Nỗi tủi hờn “chùa chui” ở làng phong Quy Hòa

(PLO) - Mặc cảm bệnh tật, tủi hờn cho thân phận bất hạnh của mình, những bệnh nhân ở làng phong Quy Hòa ít khi ra khỏi nơi mình sinh sống. Để vượt qua nỗi đau bệnh tật, để có thêm nghị lực sống tiếp, những con người bị “cùi hủi” ăn cụt tay cụt chân, mặt mũi biến dạng “bấu víu” vào “bài thuốc” tinh thần để tìm sự bình an trong tâm. 
Nỗi tủi hờn “chùa chui” ở làng phong Quy Hòa Niệm Phật đường Quy Hòa

Nhưng những con người kém may mắn càng tủi hờn hơn khi Niệm Phật đường họ dựng nên chưa được chính quyền địa phương công nhận.

“Đói” “bài thuốc” tinh thần 

Men theo con đường ngoằn ngoèo uốn theo chân núi nhiều km mới vào đến làng phong Quy Hòa (phường Ghềnh Ráng, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định). Làng phong Quy Hòa với hơn 1.000 nhân khẩu, hiện có trên 400 bệnh nhân phong đang điều trị bệnh, trong đó trên 200 người là Phật tử. 

Ông Nguyễn Sảnh (64 tuổi, quê tỉnh Quảng Trị) đến điều trị và sống ở đây từ năm 1970, trải lòng, những bệnh nhân phong phải chịu đau đớn rất nhiều về thể xác, nên ngoài thuốc Tây, có khi còn tìm đến tôn giáo để nương tựa, nhằm xoa dịu nỗi đau về thể xác, tìm thấy sự bình an trong tâm hồn. 

Ngày đó, để đến chùa lễ Phật, cầu nguyện, những bệnh nhân là Phật tử phải ra khỏi làng, tìm đến chùa Hòa Đồng làng bên. Quãng đường tuy chỉ dăm ba cây số, nhưng là một thử thách lớn đối với những bệnh nhân cụt chân, cụt tay, sứt mũi, sứt miệng... 

Ngày ấy những con người đau khổ vì căn bệnh phong quái ác, cứ chập choạng tối lại dắt díu nhau ra chùa làng bên. Người tật nguyền ít dìu dắt người tật nguyền nặng. Người có sức khỏe dẫn dắt người già yếu. Người không đi được thì ngồi xe lăn… Ông Nguyễn Đạt (70 tuổi) kể lại: “Mỗi lần đi là một lần mệt mỏi đường xa, thân xác đau đớn rệu rã vì bệnh tật hoành hành, nhưng tụi tui vẫn cố gắng”. 

Ông Phan Thanh Ngọc Tuấn (60 tuổi, mắc bệnh phong năm 14 tuổi), cho hay vào đây sống từ hồi mới hơn 20 tuổi. Chớp mắt cái mà đã gần 40 năm gắn bó với vùng đất này. Không vợ con, ông Tuấn ngày ngày thui thủi một mình. Để dịu nỗi đau bệnh tật, xua bớt sự cô đơn trong tâm hồn, ông tìm đến cửa Phật. 

“Tụi tui ra chùa làng bên lễ Phật, nhưng vì ngại ngần nên chỉ dám quỳ phía sau. Những lúc người làng đi lễ Phật đông, tụi tui lại lùi ra sau mãi. Cứ lùi mãi như thế, có khi đứng hẳn ngoài hiên”, ông trải lòng. Ông bảo, làm sao không ngại ngần cho được lúc tiếp xúc với thế giới bên ngoài, khi những người bệnh như ông có người cụt chân chẳng thể quỳ lễ Phật, người cụt tay thì chẳng thể chắp tay vái Phật, người chắp tay niệm Phật thì mười ngón tay đã rụng sạch, hoặc khuôn miệng sứt sẹo chẳng thể niệm Phật tròn câu.  

