Nghề báo, đâu là “quyền lực thực sự”?

(PLVN) - Người ta thường nói đến nghề báo như một nghề mang “quyền lực” đặc biệt. Vậy, thực sự quyền lực của nghề báo, của người làm báo đến từ điều gì?
Nghề báo, đâu là “quyền lực thực sự”? Quyền lực thực sự của nhà báo đến từ đâu?

Ảo tưởng quyền lực dễ lạc lối

Nghề báo, một nghề thiêng liêng và khá “đặc biệt” so với nhiều nghệ nghiệp khác, được xã hội trân trọng, người dân đặt nhiều kì vọng. Thế nên, một bộ phận người làm báo, khi được vinh dự được gọi là “nhà báo” đã khó lòng giữ mình, nảy sinh những ảo tưởng không hay.

Ảo tưởng quyền lực, lạm dụng quyền lực ngòi bút làm ra hành vi sai trái, bất minh, đó là một sự thật vẫn tồn tại trong làng báo bấy lâu, tuy chỉ là thiểu số. Làng báo nhiều người biết chuyện về một nhà báo, trong buổi tiệc ra mắt sản phẩm của doanh nghiệp đã có hành vi mời rượu suồng sã với một khách mời, là đại diện một doanh nghiệp khách mời. Khi bị từ chối, nam nhà báo đứng phắt dậy, hung hăng hăm dọa sẽ cho nữ doanh nghiệp “hết làm ăn”. Tuy cuối cùng câu chuyện cũng đã được giải quyết êm thấm, coi như sự “hiểu lầm” lúc say xỉn, nhưng hành vi của nam nhà báo đã để lại ấn tượng không mấy tốt đẹp trong lòng người tham gia buổi tiệc. 

Có nhà báo, xuất hiện trong một clip lan tràn trên mạng với hình ảnh không thể xấu hơn: Vi phạm luật giao thông, dọa đánh cảnh sát, rút thẻ ra chứng tỏ “quyền uy”. Một bộ phận nhỏ những người làm báo rất giỏi “tận dụng” nghề nghiệp để giành những lợi ích riêng về phía bản thân mình. Thẻ nhà báo, có khi trở thành “giấy thông hành” của người vi phạm luật giao thông, có khi trở thành “vé ưu tiên” để khỏi phải xếp hàng, hay là “kim bài” dùng để đi dọa nạt, năn nỉ cơ quan nhà nước bỏ qua sai phạm của bản thân. Những câu chuyện “cậy quyền”, “ỉ thế nhà báo” như thế, đáng buồn thay không phải là hiếm. Nó làm ảnh hưởng đến nghề báo, ảnh hưởng đến cả người làm nghề chân chính. 

Chuyện ảo tưởng quyền lực còn diễn ra ở một bộ phận người làm báo trẻ tuổi. Tuổi đời chưa cao, tuổi nghề còn ít, lại nhận được nhiều kì vọng, tin cậy và trân trọng từ người dân, từ doanh nghiệp, nhiều người làm báo trẻ đã không giữ được mình. Ở họ đã bắt đầu manh nha những thói cậy quyền, hống hách, trục lợi. Như chuyện một phóng viên trẻ tuổi, mới là cộng tác viên cho một tờ báo đã bị người dân tố cáo dọa nạt người dân, muốn lấy tiền “bồi dưỡng viết bài”(!). Những người làm báo trẻ ấy, mới bước chân chập chững trên con đường vào nghề, thay vì trau dồi nghề nghiệp, thay vì giữ tâm để phục vụ xã hội, thì lại nảy sinh ảo tưởng, tận dụng vị trí đáng trân trọng để thỏa mãn cái tôi và trục lợi cá nhân. Từ một bước đi sai ban đầu, rất có thể dẫn đến sự lạc lối trên con đường nghề nghiệp.

Quyền lực thực sự đến từ đâu?

