Lệnh cấm của Trung Quốc biến Đông Nam Á thành bãi rác thải nhựa?

(PLO) - Trung Quốc - nước nhập khẩu phế liệu nhựa lớn nhất thế giới – vào đầu năm nay đã cấm nhập khẩu rác thải nhựa từ nước ngoài vì xem đây là mối đe dọa đối với môi trường. Động thái này dẫn đến việc rác thải nhựa từ một số nước phát triển được “điều hướng”, xuất sang các nước đang phát triển ở khu vực Đông Nam Á, tờ The Guardian dẫn một báo cáo nghiên cứu vừa được công bố cho biết.
Lệnh cấm của Trung Quốc biến Đông Nam Á thành bãi rác thải nhựa? Rác thải nhựa gây hại cho môi trường và cần rất nhiều thời gian mới có thể phân hủy.

Rác nhựa được “đẩy” sang Đông Nam Á

Theo một nghiên cứu do Tạp chí Science Advances thực hiện, từ năm 1992 đến đầu năm nay, gần 3/4 chất thải nhựa của thế giới đã được đưa tới đại lục Trung Quốc và Hồng Kông để xử lý. Tờ The Guardian dẫn báo cáo nghiên cứu mới của Unearthed – đơn vị phụ trách hoạt động điều tra của tổ chức phi lợi nhuận Greenpeace – cho biết, Mỹ cùng với Anh, Đức, Nhật Bản và Mexico là những nước xuất khẩu rác thải nhựa sang Trung Quốc nhiều nhất.

Trong năm 2017, hơn 70% rác thải nhựa của Mỹ được xuất sang đại lục Trung Quốc và Hồng Kông. Tuy nhiên, Trung Quốc hồi đầu năm công bố lệnh cấm nhập rác thải nhựa, khiến những nước xuất khẩu nhiều rác thải nhựa để tái chế nhất thế giới, trong đó có Mỹ, gặp lúng túng trong việc tìm nơi để xử lý chất thải nhựa của họ. Kết quả là, trong 6 tháng đầu năm, lượng rác thải nhựa xuất khẩu của Mỹ đã giảm 1/3 so với năm 2017, từ 949.789 tấn xuống còn 666.780 tấn. 

Vẫn theo báo cáo, kể từ sau lệnh cấm của Trung Quốc, các nước phát triển đã chuyển hướng xuất khẩu rác thải nhựa sang một số nước đang phát triển ở khu vực Đông Nam Á. Kết quả phân tích từ số liệu thống kê của Mỹ cho thấy, sau khi lệnh cấm của Trung Quốc có hiệu lực, trong 6 tháng đầu năm 2018, rác thải nhựa từ Mỹ xuất sang Trung Quốc đã giảm 92% trong khi lượng rác thải nhựa có thể tái chế được được xuất sang Hồng Kông cũng giảm 77%. Cùng lúc, gần một nửa chất thải nhựa xuất khẩu từ Mỹ để tái chế đã được xuất sang Thái Lan, Malaysia và Việt Nam. 

Trong đó, lượng rác nhựa từ Mỹ đổ về Thái Lan đã tăng gần 2000%, lên đến 91.505 tấn. Lượng rác nhựa của nước này được chuyển sang Malaysia cũng đã tăng thành 157.299 tấn, tức tăng thêm 273%. Còn với Việt Nam, theo các số liệu thống kê của Mỹ do Unearthed thu thập được, lượng rác thải Mỹ đã được đưa sang Việt Nam tăng 46%, lên thành 71.220 tấn. Ngoài các nước Đông Nam Á, Báo cáo cho biết, lượng rác thải nhựa có thể tái chế từ Mỹ xuất sang các nước như Thổ Nhĩ Kỳ và Hàn Quốc cũng đã tăng đáng kể trong cùng kỳ.

