Lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh với người làm báo

Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhà báo uyên bác, Người đã dùng báo chí làm vũ khí đấu tranh cách mạng ngay từ trên đất Pháp, trong bước đường đi tìm đường cứu nước. Trong cuộc đời làm báo của Người với hơn 30 năm sống, làm việc ại các nước Pháp, Anh, Đức, Mỹ, Nga, Thái Lan, Trung Quốc, Hồng Kông... nhà báo Hồ Chí Minh đã dùng 69 bút danh, bí danh để hoạt động báo chí với nhiều thể loại: chính luận, bút ký, tin, ảnh, họa sĩ...
 

Ngày 21-6-1925, tại Quảng Châu (Trung Quốc), lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã sáng lập ra tờ báo Thanh Niên - cơ quan của tổ chức Thanh niên Cách mạng Việt Nam. Đây là tờ báo cách mạng Việt Nam đầu tiên do Bác Hồ sáng lập, chỉ đạo và là người biên tập chính. Báo Thanh Niên giữ vai trò lịch sử đặc biệt quan trọng, mở đầu cho việc tuyên truyền chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa cách mạng theo quan điểm Mác - Lênin, viết bằng quốc ngữ Việt Nam, được phổ biến rộng khắp cả nước, trong người dân Việt - nhất là trong tầng lớp thanh niên, công nhân, nông dân…

Nói về làm báo và viết báo, Bác Hồ cho rằng: “Tờ báo chỉ là giấy trắng mực đen mà thôi. Nhưng với giấy trắng mực đen ấy, người ta có thể viết nên những bức tối hậu thư, người ta có thể viết những bức thư yêu đương” (Trả lời phỏng vấn báo chí năm 1946). Và Người cho là:“Ngòi bút của các bạn cũng là những vũ khí sắc bén trong sự nghiệp phò chính trừ tà” (Thư gửi anh em trí thức Nam Bộ, năm 1947).

Trong kháng chiến chống Pháp, với những cán bộ, học viên vào học lớp viết báo đầu tiên năm 1949, Bác dạy bảo: “Nhiệm vụ của tờ báo là tuyên truyền, cổ động, huấn luyện, giáo dục và tổ chức dân chúng để đưa dân chúng đến mục đích chung. Mục đích chung là kháng chiến và kiến quốc” (Thư gửi Lớp học viết báo Huỳnh Thúc Kháng, năm 1949).

Bác căn dặn các nhà báo:  Trước khi đặt bút xuống trang giấy, người viết cần tự mình thật sáng tỏ, ta “Viết cho ai? Viết để làm gì? Viết như thế nào?” (Phát biểu tại Đại hội lần II Hội Nhà báo Việt Nam, năm 1959), “Cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng” (Phát biểu tại Đại hội lần thứ III Hội Nhà báo Việt Nam, năm 1962). Vì “Đối với những người viết báo chúng ta, cây bút là vũ khí sắc bén, bài báo là tờ hịch cách mạng động viên quần chúng đoàn kết đấu tranh...” (Điện mừng Hội Nhà báo Á - Phi, năm 1965)...

Nói về kinh nghiệm trong đời làm báo, Bác Hồ chia sẻ với báo giới: “Kinh nghiệm làm báo của Bác là kinh nghiệm ngược. Bác học viết báo Pháp trước, rồi học viết báo Trung Quốc, rồi sau mới học viết báo Việt Nam”. Sự đi ngược ấy theo Người nói, là bắt nguồn từ yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng và hoàn cảnh từng lúc, từng nơi. Khởi đầu, Nguyễn Ái Quốc, thông qua những bài báo viết bằng tiếng Pháp, đánh động dư luận Pháp và châu Âu về tình cảnh các nước thuộc địa trên bán đảo Đông Dương. Sau đó, đến làm việc tại nước nào, Bác cũng cố gắng nắm vững ngôn ngữ nước ấy để viết báo, như tiếng Nga, tiếng Đức, tiếng Trung Hoa...

Cách mạng Tháng Tám 1945 thành công, Người và các đồng chí lãnh đạo Trung ương từ chiến khu về Hà Nội, Bác chỉ thị ngay phải thành lập Đài Phát thanh quốc gia - mà từ chỉ đạo của Người, lời xướng của VOV hiện nay trở thành biểu tượng dân tộc đến nay sau 75 năm: “Đây là Tiếng nói Việt Nam - phát thanh từ Hà Nội, Thủ đô...”. Từ đó, với trọng trách Nguyên thủ quốc gia, công việc hết sức nặng nề, bộn bề sau ngày Cách mạng Tháng Tám và đối phó với cuộc xâm lược lần 2 của thực dân Pháp, song Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn không ngừng viết, theo dõi báo chí, khi cần là viết các bài với nhiều bút danh khác nhau, không mệt mỏi, bằng sự đam mê ít người sánh bằng, có bài đăng trên các tờ báo lớn, cổ vũ cho công cuộc kháng chiến, kiến quốc nước nhà.