Phía sau con chữ là số phận, đó không chỉ là trải nghiệm trên bước đường tác nghiệp, đó còn là tâm niệm mà những người làm báo chân chính luôn giữ trong trái tim mình. Mỗi một con chữ viết ra, rất có thể, một phận người, nhiều phận người sẽ thay đổi, sẽ đảo lộn, theo những hướng khác nhau. Nếu bài báo phản ánh sự thật khách quan, đấu tranh cho con người, đấu tranh vì sự tiến bộ xã hội, có khả năng không ít người sẽ được “cứu” bằng những cách trực tiếp hay gián tiếp. Những bài báo tốt còn có thể đem lại nguồn năng lượng tích cực, giúp bình ổn xã hội, góp phần hỗ trợ Chính phủ trong công tác điều hành, xây dựng đất nước. Nhưng nếu người làm báo bẻ cong ngòi bút, viết nên con chữ lệch lạc bằng cái tâm không trong sáng, rất có thể những dòng chữ ấy sẽ dồn người vô tội đến đường cùng, gây nên nhận thức sai lầm từ công chúng, khiến xã hội hỗn loạn… 

Vậy, quyền lực thực sự của người làm báo, của nghề báo đến từ đâu? Có lẽ, quyền lực không đến từ cách gọi “nhà báo” nghe đầy trân trọng. Cũng không phải đến từ tấm thẻ nhà báo như một sự chứng nhận đã là “người trong nghề”. Cũng không đến từ tên tuổi tờ báo mà người làm báo công tác. Quyền lực đến từ mỗi con chữ mà người làm báo viết ra. Dân gian có câu “lời nói đọi máu”, “bút sa gà chết”, con chữ ấy tưởng vô tri mà có thể góp phần xoay chuyển phận đời, phận người, đạp đổ, hay dựng xây…

Ý thức được “quyền lực” ấy, những người làm báo chân chính luôn đặt tâm huyết, đặt trái tim, đặt sự trăn trở trong mỗi câu chữ mình viết ra. Làng báo, có thể kể mãi mà không hết những câu chuyện cảm động về nhà báo dùng ngòi bút cứu người, chống tiêu cực, đấu tranh đòi công bằng cho những người bị đối xử bất công. Có nữ nhà báo xông pha hiểm nguy, phát hiện được đường dây “đen”, một cuộc bắt tay giữa quan chức biến chất và doanh nghiệp bẩn, nhiều lần bị hăm dọa, bị đánh mà không chùn bước cho đến khi đưa sự việc ra ánh sáng. Có những nam nhà báo kiên trì đeo đuổi vụ kiện kêu oan cho tử tù, cho đến lúc sự kiên trì đến mức cố chấp ấy đã được đền đáp, giải oan cho người tử tù. Có những bài báo góp phần minh oan, “cứu” những doanh nghiệp khỏi bước đường phá sản không đang có. Hay người làm báo, với ngòi bút sắc, kiến thức sâu và vững, viết nên những bài báo đóng góp về chính sách, góp phần đem lại kiến giải mới để người lãnh đạo đất nước có thể tham khảo…

Nhà báo chân chính khi phát huy hết quyền lực thực sự và đúng đắn của ngòi bút, cái họ nhận được không phải là số tiền lớn, lợi ích đổi chác hay danh vọng hão huyền. Danh dự và lương tâm, sự thay đổi tốt đẹp của xã hội, lòng tin và sự trân trọng của người đọc, đó là phần thưởng không gì sánh bằng đối với người làm báo chân chính. Làng báo thường có những câu chuyện nhỏ đầy cảm động, như người nông dân, cứ vụ thu hoạch nào cũng đem nông sản lên một tòa soạn báo nọ để “trả ơn” những bài báo minh oan cho gia đình mình; hay dân cả một thôn làng nhận nhà báo làm con, làm anh em kết nghĩa… Cái chân tình thiêng liêng ấy, tiền bạc, danh vọng nào mà đánh đổi được?

Những ngày này chính là “ngày hội” của người làm báo. Lời chúc mừng ngập tràn. Những lẵng hoa tươi đẹp dành cho các tòa soạn, cho người làm báo. Các cuộc thăm hỏi thân tình của lãnh đạo địa phương, động viên công tác báo chí. Tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel còn “xuất bản” một MV ca nhạc với sự tham gia của cán bộ, nhân viên Viettel hát dành tặng các nhà báo…

Tất cả những tấm tình trân quý ấy không phải để các nhà báo “ngủ quên” trong ảo tưởng về quyền lực và sức mạnh, mà là động lực để người làm báo càng cố gắng hơn nữa, giữ vững tâm sáng, bút sắc để làm điều tốt đẹp cho đời, cho người. 

