Nguyễn Phúc Lộc Thành- Thơ chọn và chọn thơ

(PLO) - Tôi gặp doanh nhân – bạn thơ Nguyễn Phúc Lộc Thành chưa lâu, nhưng thấy con người anh khá đặc biệt, ngay từ tên cha mẹ đặt cho anh đã đặc biệt, gửi gắm nhiều “thông điệp” cho anh giữa cuộc đời. 
Nguyễn Phúc Lộc Thành- Thơ chọn và chọn thơ Nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam chúc mừng nhà thơ Nguyễn Phúc Lộc Thành (bên trái) ra mắt “Giấc mơ sông Thương”.

1. Đặc biệt hơn, tôi biết anh là con người đến với văn chương khá sớm, mà viết được nhiều thể loại, về văn có thể loại “cao” nhất đó là tiểu thuyết, thơ thì quá đặc biệt. Ấy vậy nhưng giống như khi đến với văn chương, lặng lẽ thì khi “rút” khỏi đời sống văn chương để trở thành một doanh nhân thành đạt trên thương trường giữa Hà Nội cũng lặng lẽ.

Và bất ngờ, một ngày giữa tháng 9, Nguyễn Phúc Lộc Thành “trình làng” trước giới văn chương và bạn đọc Thủ đô “Giấc Mơ Sông Thương” – cũng quá đặc biệt.

Sông Thương quê Nguyễn Phúc Lộc Thành là một dòng sông có tên tuổi quen thuộc, in đậm dấu ấn văn hóa Việt trong hàng ngàn con sông lớn nhỏ ở nước ta. Ca dao đã có câu: “Sông Thương nước chảy đôi dòng/ Bên trong bên đục em trông bên nào”. Nặng lòng với con sông ấy, Nguyễn Phúc Lộc Thành chọn để viết những 36 bài lục bát cách tân. 

Tôi nhớ, có lần nhà thơ Vương Cường tâm sự, thơ lục bát (hay vẫn gọi là dòng thơ dân tộc) vốn sinh ra từ ca dao, người Việt xưa sáng tạo ra trong lao động về những quy luật của trời đất, thời tiết, tình yêu con người trong lao động cho dễ thuộc dễ nhớ nên ngôn ngữ rất bình dân. Do vậy, ai cũng có thể làm thơ lục bát, nhưng để có câu lục bát đúng là “thơ” và hay là rất khó. 

Trong buổi ra mắt “Giấc mơ sông Thương”, ngày 17/9/2018, nhà thơ Trần Đăng Khoa chia sẻ: “Lục bát là thể thơ rất dễ viết. Ai cũng viết được trên 6, dưới 8, kể cả các cụ già, em nhỏ... nhưng lục bát hay thì khó vô cùng”. “Thơ lục bát dễ làm, nhưng cũng có thể nhấn chìm người sáng tác”, Nhà thơ “Hạt gạo làng ta” Trần Đăng Khoa khẳng định.

Khó vì đặc trưng của lục bát dễ làm cho người đọc thấy tẻ nhạt, trôi tuồn tuột; đọc câu đầu đã đoán ra câu sau, thậm chí câu cuối dẫn đến chán vì không có yếu tố bất ngờ. Từ trước đến nay, có hàng ngàn nhà thơ viết lục bát, nhưng thành công, bạn đọc nhớ đến không nhiều, đỉnh cao là Nguyễn Du với Truyện Kiều và một số tác giả khác như Nguyễn Bính, Huy Cận, Nguyễn Duy, Đồng Đức Bốn...

Nguyễn Phúc Lộc Thành không phải không nhận ra điều này. Anh luôn ý thức về việc tạo ra một giọng thơ riêng biệt, không nhòe lẫn vào ai và làm mới ngôn ngữ bằng nhiều chiêu thức như: sáng tạo từ láy mới; mở rộng phổ kết hợp, trường liên tưởng cho danh từ, động từ; chuyển từ loại, đảo từ ngữ, tách ghép từ; nhân hóa, so sánh lạ, độc đáo; sử dụng các biện pháp tu từ ngữ âm như điệp phụ âm, điệp vần… làm cho câu thơ giàu tính nhạc.

Ngoài ra, trong một số trường hợp có sự sáng tạo về nhịp thơ và thanh điệu... Tất cả những cố gắng đó của Nguyễn Phúc Lộc Thành đều nhằm mục đích tạo nghĩa mới, tạo liên tưởng mới, tạo hình dung từ, tránh những từ mòn sáo, gây được sức hút đối với người đọc. Đây không phải là đánh giá của tôi, nhà báo làm thơ, mà là của nhà nghiên cứu văn học PGS. TS Hoàng Kim Ngọc.