Trong những ngày kháng chiến chống Pháp ác liệt, Người vẫn không quên chỉ đạo việc mở lớp đào tạo các nhà báo. Tại lớp báo chí đầu tiên trong chiến khu, năm 1949, chính Người đã gửi thư chúc mừng và hoan nghênh các nhà báo dù rất xa xôi, đã về dự lớp học viết báo đầu tiên vẫn được tổ chức ở khu rừng Bờ Rạ thuộc tỉnh Thái Nguyên. Lớp học khai giảng vào đúng ngày 4-4-1949 gồm có 43 học viên, trong đó có 3 nhà báo nữ. Tham gia giảng dạy cho lớp báo chí đầu tiên có 29 giảng viên, trong đó có các nhà báo Hoàng Quốc Việt, Bí thư Tổng bộ Việt Minh, Tổng Biên tập Báo Cứu Quốc; nhà báo Đỗ Đức Dục, Phó Bí thư Tổng bộ Việt Minh, Chủ nhiệm Báo Độc Lập (sau được bổ nhiệm Giám đốc Trường Huỳnh Thúc Kháng); Nhà báo Xuân Thủy, Ủy viên Thường trực Tổng bộ Việt Minh, Chủ nhiệm Báo Cứu Quốc (sau là Phó Giám đốc), cùng nhiều nhà báo nổi tiếng khác.

Chiến dịch Điện Biên Phủ vừa kết thúc thắng lợi, Người đã thúc giục các nhà báo, nhà văn của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, lúc này đang đóng ở Chiến khu Việt Bắc, để cho ra đời tờ báo cho thiếu niên. Người đã chỉ đạo đồng chí Nguyễn Lam, lúc đó là Bí thư thứ Nhất Trung ương Đoàn và Trung ương Đoàn đã chỉ định Nhạc sĩ Phong Nhã làm Tổng Biên tập khi ra đời báo Thiếu niên Tiền phong. Và chính Người không những viết bài cho các cháu thiếu niên, mà còn góp ý kỹ của từng số báo từ năm ra đời ngày 1-6-1954 tại Bản Dôn, xã Thanh La, chiến khu Việt Bắc, nay là huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.

Bác Hồ đọc báo, viết báo tới ngày cận kề trước lúc Người đi xa tháng 9-1969. Qua hơn 2.000 bài báo các thể loại, trong bất cứ hoàn cảnh nào Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng coi báo chí là một kênh thông tin có sứ mệnh tuyên truyền đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng, Chính phủ, giáo dục cán bộ, hướng dẫn nhân dân, tổ chức phong trào, bày tỏ chính kiến đối với mọi vấn đề thời cuộc của đất nước, thế giới.

Thực hiện lời dạy về làm báo, viết báo của Người, từ hàng chục năm nay, Đảng, Nhà nước đã hết lòng, hết sức phấn đấu vì những người đã đổ xương máu, hy sinh và đóng góp một phần thân thể cho Tổ quốc, trong đó có đội ngũ người làm báo mà hiện nay đã trở nên đội ngũ hùng hậu, với 41.000 nhà báo trong cả nước, đang là một đội ngũ tiêu biểu đã, đang học tập và làm theo Bác từ trong đạo đức, phong cách, việc làm, đến những bài báo được đến tay bạn đọc, đến người nghe, người xem.

Nhắc lại những lời dạy thiêng liêng của Bác Hồ nhân kỷ niệm 95 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam để thấy rằng, trải qua các giai đoạn của cách mạng, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, Bác Hồ cũng đều nghĩ đến báo chí, tác động của báo chí. Người đã dạy về cách làm, cách đối nhân xử thế cho người làm báo, hay cái TÂM, cái TẦM của nhà báo. Nay, với trách nhiệm của những người cầm bút, những chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng - văn hóa của Đảng, trước hết phải là những người có tính Đảng cao nhất. 

Phạm Bá Nhiễu / Tạp chí Xây dựng Đảng
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Bàn giao nhiệm vụ của một số “tư lệnh” ngành

Bàn giao nhiệm vụ của một số “tư lệnh” ngành

(PLVN) - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), Bộ Nội vụ, Ủy ban Dân tộc vừa đồng loạt tổ chức bàn giao nhiệm vụ điều hành hoạt động của bộ, ngành do có thay đổi lãnh đạo là “tư lệnh” ngành.

