Tìm về quê cũ nhà Trần

(PLO) - Nhà Trần chính thức bắt đầu trong lịch sử phong kiến Việt Nam năm 1225 và tồn tại 175 năm ( đến 1400) với 13 đời hoàng đế. Ngoài phủ Thiên Trường, Nam Định, vùng đất Long Hưng ( huyện Hưng Hà), Thái Bình, thì vùng đất An Sinh, huyện Đông Triều, Quảng Ninh cũng còn lưu giữ những vết tích lịch sử của nhà Trần.
Tìm về quê cũ nhà Trần Những di vật đá trưng bày ở đền An Sinh thể hiện giá trị điêu khắc kiến trúc thời Trần

1. Ông tổ họ Trần ở Việt Nam là Trần Tự Minh, người từng giúp An Dương Vương chống quân Triệu Đà. Khi thành Cổ Loa thất bại, Trần Tự Minh về vùng Kinh Bắc ( Bắc Ninh, Bắc Giang ngày nay) ở ẩn. Trải qua hơn 1000 năm đến hậu duệ của ông là Trần Kinh đã tới khai hoang, cai quản vùng đất An Sinh, Đông Triều sau đó tới vùng đất Tức Mặc ( Thiên Trường-Nam Định) lấy vợ sinh ra Trần Hấp. Trần Hấp lại rời mộ cha mẹ sang vùng Long Hưng ( Hưng Hà-Thái Bình) lấy vợ sinh ra Trần Lý. Trần Lý chính là ông nội của Trần Thái Tông ( Trần Cảnh)-vị hoàng đế đầu tiên của nhà Trần. 

Như vậy có thể nói sau vùng đất Kinh Bắc thì đất Đông Triều chính là quê cũ, là nơi khởi thủy và mang dấu ấn hình thành lên nhà Trần sau này. Để tưởng nhớ về nơi cha ông mình khai hoang, sinh sống các hoàng nhà Trần rất coi trọng vùng đất Đông Triều. Bằng chứng là ở đây nhà Trần đã dựng lên đền An Sinh, nơi thờ tự 7 trong số 13 vị hoàng đế của vương triều. Sau đó đến vị hoàng đế nhà hậu Trần là Trần Giản Định ( tức Giản Định Đế) cũng được thờ tự ở đây.

Đông Triều cũng là nơi an táng của 7 vị hoàng đế giai đoạn cuối của nhà Trần. Ngoài ra ở đây còn có một lăng vọng - lăng Tư Phúc( lưu giữ thần vị của 3 vị Vua: Thái Tông, Thánh Tông và Phế Đế chuyển từ Thái Bình tới) và các đền, chùa…rất nổi tiếng như chùa Quỳnh Lâm, chùa Ngọc Thanh, chùa Trung Tiết, đền Thái… gắn liền với nhà Trần vẫn còn dấu tích cho đến ngày nay.

Tấm biển chỉ dẫn vào các khu lăng mộ vua Trần

2. Từ ngã tư Đông Triều, chúng tôi bắt đầu hành trình tìm đến di tích Đền An Sinh ( nằm trên địa phận xã An Sinh, Đông Triều). Cho đến nay mới chỉ có đền An Sinh, nơi thờ các vị đế vương nhà Trần ở trung tâm xã An Sinh là được đầu tư, phục dựng lại một cách khá nhất.

Đây cũng chính là nơi đón tiếp đông đảo du khách tới tham quan, tìm hiểu về nhà Trần, về cuộc đời sự nghiệp của các đế vương. Đền An Sinh ngày nay có diện tích hơn 1000m2, mặt bằng kiến trúc dạng chữ “Công”, gồm 5 gian tiền đường, một toà trung điện và 5 gian 2 chái hậu cung, với kết cấu hai tầng tám mái, các bộ vì kèo dạng chồng rường, giá chiêng. Đền là nơi thờ Trần Hưng Đạo, Công đồng, Sơn thần, Thổ địa và 8 vị vua Trần (Thái Tông, Thánh Tông, Nhân Tông, Anh Tông, Minh Tông, Hiến Tông, Nghệ Tông và Giản Định Đế). 

