12.000 vụ án và 2.000 bị can đang bị treo lơ lửng về địa vị pháp lý

(PLO) - Sáng nay (30/10), chất vấn tại Hội trường, ĐB Mai Thị Phương Hoa (Nam Định) đã đặt câu hỏi đối với Bộ Công an và Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao liên quan đến chất lượng điều tra tội phạm đã được đề cập trong Nghị quyết số 55 của Quốc hội.
12.000 vụ án và 2.000 bị can đang bị treo lơ lửng về địa vị pháp lý Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm trả lời chất vấn của đại biểu

Nguyên nhân chủ quan chiếm tỷ lệ rất nhỏ

Dẫn báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật năm 2018, ĐB Hoa cho biết, số lượng các vụ án, bị can được tạm đình chỉ điều tra vẫn chiếm số lượng rất lớn và càng ngày gia tăng, hơn 12.000 vụ và hơn 2.000 bị can, tăng 4% về số vụ và tăng 6,7% số bị can. Trong đó, có một số vụ án sắp hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, tiềm ẩn nguy cơ bỏ lọt tội phạm.

Vấn đề này đặt ra, 12.000 vụ án và 2.000 bị can này vào tình trạng bị treo lơ lửng về địa vị pháp lý. Đây là tình trạng đã kéo dài nhiều năm, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng điều tra.

ĐB Mai Thị Phương Hoa (Nam Định) đặt câu hỏi

“Xin Bộ trưởng cho biết nguyên nhân chủ quan của tình trạng này, tôi xin nhắc lại đó là nguyên nhân chủ quan. Bộ trưởng có giải pháp đột phá gì để khắc phục tình trạng trên. Câu hỏi này tôi cũng xin được gửi tới Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, là người đứng đầu cơ quan có chức năng kiểm soát hoạt động điều tra”, ĐB Hoa hỏi.

Đáp lời, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho biết, theo thống kê số lượng tạm đình chỉ điều tra từ ngày 1/10/2017 dến 30/9/2018, số bị can là 2.411 bị can, so với cùng kỳ năm trước tăng lên 13,92% số bị can, đình chỉ điều tra 2.349 bị can, tăng 20% số bị can so với cùng kỳ năm trước.

“Phân tích cụ thể đã cho thấy số liệu này chủ yếu do chúng ta thực hiện Bộ luật Hình sự năm 2015 mới, nhiều nội dung được điều chỉnh trong luật. Ví dụ, 1.179 bị can đình chỉ do bị hại rút đơn yêu cầu khởi tố, 362 bị can đình chỉ do người bị hại hoặc đại diện của người bị hại tự nguyện hòa giải và đề nghị miễn trách nhiệm hình sự. Đây là những điều khoản mới của Bộ luật Hình sự đã có quy định. Đây là nội dung mới được thực hiện, số bị can tạm đình chỉ và đình chỉ tăng lên do như vậy”, Bộ trưởng Tô Lâm nói.

Về nguyên nhân chủ quan, theo Người đứng đầu Bộ Công An, trong số các trường hợp điều tra, do nguyên nhân chủ quan chiếm tỷ lệ rất nhỏ, có 24 trường hợp, chiếm 0,75% tổng số bị can.

Cụ thể, 18 bị can đình chỉ do không có sự việc phạm tội hoặc hành vi không cấu thành tội phạm, quá trình điều tra đã có kết luận và 6 trường hợp bị can do hết thời hạn điều tra mà không chứng minh được bị can đã thực hiện phạm tội. Đối với các trường hợp này cần phải kiểm tra, đánh giá từng trường hợp cụ thể mới xác định được vấn đề oan sai, có bồi thường thiệt hại.

Để tập trung nâng cao hiệu quả công tác điều tra trong thời gian tới, Bộ Công an cho biết sẽ tập trung chỉ đạo một số công việc.

Một là, tập trung triển khai thực hiện có hiệu quả Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, Luật Hình sự năm 2015, Luật Thi hành tạm giam, tạm giữ, hiện nay chúng tôi đang chỉ đạo rà soát lại những khó khăn, vướng mắc trong việc thi hành các bộ luật trên để có kiến nghị và đưa vào đời sống thực tế cho phù hợp.

Hai là, chúng tôi tăng cường tập huấn, đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ điều tra, công an các cấp thực hiện có hiệu quả các đề án, dự án nhằm trang bị cho lực lượng điều tra đủ sức hoàn thành nhiệm vụ và thực hiện, đặc biệt đổi mới điều tra cho cán bộ điều tra để bố trí các phòng hỏi cung có ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh để kiểm soát các hoạt động này.

