Sự tử tế của nhà văn trẻ sống cùng... 'gái điếm'

(PLO) -Mộc mạc, trí thức và hầu như không “chém gió” bao giờ là những ấn tượng ban đầu mà Nguyễn Văn Học dễ gây cho người đối diện. Khi tiếp xúc, chẳng mấy ai không gật gù thừa nhận anh là người tử tế. Sự tử tế trong cách sống và ngòi bút. 
Sự tử tế của nhà văn trẻ sống cùng... 'gái điếm' Nguyễn Văn Học tại Lào Cai

Thế nhưng, có quen lâu mới biết, ngoài chừng ấy điểm “nổi”, lẩn khuất sâu trong anh là sự trầm lặng, phảng phất nét ưu buồn. Với nhiều người, đó có thể là hạn chế nhưng riêng với Học, tôi thấy nó lại là thế mạnh để tạo nên bút lực dồi dào, tài hoa của anh. 

Con tằm rút ruột nhả tơ

Người ta thường nói rằng, chữ nghĩa là cái nghiệp, một cái nghiệp cứ đeo đẳng như mối lương duyên với người biết trân trọng nó. Và cũng thật lạ, dù đã trải qua không ít nghề như: bảo vệ, tiếp viên, nhân viên nhà nghỉ, tour guide, làm báo tự do và làm báo chuyên nghiệp… lấy đó làm kế sinh nhai nhưng cuối cùng Nguyễn Văn Học vẫn chọn cho mình con đường đeo đuổi chữ nghĩa.

Nói cách khác, anh có cái duyên nghiệp ấy. Nó cũng vậy, gắn chặt với anh nhờ viết văn, làm báo. Nhắc chuyện này, Học bảo: “Văn chương trước hết là hơi thở cuộc sống, là dấu ấn con người. Văn chương còn là một khí giới giúp ta đi tìm cái đẹp, nhân lên cái đẹp cho cuộc đời. Tôi viết văn, làm báo để kể những câu chuyện, đánh thức cuộc sống này vì tôi yêu cuộc sống”.

Tôi từng chứng kiến nhà văn Nguyễn Văn Học uống rượu cùng bạn hữu để mừng một cuốn sách mới, hồn nhiên và đầy tâm huyết. Theo lẽ thường, người ta sẽ hết lời ca ngợi “đứa con tinh thần” của mình nhưng với Học thì không. Anh thẳng thắn nhìn ra những khuyết điểm của “đứa con” như lời nhắn ẩn dụ sẽ không bao giờ lặp lại.

Biết mình ở đâu và sẽ phải cố gắng tiếp tục như thế nào có lẽ là điều khiến nhiều người khi nhìn vào dễ thấy sự trưởng thành của Nguyễn Văn Học. Nói cách khác, đó là sự trưởng thành trong những trang viết thấm đẫm hiện thực cuồng nhiệt và cay đắng nhất của cuộc sống.

Có thể lấy ví dụ về một trong những tác phẩm đầu tay, xuất bản năm 2008 mang tên “Gái điếm” của anh. Ít ai biết rằng, để có những phận người, kiếp gửi hằn in trên những trang sách ấy, mỗi ngày anh phải kỳ cụi ngồi gõ ở một xó bếp trong nhà nghỉ. Học làm nhân viên dắt xe, dọn phòng ở đó. 

Nguyễn Văn Học trong chuyến công tác tại Nghệ An

Những trang viết của Học ra đời trong khi những cô gái điếm nô đùa, khi khách mặc cả giá phòng, khi mùi phấn son rẻ tiền bay nồng nặc. Và trong “biển đời” đó, Học đã thành công khi chỉ cho người đọc thấy công việc họ - những cô gái bán hoa vẫn làm, những sự nhớp nhơ mà họ phải chịu. Và quan trọng hơn cả là khắc họa phần người. Những cô điếm cũng là con người. 

Dĩ nhiên, ngày tác phẩm ra đời độc giả đã đón nhận nồng nhiệt. Rất nhiều bậc đàn anh đi trước, những người bạn tâm giao ủng hộ. Viết về những cô gái “buôn hương bán phấn” kỳ thực chẳng có gì mới nhưng để tìm được “nét riêng” như “Gái điếm” của Nguyễn Văn Học thì quả hiếm hoi.

