Quyền con người, quyền và nghĩa vụ công dân đã được đặt đúng vị trí

Khác với Hiến pháp năm 1992, Dự thảo Hiến pháp lần này (tạm gọi là “Dự thảo”) đưa chương quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân từ chương V lên chương II. Đây là một điểm rất phù hợp với thông lệ chung của các nước trên thế giới. Thông lệ này không chỉ đơn thuần phản ánh việc tôn vinh quyền lợi của nhân dân, mà nó còn phản ánh logic của kỹ thuật lập hiến mà một bản hiến pháp hiện đại cần tuân theo.

Khác với Hiến pháp năm 1992, Dự thảo Hiến pháp lần này (tạm gọi là “Dự thảo”) đưa chương quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân từ chương V lên chương II. Đây là một điểm rất phù hợp với thông lệ chung của các nước trên thế giới. Thông lệ này không chỉ đơn thuần phản ánh việc tôn vinh quyền lợi của nhân dân, mà nó còn phản ánh logic của kỹ thuật lập hiến mà một bản hiến pháp hiện đại cần tuân theo.

Dự thảo cũng đã bổ sung thêm nhiều quyền quan trọng của con người, của công dân, và tên chương cũng được đổi thành “Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân”. Đây là một bước tiến lớn về mặt kỹ thuật lập pháp, đáp ứng được mong mỏi của nhân dân về một đạo luật mẹ, đạo luật gốc. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, quy định về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong Dự thảo còn một vài điểm chưa thật phù hợp.

- Điều 30 Dự thảo (sửa đổi, bổ sung Điều 53) quy định: “Công dân có quyền biểu quyết khi Nhà nước tổ chức trưng cầu dân ý”. Điều này đã thể hiện được hình thức dân chủ trực tiếp và đã khẳng định vai trò quan trọng của trưng cầu dân ý cũng như ghi nhận quyền của công dân được biểu quyết khi Nhà nước tổ chức trưng cầu dân ý. Và có thể  nói, việc trưng cầu ý dân đối với các vấn đề hệ trọng của quốc gia là một hình thức dân chủ trực tiếp ở mức cao nhất.

Tuy nhiên,  Dự thảo lần này vẫn chưa bổ sung quy định về quyền phúc quyết của nhân dân đối với Hiến pháp như Hiến pháp năm 1946 trước đây. Theo tôi, các quy định về trưng cầu dân ý trong Hiến pháp mới nên kế thừa tinh thần của Hiến pháp 1946 về quyền này của nhân dân, có như vậy nhân dân mới có quyền phúc quyết của mình. Do đó, tôi kiến nghị bổ sung Điều 30 như sau: “Công dân có quyền phúc quyết về Hiến pháp và những việc quan hệ đến vận mệnh quốc gia”.

- Điều 34 Dự thảo (sửa đổi, bổ sung Điều 57) quy định: “Mọi người có quyền tự do kinh doanh. Nhà nước bảo hộ quyền tự do kinh doanh”. Vậy mọi người ở đây là ai? Có phải chỉ là công dân Việt Nam hay gồm cả người nước ngoài, người không quốc tịch? Theo tôi được hiểu thì từ mọi người trong Hiến pháp bao gồm cả công dân Việt Nam, người nước ngoài và người không quốc tịch?

 Quy định “mọi người có quyền tự do kinh doanh là không hợp lý” bởi lẽ: Quyền tự do kinh doanh không phải là các quyền con người, quyền con người theo luật nhân quyền quốc tế là các quyền tự nhiên, mọi người sinh ra ai cũng có mà không phụ thuộc vào giới tính, chủng tộc tôn giáo và đặc biệt nhất nó lại càng không phụ thuộc vào quốc tịch của mỗi người.

Đó là quyền được bất khả xâm phạm về thân thể, quyền được bất khả xâm phạm về chỗ ở, bí mật về thư tín…Trong khi đó, đối với quyền tự do kinh doanh không phải chủ thể nào cũng được thực hiện, các quốc gia luôn dành cho công dân nước họ các quyền mà các chủ thể khác không thể có được như quyền chính trị được tham gia ứng cử, bầu cử, được tự do kinh doanh…các chủ thể khác khi kinh doanh họ phải đáp ứng một số điều kiện cụ thể nào đó chứ không hề có khái niệm tự do kinh doanh cho người nước ngoài hay người không quốc tịch. Chính vì những lý do trên, tôi kiến nghị cụm từ “Mọi người” trong Điều 34 phải được thay đổi bằng cụm từ “Công dân”.

- Điều 39 Dự thảo (sửa đổi, bổ sung Điều 64) tại khoản 1 quy định: “Nam nữ có quyền kết hôn và ly hôn. Hôn nhân theo nguyên tắc tự nguyện, tiến bộ, một vợ, một chồn, vợ chồng bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau”. Tuy nhiên nếu sử dụng thuật ngữ “Nam, nữ có quyền kết hôn…”, sẽ không đảm bảo quyền kết hôn, lập gia đình, quyền mưu cầu hạnh phúc cho những người đồng tính, những người chuyển giới.

