Loạn thị trường yến

Việt Nam là số ít quốc gia khai thác nguồn lợi từ yến. Ngoài khai thác tổ yến tự nhiên ở các đảo, Việt Nam còn tổ chức nuôi yến. Cả nước hiện có 36 tỉnh, thành nuôi yến với khoảng 5.000 nhà yến, tổng đàn ước khoảng 6 triệu con. 
Loạn thị trường yến Sản lượng tổ yến khai thác được của Việt Nam chỉ khoảng 10 tấn/năm

Yến là loài chim biển hoang dã chỉ có ở Đông Nam Á. Tổ yến là sản phẩm cao cấp không chỉ được chế biến thành thực phẩm bổ sung sức khoẻ mà còn được sử dụng trong công nghiệp dược phẩm và mỹ phẩm.

“Kinh đô” yến Việt Nam là Khánh Hoà nơi hiện có trên 90 nhà nuôi yến. Một số nước Đông Nam Á khác như Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan,... cũng tổ chức khai thác yến tự nhiên và nuôi yến.

Nhà nhà nuôi yến

Nghịch lý là, chất lượng tổ yến Việt Nam được đánh giá rất cao nhưng sản lượng khai thác yến thì lại thấp hơn các nước rất nhiều. Sản lượng tổ yến khai thác được của Việt Nam chỉ khoảng 10 tấn/năm. Các quốc gia quanh Việt Nam, như Indonesia là 100 tấn/năm, Malaysia là 70 tấn/năm, Thái Lan là 60 tấn/năm,... 

Trong khi đó, Việt Nam có lợi thế khai thác yến với chiều dài bờ biển trên 4.000km và hàng trăm đảo lớn nhỏ có yến sinh sống.

Không chăn nuôi con gì nhàn hạ và khỏi tốn chi phí thức ăn, chăm sóc mà thu nhập lại rất cao như nuôi yến. Thức ăn của yến là côn trùng ngoài tự nhiên, chỉ cần xây nhà đúng kỹ thuật và dẫn dụ yến vào nuôi rồi thu hoạch tổ yến. Giá trị tổ yến rất cao, hàng chục triệu đồng/kg nên nếu nuôi yến “gặp thời” thì bỗng chốc thành tỷ phú.

Từ 3 năm nay, phong trào xây nhà nuôi yến nở rộ khắp nơi, không chỉ ở các tỉnh ven biển mà tại các tỉnh nằm sâu trong nội địa như An Giang, Đồng Tháp, Cần Thơ, Long An,... của Đồng bằng sông Cửu Long cũng đổ xô xây nhà nuôi yến. Phong trào nuôi yến còn lan ra phía Bắc. Tuy nhiên, nuôi yến ở miền Bắc gặp trở ngại mùa đông, những đợt rét đậm rét hại yến không ra khỏi nhà kiếm ăn được chết hàng loạt vì đói.

Nghề nuôi tự phát, tăng nhanh chóng mặt. Năm 2013 cả nước chỉ có 2.000 nhà nuôi yến thì cuối năm 2016 đã tăng lên 5.000 nhà yến, không kể những nhà yến “cô đơn” lọt thỏm trong các khu dân cư. Việc ngành nông nghiệp thả nổi nghề nuôi yến đã tiềm ẩn nhiều rủi ro dịch bệnh trên yến, nhất là cúm gia cầm và gây ô nhiễm môi trường ảnh hưởng đến sức khoẻ cộng đồng, thách thức công tác bảo vệ môi trường, an toàn sinh học, tiếng ồn (âm thanh gọi yến) và kiểm soát dịch bệnh. Hiện cả nước mới chỉ có 6/36 tỉnh, thành có qui hoạch và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật nuôi yến.

Thả nổi thị trường

Trước tình hình đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ban hành Thông tư 35 quy định tạm thời việc quản lý nuôi yến giúp dẫn dụ, khai thác sản phẩm yến bền vững đồng thời giúp cơ quan quản lý quy hoạch, quản lý cơ sở kinh doanh yến.

Thông tư 35 chỉ quy định trên giấy tạm thời việc nuôi yến, chứ không triển khai đi vào thực tiễn nuôi yến đến từng hộ, không có chính sách hỗ trợ cụ thể nào để thúc đẩy nghề nuôi yến phát triển bền vững. Việc chế biến, kinh doanh sản phẩm yến được thả nổi để mặc cho thị trường yến náo loạn như chỗ không người. 

Tổ yến không chỉ làm thực dưỡng mà còn được làm nguyên liệu trong sản xuất dược phẩm và mỹ phẩm. Sản phẩm yến được chia làm 2 loại, loại chất lượng cao có giá 1.300 - 1.500 USD/kg và loại chất lượng thấp giá chỉ 230 - 250 USD/kg. Yến chất lượng cao của các nước khai thác yến hầu hết được xuất khẩu vào Trung Quốc. Yến chất lượng kém chủ yếu được xuất vào... Việt Nam!

