Ẩn họa khôn lường từ thủy điện, hồ chứa thủy lợi!

(PLO) - Báo cáo mới nhất của Tổng cục Thủy lợi (Bộ NN-PTNT), số hồ chứa thủy lợi ở miền Trung- Tây Nguyên bị hư hỏng, xuống cấp chiếm 58% cả nước; số sự cố đập, hồ chứa ở khu vực này từ năm 2008 đến nay chiếm 76% cả nước. Còn riêng hồ chứa thủy điện “Khó xác định ranh giới vùng ảnh hưởng ở hạ du đập…
Ẩn họa khôn lường từ thủy điện, hồ chứa thủy lợi! Đập thủy điện Đăk Mi 4 (huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam) xả lũ. Ảnh: VGP/Minh Trang

Đáng chú ý, với địa hình có độ dốc lớn, nhiều sông suối, miền núi Quảng Nam có tiềm năng rất lớn về thủy điện. Trên hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn, hiện có 44 dự án thủy điện đã được triển khai. Quảng Nam từng trải thảm đỏ mời các doanh nghiệp đầu tư thủy điện. Chính sự dễ dãi trong việc cấp phép đã đánh cược an nguy của người dân trước những hiểm họa khôn lường…

Quảng Nam - điểm nóng thủy điện!

Thủy điện Đắk Mi4 (huyện Phước Sơn) một trong những công trình được tỉnh Quảng Nam trải thảm đỏ. Năm 2007, thủy điện này chặn dòng sông Đắk Mi, tích hơn 500 triệu m3 nước để phát điện. Sau khi phát điện xong, lẽ ra, thủy điện Đắk Mi4 phải trả nước lại sông Đắk Mi. Nhưng thủy điện làm ngược lại, dẫn nước sang sông Thu Bồn để tiếp tục phát cho 3 thủy điện bậc thang khác. Ông Huỳnh Vạn Thắng, nguyên PGĐ Sở NN&PTNT TP. Đà Nẵng đã từng nhiều lần lên tiếng, chính hàng triệu m3 nước của sông Đắk Mi đã bị thủy điện khống chế khiến nó thành dòng sông chết. 

Theo quy trình vận hành liên hồ chứa của Chính phủ, vào mùa khô, lẽ ra thủy điện Đắk Mi4 phải xả về nước sông Đắk Mi với lưu lượng 25m3/s. Nhưng trên thực tế, thủy điện này xả lượng nước chỉ bằng 1/6 quy định. Nước trên sông Đắk Mi bị khống chế hoàn toàn, hậu quả, người dân Đà Nẵng đang thiếu nước sinh hoạt trầm trọng.

Một vấn đề cấp bách mà Đà Nẵng đang phải đối mặt suốt gần 1 thập niên qua, rằng nước bắt nguồn từ sông Vu Gia bị nước mặn xâm nhập. Có năm, nguồn nước của nhà máy nước Cầu Đỏ bị nhiễm mặn suốt 10 tháng. Riêng tháng 6,7/2018, nguồn nước liên tục bị nhiễm mặn, có lúc độ mặn gấp 7 lần mức quy chuẩn cho phép. Chính quyền Đà Nẵng buộc phải kêu cứu đến Bộ TN&MT và cảnh báo các thủy điện, nhưng chẳng giải quyết được gì. Nói như lời ông Hồ Hương, TGĐ Công ty CP cấp nước Đà Nẵng, giải quyết vấn đề này, mấu chốt nằm ở các hồ thủy điện.

Đối với Quảng Nam, khi sông cạn, hàng vạn nông dân 2 bên sông Vu Gia  thiếu nước để sản xuất. Con số 300.000 ha đất nông nghiệp khô cằn, bỏ hoang được các huyện Đại Lộc, Duy Xuyên (Quảng Nam) thống kê, báo cáo mỗi năm nói lên điều đó.

Đặc biệt, mặt trái của thủy điện nhìn rõ nhất vào mùa mưa, khi hàng chục hồ chứa trên thượng nguồn sông Thu Bồn và Vu Gia đồng loạt xả nước. Năm nào cũng vậy, cả một vùng đồng bằng rộng lớn tỉnh Quảng Nam, Đà Nẵng chịu cảnh lũ chồng lũ. Theo thống kê, chỉ riêng năm 2017, thiên tai lũ lụt đã gây thiệt hại cho tỉnh Quảng Nam hơn 1.600 tỷ đồng, làm chết 39 người. Thay vì điều tiết lũ, tham gia chống hạn như mục tiêu đề ra, thủy điện đã làm gia tăng nguy cơ lũ lụt. 