Đọc thêm

Nam Định: Tập trung đẩy nhanh tiến độ giải quyết thi hành án

Nam Định: Tập trung đẩy nhanh tiến độ giải quyết thi hành án
(PLVN) -Trong 6 tháng đầu năm 2021, các cơ quan Thi hành án dân sự (THADS) Nam Định đã triển khai toàn diện, hiệu quả các mặt công tác theo đúng kế hoạch đề ra; kết quả THADS toàn tỉnh thi hành xong 2.343 việc tương ứng với số tiền 79.221.122.000 đồng, đạt tỷ lệ 66,51% về việc, 27,71% về tiền.

Bàn giao nhiệm vụ của một số “tư lệnh” ngành

Bàn giao nhiệm vụ của một số “tư lệnh” ngành
(PLVN) - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), Bộ Nội vụ, Ủy ban Dân tộc vừa đồng loạt tổ chức bàn giao nhiệm vụ điều hành hoạt động của bộ, ngành do có thay đổi lãnh đạo là “tư lệnh” ngành.

Bất động sản khắp nơi “Sốt” giá: Vì sao khó xử lý “cò” đất?

Bất động sản khắp nơi “Sốt” giá: Vì sao khó xử lý “cò” đất?
(PLVN) - Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam cho hay, lực lượng hành nghề môi giới bất động sản có trên 300.000 người, trong đó 27.000 người có chứng chỉ hành nghề theo Luật Kinh doanh Bất động sản 2006; 8.000 người có chứng chỉ theo luật này năm 2014. Số còn lại chưa có giấy phép vẫn ngang nhiên hành nghề.
Băn khoăn quy định  được chọn lại ngành học

Băn khoăn quy định được chọn lại ngành học

(PLVN) - Theo Quy chế tuyển sinh 2021 (dự kiến), Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) sẽ cho phép sinh viên (SV) được phép chuyển trường, chuyển ngành học nếu cảm thấy sự lựa chọn của mình chưa hợp lý. Quy định này được cho là có lợi cho SV nhưng còn nhiều băn khoăn và e ngại tiêu cực.

19 bị cáo vụ Gang thép Thái Nguyên hầu tòa

19 bị cáo vụ Gang thép Thái Nguyên hầu tòa
(PLVN) - Theo dự kiến, hôm nay (12/4), TAND Hà Nội mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Công ty cổ phần Gang thép Thái Nguyên (viết tắt là TISCO). Đây là một trong số 5 vụ án được Ban Chỉ đạo Trung ương phòng chống tham nhũng yêu cầu khẩn trương xét xử sơ thẩm trong năm 2021.
TP Thái Nguyên: Nhiều chỉ tiêu kinh tế đạt và vượt kế hoạch trong quý I

TP Thái Nguyên: Nhiều chỉ tiêu kinh tế đạt và vượt kế hoạch trong quý I

(PLVN) - Mặc dù điều kiện gặp nhiều khó khăn, thách thức, đặc biệt là diễn biến phức tạp của đại dịch Covid-19 nhưng nhờ UBND TP tập trung lãnh đạo, điều hành, thực hiện tốt các nhiệm vụ chính trị, chủ động tích cực triển khai thực hiện các kế hoạch; nên tình hình phát triển kinh tế, thu ngân sách của TP trong quý đạt kết quả khả quan. 

Thanh Hóa: Vì sao cá lồng chết hàng loạt trên sông Mã?

Thanh Hóa: Vì sao cá lồng chết hàng loạt trên sông Mã?
(PLVN) - Gần một tháng qua, cá lồng nuôi trên sông Mã ở xã Lương Ngoại, Ái Thượng, Hạ Trung, Lương Trung, Thiết Kế, Ban Công, Thiết Ống và thị trấn Cành Nàng của huyện Bá Thước (Thah Hóa) bất ngờ chết trắng. 

Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng có ý nghĩa then chốt

Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng có ý nghĩa then chốt
(PLVN) - Với trách nhiệm Đảng lãnh đạo, Đảng cầm quyền, vai trò, ý nghĩa, hiệu quả hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam chỉ có thể thông qua Nhà nước pháp quyền và hệ thống Mặt trận Tổ quốc cùng các tổ chức, đoàn thể nhân dân. 
“Chống lưng” xe quá tải

“Chống lưng” xe quá tải

(PLVN) - Tại  Hội nghị sơ kết quý I của Ủy ban An toàn giao thông quốc gia (ATGTQG) diễn ra cuối tuần qua, Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình yêu cầu: Cần điều tra làm rõ có ai “chống lưng” cho xe quá tải hay không?

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376