Bởi nhóm giới tính “thứ ba” này là một hiện tượng không thể phủ nhận trên toàn thế giới, và họ cũng xứng đáng được hưởng quyền này. Mặc dù ở Việt Nam cho đến nay vẫn chưa thừa nhận hôn nhân giữa hai người đồng giới. Nhưng theo tôi, nếu thay cụm “Nam, nữ” bằng “mọi người” thì sẽ đảm bảo được tính dự liệu của Hiến pháp trước xu hướng thừa nhận hôn nhân đồng tính…

LS. Ngô Thị Kim Trinh, TP.HCM

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
[Truyện ngắn] Nắng rừng

[Truyện ngắn] Nắng rừng

(PLVN) - Căn phòng Hoàn vẫn mở toang. “Hôm nay anh không về nhà à? “Nhân ngoái đầu vào cửa, ngạc nhiên. “Mình có việc”. Nhân lặng lẽ xuống cầu thang, trở về nhà. Anh ấy chắc lại tới Vi Văn Kế chứ gì vì nghe anh giắng từ mấy hôm nọ. Ôi giời, cuối năm sẽ nghỉ hưu, anh ta lao vào làm gì cho mệt xác. Rõ là thân làm tội đời. Lúc đầu Nhân được giao xét xử vụ này nhưng rồi Hoàn lại bảo dừng để anh ấy lo. Thế càng mừng. Mà sao anh ta cứ trăn trở, băn khoăn một việc cỏn con ấy, một việc dân sự giải quyết quá dễ dàng.

Đọc thêm

Bắt nữ đạo chích 5 tiền án, vừa ra tù lại đi trộm cắp

Bắt nữ đạo chích 5 tiền án, vừa ra tù lại đi trộm cắp
(PLVN) - Ngày 19/4, Công an quận Sơn Trà (Đà Nẵng) cho biết, đang tạm giữ hình sự Nguyễn Thị Kim Phượng (28 tuổi, ngụ phường Điện Nam Đông, Thị xã Điện Bàn, Quảng Nam) - nữ đạo chích chuyên nghiệp có 5 tiền án nhưng lại tiếp tục trộm cắp.

Kháng nghị giám đốc thẩm, đề nghị hủy quyết định giảm án tha tù đối với "trùm" cờ bạc Phan Sào Nam

Kháng nghị giám đốc thẩm, đề nghị hủy quyết định giảm án tha tù đối với "trùm" cờ bạc Phan Sào Nam
(PLVN) - Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm xét thấy: Quyết định giảm thời hạn chấp hành án phạt tù ngày 29/4/2020 và Quyết định giảm thời hạn chấp hành án phạt tù ngày 4/2/2021 của TAND tỉnh Quảng Ninh đối với phạm nhân Phan Sào Nam là không đủ điều kiện và không có căn cứ theo quy định pháp luật

Sinh viên sôi nổi thi sáng tạo và quyền sở hữu trí tuệ

Sinh viên sôi nổi thi sáng tạo và quyền sở hữu trí tuệ
(PLVN) - Trường Đại học Luật, ĐH Huế và Văn phòng đại diện Cục sở hữu trí tuệ tại Đà Nẵng vừa phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thừa Thiên- Huế tổ chức cuộc thi  “Sinh viên sáng tạo và quyền sở hữu trí tuệ” năm 2021.

Tin mới nhất về siêu bão gần biển Đông

Tin mới nhất về siêu bão gần biển Đông
(PLVN) - Sáng 19/4, tâm siêu bão ở vào khoảng 14,1 độ Vĩ Bắc; 126,3 độ Kinh Đông, cách bờ biển miền Trung Philippines khoảng 270km về phía Đông. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm siêu bão mạnh cấp 17 (200-220km/giờ), giật trên cấp 17.

Yên Bái một trường hợp nhiễm Covid-19 đã được cách ly

Yên Bái một trường hợp nhiễm Covid-19 đã được cách ly
(PLVN) - Đêm 18/9, một chuyên gia Ấn Độ nhập cảnh vào Việt Nam qua Cảng hàng không quốc tế Nội Bài về Yên Bái làm việc đã được đưa về cách ly tập trung, kết quả xét nghiệm của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Yên Bái, trường hợp này đã dương tính với SARS-CoV-2.
Công ty Nhiệt điện Cao Ngạn – TKV: Bảo vệ môi trường để phát triển bền vững

Công ty Nhiệt điện Cao Ngạn – TKV: Bảo vệ môi trường để phát triển bền vững

(PLVN) - Là một đơn vị thành viên của Tổng Công ty điện lực thuộc tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam, trong thời gian qua, Công ty Nhiệt điện Cao Ngạn – TKV luôn trú trọng tới công tác bảo vệ môi trường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và lấy đó là một trong những tiêu chí của chiến lược làm nên thương hiệu thành công trên con đường phát triển.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376