Bà Nguyễn Hà Thành - Giám đốc Truyền thông Tập đoàn Viettel:

Các nhà báo, bằng cách riêng của mình đang nỗ lực xây dựng đất nước

Chúng ta đã và đang chứng kiến đại dịch Covid hoành hành khắp thế giới. Và Việt Nam chúng ta là một trong số rất ít các quốc gia đã bước đầu khống chế được dịch bệnh. Thành tích này có sự đóng góp không nhỏ của báo chí và truyền thông. Người ta cho rằng, báo chí là quyền lực thứ tư. Tôi cảm nhận rõ nét nhất điều này thông qua tác động của báo chí và truyền thông qua đại dịch Covid vừa rồi. Báo chí và truyền thông đã giúp người dân cảnh giác với dịch bệnh; hiểu được mức độ nguy hiểm của dịch bệnh; có niềm tin vào công tác phòng chống dịch của Chính phủ và Bộ Y tế; kêu gọi tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái của người dân. Có lẽ chưa một cuộc vận động ủng hộ tiền để chống dịch bệnh lại nhận được nhiều sự đóng góp của người dân như dịch Covid vừa rồi. 

 

Nhưng bên cạnh đó, chúng ta cũng chứng kiến những tác động khác. Việc khai thác quá sâu vào đời tư của một số bệnh nhân đã gây ảnh hưởng đến cuộc sống bình thường của họ và gia đình. Việc tuyên truyền quá mức khiến người dân hoang mang đổ xô đi mua lương thực, thực phẩm để tích trữ… Những điều đó cho thấy mỗi một người làm báo đều như đang đi trên một sợi dây, luôn cần giữ thăng bằng, lệch một chút đều có thể gây ra nhiều hậu quả mà thậm chí bản thân người viết cũng không lường hết được.

Là một người làm việc trong lĩnh vực gắn bó rất nhiều với đội ngũ những người làm báo, tôi luôn tin rằng, bằng cách riêng của mình, các nhà báo đều đang nỗ lực để đóng góp xây dựng đất nước. Những bài báo về người tốt, việc tốt khiến chúng ta được tiếp thêm năng lượng tích cực, những bài báo chỉ ra cái chưa hay, chưa tốt khiến chúng ta nhìn lại để sửa mình. Những bài báo thông tin có thể chưa chính xác khiến chúng ta biết mình còn chưa truyền đạt để báo chí hiểu cho đúng. Bởi vậy, thông tin từ báo chí đều là những thông tin có giá trị mà chúng tôi luôn trân trọng.

Ngọc Mai
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Người cựu binh bốn lần được tặng danh hiệu dũng sĩ

Người cựu binh bốn lần được tặng danh hiệu dũng sĩ
(PLVN) - Người dân phường Hương Văn (TX. Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế) ai cũng biết ông Trần Hưng Lễ là hội viên Hội Cựu chiến binh (CCB) đã 4 lần được tặng danh hiệu “Dũng sĩ” trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. 

Phát hiện 9 lái xe dương tính với ma túy

Phát hiện 9 lái xe dương tính với ma túy
(PLVN) - Hầu hết lái xe bao biện "có dùng lượng nhỏ để tạo sự tỉnh táo khi lái xe liên tục trong thời gian dài", dù biết sử dụng trái phép chất ma túy là hành vi vi phạm pháp luật, gây nguy hiểm cho bản thân và người tham gia giao thông khác...
Chính thức ra mắt Tiểu khu Europe – Nơi cuộc sống khai hội mỗi ngày

Chính thức ra mắt Tiểu khu Europe – Nơi cuộc sống khai hội mỗi ngày

(PLVN) - Nối tiếp sức nóng bùng nổ của tổ hợp shophouse Vega Continental Shopping Plaza với 2 tiểu khu Caribbean và Hawaii kề cận đại lộ Phạm Văn Đồng và bờ biển Nha Trang dài 2km, Tập đoàn KDI Holdings tiếp tục ra mắt Tiểu khu Europe nằm tại vị trí trái tim của Vega City Nha Trang, nơi hội tụ hàng loạt thương hiệu mua sắm, thời trang, nhà hàng cao cấp, kế bên tòa khách sạn được quản lý bởi Accor Hotels - đế chế khách sạn hùng mạnh bậc nhất thế giới.