Ông Lê Trí Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam thừa nhận với PLVN, Quảng Nam đã nóng vội phát triển thủy điện nên thời gian đầu gặp nhiều bất cập, để lại những hệ quả lâu dài, đến bây giờ vẫn phải khắc phục. Hiện nay, tỉnh Quảng Nam đang rà soát để báo cáo Thủ tướng Chính phủ xin giảm thủy điện, không phát triển thêm

Thủy điện khó xác định ranh giới ảnh hưởng

Tại hội nghị Phòng chống thiên tai miền Trung - Tây Nguyên vừa diễn ra tại Đà Nẵng, Tổng cục Thủy lợi (Bộ NN-PTNT) đã có báo cáo về công tác quản lý an toàn đập, hồ chứa nước trong khu vực. Theo đó, cả nước có 6.648 hồ chứa thủy lợi trên địa bàn 45 tỉnh, thành. Trong đó ở 19 tỉnh, thành từ Thanh Hóa vào đến Bình Thuận có 3.551 hồ chứa (chiếm 53,4% cả nước).

Các địa phương có nhiều hồ chứa nhất cả nước đều thuộc khu vực này (Thanh Hóa có 610 hồ, Nghệ An 629 hồ, Đăk Lăk 543 hồ…). Đây cũng là khu vực có 388/702 hồ chứa lớn (chiếm 55% cả nước), 16/22 hồ chứa trên 100 triệu m3 (chiếm 73%) của cả nước. Hồ Cửa Đạt và hồ Tả Trạch là 2 trong 3 hồ chứa quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Đáng chú ý, theo Tổng cục Thủy lợi, hiện khu vực miền Trung- Tây Nguyên có 693/1.200 hồ hư hỏng, xuống cấp của cả nước (chiếm 58%). Nhiều hồ chứa trong khu vực bị hư hỏng, xuống cấp, công trình đầu mối của các hồ chứa không đủ khả năng chống lũ theo tiêu chuẩn hiện hành, nhất là các hồ chứa nhỏ.

“Từ năm 2008 đến nay, các tỉnh trong khu vực đã xảy ra 38 sự cố đập, hồ chứa trong tổng số 50 sự cố đập, hồ chứa trên cả nước (chiếm 76%). Riêng năm 2017, do ảnh hưởng của những trận mưa lớn liên tiếp đã xảy ra 16 sự cố đập, hồ chứa ở khu vực này trong tổng số 23 sự cố đập, hồ chứa trên cả nước (chiếm 70%)”, báo cáo của Tổng cục Thủy lợi nêu.

Cũng báo cáo này, nhiều trường hợp hồ sơ lưu trữ công trình hồ chứa bị thất lạc hoặc hư hỏng, nhất là các hồ chứa nhỏ xây dựng cách đây 30- 40 năm hầu như không còn hồ sơ thiết kế công trình. Trong khi số lượng đập, hồ chứa bị hư hỏng lớn như nêu trên, kinh phí đầu tư sửa chữa nâng cấp còn thiếu thốn. Ý thức của một bộ phận cộng đồng dân cư trong việc bảo vệ đập còn hạn chế, có nhiều vụ vi phạm hành lang bảo vệ đập…

Tổng cục Thủy lợi thống kê, trong số 1.200 hồ chứa thủy lợi bị hư hỏng, xuống cấp trên cả nước đã có 450 hồ chứa được đưa vào danh mục đầu tư trong dự án Sửa chữa và nâng cao an toàn đập (WB8) với tổng kinh phí 433 triệu USD. Bộ NN&PTNT đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ hỗ trợ 19 tỉnh miền Trung- Tây Nguyên sửa chữa, nâng cấp 46 hồ với kinh phí 287 tỉ đồng (trong tổng số 83 hồ, 500 tỉ đồng cả nước).

Tham gia hội nghị nêu trên, báo cáo “Đánh giá về việc vận hành các hồ chứa thủy điện của khu vực miền Trung – Tây Nguyên năm 2017 và công tác triển khai năm 2018” của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) không cho biết các số liệu cụ thể về các hồ chứa thủy điện, nhất là các hồ chứa có nguy cơ, khả năng xảy ra sự cố trên địa bàn này, như Tổng cục Thủy lợi đã nêu đối với các hồ chứa thủy lợi.

Tuy nhiên báo cáo này cũng nêu lên thực trạng đáng quan ngại: “Đa số các đập thủy điện chưa có bản đồ địa hình, phân bố dân cư vùng hạ du với tỉ lệ cần thiết phục vụ cho việc xây dựng phương án phòng, chống lũ, lụt cho vùng hạ du đập. Khó xác định ranh giới vùng ảnh hưởng ở hạ du đập, đặc biệt đối với nhiều đập của chủ đầu tư xây dựng trên cùng một lưu vực sông. Chưa đồng bộ trong việc điều phối chung giữa các chủ đập, khi các hồ chứa trên cùng lưu vực tham gia xả lũ.

