Quyền con người, quyền và nghĩa vụ công dân được đặt đúng vị trí

Khác với hiến pháp năm 1992, Dự thảo Hiến pháp lần này (tạm gọi là “Dự thảo”) đưa chương quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân từ chương V lên chương II. Đây là một điểm rất phù hợp với thông lệ chung của các nước trên thế giới.

Khác với hiến pháp năm 1992, Dự thảo Hiến pháp lần này (tạm gọi là “Dự thảo”) đưa chương quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân từ chương V lên chương II. Đây là một điểm rất phù hợp với thông lệ chung của các nước trên thế giới.

Thông lệ này không chỉ đơn thuần phản ánh việc tôn vinh quyền lợi của nhân dân, mà nó còn phản ánh logic của kỹ thuật lập hiến mà một bản hiến pháp hiện đại cần tuân theo. Dự thảo cũng đã bổ sung nhiều quyền quan trọng của con người, của công dân, và tên chương cũng được đổi thành “Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân”.

Đây là một bước tiến lớn về mặt kỹ thuật lập pháp đáp ứng được mong mỏi của nhân dân về một đạo luật Mẹ, đạo luật Gốc. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, quy định về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong Dự thảo còn một vài điểm chưa thật phù hợp.

- Điều 30 Dự thảo (sửa đổi, bổ sung Điều 53) quy định: “Công dân có quyền biểu quyết khi Nhà nước tổ chức trưng cầu dân ý”. Điều này đã thể hiện được hình thức dân chủ trực tiếp và đã khẳng định vai trò quan trọng của trưng cầu dân ý cũng như ghi nhận quyền của công dân được biểu quyết khi Nhà nước tổ chức trưng cầu dân ý, và có thể  nói, việc trưng cầu ý dân đối với các vấn đề hệ trọng của quốc gia là một hình thức dân chủ trực tiếp ở mức cao nhất.

Tuy nhiên, Dự thảo lần này vẫn chưa bổ sung quy định về quyền phúc quyết của nhân dân đối với Hiến pháp như Hiến pháp năm 1946 trước đây. Theo tôi, các quy định về trưng cầu dân ý trong Hiến pháp mới nên kế thừa tinh thần của Hiến pháp 1946 về quyền này của nhân dân, có như vậy nhân dân mới có quyền phúc quyết của mình. Do đó, tôi kiến nghị bổ sung Điều 30 như sau: “Công dân có quyền phúc quyết về Hiến pháp và những việc quan hệ đến vận mệnh quốc gia”.

- Điều 34 Dự thảo (sửa đổi, bổ sung Điều 57) quy định: “Mọi người có quyền tự do kinh doanh. Nhà nước bảo hộ quyền tự do kinh doanh”. Vậy mọi người ở đây là ai?. Có phải chỉ là công dân Việt Nam hay gồm cả người nước ngoài, người không quốc tịch?.

Theo tác giả được hiểu thì từ mọi người trong Hiến pháp bao gồm cả công dân Việt Nam, người nước ngoài và người không quốc tịch. Quy định “mọi người có quyền tự do kinh doanh là không hợp lý”.

Bởi lẽ: Quyền tự do kinh doanh không phải là các quyền con người, quyền con người theo luật nhân quyền quốc tế là các quyền tự nhiên, mọi người sinh ra ai cũng có mà không phụ thuộc vào giới tính, chủng tộc tôn giáo và đặc biệt nhất nó lại càng không phụ thuộc vào quốc tịch của mỗi người. Đó là quyền được bất khả xâm phạm về thân thể, quyền được bất khả xâm phạm về chỗ ở, bí mật về thư tín…

Trong khi đó, đối với quyền tự do kinh doanh không phải chủ thể nào cũng được thực hiện, các quốc gia luôn dành cho công dân nước họ các quyền mà các chủ thể khác không thể có được như quyền chính trị được tham gia ứng cử, bầu cử, được tự do kinh doanh… các chủ thể khác khi kinh doanh họ phải đáp ứng một số điều kiện cụ thể nào đó chứ không hề có khái niệm tự do kinh doanh cho người nước ngoài hay người không quốc tịch.

Chính vì những lý do trên, tôi kiến nghị cụm từ “Mọi người” trong Điều 34 phải được thay đổi bằng cụm từ “Công dân” như sau:

“Điều 34:

1. Công dân có quyền tự do kinh doanh.

2. Nhà nước bảo hộ quyền tự do kinh doanh”.

- Điều 39 Dự thảo (sửa đổi, bổ sung Điều 64) tại khoản 1 quy định: “Nam nữ có quyền kết hôn và ly hôn. Hôn nhân theo nguyên tắc tự nguyện, tiến bộ, một vợ, một chồng, vợ chồng bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau”.

Tuy nhiên, nếu sử dụng thuật ngữ “Nam, nữ có quyền kết hôn…”, sẽ không đảm bảo quyền kết hôn, lập gia đình, quyền mưu cầu hạnh phúc cho những người đồng tính, những người chuyển giới. Bởi nhóm giới tính “thứ ba” này là một hiện tượng không thể phủ nhận trên toàn thế giới, và họ cũng xứng đáng được hưởng quyền này.