Còn bà Mai nhớ lại, bà sinh ra ở Huế, mảnh đất nổi tiếng nhiều chùa chiền. Vậy mà từ ngày vào đây chữa bệnh, suốt nhiều năm ròng, bà chẳng được nghe một tiếng chuông, tiếng mõ. Nhớ lắm. 

Bà là một trong những người đầu tiên dẫn các đạo hữu Phật tử đến ngôi chùa làng bên để sinh hoạt. Không ít lần bà cùng các bệnh nhân khác phải tủi hờn khi bị phân biệt đối xử. Đó là lần được sư thầy dẫn đi tham quan, lúc Phật tử làng phong leo lên xe, khách trên xe lặng lẽ bỏ xuống hết. Nhìn chiếc xe đang đông đúc bỗng chốc trống không, những bệnh nhân chỉ còn biết lặng thinh, nuốt nước mắt vào trong. Xót xa. Rồi khi chùa tổ chức các lễ lớn, mâm cỗ của mọi người xúm xít, riêng mâm cỗ cho những bệnh nhân phong được kê xa xa dưới một gốc cây, biệt lập, lẻ loi.

Niềm vui của làng phong chưa trọn vẹn, vì nơi nương tựa tinh thần của họ chưa được công nhận là cơ sở tôn giáo

Tượng Phật bằng giấy đặt trên bàn đá bệnh viện 

Sự chịu đựng nào cũng chỉ có giới hạn. Bị đối xử kỳ thị xa lánh, Phật tử làng phong không ra khỏi làng nữa. Những bệnh nhân vốn chịu nhiều đau đớn ấy lại quay trở về với vỏ ốc của mình. 

Không muốn ra ngoài làng để sinh hoạt tôn giáo nữa, những bệnh nhân theo đạo Phật đã xin phép Ban lãnh đạo bệnh viện cho sử dụng căn nhà cũ đang bị bỏ trống (là nơi ở của một bệnh nhân khi ấy vừa mất) để làm nơi sinh hoạt tôn giáo. 

“Những ngày đầu mới sinh hoạt, tụi tui chỉ đủ sức thỉnh một tượng Phật bằng giấy, rồi đặt trên chiếc bàn đá mượn của bệnh viện để làm bàn thờ. Sau này, những nhà hảo tâm, những Mạnh Thường Quân đến đây, thấy cơ sở vật chất nghèo nàn quá, nên quyên góp tiền lại để sửa sang nơi đây sạch đẹp, khang trang như bây giờ”, ông Sảnh chia sẻ. 

Năm 2007, Niệm Phật đường Quy Hòa hình thành. Những Phật tử tóc đã nhuốm bạc lần đầu tiên thấy bóng dáng tượng Phật xuất hiện trong làng, rưng rưng bật khóc.

Bà Cao Thị Thông (66 tuổi) với đôi tay rụng gần hết ngón, chia sẻ, trước đây mỗi lần lễ Phật ở chùa bên ngoài làng, bà không tránh khỏi e dè ngại ngần, dù vẫn biết sự kỳ thị chỉ xảy ra với một số người, dù vẫn biết tôn giáo tín ngưỡng không phân biệt sang hèn - nghèo giàu, bệnh tật - khỏe mạnh... : “Từ ngày có Niệm Phật đường ở trong làng, tụi tui rất mừng. Có khi nửa đêm bệnh tật đau đớn quá không ngủ được, tui cũng tìm đến đây, quỳ dưới chân Phật cầu nguyện, mong mỏi sẽ được xoa dịu nỗi đau”. 

Bà Thông vào sống ở làng phong Quy Hòa ngót nghét gần 30 năm. Khi đó, bà đã có chồng con đề huề ở bên ngoài. Khi biết mình mắc bệnh phong, bà phải trốn chồng con để vào đây chữa bệnh. Lúc nhập viện, nhìn bệnh của bà, các y bác sĩ cứ xuýt xoa bảo, chỉ cần nhập viện sớm, bệnh tình của bà chắc chắc sẽ chữa khỏi. Nhưng đáng tiếc đã quá muộn. Bà phải mang thân phận “cùi hủi” đến hết kiếp người.