Vũ Vân Anh
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Những hành trang đi cùng năm tháng…

Những hành trang đi cùng năm tháng…
(PLVN) -Với một chiếc smartphone giờ đây các bạn có thể làm báo, ấn entre bài viết đã được chuyển đến Ban thư ký và cũng chỉ vài giây sau, bài viết đã đến độc giả…Thế nhưng “ngày xưa” thế hệ phóng viên chúng tôi làm báo khác lắm…

Lạng Sơn tứ trấn – Trấn Tây thờ vọng đức Thánh Trần

Lạng Sơn tứ trấn – Trấn Tây thờ vọng đức Thánh Trần
(PLVN) - Tọa lạc ở phía tây Thành cổ Lạng Sơn, nay là đường Trần Hưng Đạo (quốc lộ 1A cũ Lạng Sơn - Hà Nội) của thành phố Lạng Sơn, đền Cửa Tây là một trong 4 ngôi đền trấn giữ Đoàn Thành và là nơi thờ vọng Đức Thánh Trần ở xứ Lạng. Di tích lịch sử này đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2013.
Thiếu tướng Tô Ân Xô thông tin vụ khởi tố cựu Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng

Thiếu tướng Tô Ân Xô thông tin vụ khởi tố cựu Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng

(PLVN) - Sáng nay, 11/7, Thiếu tướng Tô Ân Xô, Chánh văn phòng, Người phát ngôn Bộ Công an cho biết: Cơ quan Cảnh sát điều tra (C01) Bộ Công an đang thực hiện trình tự tố tụng, tiến hành tống đạt quyết định khởi tố bị can đối với một số cựu quan chức của Bộ Công Thương, trong đó có ông Vũ Huy Hoàng, cựu Bộ trưởng Bộ Công Thương.

Bí ẩn tính cách con người qua tháng sinh - Kỳ cuối: Những người sinh vào cuối năm tính cách ra sao?

Bí ẩn tính cách con người qua tháng sinh - Kỳ cuối: Những người sinh vào cuối năm tính cách ra sao?
(PLVN) - Mùa đông giá buốt thường gợi về nỗi cô đơn, có phải chăng vì thế mà trong cái nhìn của cổ nhân, những người sinh ra vào 3 tháng cuối năm âm lịch (nhằm mùa đông) tính cách, đường đời cũng gặp ít nhiều khó khăn, trắc trở; cho dù ở họ có nhiều phẩm chất tốt nhưng số phận vẫn long đong? Tuy vậy, cổ nhân cũng dạy "nhân định thắng thiên" nên điều cốt yếu là nếu con người ta biết hành thiện, tích phúc thì vẫn có thể chuyển nghiệp...

Ngày 13/7 khai mạc Phiên họp thứ 46 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Ngày 13/7 khai mạc Phiên họp thứ 46 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội
Theo thông cáo của Văn phòng Quốc hội, từ ngày 13-14/7/2020, Phiên họp thứ 46 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ diễn ra tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân tham dự, phát biểu khai mạc và cùng các Phó Chủ tịch Quốc hội thay phiên điều hành nội dung phiên họp. 
Claressa Maria Shields - Nữ võ sĩ sinh ra để sở hữu “cơn mưa vàng” (Kỳ cuối)

Claressa Maria Shields - Nữ võ sĩ sinh ra để sở hữu “cơn mưa vàng” (Kỳ cuối)

(PLVN) - Ở tuổi 25, Claressa Maria Shields (SN 1995. quốc tịch Mỹ) hiện đang nắm giữ kỷ lục nhà vô địch thế giới hai và ba hạng cân trong khi thi đấu ở các trận đấu chuyên nghiệp ít nhất. Tính đến tháng 5 năm 2020, cô được xếp hạng là nữ võ sĩ tốt nhất thế giới. Ngoài thành tích hai lần vô địch Olimpic, Shields còn mệnh danh cô gái vàng khi cứ bước lên võ đài là sở hữu cơn mưa bàn thắng...

Giá vàng hạ nhiệt, quay đầu giảm

Giá vàng hạ nhiệt, quay đầu giảm
(PLVN) - Mở đầu phiên giao dịch sáng nay - 11/7, giá vàng trong nước và thế giới đồng loạt giảm phiên thứ 2 liên tiếp sau những ngày thiết lập đỉnh cao kỷ lục.

Trên 15.000 người thuộc hộ cận nghèo tại Phú Thọ chưa có BHYT

Trên 15.000 người thuộc hộ cận nghèo tại Phú Thọ chưa có BHYT
(PLVN) - Theo quy định từ ngày 1/1/2020, người thuộc hộ gia đình cận nghèo phải đóng tiền mua thẻ BHYT để được hưởng quyền lợi về BHYT khi đi khám, chữa bệnh. Tỉnh Phú Thọ hiện có trên 15 nghìn người thuộc hộ gia đình cận nghèo chưa tham gia BHYT.

Xu hướng mới trong điều trị tăng huyết áp và phòng ngừa đột quỵ

Xu hướng mới trong điều trị tăng huyết áp và phòng ngừa đột quỵ
(PLVN) - Ngày 9/7, tại Hà Nội, Hội Đột quỵ Việt Nam đã tổ chức Hội thảo Khoa học: “Xu hướng Đông Tây y kết hợp trong điều trị tăng huyết áp và phòng ngừa đột quỵ” về hiện trạng và xu hướng điều trị mới để phòng ngừa đột quỵ cho người bệnh tăng huyết áp.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