Mặc dù ở Việt Nam cho đến nay vẫn chưa thừa nhận hôn nhân giữa hai người đồng giới. Nhưng theo tôi, nếu thay cụm “Nam, nữ” bằng “Mọi người” thì sẽ đảm bảo được tính dự liệu của Hiến pháp trước xu hướng thừa nhận hôn nhân đồng tính…

LS. Ngô Thị Kim Trinh (TP.HCM)

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
[Truyện ngắn] Nắng rừng

[Truyện ngắn] Nắng rừng

(PLVN) - Căn phòng Hoàn vẫn mở toang. “Hôm nay anh không về nhà à? “Nhân ngoái đầu vào cửa, ngạc nhiên. “Mình có việc”. Nhân lặng lẽ xuống cầu thang, trở về nhà. Anh ấy chắc lại tới Vi Văn Kế chứ gì vì nghe anh giắng từ mấy hôm nọ. Ôi giời, cuối năm sẽ nghỉ hưu, anh ta lao vào làm gì cho mệt xác. Rõ là thân làm tội đời. Lúc đầu Nhân được giao xét xử vụ này nhưng rồi Hoàn lại bảo dừng để anh ấy lo. Thế càng mừng. Mà sao anh ta cứ trăn trở, băn khoăn một việc cỏn con ấy, một việc dân sự giải quyết quá dễ dàng.

Đọc thêm

Nâng cao vai trò của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật để phù hợp với bối cảnh mới

Nâng cao vai trò của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật để phù hợp với bối cảnh mới
(PLVN) -Chiều 19/4, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh, Trưởng ban Soạn thảo đã chủ trì cuộc họp Ban soạn thảo, Tổ biên tập xây dựng dự thảo Quyết định sửa đổi, bổ sung các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định về thành phần và nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật.
Thủ tướng chỉ đạo bảo đảm đủ nguồn cung vật liệu xây dựng Dự án cao tốc trên tuyến Bắc-Nam phía Đông

Thủ tướng chỉ đạo bảo đảm đủ nguồn cung vật liệu xây dựng Dự án cao tốc trên tuyến Bắc-Nam phía Đông

(PLVN) - Thời gian vừa qua, báo chí có phản ánh về việc thiếu nguồn vật liệu phục vụ Dự án đầu tư xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020. Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Giao thông vận tải phối hợp với các địa phương liên quan đánh giá và có giải pháp phù hợp.  

Đẩy mạnh xuất khẩu vật liệu xây dựng, nội thất sang Úc

Đẩy mạnh xuất khẩu vật liệu xây dựng, nội thất sang Úc
(PLVN) - Thương vụ Việt Nam tại Úc vừa cho hay, hiện nay, thị trường xây dựng và vật liệu xây dựng tại Úc đang bùng nổ. Đây là cơ hội cho các doanh nghiệp Việt tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu vật liệu xây dựng, sản phẩm nội thất, ngoại thất, trang trí sân vườn sang Úc.

Công ty Xe điện DK Việt Nhật: Chuyển đổi để tạo bứt phá

Công ty Xe điện DK Việt Nhật: Chuyển đổi để tạo bứt phá
(PLVN) - Công ty TNHH MTV Xe điện DK Việt Nhật (DKBike) vừa tổ chức thành công Hội nghị khách hàng năm 2021 với chủ đề “Hợp tác để thành công, chuyển đổi tạo bứt phá”. Chương trình đã thu hút hơn 500 khách mời, đại diện các đại lý và nhân viên DKBike trên toàn quốc.

Nguồn cung căn hộ tại Hà Nội giảm mạnh, giá tăng cao

Nguồn cung căn hộ tại Hà Nội giảm mạnh, giá tăng cao
(PLVN) - Nguồn cung căn hộ mới tại Hà Nội trong 3 tháng đầu năm đã giảm tới 29% theo quý và 19% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi, giá bán căn hộ tăng, chủ yếu tập trung ở các sản phẩm trung cấp có giá từ 1.000 - 1.500 USD/m2.

Cách chọn đại lý để mua ôtô “chuẩn chỉnh”

Cách chọn đại lý để mua ôtô “chuẩn chỉnh”
Một trong những điều khiến nhiều người mua xe ôtô băn khoăn hiện nay là nên mua xe từ nguồn nào, cửa hàng hay đại lý như thế nào để tránh những thiệt hại về vật chất cũng như thời gian khi giao dịch? 

Chương trình “Hào khí non sông”

Chương trình “Hào khí non sông”
(PLVN) - Chương trình “Hào khí non sông” nhằm thể hiện không khí tưng bừng của toàn dân đi bầu cử, ca ngợi những đóng góp của Quốc hội vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, vì một xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Hải Dương: Những điểm phi lý trong vụ chủ nhà bắt trộm bị khởi tố tội cố ý gây thương tích

Hải Dương: Những điểm phi lý trong vụ chủ nhà bắt trộm bị khởi tố tội cố ý gây thương tích
(PLVN) - Năm 2018, gia đình ông Trần Danh Hùng bắt quả tang đối tượng Đinh Bá Hai xâm phạm vào nhà ở và đang thực hiện hành vi trộm cắp gia cầm. Ngay sau đó gia đình đối tượng có mặt xin lỗi, giải hoa với gia đình ông Hùng có sự chứng kiến của Trưởng Công an xã và nhiều người dân địa phương, nhưng kỳ lạ là ông Hùng lại bị khởi tố về tội cố ý gây thương tích.
Ủng hộ hơn 1,1 tỷ đồng tặng thẻ và sổ BHXH cho người nghèo

Ủng hộ hơn 1,1 tỷ đồng tặng thẻ và sổ BHXH cho người nghèo

(PLVN) - Ngày 19/4, Bảo hiểm xã hội tỉnh Phú Thọ đã tổ chức lễ vận động quyên góp ủng hộ kinh phí hỗ trợ tặng thẻ BHYT cho người thuộc hộ gia đình cận nghèo; sổ BHXH tự nguyện cho người có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh năm 2021. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376