Chồng bà đã lấy vợ khác, có con khác. Đưa đôi tay cụt ngủn, rụng hết các ngón lên vén mớ tóc lòa xòa trước mặt, giọng người phụ nữ đượm buồn. Lâu lâu bà mới về quê thăm các con, giờ đã có thêm mấy đứa cháu nội cháu ngoại. Những ngày sum vầy ít ỏi đó nhanh chóng qua mau, bà trở về với cuộc sống nơi đây, chỉ có những người cùng cảnh ngộ bầu bạn. Bà bảo, từ ngày có Niệm Phật đường, tối tối bà cùng những Phật tử khác đến đây hành lễ, tụng kinh niệm Phật. Bao nhiêu buồn vui được mất, chỉ còn biết gửi gắm vào tiếng chuông tiếng mõ nơi cửa Phật.

Những người bệnh không gia đình, rụng sạch ngón tay, sần sùi khắp người, tìm đến cửa Phật như một “bài thuốc tinh thần”

Chính quyền “bó tay” vì vướng luật?

Niệm Phật đường Quy Hòa tuy được thành lập gần chục năm nay, có điều vẫn không được chính quyền công nhận là một cơ sở tôn giáo. Nỗi khát khao ngày đêm của những con người bất hạnh từ hàng chục năm nay là Niệm Phật đường được chính quyền công nhận, để bà con yên tâm tụ tập.

Ông Vũ Tuấn Anh (Phó Giám đốc phụ trách Bệnh viện phong  - Da liễu Trung ương Quy Hòa) xác nhận,nhiều bệnh nhân phong ở đây là Phật tử, nên rất mong mỏi có một nơi để thực hiện các nghi thức tín ngưỡng tôn giáo. Những bệnh nhân này rất khó có thể hòa nhập được với cộng đồng dân cư bên ngoài, khó tham gia đi lễ ở bên ngoài được, nên bệnh viện đã hết sức tạo điều kiện cho họ có một nơi sinh hoạt. 

“Với họ, cuộc sống này vốn quá nhiều đau khổ, nên chỉ còn biết gửi gắm niềm tin vào cửa Phật, để phần nào giúp họ vượt qua nỗi đau bệnh tật. Vì vậy, bất cứ việc gì có thể giúp cuộc sống tinh thần những người bệnh tốt lên, ban lãnh đạo bệnh viện  đều hết mình ủng hộ ”, ông Tuấn Anh mong rằng, chính quyền các cấp xem xét, hỗ trợ cho bà con để họ có một chốn nương tựa về tâm linh.

Khổ là thế, mong mỏi là thế, nhưng có lẽ chính quyền Bình Định vẫn xử lý “chưa uyển chuyển” trước những yêu cầu chính đáng của những người cùng khổ. 

Ông Huỳnh Ngọc Thắng (Phó Giám đốc Sở Nội vụ, kiêm Trưởng ban Tôn giáo tỉnh Bình Định), cho biết, tiền thân của Niệm Phật đường Quy Hòa vốn là nơi thờ 1059 bệnh nhân vô danh. Sau này các bệnh nhân nơi đây mới thỉnh tượng Phật về, rồi nhóm họp tín ngưỡng. Vì vậy, theo Nghị định 92 của Chính phủ quy định về việc thi hành Pháp lệnh Tín ngưỡng tôn giáo, những trường hợp biến cơ sở thờ tự là từ đường, nhà thờ họ thành cơ sở tôn giáo là trái pháp luật. Chưa kể, đất thuộc Bệnh viện phong Quy Hòa do Bộ Y tế quản lý, mục đích sử dụng để khám chữa bệnh cho bệnh nhân, vì vậy, theo ông Thắng, việc cấp phép cho Niệm Phật đường này là “nằm ngoài tầm tay của UBND tỉnh Bình Định”.