Trong khuôn viên đền hiện còn lưu giữ rất nhiều hiện vật có giá trị về mặt nghệ thuật kiến trúc có niên đại khoảng thế kỷ XIV- XVIII, như: bia đá, mảnh tháp, gạch, ngói, linh thú…Đặc biệt phía sau đền du khách có thể dạo bộ dưới rừng thông, rừng trúc xanh mát. 

Ngải Sơn Lăng nơi yên nghỉ của vua Trần Hiến Tông

3. An Sinh là một vùng đất cổ, trước kia có tên Yên Sinh. Đây là nơi có 6 khu lăng mộ an táng 7 Vua Trần. Hiện nay 5 trong 6 khu lăng mộ chúng tôi tìm đến đều đang trong tình trạng hoang phế, cổ vật vương vãi ở vườn nhà dân, hoặc đang manh nha trong kế hoạch trùng tu.

Chỉ có duy nhất Ngải Sơn Lăng ( nơi yên nghỉ của Trần Hiến Tông) là được quan tâm sơn và khá toàn vẹn. Khu Ngải Sơn Lăng có nhà mái che, bên trong là khu mộ xây phần bằng đá,  cùng hương án, bia ghi tiêu sử Trần Hiến Tông…

Xung quanh Ngải Sơn Lăng còn có khu vườn cây xanh tốt.  Đặc biệt du khách đến đây sẽ được chiêm ngưỡng vườn tượng làm theo hình thức mô phỏng lại khá độc đáo. Vườn tượng này mô phỏng lại những công trình, nét kiến trúc tiêu biểu nhất của nhà Trần. Ngoài ra theo tìm hiểu từ nhiều nguồn tư liệu khác nhau, chúng tôi còn được biết thông tin ở đây có một khu lăng mộ khác là Hỷ Lăng đã không còn dấu tích.

Lần theo con đường mòn um tùm cây lá chúng tôi tìm lên núi Ngọc Thanh thuộc thôn Đạm Thủy, xã Thủy An. Tương truyền trên núi này có khu Hỷ Lăng ( nơi an nghỉ của Vua Trần Duệ Tông và Trần Thuận Tông). Theo vị sư già trụ trì ở chùa cho biết, thực chất đây là là khu lăng mộ giả của hai ông Vua. Tuy đã sống hơn nửa thế kỷ ở núi Ngọc Thanh, nhưng nhà sư chưa từng nhìn thấy hình hài của Hỷ Lăng bao giờ. Tuy không tìm được khu lăng mộ của hai bậc đế vương xưa, nhưng chúng tôi đã được nhà sư và các tiểu tiếp đón, dẫn đi vãn cảnh non nước hữu tình. Đặc biệt Chùa, Am Ngọc Thanh đã và đang là một vườn dược liệu quý của tỉnh Quảng Ninh.

Rồng đá ở chùa Quỳnh Lâm mang đặc trưng nghệ thuật điêu khắc thời Trần

4. Song song với dấu tích lịch sử của nhà Trần, thì những giá trị nghệ thuật trong xây dựng, điêu khắc, kiến trúc hiện vẫn còn được lưu dấu ở Đông Triều. Ở khu vườn bên cạnh Ngải Sơn Lăng hay ở trong Đền An Sinh hiện trưng bày một số cổ vật là những tượng, trụ cột đá, bia đá, gạch nung thuộc nhà Trần ( thế kỷ 13-14). Đặc biệt là đôi rồng đá ở chùa Quỳnh Lâm có những nét hoa văn tinh xảo được các nghệ nhân xưa tạc ở các phần đầu rồng, lưng thân rồng và các chân rồng. Đôi rồng đá tiêu biểu ở chùa có thân hình mập mạp, uốn khúc mạnh mẽ hơn rồng thời Lý.