Bởi, ngày ấy nhiều người hễ đặt bút là đả kích, với sự khinh miệt, coi thường - những cô gái điếm ấy đến tận cùng, hoặc cứ lên tiếng nói đạo đức dạy đời. Thậm chí còn có kiểu viết ngồi một chỗ, bịa đặt, thêm thắt những tội lỗi cho những cô gái này… rồi lên tiếng dạy họ, muốn họ trở về đường sáng trong bóng trời nhập nhoạng mà không chỉ cụ thể cách gì để giúp họ. Học đã làm được khi có trách nhiệm với ngòi bút, với nhân vật, với lòng hướng thiện và tính nhân văn qua sự rung cảm cần thiết. 

Thế nhưng, nhắc đến “Gái điếm” Học vẫn thẳng thắn bảo đó không phải là cuốn sách gặt hái nhiều kỳ vọng của anh. Anh bảo, nó là cuốn mà cá nhân anh viết phần lớn theo bản năng, chưa hề có kinh nghiệm, chưa được đọc nhiều của bè bạn. Cuốn anh kỳ vọng, dồn nhiều tâm sức là tiểu thuyết “Hỗn danh”.

Cuốn sách viết về thực tế cuộc sống với ngôn ngữ gấp gáp, nhiễu nhại, thể hiện quan điểm, thái độ sống của cá nhân người viết. Gần đây, Học vẫn viết đều tay nhưng lại chậm ra sách. Sự chậm cần thiết như anh đang nhấm nháp những dư vị của cuộc sống để gia giảm cho trang viết của bản thân đầy đặn, ngồn ngộn hơi thở cuộc sống. 

Mới đây, giữa cái nắng gắt gỏng của trưa tháng 6, lưng ướt đầm mồ hôi Nguyễn Văn Học đặt lên tay tôi cuốn truyện ngắn “Đứng giữa heo may”. Buột miệng khen thì ánh mắt anh phảng phất buồn, anh bảo vẫn chưa ưng ý với “đứa con” này.

Phải, đó là sự cầu toàn và thẳng thắn cần thiết của những người mê văn chương, nghệ thuật. Anh vẫn đang từng bức hoàn thiện mình, anh mê mải với những câu chữ tựa con tằm đang rút ruột nhả ra sợi tơ óng ả, đẹp đẽ. Tôi biết, anh đang ấp ủ một tác phẩm thực sự hoàn thiện, ít nhất là đủ đáp ứng với tiêu chuẩn mà anh đặt ra. 

Chân quê líu ríu thị thành

Có một điều ít ai biết về Nguyễn Văn Học là anh viết báo để nuôi văn. Hay nói chính xác hơn, anh làm báo, mượn những chuyến đi để tích góp chúng từng chút một, làm giàu cho vốn sống văn chương. Anh không ngại khó, ngại khổ để theo đuổi những đề tài mình thích. Có đôi lần, tôi hoặc chính anh bỗng ngẫu hứng với chuyến công tác miền núi dài ngày, chỉ ới nhau cuộc điện thoại là xách ba lô đi. Và cũng đôi lần, trong những chuyến hành trình ấy, tôi thấy Học khóc cho nhân vật mình phỏng vấn. 

Những nhân vật ấy khổ và bất hạnh. Học cảm được nỗi đau quoằn quại mà họ đang mang vác. Những khi ấy, trái với thái độ xa lánh của nhiều người, anh không bao giờ tỏ ý khinh miệt họ. Anh nâng niu, sợ họ chạm lòng tự ái nên cứ kết thúc buổi trò chuyện với những phận người khốn khó ấy là Học lại móc ví. Hễ ai hỏi, anh lại tủm tỉm bảo “của nhà hảo tâm”. Và số tiền anh từ thiện âm thầm có khi là kinh phí của cả chuyến đi công tác. 

Nhà văn Nguyễn Văn Học trong chuyến công tác tại Si Ma Cai (Lào Cai)

Chăm chỉ cóp nhặt, trân trọng “những nguyên liệu sống” rất đỗi đời thường nên ngòi bút của Nguyễn Văn học cũng bình dị và mềm mại. Dễ thấy điều này nhất ở trong văn chương của anh. Đọc những trang viết của Học, cho dù anh có nói tới một điều gì đó rất xa, rất gần, có những thứ rất lớn lao, có những thứ rất nhỏ bé, nhưng nó đều là những khoảnh khắc mà anh đã lưu giữ trong niềm nhớ của mình.

Nhà văn Nguyễn Văn Học chia sẻ rằng, anh có một tuổi thơ đói khổ. Khổ đến nỗi, ngày ấy mà được ăn một bữa no đã là khó lắm. Quả cà khú mặn chát, miếng thịt mỡ om bằng cả bát muối đã nuôi lớn Học từng ngày. Anh thấm đẫm cái tuổi thơ đói khổ ấy, để mỗi lần ngồi trước trang viết, anh lại được đắm chìm, đồng cảm trong những câu chuyện, những mảnh đời, những số phận đã gặp, đã chuyện trò... Và khi đó con chữ thay lời nói, anh viết nên những câu chuyện, những bài báo chân dung đầy thương cảm.