Theo ông Hocevar, rác thải nhựa tái chế, bao gồm chai nhựa sử dụng một lần, túi nhựa và màng bọc thực phẩm. Một số sản phẩm này là những vật dụng trong gia đình được sản xuất ở Mỹ nhưng một số có thể chứa các chất liệu độc hại. Không thể phủ nhận các đồ dùng bằng nhựa giúp cuộc sống hàng ngày của con người trở nên tiện lợi hơn nhưng đồng thời cũng gây thiệt hại nghiêm trọng cho môi trường, bao gồm cả trong quá trình sản xuất đến khâu tái chế. Một số thống kê cho biết, các nhà máy sản xuất các sản phẩm nhựa thải ra 400 triệu tấn CO2 mỗi năm. Khoảng 800 loài động vật ngày nay đang bị đe dọa tuyệt chủng do ăn, uống phải và ngộ độc nhựa. 

Túi nilon dùng một lần gây tắc nghẽn hệ thống thoát nước của các thành phố và tạo ra nguy cơ lũ lụt. Trong khi đó, các nghiên cứu chỉ ra rằng phải mất hàng trăm năm để các loại chai nhựa có thể phân hủy. Ngay cả khi được chôn xuống đất, chất nhựa chia thành các hạt nhỏ và bắt đầu thải vào môi trường các hóa chất đã được thêm vào trong quá trình sản xuất như chlorine, chất độc hại hoặc chất chống cháy gây ung thư, dẫn đến việc hàng loạt động vật bị chết và gây hại cho sức khỏe con người. 

Theo các nhà sinh thái học của Liên hợp quốc, khoảng 13 triệu tấn chất thải nhựa được thải ra biển mỗi năm. Theo dự báo của Quỹ Ellen MacArthur của Anh, tới năm 2025, cứ 3 tấn cá trong lòng đại dương sẽ có một tấn rác nhựa. Các nhà sinh thái học ước tính, hàng chục nghìn con chim, cá voi, hải cẩu và rùa chết mỗi năm vì bị ngạt hoặc không tiêu hóa được các chất thải trong dạ dày. Rác nhựa chiếm tới 80% lượng rác thải trong đại dương. Dưới ảnh hưởng của ánh sáng mặt trời, rác nhựa chia thành các hạt nhỏ. Vi hạt nhựa tích tụ các chất độc hại dai dẳng trên bề mặt nước. Kết quả là, chất thải mà chúng ta vứt đi đều về với chúng ta cùng với thức ăn. Gần đây, các nhà khoa học đã nghiên cứu 12 mẫu muối từ các nước khác nhau và phát hiện ra rằng, hầu hết muối biển đều bị nhiễm vi hạt nhựa. Các mảnh vụn nhựa đổ ra bờ biển và các khu giải trí ven biển còn gây thiệt hại cho ngành du lịch.

Quy định pháp luật chưa đảm bảo?

Tờ The Guardian dẫn lời các nhà phân tích cho rằng, sở dĩ các nước phát triển, trong đó có Mỹ, có thể đẩy rác thải nhựa tái chế sang các nước phát triển vì các nước này chưa có khung pháp lý đảm bảo việc xử lý chất thải nhựa không gây hại cho môi trường. “Thay vì chịu trách nhiệm với lượng chất thải do mình thải ra, các công ty của Mỹ đang khai thác các nước phát triển - nơi chưa có đủ quy định để tự bảo vệ mình”, ông John Hocevar - Giám đốc Chiến dịch Đại dương thuộc Greenpeace – nhận định. Ví dụ, môi trường sinh thái ở Anh được bảo vệ bằng cách xuất khẩu rác nhựa sang Trung Quốc và Đông Nam Á. Theo một con số thống kê, trong vòng 5 năm qua, Anh đã xuất khẩu hơn 3 triệu tấn rác thải sang các nơi này.

Tình huống đó đặt ra những thách thức cho các nước Đông Nam Á trong việc xử lý rác thải nhựa bị đẩy từ các nước đang phát triển sau lệnh cấm của Trung Quốc. “Khi lượng nhập khẩu tăng lên, các nước bắt đầu phải hành động. Họ cần phải giảm lượng chất thải ngay từ nguồn phát thải”, ông Hocevar nhận định. Trên thực tế, sau khi hàng nghìn container rác được phát hiện tồn đọng tại một số cảng biển, Việt Nam hồi tháng 5 đã ngừng nhập khẩu rác để ngăn khả năng trở thành bãi rác của thế giới, gây hại cho môi trường và cuộc sống của người dân. Tại Thái Lan, sau vụ một chú cá voi chết với 80 chiếc túi nilon trong bụng hồi tháng 6 vừa qua và vụ phát hiện những bất thường tại các nhà máy tái chế gần đây, Chính phủ Thái Lan đã xem xét lệnh cấm nhập khẩu tất cả các loại chất thải. 