Ba là, tăng cường thanh tra, kiểm tra, chấn chỉnh những tồn tại thiếu sót trong tiếp nhận, xử lý tin báo, tố giác tội phạm. Trước mắt, triển khai thực hiện có hiệu quả kế hoạch tổng kiểm tra các vụ việc, tạm đình chỉ điều tra và đình chỉ điều tra trong toàn quốc.

Bốn là, tiếp tục thực hiện các giải pháp phòng ngừa sai phạm, tiêu cực trong hoạt động điều tra, các giải pháp chống bức cung, nhục hình và các vi phạm khác có liên quan trong quá trình thực hiện các điều tra. Tôi xin một số ý kiến như vậy.

Đấu tranh với tội phạm có việc không khởi tố, không bắt thì không thể điều tra

Tiếp lời của Bộ trưởng Tô Lâm, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân Tối cao, Lê Minh Trí cho biết: Trước hết, về phía kiểm sát, chúng tôi sẽ kiểm sát quá trình giải quyết xử lý tin báo tố giác tội phạm ngay từ đầu.

Cùng với đó, trong quá trình khởi tố cũng như điều tra, chúng tôi sẽ cho nghiên cứu hồ sơ và yêu cầu kiểm sát viên nghiên cứu hồ sơ để phát hiện ra những mâu thuẫn, những vấn đề bất cập trong hồ sơ, tài liệu của vụ án để làm sao đưa ra những yêu cầu xác minh, yêu cầu điều tra kịp thời để làm sao quá trình kiểm sát phải chặt chẽ từ đầu đến quá trình điều tra và truy tố. Trong quá trình các quy định của Luật Tố tụng hình sự cũng như các quy định về nghiệp vụ của ngành cũng tiếp tục được thanh tra, kiểm tra để có chấn chỉnh và chấp hành nghiêm, vì chắc chắn chấp hành nghiêm sẽ hạn chết bớt sai sót.

Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao, Lê Minh Trí trả lời câu hỏi của đại biểu

Trong quá trình tạm đình chỉ hoặc đình chỉ có hai mặt tích cực. Vì trong đấu tranh với tội phạm có những việc chúng ta không khởi tố, không bắt thì không thể điều tra được. “Ví dụ tội phạm ma túy, tội tham nhũng, cướp, giết, hiếp, ngay cả tội đánh bài chúng ta chần chừ không làm là không được. Khi làm trong quá trình phân loại, rà soát sẽ có việc chúng ta thấy không đủ yếu tố, đình chỉ hoặc tạm đình chỉ là để đảm bảo ngăn chặn oan sai sâu hơn, có yếu tố tích cực như vậy”, ông Trí nêu thực tế.

Về phía Viện kiểm sát, Viện trưởng năm 2017 đã ban hành một chỉ thị yêu cầu 63 viện trưởng của 63 tỉnh thành rà soát lại toàn bộ vụ việc tạm đình chỉ để cái nào còn trong thời hiệu sẽ tiếp tục xem xét phục hồi điều tra trong thời hạn cho phép, còn cái này không đủ điều kiện thì kết thúc để đảm bảo trách nhiệm của kiểm sát trong quá trình kiểm sát, điều tra và truy tố, xét xử.

Giơ biển tranh luận , ĐB Đặng Thị Phương Thảo (Nam Định) cho biết, bà đồng ý với ý kiến của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao nói rằng việc đình chỉ điều tra này có 2 mặt của một vấn đề nhưng nó tiềm ẩn nguy cơ bỏ lọt tội phạm. Trong số đó có rất nhiều vụ án sắp hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự. Vấn đề này Ủy ban Tư pháp Quốc hội đã nêu ra rất nhiều năm trong thời gian gần đây.

“Vì thế, tôi mong Bộ trưởng Bộ Công an, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao quan tâm vấn đề này làm sao giảm tỷ lệ này xuống. Nếu hết thời hạn tạm đình chỉ, phải có biện pháp tố tụng tiếp theo chứ không thể treo mãi như thế”, bà Thảo nói.

Diệu Phạm
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Xem xét, xử lý một số dự án, doanh nghiệp chậm tiến độ, kém hiệu quả ngành công thương

Xem xét, xử lý một số dự án, doanh nghiệp chậm tiến độ, kém hiệu quả ngành công thương

(PLVN) - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình giao Văn phòng Chính phủ hoàn thiện báo cáo, có căn cứ, cơ sở để có quyết định chính thức về việc xem xét đưa một số dự án ra khỏi danh sách theo dõi, xử lý của Ban Chỉ đạo xử lý 12 dự án, doanh nghiệp chậm tiến độ, kém hiệu quả ngành công thương.