“Bị “cùi” ăn, những bệnh nhân ấy người cụt tay, người cụt chân, cơ thể bị tàn phá, đau đớn tột cùng, nhìn chỉ muốn ứa nước mắt. Đối với họ cuộc sống này còn gì nữa đâu...”, vị Trưởng ban Tôn giáo tỉnh chia sẻ. Ông cho rằng hiểu nỗi khao khát của những bệnh nhân, có thể gửi gắm tâm hồn vào cõi Phật, để làm chỗ dựa, nương tựa hết những tháng ngày đau đớn còn lại. Vậy nên lúc nhận được đơn xin được công nhận cơ sở Niệm Phật đường tại phường Ghềnh Ráng là cơ sở tôn giáo, trực thuộc sự quản lý của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, ông đã “tìm đủ mọi cách để giải quyết niềm mong mỏi của bà con”, mà không được. 

Trong cuộc trao đổi với PLVN, vị Trưởng Ban tôn giáo tỉnh thêm lần nữa thử “gỡ rối” cho hay căn cứ khoản 1 Điều 5 Nghị định 92/2012/NĐ-CP quy định chi tiết Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo, thì: “Công dân có nhu cầu tập trung để thực hành các nghi thức thờ cúng, cầu nguyện, bày tỏ đức tin về tôn giáo mà mình tin theo thì người đại diện gửi hồ sơ đăng ký sinh hoạt tôn giáo đến Ủy ban nhân dân cấp xã”. Do vậy, Sở Nội vụ đã có Công văn 1057/ SNV-TG hướng dẫn bà con bệnh nhân gửi hồ sơ đến UBND phường Ghềnh Ráng để được xem xét giải quyết. 

Trước phương án này, bệnh nhân làng phong không khỏi hoài nghi: Cấp tỉnh đã không giải quyết được, lại “nhường” thẩm quyền cho ủy ban cấp xã phường, có khác gì đánh đố? Nguyện vọng chính đáng này của những con người bất hạnh cùng khổ, nay xin gửi đến Ban Tôn giáo Chính phủ, Bộ Y tế.

Hà Lê
Cùng chuyên mục
[Truyện ngắn] Người quan họ

[Truyện ngắn] Người quan họ

(PLVN) - Năm nào làng chẳng chơi quan họ dịp hội xuân. Bến đò qua sông thường ngày vẫn tấp nập người qua lại, mang hàng về chợ quê giao dịch, dịp hội xuân thêm sắc màu miền quan họ. Nay Tùng về ăn Tết với tâm thế của người thành đạt. Tự hào đó nhưng cũng xốn xang. Mùa hội năm trước Tùng vắng mặt. Mẹ nhắc đi nhắc lại, con không về gia đình thiếu một nửa cái xuân. Tùng nhìn lên cao xanh cổ thụ, gió thì thào…

Đọc thêm

Giúp trẻ em thành chuẩn công dân thời đại số

Giúp trẻ em thành chuẩn công dân thời đại số
(PLVN) - Trong bối cảnh thế giới và Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số, trẻ em đã trở thành những công dân số từ rất sớm với việc sử dụng Internet ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, muốn nuôi dạy một đứa trẻ trở thành công dân số chuẩn, chính các bậc phụ huynh phải “chuẩn” trước

Ngành du lịch liên tiếp bị cú “trời giáng”

Ngành du lịch liên tiếp bị cú “trời giáng”
(PLVN) - Chưa thể kịp “hoàn hồn” sau một năm bi đát vì ảnh hưởng quá lớn của dịch Covid-19, ngành du lịch nói chung và lĩnh vực khách sạn lưu trú nói riêng lại lĩnh thêm “cú đấm trời giáng” khi dịch tái bùng phát từ trước Tết Tân Sửu.

Mẹ - tiếng gọi thân thương từ trái tim người lính

Mẹ - tiếng gọi thân thương từ trái tim người lính
(PLVN) - Mỗi người trong trái tim mình đều có hình bóng mẹ. Đại tá, nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Hồng cũng vậy. Trong ký ức, tình yêu mẹ dành cho ông luôn dào dạt. Năm nắng mười mưa nuôi con khôn lớn, khi ông đã trở thành sĩ quan quân đội, mẹ vẫn kéo ra chum nước để gội đầu như bé thơ. Nhắm mắt xuôi tay ở tuổi 97, đôi tất chân bạc phếch của mẹ vẫn găm đầy hoa cỏ trà may của đất cằn, lam lũ...