Đến tháng 7/2018, Malaysia đã rút giấy phép nhập khẩu chất thải nhựa của một số công ty sau khi đã buộc nhà máy chế biến chất thải của các công ty này đóng cửa do người dân phản đối về tình trạng ô nhiễm không khí và nước. Mới đây nhất, ngày 17/10, Bộ trưởng Năng lượng, Khoa học, Công nghệ, Môi trường và Biến đổi khí hậu Malaysia Yeo Bee Yin thông báo Chính phủ nước này sẽ cấm nhập khẩu tất cả các loại rác thải rắn không thể tái chế, đặc biệt là nhựa. Động thái này diễn ra sau khi lực lượng chức năng của Malaysia phát hiện hơn 40 nhà máy xử lý không được cấp phép ở khu vực Kuala Langat thuộc bang Selangor.

Song, ông Daniel Hoornweg – Phó Giáo sư tại Khoa năng lượng và nghiên cứu hạt nhân của Viện Công nghệ Ontario – cho rằng việc các công ty của Mỹ tăng xuất khẩu rác sang Đông Nam Á cũng đi cùng với các cơ hội. “Tôi đoán rằng qua thời gian, các nước này sẽ giảm việc nhập khẩu và tái chế rác thải. Còn người Canada, người Mỹ và người châu Âu cần phải nhận ra rằng họ cần phải có những động thái mạnh mẽ hơn so với việc chỉ không cung cấp túi nhựa khi thanh toán. Cần phải có những cải tổ cơ bản với nền kinh tế”, ông nhận định. Còn bà Adina Renee Adler – Giám đốc cấp cao các vấn đề quốc tế của Viện công nghiệp tái chế của Mỹ - thì nói rằng ngành công nghiệp rác thải nhựa của Mỹ không biến Đông Nam Á thành bãi rác vì thị trường tái chế rác thải thành nguyên liệu là hợp pháp. “Vật liệu tái chế hay phế thải được mua lại chứ không phải được bán đi. Lệnh cấm tạm thời ở một số nước và các vấn đề khác là do các công ty chuyển từ Trung Quốc sang và hoạt động trái phép”, bà nói.  

Bình luận về vấn đề của Việt Nam, chuyên gia Vladimir Rumak – Giám đốc Trung tâm An toàn Sinh học tại Khoa Sinh học của trường Đại học quốc gia Moscow (MSU), Nga – cho rằng trong quá trình công nghiệp hóa và toàn cầu hoá, lượng chất thải ở Việt Nam cũng đang gia tăng nhanh chóng. Trong khi đó, Việt Nam chưa có công nghệ tái chế rác thải trong nước an toàn cho môi trường. Nhiều nhà máy tái chế của Việt Nam chưa đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế về an toàn môi trường. Vì vậy, theo ông Rumak, ngoài việc xuất khẩu rác thải, các nước phát triển cần cung cấp cho Việt Nam và các nước Đông Nam Á khác các công nghệ an toàn để xử lý các loại rác thải này. “Hiện có nhiều công nghệ cho phép tái chế chất thải, bao gồm chất nhựa, an toàn cho môi trường và phục vụ lợi ích phát triển kinh tế. Công nghệ như vậy có thể cung cấp điện năng cho các tòa nhà và thậm chí cả các thành phố. Các nước Scandinavia đang tích cực sử dụng công nghệ này, ở Nga cũng vậy. Cần phải sớm giải quyết vấn đề rác thải và tìm kiếm một giải pháp an toàn cho người dân”, ông nói.
Tâm An
Loading...