Có thể nói cặp rồng đá bậc cửa ở chùa Quỳnh Lâm hoàn toàn đúng nghĩa là tác phẩm nghệ thuật tạo hình trong không gian 3 chiều, vượt qua tính chất kiểu trang trí phụ họa cho vật phẩm khác. Nó đã là tác phẩm điêu khắc độc lập tự thân tồn tại dù hiện nay đôi rồng đá ở đây đã bị sứt mẻ và bị những lớp bụi bẩn của năm tháng hủy hoại ít nhiều, nhưng vẻ đẹp và giá trị nghệ thuật đích thực của nó thì chúng ta không thể phủ nhận. 

Gạch nung và di vật đá ( thế kỷ 13-14) nhà Trần

Quan sát những hoa văn điêu khắc trên đá, gạch nung ở những hiện vật khác còn sót lại ở vùng Đông Triều, chúng ta có thể thấy điêu khắc nghệ thuật trong thời kỳ này đã tiếp nối những thành tựu của nhà Lý ( thế kỷ 11-12) và phát triển nó lên một bước mới đẹp đẽ hơn, khỏe khoắn hơn…

Nét đặc trưng trong kiến trúc điêu khắc ở đây chính là thể hiện sự đa dạng trong bản sắc văn hóa của người Việt, kết hợp với tinh thần yêu nước, thượng võ bởi đã trải qua 3 cuộc chiến tranh chống quân Nguyên-Mông oanh liệt. Điêu khắc nghệ thuật nhà Trần ở vùng Đông Triều được thể hiện qua các công trình như đền chùa, lăng tẩm. Các chân cột đá còn sót lại ở chùa Quỳnh Lâm, Đền An Sinh đều có hình hoa sen với phong cách trang trí dân dụng. 

Rất nhiều gạch ngói cổ thời Trần còn nằm trong vườn nhà dân

Có thể nói những gì còn xót lại của một vương triều như các cổ vật, dấu tích lăng mộ đế vương và kiến trúc đình, chùa đã cho ta hình dung ra vẻ đẹp, độ hoành tráng và trình độ xây dựng, kiến trúc thời nhà Trần. Chúng tôi mong rằng các cơ quan chức năng sẽ bảo tồn và phục dựng lại. Tương lai không xa nơi đây sẽ trở  thành điểm hành hương tâm linh, du lịch kết hợp với tìm hiểu văn hóa, lịch sử rất hay. 

Hải Dương
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Bí ẩn tính cách con người qua tháng sinh - Kỳ cuối: Những người sinh vào cuối năm tính cách ra sao?

Bí ẩn tính cách con người qua tháng sinh - Kỳ cuối: Những người sinh vào cuối năm tính cách ra sao?
(PLVN) - Mùa đông giá buốt thường gợi về nỗi cô đơn, có phải chăng vì thế mà trong cái nhìn của cổ nhân, những người sinh ra vào 3 tháng cuối năm âm lịch (nhằm mùa đông) tính cách, đường đời cũng gặp ít nhiều khó khăn, trắc trở; cho dù ở họ có nhiều phẩm chất tốt nhưng số phận vẫn long đong? Tuy vậy, cổ nhân cũng dạy "nhân định thắng thiên" nên điều cốt yếu là nếu con người ta biết hành thiện, tích phúc thì vẫn có thể chuyển nghiệp...

Ngày 13/7 khai mạc Phiên họp thứ 46 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Ngày 13/7 khai mạc Phiên họp thứ 46 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội
Theo thông cáo của Văn phòng Quốc hội, từ ngày 13-14/7/2020, Phiên họp thứ 46 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ diễn ra tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân tham dự, phát biểu khai mạc và cùng các Phó Chủ tịch Quốc hội thay phiên điều hành nội dung phiên họp. 
Claressa Maria Shields - Nữ võ sĩ sinh ra để sở hữu “cơn mưa vàng” (Kỳ cuối)

Claressa Maria Shields - Nữ võ sĩ sinh ra để sở hữu “cơn mưa vàng” (Kỳ cuối)

(PLVN) - Ở tuổi 25, Claressa Maria Shields (SN 1995. quốc tịch Mỹ) hiện đang nắm giữ kỷ lục nhà vô địch thế giới hai và ba hạng cân trong khi thi đấu ở các trận đấu chuyên nghiệp ít nhất. Tính đến tháng 5 năm 2020, cô được xếp hạng là nữ võ sĩ tốt nhất thế giới. Ngoài thành tích hai lần vô địch Olimpic, Shields còn mệnh danh cô gái vàng khi cứ bước lên võ đài là sở hữu cơn mưa bàn thắng...

