Khi ăn cắp trí tuệ trở thành một “dạng văn hoá”?

(PLO) - Ăn cắp, dù ăn cắp gì thì cũng đều trở thành một hành động hạ đẳng thấp hèn. Ăn cắp trí tuệ ở ta đã thành một thói quen khó sửa. Nói nó là văn hoá thì tội cho khái niệm này, bởi văn hoá là sự vận động chuyển mình đế hướng đến cái đẹp. Trí tuệ là một cái đẹp nên ăn cắp trí tuệ hay được ngụy biện là để tạo ra một sản phẩm trí tuệ khác, vậy nên nhiều người hồn nhiên nghĩ đây là một dạng ăn cắp... “sang chảnh”.
Khi ăn cắp trí tuệ  trở thành một “dạng văn hoá”?

Điều tệ hại nhất là ăn cắp trí tuệ thường xảy ra ở những đối tượng được đào tạo và học hành bài bản, nghĩa là những người ít nhiều... có trí tuệ. Ở đây cần phân biệt,  dạng “cố ý cầm nhầm” vì dốt, hành vi này không thể chấp nhận được. Còn nếu tử tế thì trích dẫn và ghi rõ nguồn, kể cả với các tài liệu thứ cấp, dạng này là vay mượn văn minh và được phép. Ăn cắp trí tuệ đang trở thành căn bệnh trầm kha trong giới có nhận thức rõ ràng bản quyền là một thứ được pháp luật bảo vệ và không phải cứ thích là lấy về và nhận vơ là... của mình. Nhục là cái của mình cầm nhầm ấy khi bị phát hiện tẽn tò đi xin lỗi.

Luận án, luận văn, khoá luận đều đã ghi nhận rất nhiều trường hợp đi ăn cắp. Hãi hơn là có những luận án về Phật học, cá nhân người nghiên cứu đi tu, có chức sắc trong giới tôn giáo còn đạo trí tuệ thì những giới khác cầm nhầm tri thức không có gì là lạ.

Mới đây và cũng thật nực cười là chuyện đạo... bản đồ. Bản đồ ga đường sắt Cát Linh Hà Đông được Ban quản lý “nhặt” trên mạng về để giới thiệu cho dân tham quan. Bản đồ này không phải do tổng thầu Trung Quốc vẽ mà do một sinh viên của Đại học Kinh tế quốc dân vẽ ra rồi đưa lên mạng. Chính sinh viên này đi tham quan phát hiện ra đây là sản phẩm trí tuệ của mình, nó vẫn chưa hoàn thiện và chỉnh sửa lại vì vẫn có một số điểm sai. Vậy nhưng bản quản lý dự án thích thì cứ lấy về xài thôi... mà không cần biết nó là của ai!

Trí tuệ là thứ không hề rẻ rúng, nó được chắt ra từ bao năm tháng nghiên cứu miệt mài, bao thời gian học tập, tổng kết thực tiễn và quá trình đó người ta phải mất rất nhiều thời gian, công sức và tiền bạc. Vậy nên những sản phẩm đó khi công bố, ai muốn xài lại hoặc phải mua hoặc xin và nhất thiết phải có sự đồng ý của tác giả thì mới được sử dụng. 

Từ câu chuyện xửa xưa đến chuyện tấm bản đồ của một công trình lớn cho thấy trí tuệ đang bị rẻ rúng và ý thức trân trọng trí tuệ đang là một thứ gì đó xa xỉ ở ta. Và chính sự thiếu tử tế này làm cho chúng ta hoài nghi về sự liêm chính trí tuệ, vốn là thứ không thể thiếu trong giới trí thức, học thuật và tất cả những ai sử dụng đến các tác phẩm, sản phẩm... mang tính trí tuệ.