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tập đoàn Hanaka tổ chức Hội thảo giải pháp công nghệ trong xử lý ô nhiễm môi trường

Tập đoàn Hanaka tổ chức Hội thảo giải pháp công nghệ trong xử lý ô nhiễm môi trường
(PLVN) - Nhân dịp kỷ niệm 20 năm thành lập thị xã Từ Sơn (Bắc Ninh) và Hội nghị xúc tiến đầu tư quy hoạch thị xã Từ Sơn lên thành phố thông minh – hiện đại, chiều ngày 23/9 Tập đoàn Hanaka tổ chức Hội thảo giải pháp công nghệ trong xử lý ô nhiễm môi trường với sự tham gia của các cơ quan quản lý Nhà nước, các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp trong nước và quốc tế cùng đông đảo cán bộ, công nhân của Tập đoàn Hanaka.

Thủ tướng Chính phủ: Bộ, ngành và các địa phương quan tâm, phối hợp, giúp đỡ Bắc Kạn vươn lên mạnh mẽ

Thủ tướng Chính phủ:  Bộ, ngành  và các địa phương quan tâm, phối hợp, giúp đỡ Bắc Kạn vươn lên mạnh mẽ
(PLVN) - Tối 24/8, Phát biểu tại Lễ kỷ niệm 70 năm Ngày giải phóng tỉnh Bắc Kạn, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, Lễ kỷ niệm là dịp ôn lại truyền thống lịch sử hào hùng của một địa phương anh hùng đã luôn kề vai, sát cánh cùng đồng bào, chiến sĩ cả nước trong các thời kỳ kháng chiến chống thực dân, đế quốc, đấu tranh giành độc lập dân tộc cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc vô vàn gian khổ nhưng đầy vẻ vang, tự hào của dân tộc.

Vụ truy đuổi gây chết người ở Bình Định: Tòa Cấp cao huỷ án, yêu cầu xử lý tội “Giết người”

Vụ truy đuổi gây chết người ở Bình Định: Tòa Cấp cao huỷ án, yêu cầu xử lý tội “Giết người”
(PLVN) - Xuyên cùng đồng bọn cầm hung khí, dùng xe máy chạy tốc độ cao truy đuổi người khác dẫn đến tai nạn giao thông (TNGT) chết người nhưng chỉ bị toà sơ thẩm tuyên 18 tháng tù về tội “Gây rối trật tự công cộng”. TAND Cấp cao tại Đà Nẵng xử phúc thẩm đã chỉ ra sai sót, vi phạm tố tụng của án sơ thẩm, đồng thời, khẳng định đủ căn cứ để xử lý Xuyên và đồng bọn tội “Giết người” nên huỷ án để điều tra lại.

Không thể “hy sinh nhân dân vì “tư duy nhiệm kỳ”

Không thể “hy sinh nhân dân vì “tư duy nhiệm kỳ”
(PLVN) - Việc thu phí nội đô đã được cả Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh nghiên cứu từ lâu nhưng đến nay chưa thực hiện. Tuy nhiên, nhiều ý kiến nói rằng việc làm này là khó khả thi, khó đảm bảo được các mục tiêu đề ra là làm giảm phương tiện đi vào những chỗ ùn tắc, giảm ô nhiễm.
Loading...

TP HCM kiên quyết chấn chỉnh công tác tiếp công dân

TP HCM kiên quyết chấn chỉnh công tác tiếp công dân
(PLVN) - Trong các cuộc họp từ trước đến nay, lãnh đạo TP HCM luôn nhấn mạnh, việc tiếp dân là một vấn đề quan trọng, trọng tâm hàng đầu của TP và đề nghị các cơ quan chức năng thực hiện nghiêm túc.

Đề xuất mới về bảo lãnh phương tiện giao thông vi phạm

Đề xuất mới về bảo lãnh phương tiện giao thông vi phạm
(PLVN) - Theo số liệu thống kê trong gần 06 năm, từ năm 2013 đến nay, cơ quan chức năng đã tạm giữ, tịch thu 17,46 triệu tang vật, phương tiện VPHC. Trong đó, đã trả lại 4,056 triệu tang vật, phương tiện cho chủ sở hữu; chuyển điều tra, xác minh gần 190.000 tang vật, phương tiện; tiêu hủy 5.04 triệu tang vật, phương tiện và bán sung công quỹ nhà nước 5,065 triệu tang vật, phương tiện, nộp vào ngân sách nhà nước hơn 1.940 tỷ đồng.