Giá vàng hạ nhiệt, quay đầu giảm

Giá vàng hạ nhiệt, quay đầu giảm
(PLVN) - Mở đầu phiên giao dịch sáng nay - 11/7, giá vàng trong nước và thế giới đồng loạt giảm phiên thứ 2 liên tiếp sau những ngày thiết lập đỉnh cao kỷ lục.

Trên 15.000 người thuộc hộ cận nghèo tại Phú Thọ chưa có BHYT

Trên 15.000 người thuộc hộ cận nghèo tại Phú Thọ chưa có BHYT
(PLVN) - Theo quy định từ ngày 1/1/2020, người thuộc hộ gia đình cận nghèo phải đóng tiền mua thẻ BHYT để được hưởng quyền lợi về BHYT khi đi khám, chữa bệnh. Tỉnh Phú Thọ hiện có trên 15 nghìn người thuộc hộ gia đình cận nghèo chưa tham gia BHYT.

Xu hướng mới trong điều trị tăng huyết áp và phòng ngừa đột quỵ

Xu hướng mới trong điều trị tăng huyết áp và phòng ngừa đột quỵ
(PLVN) - Ngày 9/7, tại Hà Nội, Hội Đột quỵ Việt Nam đã tổ chức Hội thảo Khoa học: “Xu hướng Đông Tây y kết hợp trong điều trị tăng huyết áp và phòng ngừa đột quỵ” về hiện trạng và xu hướng điều trị mới để phòng ngừa đột quỵ cho người bệnh tăng huyết áp.

5 lần vào tù vì trộm cắp tài sản

5 lần vào tù vì trộm cắp tài sản
(PLVN) - Ngày 10/7, Tòa án Nhân dân huyện Phú Tân, tỉnh An Giang mở phiên tòa xét xử sơ thẩm và tuyên phạt bị cáo Nguyễn Văn Thẩm (40 tuổi, cư trú ấp An Ninh, xã Lương Phi, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang ) 3 năm 6 tháng tù về tội “Trộm cắp tài sản”.

Vết trượt dài của cựu thiếu tá công an mua bán gần 22 kg ma túy

Vết trượt dài của cựu thiếu tá công an mua bán gần 22 kg ma túy
(PLVN) - Từng có nhiều thành tích trong quá trình công tác nhưng Võ Văn Quý, cựu Thiếu tá công an đã thiếu tu dưỡng, rèn luyện, không vượt qua được cám dỗ nên tham gia vào đường dây ma túy do Cao Xuân Thủy cầm đầu. Với số lượng ma túy lớn, Quý bị VKS tối cao đề nghị mức án tử hình. 6 bị cáo khác trong vụ án cũng phải đối diện với bản án cao nhất của pháp luật.

Trao quà khẩu trang y tế của Quốc hội Việt Nam tặng Ban Thư ký Liên minh Nghị viện thế giới

Trao quà khẩu trang y tế của Quốc hội Việt Nam tặng Ban Thư ký Liên minh Nghị viện thế giới
(PLVN) - Ngày 9/7, tại trụ sở Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) ở Geneva, Thụy Sỹ, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Lê Thị Tuyết Mai - Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam bên cạnh Liên hợp quốc, Tổ chức thương mại thế giới và các Tổ chức quốc tế khác tại Geneva - đã có cuộc gặp Tổng Thư ký Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) và trao quà khẩu trang y tế của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân gửi tặng Ban Thư ký IPU.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