Đọc thêm

Hải Phòng khôi phục Cầu vượt đường sắt trên đường Cầu Đất

Hải Phòng khôi phục Cầu vượt đường sắt trên đường Cầu Đất
(PLVN) - Nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân, bảo đảm an toàn giao thông và chỉnh trang đô thị, Sở Giao thông vận tải TP Hải Phòng sẽ tổ chức thi công khôi phục Cầu vượt đường sắt cho người đi bộ trên đường Cầu Đất. Công trình dự kiến hoàn thành trước Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021.

Chủ tịch Quốc hội làm việc tại tỉnh Sóc Trăng

Chủ tịch Quốc hội làm việc tại tỉnh Sóc Trăng
(PLVN) - Ngày 26/11, Chủ tịch Quốc hội (QH) Nguyễn Thị Kim Ngân cùng Đoàn công tác của QH đã có chuyến thăm và làm việc tại tỉnh Sóc Trăng. Một trong những yêu cầu của Chủ tịch QH tại đây là cần triển khai các biện pháp quản lý thị trường để doanh nghiệp không mất thương hiệu gạo ST25.

Nỗi lo “làn sóng thứ ba” Covid-19

Nỗi lo “làn sóng thứ ba” Covid-19
(PLVN) - Đã gần hết tháng 11/2020, tuy nhiên tình hình dịch Covid-19 vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp. Dịch bệnh đã bùng phát trở lại trong mùa đông xuân tại nhiều nơi trên thế giới. Nhiều quốc gia, đặc biệt tại khu vực Châu Âu đã tái thiết lập việc áp dụng các biện pháp phòng chống dịch và thực hiện giãn cách xã hội nhưng sự lây nhiễm Covid-19 không có xu hướng chậm lại, đó là điều vô cùng lo ngại.

Nhiều trí thức trẻ tình nguyện chưa được tuyển dụng

Nhiều trí thức trẻ tình nguyện chưa được tuyển dụng
(PLVN) - Ngày 26/11, Bộ Nội vụ tổ chức cuộc họp với các địa phương chuẩn bị hội nghị tổng kết Đề án thí điểm tuyển chọn trí thức trẻ tình nguyện về các xã tham gia phát triển nông thôn, miền núi giai đoạn 2013 - 2020 (Đề án 500 trí thức trẻ). Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trần Anh Tuấn chủ trì Hội nghị.

Học viện Quốc phòng cần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Học viện Quốc phòng cần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
(PLVN) - Sáng 26/11, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đến thăm, làm việc tại Học viện Quốc phòng và trao đổi, giao nhiệm vụ cho cán bộ, giảng viên của Học viện. Thủ tướng yêu cầu Học viện tiếp tục có phương án đấu tranh với những quan điểm sai trái, thù địch, nhất là thời điểm các sự kiện chính trị quan trọng như Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, bầu cử Quốc hội Khóa XV.

Chi phí logistics: Điểm nghẽn “tháo” mãi chưa xong

Chi phí logistics: Điểm nghẽn “tháo” mãi chưa xong
(PLVN) - Dù vấn đề về chi phí logistics đã được đưa ra bàn luận rất nhiều lần thông qua các kỳ Diễn đàn Logistics hàng năm nhưng đến thời điểm này, đây vẫn là một điểm nghẽn chưa thể giải quyết. 

Black Firday 2020 hắt hiu

Black Firday 2020 hắt hiu
(PLVN) - Dù Black Friday - ngày hội mua sắm lớn nhất năm đã cận kề, các chương trình ăn theo Black Friday đã rộn ràng từ đầu tuần nhưng có lẽ, chưa năm nào Black Friday lại buồn hiu hắt như năm nay…

Hoàn thiện pháp luật về giải quyết tố cáo trong thi hành án dân sự

Hoàn thiện pháp luật về giải quyết tố cáo trong thi hành án dân sự
(PLVN) -Bên cạnh các kết quả đạt được, Thông tư số 02/2016/TT-BTP ngày 01/02/2016 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định về quy trình giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo, đề nghị, kiến nghị, phản ánh trong THADS đã bộc lộ bất cập. Theo đó, cần sửa đổi một số quy định như thẩm quyền giải quyết tố cáo đối với trường hợp đã nghỉ hưu, chuyển công tác; tố cáo đối với cấp phó của Thủ trưởng cơ quan THADS; thời hạn giải quyết tố cáo… 
Rộn ràng không khí chào mừng Lễ kỷ niệm 990 năm Danh xưng Nghệ An

Rộn ràng không khí chào mừng Lễ kỷ niệm 990 năm Danh xưng Nghệ An

(PLVN) - Những ngày này, người dân Nghệ An cảm nhận được rất rõ không khí chuẩn bị cho Lễ kỉ niệm 990 năm danh xưng Nghệ An rất khẩn trương và sôi nổi. Khắp các trục đường như được khoác lên mình “chiếc áo mới” với sắc màu rực rỡ của cờ hoa, băng rôn và khẩu hiệu chào mừng. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