Đấu tranh chống những luận điệu xuyên tạc về nhân quyền ở Việt Nam (Kỳ 4) Không ngừng hoàn thiện cơ sở pháp lý về quyền con người

Đấu tranh chống những luận điệu xuyên tạc về nhân quyền ở Việt Nam (Kỳ 4) Không ngừng hoàn thiện cơ sở pháp lý về quyền con người
(PLVN) - PGS.TS Hoàng Văn Nghĩa, Vụ trưởng Vụ hợp tác Quốc tế - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, sự trở lại của Chương 2 liên quan đến quyền con người tại Hiến pháp 2013 đã thể hiện rõ tư duy lập hiến rất phù hợp với chủ trương, đường lối nhất quán, xuyên suốt của Đảng ta là luôn tôn trọng quyền con người, xem quyền con người là bản chất, mục tiêu, lý tưởng của chế độ XHCN. 

Được dùng trụ sở làm việc thanh toán cho các dự án BT

Được dùng trụ sở làm việc thanh toán cho các dự án BT
(PLVN) - Ngoài cơ chế thanh toán bằng quỹ đất, tới đây khi Nghị định 69/2019/NĐ-CP của Chính phủ (NĐ 69) quy định việc sử dụng tài sản công (TSC) để thanh toán cho nhà đầu tư  khi thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình theo hình thức Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (Dự án BT) có hiệu lực, nhà đầu tư còn được thanh toán bằng trụ sở làm việc và các tài sản khác…
Một số vướng mắc khi thi hành nghĩa vụ cấp dưỡng

Một số vướng mắc khi thi hành nghĩa vụ cấp dưỡng

(PLVN) - Thi hành nghĩa vụ cấp dưỡng là một trong những loại nghĩa vụ phổ biến thường gặp trong các vụ án Hình sự, án Hôn nhân và Gia đình. Cùng với sự gia tăng của các vụ án Hình sự và các vụ việc ly hôn hiện nay, số lượng việc thi hành án cấp dưỡng ngày càng phát sinh nhiều và phức tạp.

Bỏ phố lên rừng làm thực phẩm sạch

Bỏ phố lên rừng làm thực phẩm sạch
(PLVN) - Dẫn khách đi thăm mô hình trang trại Hoa Viên êm đềm nằm dưới chân núi Vua Bà (xã Yên Bình, huyện Thạch Thất, Hà Nội), bà Trương Kim Hoa, Giám đốc Công ty TNHH Khai thác tiềm năng sinh thái Hòa Lạc không giấu được sự phấn khởi và tự hào với những gì đang có. 

Kon Tum: Tập trung xử lý dứt điểm các việc có điều kiện thi hành án

Kon Tum: Tập trung xử lý dứt điểm các việc có điều kiện thi hành án
(PLVN) - Mười tháng năm 2019, quá trình tổ chức THADS của các cơ quan THADS Kon Tum cơ bản thực hiện đúng tiến độ đề ra, đã góp phần không nhỏ vào việc giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương, hỗ trợ một phần quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Đề xuất không gắn hộp đèn với xe hợp đồng dưới 9 chỗ: Taxi truyền thống lo bị “khai tử”

Đề xuất không gắn hộp đèn với xe hợp đồng dưới 9 chỗ: Taxi truyền thống lo bị “khai tử”
(PLVN) - Đề xuất bỏ quy định bắt buộc gắn cố định hộp đèn trên nóc xe đối với xe ô tô chở khách dưới 9 chỗ ngồi (bao gồm xe hợp đồng, xe du lịch) được nêu trong bản Dự thảo Nghị định lần thứ 11 do Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) vừa công bố gây phản ứng mạnh mẽ trong cộng đồng Taxi truyền thống cả nước.