Pháp luật có, nhưng hơn cả đó là sự liêm chính và sự tự trọng và văn hoá ứng xử với sản phẩm trí tuệ. Đừng để phải tẽn tò, nhục nhã khi biến mình thành một kẻ ăn cắp khi bị phát hiện. Ăn cắp trí tuệ để dùng trong bất kỳ đâu, việc gì thì cái nhục sớm muộn cũng sẽ tự chuốc về mình. Một trong nỗi nhục ấy chính là danh dự. Nhiều thứ mất rất khó để lấy lại và danh dự chính là một trong những thứ quý giá ấy, nhất là những ai đang trót nhận lấy hai chữ trí thức về mình…

Trần Ngọc Hà
Cùng chuyên mục
Tiếp bài “Heo lậu chiếm lĩnh thị trường tại Đồng Nai”: Kiểm tra, xử phạt chỉ giải quyết được “phần ngọn”?

Tiếp bài “Heo lậu chiếm lĩnh thị trường tại Đồng Nai”: Kiểm tra, xử phạt chỉ giải quyết được “phần ngọn”?

(PLVN) - Như PLVN đã phản ánh, từ nhiều năm nay, hàng chục lò mổ heo lậu ở phường Long Bình (TP Biên Hòa, Đồng Nai) ngang nhiên hoạt động bất chấp các quy định về an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường. Mặc dù chính quyền địa phương đã nhiều lần vào cuộc để kiểm tra, xử phạt nhưng tình trạng mổ heo lậu ở đây vẫn không chấm dứt, gây nhức nhối cho người dân trong khu vực.

Đọc thêm

Đâu rồi sự mẫu mực?

Đâu rồi sự mẫu mực?
(PLVN) - Một loạt các cán bộ cấp cao thuộc tỉnh ở các địa phương khác nhau viết đơn “xin thôi chức” khiến dư luận quan tâm và không ít lời bình phẩm về phương cách hành xử này.

Khẩn trương làm rõ nguyên nhân cháy kho hóa chất tại Hà Nội

Khẩn trương làm rõ nguyên nhân cháy kho hóa chất tại Hà Nội
(PLVN) - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình vừa có văn bản yêu cầu UBND TP Hà Nội chỉ đạo các cơ quan chức năng tập trung khắc phục hậu quả, khẩn trương điều tra làm rõ nguyên nhân vụ cháy kho chứa hóa chất tại quận Long Biên, TP Hà Nội.

Vụ bé gái 13 tuổi tổn hại 42% sức khỏe khi đi nâng mũi: Vì sao chủ tiệm Spa chỉ bị xử phạt hành chính?

Vụ bé gái 13 tuổi tổn hại 42% sức khỏe khi đi nâng mũi: Vì sao chủ tiệm Spa chỉ bị xử phạt hành chính?
(PLVN) - Nghe lời mời hấp dẫn của chủ tiệm Spa Zô Beauty Center, cháu N.T.T.H, 13 tuổi đã đồng ý tiêm mũi Filler để nâng mũi. Nhưng sau khi sử dụng dịch vụ bé gái này bị biến chứng tổn hại sức khỏe tới 42%. Tuy nhiên, hành vi của chủ tiệm Spa sau đó chỉ bị cơ quan chức năng xử phạt vi phạm hành chính, tiếp tục cho cơ sở thẩm mỹ này hoạt động khiến gia đình nạn nhân hết sức bức xúc.   

Nét chấm phá vui tươi trong bức tranh Pháp luật Việt Nam

Nét chấm phá vui tươi trong bức tranh Pháp luật Việt Nam
(PLVN) - Nhớ những đêm trắng cả Ban hối hả thâu đêm làm báo: Viết bài, biên tập, trình bày, rồi cả những màn tranh luận nảy lửa. Lãnh đạo trong Ban Biên tập cũng thường xuyên phải thức giữa đêm khuya để duyệt bài. Để rồi sớm mai, khi ngày mới bắt đầu, khắp các nẻo đường từ thành thị sôi động đến tỉnh lẻ xa xôi đều rộn rã âm thanh quen thuộc của những xe báo dạo “Mời các bạn đón đọc thông tin duy nhất, độc quyền chỉ có trên Câu chuyện Pháp luật, Xa lộ Pháp luật” mới thân thương, xúc động làm sao! 