Cần phải nhấn mạnh, ở đây tôi không bàn đến giọng văn, tôi không bàn đến phong cách, chỉ đơn thuần rằng, đọc những câu chữ mà Nguyễn Văn Học viết ra, lòng bỗng chùng lại, có lúc ứa nước mắt, muốn sống chậm, muốn được cảm nhận vẻ đẹp, sự tinh khiết, nhân hậu ở đời. Để rồi, sau tất cả là niềm ao ước sống với những nhân vật vừa bước ra từ những trang viết ấm nóng của anh. Hoặc chí ít cũng sẽ tốt với nhau nhiều hơn có thể, bởi vì cuộc đời là vô thường, sự sống đôi khi mong manh quá đỗi.

Nâng niu từng con chữ để góp ban mai nảy mầm điều tử tế và lòng thơm thảo, tin yêu ở tâm hồn con người, tin vào chân - thiện - mỹ, điều mà bất cứ nền văn chương ở mảnh đất nào cũng hướng về. Và tôi gặp điều đó, nhưng rất riêng, rất duyên từ Nguyễn Văn Học – một chân quê tử tế giữ chốn thị thành.

Nguyễn Văn Học sinh năm 1981 tại Phú Xuyên, Hà Nội. Tốt nghiệp khóa 8, Khoa Lý luận – Sáng tác – Phê bình Văn học, Đại học Văn hóa Hà Nội. Các tiểu thuyết đã in: Những cô gái bất hạnh (NXB Lao động, 2006);Gái điếm (NXB Văn học, 2008); Đường dài của hạnh phúc (NXB Công an nhân dân, 2008); Rơi xuống vực sâu (NXB Công an nhân dân, 2009); Bão người (NXB Công an nhân dân, 2009); Cao chạy xa bay (NXB Hà Nội, 2010); Hỗn danh (NXB Hội Nhà văn 2011).

Tiểu thuyết Bão người đã lọt vào chung khảo cuộc thi tiểu thuyết 2008 – 2010 của Hội Nhà văn Việt Nam (với tên gọi Nhà héo). Mới đây anh xuất bản hai tập truyện Những cơn mưa thảng thốt (NXB Văn học 2015); Đứng giữa heo may (NXB Hà Nội) 2016).

Đinh Luyện
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Sử dụng trí tuệ nhân tạo khai thác dầu khí

Sử dụng trí tuệ nhân tạo khai thác dầu khí
(PLVN) - Một khảo sát mới đây cho thấy, hơn 90% các công ty dầu khí trên thế giới đã đầu tư hoặc có kế hoạch đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong tương lai gần. Theo đó, robot với ứng dụng AI là lĩnh vực được quan tâm đặc biệt, nhằm hạn chế tình trạng con người phải làm việc trong điều kiện nguy hiểm để tìm dầu.

Giáo dục cần tiền và vì tiền?

Giáo dục cần tiền và vì tiền?
(PLVN) - “Học phí thấp thì không thể đòi hỏi chất lượng sinh viên cao” – mệnh đề này dường như đã tỏ ra đúng trong nhiều lĩnh vực giáo dục, dù năm học mới bắt đầu được 3 tuần.
Vụ “cướp tài sản” tại Hà Nội: Bị hại có thực sự mất khả năng chống cự?

Vụ “cướp tài sản” tại Hà Nội: Bị hại có thực sự mất khả năng chống cự?

(PLVN) - Do không thực hiện đúng lời hứa trả tiền để quan hệ tình dục, anh H.P.Đ đã bị 4 đối tượng dụ đến một nhà nghỉ rồi đòi tiền. Cho rằng các đối tượng này đã có hành vi dùng vũ lực để chiếm đoạt tiền, điện thoại, xe máy của anh Đ, các cơ quan tiến hành tố tụng quận Hai Bà Trưng (Hà Nội) đã khởi tố, truy tố và xét xử 4 bị cáo về tội “Cướp tài sản”. Trong khi đó, các luật sư (LS) bào chữa thì cho rằng cần phải làm rõ nhiều tình tiết quan trọng vì có dấu hiệu oan sai.

Hơn 20.000 người cách ly chống dịch

Hơn 20.000 người cách ly chống dịch
(PLVN) - Bản tin 6h sáng ngày 23/9 của Ban chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 cho biết không có ca mắc mới COVID-19. Đặc biệt, đến nay cũng đã 21 ngày, Việt Nam không ghi nhận ca mắc ở cộng đồng.

