Những ngày cuối đời của “đệ nhất danh cầm” Nguyễn Vĩnh Bảo: Mỗi khi nghe tiếng đàn lại mấp máy môi, hé mắt nhìn

(PLVN) - Thông tin nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo trút hơi thở cuối cùng tại nhà riêng ở TP Cao Lãnh (Đồng Tháp) vào 18h50 ngày 7/1 do tuổi cao sức yếu sau ba đợt nhập viện điều trị các căn bệnh nền, hưởng thọ 104 tuổi, khiến nhiều người hâm mộ tiếc nuối.
Những ngày cuối đời của “đệ nhất danh cầm” Nguyễn Vĩnh Bảo: Mỗi khi nghe tiếng đàn lại mấp máy môi, hé mắt nhìn Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo.

Có thể nói, ở Việt Nam, nhạc sư Vĩnh Bảo là người duy nhất vừa là nhạc sĩ trình tấu vừa là giáo sư giảng dạy âm nhạc truyền thống, lại vừa là người đóng đàn sáng tạo. Ông cũng là người cao tuổi nhất dạy đàn dân tộc, thậm chí còn dạy qua mạng internet cho học trò khắp thế giới.

Lúc sinh thời, dù hơn 100 tuổi nhưng ngón đờn của nhạc sư vẫn điệu nghệ, trầm bổng, du dương, cuốn hút người mộ điệu. Tiếng đờn ấy còn là tiếng lòng của vị nhạc sư ngoài trăm tuổi. Tiến sĩ Lịch sử Văn hóa Lê Hồng Phước (ĐH Khoa học Xã hội & Nhân văn - ĐHQG TP HCM), một học trò của nhạc sư Vĩnh Bảo từng có hai câu thơ nói về tiếng đàn của thầy mình như sau: “Nhạc quyện vào hồn, hồn thành nhạc/ Hồn nương tiếng nhạc nhạc hóa hồn”. 

Theo TS Phước, nhạc sư Vĩnh Bảo đã gắn bó với cổ nhạc gần trọn trăm năm. Những thịnh suy của đờn ca tài tử Nam Bộ và nghệ thuật cải lương từ khi mới mình thành, ông đều trải nghiệm đầy đủ. Cố GS Trần Văn Khê cũng đánh giá nhạc sư Vĩnh Bảo là “hậu tổ” Đờn ca tài tử Nam Bộ.

Nhạc sư Vĩnh Bảo ngoài trăm tuổi nhưng tiếng đờn thì không có tuổi. Những nốt nhạc nhấn nhá mềm mại lảnh lót theo từng cung bậc cảm xúc. Từ tiếng nhạc của làng quê, của một vùng đất, ông đã biến nó thành nét đặc sắc của dân tộc và lan tỏa sang nhiều quốc gia trên thế giới.

Cố GS Trần Văn Khê từng đánh giá: “Chưa từng nghe ngón đàn tranh nào hay hơn ngón đàn của nhạc Vĩnh Bảo: Phong phú, bay bướm, sâu sắc. Nếu ngày nào đó nhạc Vĩnh Bảo mất đi, thế giới sẽ mất đi tiếng đàn liêu trai, phù thủy độc nhất vô nhị”. Chúng ta đã thực sự mất đi tiếng đàn hữu thanh, còn tiếng đàn vô thanh, tiếng đàn “ngoài trăm năm” luôn vang vọng trong tâm hồn người mộ điệu. 

Nhạc sư Vĩnh Bảo sinh ra trong một gia đình nho học rất yêu thích đờn ca tài tử. Từ lúc 5 tuổi ông đã biết chơi đờn kìm, đờn cò, 10 tuổi biết chơi rất nhiều các loại nhạc cụ dân tộc. Từ 1955 cho đến 1964, ông dạy môn đàn tranh và cũng là trưởng ban nhạc cổ miền Nam tại Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ ở Sài Gòn.

Ông cũng là người cải tiến đàn tranh từ 16 dây thành đàn tranh 17, 19 và 21 dây với kích thước và âm vực rộng hơn. Ông là nhạc sư hiếm hoi của Việt Nam, trong số sáu nhạc sư có tầm ảnh hưởng trên thế giới, được vinh danh tại hội thảo Dân tộc Nhạc học thế giới ở Honolulu (Mỹ) năm 2006. Tháng 5/2018, nhạc sư Vĩnh Bảo về quê nhà Đồng Tháp để an hưởng tuổi già, sau một hành trình không mệt mỏi cùng nghệ thuật dân tộc. 