Kim ngạch thương mại sản phẩm yến toàn cầu khoảng 6 tỷ USD/năm, trong đó thị trường Trung Quốc chiếm phần lớn. Từ Trung Quốc, tổ yến thô được “hoá kiếp” vào thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm tung ra thị trường nội địa và xuất sang nước thứ 3. 

Kể từ sau năm 2011, Trung Quốc siết chặt việc nhập khẩu yến, kiểm tra gắt gao chất lượng sản phẩm và an toàn vệ sinh thực phẩm mới cho thông quan. Yến kém chất lượng không vào thị trường này được. 

Tại các nước xuất khẩu yến có số đông người Hồi giáo và người Thái chính gốc cũng không sử dụng sản phẩm có thành phần tổ yến nên loại yến đạt kém chất lượng được xuất chủ yếu vào Việt Nam. Yến “dạt” nhập vào Việt Nam từ tiểu ngạch đến “xách tay” với nhiều bậc chất lượng. Hàm lượng đạm của yến đạt dưới 30%, thậm chí chỉ 10% nếu tại nơi khai thác xử lý, bảo quản không đúng cách.

Tất cả yến dạt vào Việt Nam đều đổ dồn về Tp.HCM rồi “chạy” vào các cơ sở, công ty chế biến, sau đó “hoá kiếp” rồi đóng gói mang nhãn mác yến sào cao cấp “Made in Vietnam”! Nhìn bằng mắt thường không ai biết đó là yến chất lượng kém được nhập khẩu. Mỗi năm Việt Nam nhập khoảng 20 tấn yến dạt, trị giá 4,5 - 5 triệu USD và đưa ra thị trường hàng trăm sản phẩm đã “hoá kiếp”. 

Việc nhập khẩu yến chính ngạch cũng lãi to, bởi theo Hiệp định thương mại trong khối ASEAN, thuế suất mặt hàng này bằng 0%, thuế VAT cũng rất thấp. Trong khi đó, theo các chuyên gia, tổ yến dù chứa nguồn dinh dưỡng cao nhưng yến dạt ngoài chất lượng kém còn là môi trường phát triển của nhiều loại vi khuẩn, vi sinh vật gây bệnh có thể lây lan trong cộng đồng.

Được biết, Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn đã giao Cục Chăn nuôi phối hợp Hiệp hội Yến sào Việt Nam và các doanh nghiệp tổ chức tham quan học hỏi kinh nghiệm quản lý ngành yến ở nước ngoài, nhất là Malaysia được xem là hoàn thiện nhất. Tổ chức lại sản xuất, xây dựng thương hiệu sản phẩm rạch ròi, làm tốt khâu kiểm định, áp dụng khoa học kỹ thuật ấp nở tạo giống mới bổ sung đàn, xây dựng chế biến sâu nâng cao giá trị sản phẩm yến.

Đây là một tin vui cho ngành yến nước nhà. Tuy nhiên, từ “loạn thị trường”, đi vào luật đến triển khai thực tế là một quãng thời gian dài và chưa biết sẽ được triển khai như thế nào, có “đánh trống bỏ dùi” không? Bởi theo các chuyên gia, nếu có chính sách và tổ chức sản xuất kinh doanh yến tốt thì đến năm 2020, Việt Nam có thể xuất khẩu sản phẩm yến và đến sau năm 2030 xuất khẩu yến có thể đem về 300 triệu USD/năm.

Theo Xuân Nghi / VnEconomy
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông mùa thi

Đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông mùa thi
(PLVN) - Bố trí lực lượng bảo vệ ba vòng độc lập khu vực in sao đề thi; kiểm tra an ninh khu vực in sao đề thi, trang thiết bị phục vụ công tác in sao đề thi và cán bộ tham gia in sao đề thi; kịp thời giải tỏa ùn tắc giao thông. Đó là những giải pháp Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu Bộ Công an phối hợp triển khai nhằm đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông trong mùa thi năm nay.

Nuôi con công bằng

Nuôi con công bằng
(PLVN) - Cha mẹ nuôi dạy con, nếu tạo cho con trẻ cảm giác không được đối xử công bằng, sẽ khiến trẻ nảy sinh nhiều vấn đề về tâm lý. Từ đó dễ dẫn đến những hậu quả không hay cho sự phát triển của con trẻ, khiến tình cảm gia đình sứt mẻ, thậm chí mất mát tình cảm về sau.

Gia đình @: Đứa trẻ và chú cún

Gia đình @: Đứa trẻ và chú cún
(PLVN) - Chiều hôm đó, chị đi làm về mệt, tình cờ nhìn thấy hai cậu con trai đang chơi cùng lũ trẻ trong sân, cả đám vây quanh một chú chó con, vừa hò hét, hù dọa chú chó. Chú chó con sợ hãi cuống cuồng, chạy đến đầu nào cũng bị lũ trẻ chặn lối không cho đi. Nó vừa sủa, vừa đưa ánh mắt khẩn cầu.