200 thủ tục hành chính kết nối Cơ chế một cửa quốc gia

200 thủ tục hành chính kết nối Cơ chế một cửa quốc gia
(PLVN) - Ngày 22/9, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh - Chủ tịch Ủy ban Chỉ đạo quốc gia về Cơ chế một cửa ASEAN (ASW), Cơ chế một cửa quốc gia (NSW) và tạo thuận lợi thương mại (Ủy ban 1899) - chủ trì phiên họp lần thứ 7 của Ủy ban.

Đại hội đại biểu Đảng bộ Bà Rịa – Vũng Tàu lần thứ VII: Tiếp tục đẩy mạnh kinh tế biển

Đại hội đại biểu Đảng bộ Bà Rịa – Vũng Tàu lần thứ VII: Tiếp tục đẩy mạnh kinh tế biển
(PLVN) - Ngày mai (24/9), Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu  lần thứ VII, nhiệm kỳ 2020-2025 sẽ chính thức khai mạc. Một trong những quan điểm, định hướng lớn của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trong nhiệm kỳ tới là tiếp tục phát triển mạnh kinh tế biển.

Diễn biến Vụ bé gái 13 tuổi tổn hại 42% sức khỏe khi đi nâng mũi tại Yên Bái: Viện kiểm sát nhân dân giữ nguyên Quyết định không khởi tố vụ án

Diễn biến Vụ bé gái 13 tuổi tổn hại 42% sức khỏe khi đi nâng mũi tại Yên Bái: Viện kiểm sát nhân dân giữ nguyên Quyết định không khởi tố vụ án
(PLVN) - Liên quan tới vụ việc bé gái 13 tuổi bị tổn hại 42% sức khỏe khi đi nâng mũi tại Spa thẩm mỹ “Zô Beauty Center”, trong quyết định giải quyết khiếu nại lần 2 mà Viện KSND tỉnh Yên Bái vừa công bố, cơ quan này yêu cầu Viện KSND cấp dưới rút kinh nghiệm trong giải quyết khiếu nại nhưng đưa ra quan điểm giữ nguyên quyết định không khởi tố vụ án mà CQĐT Công an Thị xã Nghĩa Lộ đã ban hành trước đó.
“Gỡ nút” vì tăng trưởng

“Gỡ nút” vì tăng trưởng

(PLVN) - Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa có Văn bản 1259/TTg-KTTH chỉ đạo các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, tiêu dùng và đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công. Trong các khó khăn cần “tháo gỡ” có hành lang pháp lý, cả trước mắt và lâu dài.

Vén màn bi kịch của nàng dâu trong “đế chế” Samsung

Vén màn bi kịch của nàng dâu trong “đế chế” Samsung
(PLVN) - Từ lâu, việc làm con dâu trong một gia đình tài phiệt không phải ước mơ của riêng cô gái nào. Tuy nhiên, cuộc đời của Á hậu Hàn Quốc Go Hyun Jung vào thời điểm tuổi 24 rực rỡ nhất, thành công và quyền lực nhất tưởng rằng sẽ khép lại như một câu chuyện cổ tích đẹp đẽ nhưng trớ trêu, đó lại là khởi đầu của chuỗi địa ngục trong đời.
Xuất ngoại trở về nước đúng dịch Covid-19, gã đàn ông có ngả rẽ sai lầm

Xuất ngoại trở về nước đúng dịch Covid-19, gã đàn ông có ngả rẽ sai lầm

(PLVN) - Hiếu từng có thời gian đi xuất khẩu lao động. Trở về nước đúng dịch Covid-19 khiến Hiếu khó tìm được công việc để ổn định cuộc sống. Mất phương hướng trong công việc cộng với áp lực kinh tế gia đình, vợ ốm, con thơ Hiếu đã phạm tội liên quan đến ma túy. Cú sốc lớn đó khiến người vợ trẻ vốn đang đau bệnh dường như suy sụp.
Khởi tố, bắt tạm giam nhiều người tại Công ty Unimex Hà Nội và Trung tâm Artex Hà Nội

Khởi tố, bắt tạm giam nhiều người tại Công ty Unimex Hà Nội và Trung tâm Artex Hà Nội

(PLVN) -  8 bị can đã bị khởi tố để điều tra về hành vi Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng và Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí xảy ra tại Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên xuất nhập khẩu và đầu tư Hà Nội (Công ty Unimex Hà Nội) , Trung tâm Xuất nhập khẩu hàng tiêu dùng và thủ công mỹ nghệ Hà Nội (Trung tâm Artex Hà Nội) và một số đơn vị liên quan.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