Ông Kim Jong-un giải thích lý do Triều Tiên không lây nhiễm COVID-19

Ông Kim Jong-un giải thích lý do Triều Tiên không lây nhiễm COVID-19
(PLVN) - Nhà Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un nói rằng nhờ Trung ương Đảng Lao động Triều Tiên và sự đồng tâm hiệp lực của nhân dân nên đã ngăn chặn được virus corona không xâm nhập vào đất nước - Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin hôm 3/7.
Thúc đẩy hợp tác quốc phòng Việt Nam - Liên bang Nga

Thúc đẩy hợp tác quốc phòng Việt Nam - Liên bang Nga

(PLVN) - Hôm qua - 3/7, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng đã có buổi trao đổi trực tuyến với Thượng tướng A.V. Fomin, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Liên bang Nga.

Trải nghiệm "đệ nhất hùng quan" Mã Pí Lèng

Trải nghiệm "đệ nhất hùng quan" Mã Pí Lèng
(PLVN) - Bỏ qua những vụ lùm xùm liên quan đến danh thắng Mã Pí Lèng thời gian gần đây như xây biệt phủ trái phép trên đỉnh đèo, rồi du khách chụp ảnh khỏa thân tự sướng đội lốt bảo vệ môi trường… Mã Pí Lèng vẫn là đệ nhất hùng quan say lòng các nhà nghiên cứu và du khách…

Ngẫm về triết lý "tấm vải liệm không có túi"

Ngẫm về triết lý "tấm vải liệm không có túi"
(PLVN) - Con người sống ở đời, mỗi ngày đều không khỏi lo lắng, muộn phiền vì những chuyện cơm áo gạo tiền, tâm can không mấy khi được an tĩnh, trong tư tưởng hầu như chỉ xoay quanh một chữ tiền. Tiền bạc vốn là vật ngoài thân, thế nhưng từ xưa đến nay những người đặt tiền lên trên tất cả nhiều không sao đếm xuể.

Uẩn khúc vụ mất tích 5 đứa trẻ nhà Sodder (Kỳ cuối)

Uẩn khúc vụ mất tích 5 đứa trẻ nhà Sodder (Kỳ cuối)
(PLVN) - Sau vụ cháy kinh hoàng không rõ nguyên nhân tại Sodder, 5 đứa con kháu khỉnh của họ đã mất tích không dấu vết, hệt như chúng "bốc hơi", như chưa từng hiện diện trong cuộc đời này. Đến nay đã 80 năm trôi qua nhưng vụ cháy và sự biến mất của đám trẻ vẫn là một bí ẩn...
Tiếp bài “Heo lậu chiếm lĩnh thị trường tại Đồng Nai”: Kiểm tra, xử phạt chỉ giải quyết được “phần ngọn”?

Tiếp bài “Heo lậu chiếm lĩnh thị trường tại Đồng Nai”: Kiểm tra, xử phạt chỉ giải quyết được “phần ngọn”?

(PLVN) - Như PLVN đã phản ánh, từ nhiều năm nay, hàng chục lò mổ heo lậu ở phường Long Bình (TP Biên Hòa, Đồng Nai) ngang nhiên hoạt động bất chấp các quy định về an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường. Mặc dù chính quyền địa phương đã nhiều lần vào cuộc để kiểm tra, xử phạt nhưng tình trạng mổ heo lậu ở đây vẫn không chấm dứt, gây nhức nhối cho người dân trong khu vực.

Lãnh đạo Việt Nam gửi điện mừng Quốc khánh Mỹ

Lãnh đạo Việt Nam gửi điện mừng Quốc khánh Mỹ
(PLVN) - Theo Bộ Ngoại giao, nhân dịp kỷ niệm lần thứ 244 Quốc khánh Mỹ (4/7/1776 – 4/7/2020), ngày 3/7/2020, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã gửi điện mừng tới Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