Cô Thu Anh (con gái nhạc sư) kể về việc đầu tháng 12/2020 cha mình hôn mê. Nhiều học trò đến thăm ông hoàn toàn không hay biết. Nhưng đến khi nghe tiếng đàn của NSƯT Văn Hai, đạo diễn Tấn Phát, và TS Lê Hồng Phước, thì nhạc sư chợt mấp máy môi và hé mắt nhìn.

Cứ như thế, mỗi khi nghe giai điệu tài tử của quê hương, ông lại như có thêm chút sức lực phục hồi và mấp máy môi gọi đúng tên từng người. Có lúc nhạc sư  nói những câu bằng tiếng Pháp, thứ ngôn ngữ mà ngày trước nhạc sư hay sử dụng làm thơ, viết văn.

“Âm nhạc thì vô cùng, mà đời người thì hữu hạn. Tôi vẫn còn những ước mơ về âm nhạc chưa với tới được và còn nhiều kế hoạch vẫn phải tiếp tục...”, ông từng chia sẻ. Mong muốn lớn nhất trong cuộc đời nhạc sư Vĩnh Bảo là làm sao có thể lưu giữ những nét nhạc cổ truyền nguyên bản nhất cho thế hệ trẻ. 

Lúc sinh thời, nhạc sư Vĩnh Bảo từng được vinh danh ở nhiều giải thưởng: Giải thưởng Đào Tấn (2005), Giải thưởng Phan Châu Trinh (2015)... Năm 2008 ông được Chính phủ Pháp tặng huy chương nghệ thuật và văn học bậc Officier. Năm 2014, Thủ tướng Chính phủ tặng ông bằng khen cho công tác bảo tồn, phát huy nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

Tang lễ nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo được tiến hành tại CLB Hưu trí tỉnh Đồng Tháp (đường Nguyễn Thị Minh Khai, TP Cao Lãnh). Theo nguyện vọng của gia đình, nhạc sư sẽ được hỏa táng tại Nghĩa trang Quảng Khánh, TP Cao Lãnh và đưa tro cốt về thờ tại nhà riêng.

Đình Thương
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Điều kiện xây dựng cảng hàng không, sân bay

Điều kiện xây dựng cảng hàng không, sân bay

(PLVN) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định 05/2021/NĐ-CP ngày 25/1/2021 về quản lý, khai thác cảng hàng không, sân bay có hiệu lực từ ngày 10/3/2021. Trong đó quy định chi tiết việc tổ chức lập quy hoạch cũng như yêu cầu đầu tư xây dựng cảng hàng không, sân bay tại các địa phương.

Dự án của Cty Đại Yên tại Hà Nội: Thực tế không như cái tên “chăm sóc sức khỏe cộng đồng”

Dự án của Cty Đại Yên tại Hà Nội: Thực tế không như cái tên “chăm sóc sức khỏe cộng đồng”
(PLVN) - Năm 2016, Cty TNHH Đầu tư Thương mại & Dịch vụ Đại Yên được UBND TP Hà Nội giao 10ha đất tại xã Đại Yên, huyện Chương Mỹ để thực hiện dự án Trung tâm Thể thao & Chăm sóc sức khỏe cộng đồng Đại Yên. Tuy nhiên, gần 5 năm qua, thay vì thực hiện dự án thì Cty này lại xây dựng hàng loạt công trình không phép.

Việt Nam - Singapore thúc đẩy phục hồi kinh tế sau đại dịch

Việt Nam - Singapore thúc đẩy phục hồi kinh tế sau đại dịch
(PLVN) - Ngày 4/3, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh đã điện đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Singapore Vivian Balakrishnan để trao đổi về quan hệ song phương và các vấn đề khu vực, quốc tế cùng quan tâm.

“Bà tiên” của những trái tim lỗi nhịp

“Bà tiên” của những trái tim lỗi nhịp
(PLVN) - Có nỗi đau buồn nào hơn với cha mẹ khi con mình chẳng may mắc bệnh tim. Và cũng có niềm vui nào hơn khi căn bệnh ấy được những tấm lòng và bàn tay vàng của các bác sĩ chữa khỏi. Nhiều bậc cha mẹ có con mắc bệnh tim ở Hà Nội truyền nhau một danh sách những chuyên gia đầu ngành về tim mạch nhi giỏi ở Thủ đô, trong số đó có PGS.TS Trương Thanh Hương – “bà tiên” của những trái tim lỗi nhịp, như cách gọi thân thiết của nhiều gia đình bệnh nhân nhi.
Kiểm tra, giám sát bầu cử phải thiết thực, tránh trùng lặp

Kiểm tra, giám sát bầu cử phải thiết thực, tránh trùng lặp

(PLVN) - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh nội dung trên tại phiên họp chỉ đạo về công tác bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 hôm qua (4/3).

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