi sáng sẽ sớm đến với chúng ta”…

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