Không chỉ là trang phục, áo dài là một phong cách sống

Không chỉ là trang phục, áo dài là một phong cách sống
(PLVN) - Áo dài không đơn thuần chỉ là một loại trang phục đối với người Việt, mà còn là biểu hiện con người, phong cách sống và nền văn hoá lâu đời. Không phải tự nhiên trong văn thơ, âm nhạc Việt, áo dài luôn được ca ngợi như một biểu tượng mang “quốc hồn, quốc tuý” của Việt Nam. 
[Truyện ngắn] Người quan họ

[Truyện ngắn] Người quan họ

(PLVN) - Năm nào làng chẳng chơi quan họ dịp hội xuân. Bến đò qua sông thường ngày vẫn tấp nập người qua lại, mang hàng về chợ quê giao dịch, dịp hội xuân thêm sắc màu miền quan họ. Nay Tùng về ăn Tết với tâm thế của người thành đạt. Tự hào đó nhưng cũng xốn xang. Mùa hội năm trước Tùng vắng mặt. Mẹ nhắc đi nhắc lại, con không về gia đình thiếu một nửa cái xuân. Tùng nhìn lên cao xanh cổ thụ, gió thì thào…

Đảo mộng mơ

Đảo mộng mơ
(PLVN) - “Đảo mộng mơ”, ấn phẩm ra mắt năm 2010 đã trở nên vô cùng ăn khách và được tái bản đến 29 lần. Năm 2021, Đông A Books đã một lần nữa tái bản cuốn sách này của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, kỷ niệm 10 năm cuốn sách đến với bạn đọc.

Bệnh quai bị có thể biến chứng vô sinh

Bệnh quai bị có thể biến chứng vô sinh
(PLVN) - Hà Nội và các tỉnh phía Bắc đang trong thời điểm khí hậu nồm ẩm ướt, đây là môi trường thuận lợi cho virus bệnh quai bị phát triển mạnh và gây bệnh. Bởi vậy, người dân cần có những biện pháp để phòng bệnh cho bản thân và gia đình. Mặc dù quai bị là bệnh lành tính, đa số các trường hợp đều tự hồi phục không có biến chứng. Tuy nhiên, vẫn có trường hợp có biến chứng viêm tinh hoàn ở nam giới, viêm buồng trứng ở nữ giới. 

Ngôi làng gìn giữ tinh hoa cổ phục Việt

Ngôi làng gìn giữ tinh hoa cổ phục Việt
(PLVN) - Dù nổi tiếng là làng may áo dài, hiện nay tại làng Trạch Xá (Ứng Hòa, Hà Nội) còn một số ít hộ gia đình giữ nghề cha ông may dòng cổ phục Việt. Theo thị hiếu thị trường, những nghệ nhân vẫn miệt mài giữ từng đường kim, mũi chỉ để cho ra các sản phẩm cổ phục vừa gắn với truyền thống từ trăm năm nay, vừa có thể dễ dàng ứng dụng linh hoạt vào đời sống. 

Những lớp học “0 đồng” giữa lòng Sài Gòn hoa lệ

Những lớp học “0 đồng” giữa lòng Sài Gòn hoa lệ

(PLVN) - Được đi học, được tới trường tưởng chừng là những đặc quyền mà bất kì trẻ em nào cũng có nhưng không phải như vậy. Đối với những đứa trẻ đường phố không có tiền đi học, việc nắn nót viết từng con chữ, tập trung làm phép cộng – trừ đơn giản lại là cả bầu trời mơ ước của các em. Thấu hiểu được điều đó, ở giữa lòng thành phố Sài Gòn hoa lệ đã xuất hiện những lớp học “0 đồng” đầy tính nhân văn.