Bảo hiểm vi mô: Tiếp tục xem xét mở rộng phạm vi, đối tượng tham gia

Bảo hiểm vi mô: Tiếp tục xem xét mở rộng phạm vi, đối tượng tham gia
(PLVN) - Tại phiên họp thường trực mở rộng của Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội, thẩm tra dự thảo Nghị định quy định về bảo hiểm vi mô của các tổ chức chính trị  - xã hội diễn ra chiều 6/7, nhiều ý kiến đại biểu băn khoăn về sự cần thiết ban hành Nghị định riêng về hoạt động này vào thời điểm hiện nay và đề nghị nghiên cứu, xem xét thí điểm mở rộng phạm vi, đối tượng tham gia bảo hiểm vi mô của các tổ chức chính trị - xã hội.
Hơn 21.000 lao động nước ngoài chưa quay lại Việt Nam vì Covid-19

Hơn 21.000 lao động nước ngoài chưa quay lại Việt Nam vì Covid-19

(PLVN) - Theo báo cáo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội về tình hình lao động, việc làm 6 tháng đầu năm 2020 thì tính đến thời điểm hiện nay, cả nước có 93.425 lao động nước ngoài đang làm việc tại Việt Nam, trong đó số lao động nước ngoài chưa quay trở lại Việt Nam làm việc do dịch bệnh Covid-19 là 21.641 người, chủ yếu là các chuyên gia, lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao, có kinh nghiệm quản lý tại các doanh nghiệp.

Hội thảo khoa học cấp quốc gia về cố Luật sư Nguyễn Hữu Thọ

Hội thảo khoa học cấp quốc gia về cố Luật sư Nguyễn Hữu Thọ
(PLVN) - Hôm qua (6/7), tại tỉnh Long An, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Văn phòng Quốc hội, Ban Tuyên giáo Trung ương và Tỉnh ủy Long An phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia: “Đồng chí Nguyễn Hữu Thọ với cách mạng Việt Nam và quê hương Long An”, nhân dịp kỷ niệm 110 năm Ngày sinh của Chủ tịch Nguyễn Hữu Thọ (10/7/1910 - 10/7/2020).

Chọn cán bộ đủ phẩm chất, năng lực

Chọn cán bộ đủ phẩm chất, năng lực
(PLVN) - Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Võ Văn Thưởng nhấn mạnh yêu cầu trên khi cùng Đoàn công tác đã kiểm tra việc thực hiện Chỉ thị số 35-CT/TW của Bộ Chính trị về Đại hội đảng bộ các cấp ở Hà Tĩnh, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng chiều 6/7.

“Biến tướng” dự án dịch vụ thành dự án nhà ở: Lâm Đồng “xé luật” cho nhà đầu tư 5 lần gia hạn?

“Biến tướng” dự án dịch vụ thành dự án nhà ở: Lâm Đồng “xé luật” cho nhà đầu tư 5 lần gia hạn?
(PLVN) - Dự án Trung tâm thương mại và dịch vụ giải trí do Công ty CP Đầu tư Long Vân làm chủ đầu tư tại 37 Trần Hưng Đạo, phường 10, TP Đà Lạt “đắp chiếu” 10 năm nay. Thay vì cho dự án chấm dứt hoạt động, UBND tỉnh Lâm Đồng lại gia hạn tới 5 lần và trong cả 5 quyết định đều ghi “gia hạn lần cuối”…

Không đặt tên trẻ quá dài, khó sử dụng

Không đặt tên trẻ quá dài, khó sử dụng
(PLVN) - Bộ Tư pháp vừa ban hành Thông tư 04/2020/TT-BTP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Hộ tịch và Nghị định 23/2015/NĐ-CP. Thông tư có hiệu lực từ 16/7/2020 quy định cụ thể về trình tự, thủ tục đăng ký khai sinh, kết hôn, khai tử, nhận cha, mẹ, con và một số việc hộ tịch khác; việc đăng ký khai sinh, kết hôn, khai tử lưu động; ban hành, hướng dẫn sử dụng, quản lý Sổ hộ tịch, giấy tờ hộ tịch…
Rào cản tiến độ giải phóng mặt bằng dự án truyền tải điện

Rào cản tiến độ giải phóng mặt bằng dự án truyền tải điện

(PLVN) - Vấn đề khó khăn nhất đối với các dự án truyền tải điện chính là bồi thường giải phóng mặt bằng. Trong khi các thủ tục chuyển đổi đất rừng vẫn chưa hoàn thành, chưa thể bàn giao mặt bằng thi công thì một số nơi trên tuyến ở miền Trung, một lực cản tiến độ không nhỏ của dự án lại xuất hiện, đó là các nhà nuôi chim yến. 

UBND tỉnh Phú Yên yêu cầu xử lý thông tin Báo PLVN phản ánh

UBND tỉnh Phú Yên yêu cầu xử lý thông tin Báo PLVN phản ánh
(PLVN) - Ngày 1/7, Báo PLVN có đăng tải bài viết: “Lại thêm một địa phương cho cả Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác mặt trận,… nhận tiền hỗ trợ Covid-19”. Ngay sau đó, UBND tỉnh Phú Yên đã có văn bản gửi UBND huyện Đồng Xuân yêu cầu kiểm tra, xử lý nội dung thông tin mà Báo PLVN nêu và báo cáo UBND tỉnh trước ngày 7/7.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