Sống hạnh phúc nơi miền xanh Đại Lải

Sống hạnh phúc nơi miền xanh Đại Lải
(PLVN) - Flamingo Đại Lải Resort là vùng đất xanh hòa quyện giữa nét đẹp hoang sơ của tạo hóa với bàn tay thiết kế tài hoa của con người. Đó cũng là nền tảng cho những kỳ nghỉ hạnh phúc giữa thiên nhiên đích thực

Hoàng Tăng Bí – Vị Phó bảng cả cuộc đời yêu nước thương dân

Hoàng Tăng Bí – Vị Phó bảng cả cuộc đời yêu nước thương dân
(PLVN) - Cụ Hoàng Tăng Bí (1883-1939), quê ở làng Đông Ngạc, phủ Hoài Đức (nay là phường Đông Ngạc, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội). Cụ đã góp phần quan trọng vào việc sáng lập trường Đông kinh Nghĩa thục, tổ chức hoạt động phong trào duy tân ở Hà Nội đầu thế kỷ XX, đổi mới và hội nhập văn hoá thế giới trên cơ sở giữ vững quốc hồn dân tộc, chấn hưng kinh tế làm cho dân giàu nước mạnh...

Pháp lý vững chắc của Dự án Lạc Việt tại Hàm Tân

Pháp lý vững chắc của Dự án Lạc Việt tại Hàm Tân
(PLVN) - Ông Văn Quý Ngọc - Chủ tịch UBND huyện Hàm Tân (tỉnh Bình Thuận) khẳng định: "Dự án Khu du lịch sinh thái biển cao cấp Lạc Việt (Dự án Lạc Việt) đã được cấp sổ đỏ và chủ đầu tư đang thực hiện các bước triển khai dự án là hoàn toàn đúng pháp luật."

Tin giao thông đến sáng 12/5: Xe tải tông ô tô con biến dạng, nữ tài xế thiệt mạng; người đàn ông chạy xe máy bất ngờ tử vong

Tin giao thông đến sáng 12/5: Xe tải tông ô tô con biến dạng, nữ tài xế thiệt mạng; người đàn ông chạy xe máy bất ngờ tử vong
(PLVN) - Nữ tài xế thiệt mạng trong ô tô con biến dạng sau va chạm với xe tải chở củi; người đàn ông đi xe máy bất ngờ tử vong; tai nạn liên hoàn khiến 5 xe hư hỏng; container bị lật, tài xế nhập viện cấp cứu; bị xe ben cuốn vào gầm, người đàn ông tử vong thương tâm là những tin giao thông đáng chú ý ngày 11/5.

Nam Định: Tập trung giải quyết án phức tạp, có giá trị lớn

Nam Định: Tập trung giải quyết án phức tạp, có giá trị lớn
(PLVN) -Trong tháng 5 năm 2021, các cơ quan THADS Nam Định sẽ thực hiện các giải pháp để phấn đấu hoàn thành tốt các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao trong đợt thi đua cao điểm chào mừng kỷ niệm 75 năm Ngày truyền thống Ngành THADS, đồng thời, đảm bảo an ninh, trật tự trên địa bàn trong thời gian chuẩn bị và diễn ra bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026.

Những chiến công oanh liệt của thần Apollo (kỳ 2)

Những chiến công oanh liệt của thần Apollo (kỳ 2)
(PLVN) - Trên đỉnh Olympus ít có vị thần nào kiêm nhiệm nhiều vai trò cùng một lúc như thần Apollo. Cuộc đời của ông được bao phủ bằng vô số chiến công chói lọi. Hầu như khắp nơi ở Hy Lạp chỗ nào cũng có đền thờ thần Apollo.

Có thể bị truy cứu hình sự đối với ca bệnh “siêu lây nhiễm”

Có thể bị truy cứu hình sự đối với ca bệnh “siêu lây nhiễm”
(PLVN) - Trong “làn sóng” thứ 4 của đại dịch Covid-19 tại Việt Nam hiện nay, ca bệnh “siêu lây nhiễm” 2899 và các tổ chức, cá nhân liên quan đang bị xử lý hành vi vi phạm các quy định về phòng chống dịch bệnh. Theo quy định của pháp luật, bệnh nhân số 2899 có thể bị xử lý như thế nào? Trách nhiệm của người đứng đầu địa phương và người đứng đầu các cơ quan liên quan ra sao?
Ngũ giới tam quy và Lý triều Quốc sư Thánh tổ kệ dẫn

Ngũ giới tam quy và Lý triều Quốc sư Thánh tổ kệ dẫn

(PLVN) - Liên quan đến chuyện tam quy ngũ giới, quả là một nhân duyên thú vị và may mắn khi chúng ta phát hiện việc Nguyễn Du trong khi ở Thái Bình đã có thời gian hiệu đính (duyệt chính) bản Lý triều quốc sư Thánh tổ kệ dẫn.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376