Đi tìm quốc phục cho đàn ông Việt

Đi tìm quốc phục cho đàn ông Việt
(PLVN) - Tiến sỹ Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên - Huế cho biết: Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, chiếc áo dài ngũ thân vẫn luôn được coi là trang phục không thể thiếu của mỗi người dân xứ Huế. Áo dài nam lại là trang phục mang nét trang trọng, nghiêm cẩn tạo nên tâm hồn, tính cách của người đàn ông. Áo dài ngũ thân có trở thành quốc phục cho đàn ông Việt hay không, vẫn là câu hỏi còn bỏ ngỏ…

Sự trở lại ngoạn mục của áo dài ngũ thân

Sự trở lại ngoạn mục của áo dài ngũ thân
(PLVN) - Ra đời trước áo dài nữ, áo dài nam từng là trang phục truyền thống của đàn ông Việt. Qua thời gian, nam giới Việt Nam dần ít sử dụng áo dài, khăn đóng, thay vào đó là những trang phục quần âu, áo sơ mi, veston mỗi khi có sự kiện quan trọng hay đi ra đường. 

Chúng ta cần “hoa hồng” cho những ngày mới bắt đầu…

Chúng ta cần “hoa hồng” cho những ngày mới bắt đầu…
(PLVN) - Câu chuyện anh Nguyễn Ngọc Mạnh (31 tuổi, xã Vĩnh Ngọc, huyện Đông Anh, Hà Nội) tìm cách cứu em bé 3 tuổi treo lơ lửng ở lan can chung cư tầng 12 rồi rơi xuống mái tôn đã trở thành món quà ấm áp với đông đảo người Việt Nam trong đêm 28/2/2021. Anh đã được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen, và được báo chí nước ngoài đưa tin. Tuy nhiên, ngay sau đó là những phân tích mổ xẻ gây tổn thương, như lẽ thường thấy sau những tung hô của đám đông…

Áo dài cách tân - hòa mình với cuộc sống hiện đại

Áo dài cách tân - hòa mình với cuộc sống hiện đại
(PLVN) - Không chỉ phong phú về chất liệu, hoa văn… với sự hỗ trợ tích cực của công nghệ hiện đại, áo dài đã có thêm nhiều kiểu dáng mới tươi trẻ, văn minh, hiện đại nhưng vẫn mang nét nữ tính và dịu dàng. Áo dài mặc với quần jeans, áo dài mặc với váy… còn gọi là áo dài cách tân. 
Tri ân bà Tổ nghề may - Tứ phi Hoàng hậu Nguyễn Thị Sen

Tri ân bà Tổ nghề may - Tứ phi Hoàng hậu Nguyễn Thị Sen

(PLVN) - Hàng năm vào giỗ kỵ của bà Tổ nghề may Nguyễn Thị Sen vào ngày 12 tháng Chạp âm lịch, dân làng Trạch Xá lại tổ chức lễ tế Tổ, mở hội thi may áo khéo, thi dệt lụa… Lễ giỗ Tổ nghề may được hầu hết các tổ chức, doanh nghiệp, hiệp hội thợ ngành may mặc thời trang trên cả nước tổ chức trang trọng, thành kính.

Sáng 7/3: Thêm 2 ca Covid-19 mới ở Kiên Giang

Sáng 7/3: Thêm 2 ca Covid-19 mới ở Kiên Giang
(PLVN) - Bản tin 6h ngày 7/3 của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch Covid-19 cho biết có 2 ca mắc mới Covid-19 tại Kiên Giang. Đây là những trường hợp nhập cảnh được cách ly ngay.

Đến 2045, sẽ xuất hiện các tập đoàn khổng lồ mang tên Việt Nam

Đến 2045, sẽ xuất hiện các tập đoàn khổng lồ mang tên Việt Nam
(PLVN) - Chúng ta hãy chung tay làm cho Việt Nam thành công hơn nữa, nơi mà trí thức, tài năng nào cũng có cơ hội được cống hiến, phụng sự, có nhiều DN vươn lên trở thành tập đoàn toàn cầu - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh điều này tại “Đối thoại 2045” với đại diện doanh nghiệp, trí thức tổ chức chiều 6/3 tại Hội trường Thống nhất, Thành phố Hồ Chí Minh.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