Giấc mơ sông Thương của Nguyễn Phúc Lộc Thành là một tập thơ lục bát cách tân. Tác giả đã có nhiều chiêu thức làm mới ngôn ngữ thi ca tiếng Việt như sáng tạo từ láy mới; mở rộng phổ kết hợp cho danh từ, động từ; chuyển từ loại, đảo từ ngữ, tách ghép từ; nhân hóa, so sánh độc đáo; sáng tạo về nhịp thơ và thanh điệu..., sử dụng các biện pháp tu từ ngữ âm như điệp phụ âm, điệp vần… làm cho câu thơ giàu tính nhạc.

Liên tưởng trong sáng tạo nghệ thuật của Nguyễn Phúc Lộc Thành có biên độ rộng, chồng lấn, đa chiều nên đã góp phần tạo được nhiều kết hợp lạ mang bản quyền thương hiệu riêng của Nguyễn Phúc Lộc Thành. Tất cả những cố gắng đó của anh đều nhằm mục đích tạo nghĩa mới, tạo hình.

Thành công của Nguyễn Phúc Lộc Thành là làm cho người đọc không dễ đoán, thậm chí đọc rồi phải suy nghĩ, chiêm nghiệm, mỗi người tự phát hiện ra cái hay riêng, không giống nhau, tùy “phông văn hóa” của bạn đọc. Chính nhà thơ, nhạc sỹ Nguyễn Trọng Tạo đã phát hiện ra yếu tố “thiền” và “sex” thăng hoa trong “Giấc mơ sông Thương” của Nguyễn Phúc Lộc Thành.

2. Nguyễn Phúc Lộc Thành cho biết, giữa thập niên 90 thế kỷ trước, khi đang học năm 3 khoá 5 Trường viết văn Nguyễn Du, anh là người đầu tiên khai sinh ra mô hình Taxi Tải tại Việt Nam, tự mình mang dự án Taxi Tải Thành Hưng đi thuyết trình để các cấp phê duyệt (hồi ấy khó khăn lắm, thành lập doanh nghiệp phải là Chủ tịch UBND TP Hà Nội cấp phép).

“Khi sang Phòng đăng ký kinh doanh, chị quản lý phòng xem lý lịch tôi xong, ngước cặp kính lão, hỏi “Nhà văn mà đi làm kinh tế thế này có sợ làm hại cho đất nước hay không?”. Tôi bảo “Chị không thấy vụ giá – lương - tiền của nhà thơ Tố Hữu thành công đến thế nào, nó chẳng phải là một nhân tố để đất nước ta, ngay sau đó, có được công cuộc đổi mới hay sao?”. Chị ấy nhìn tôi như một kẻ dị dạng”, Nguyễn Phúc Lộc Thành hóm hỉnh.

Là người sáng lập, nhưng Nguyễn Phúc Lộc Thành cần mẫn như một chú “ong thợ”. Suốt những năm dấn thân vì sự lớn mạnh của Taxi Tải Thành Hưng, tuyệt nhiên anh không xuất hiện trên báo chí, không PR bằng những “tuyên bố”, thường “đẩy” cho các phụ tá thay mình. Ngay việc mua hàng hoá chất đầy các xe tải, rồi dẫn đoàn xe chở hàng đi cứu trợ ở nhiều nơi đói nghèo, thiên tai, diễn ra đều hàng năm, hoặc giúp đỡ những người có hoàn cảnh đặc biệt, anh vẫn chỉ âm thầm làm mà không nhờ cậy báo chí dẫn đường.

Anh kể, trong các bữa cơm, mẹ anh thường ca thán: “Mẹ thấy người này trên ti vi, người kia lên tivi, sao con làm rất nhiều việc cho hàng tổng thế mà chẳng thấy được lên bao giờ...”. “Hì. Em cười vấn an cụ: Có giời biết, đất biết là đủ, thưa mẹ”, Thành cười hiền hậu.

Trong hơn 20 năm trên thương trường, Nguyễn Phúc Lộc Thành đã thành công trong việc khai sinh, xây dựng Thành Hưng trở thành một thương hiệu hàng đầu trong lĩnh vực vận tải nhẹ tại Việt Nam, đặc biệt ấn tượng tại Hà Nội và Sài Gòn: Mô hình Taxi Tải và Dịch vụ Chuyển Nhà, Chuyển văn phòng trọn gói mang thương hiệu Taxi Tải Thành Hưng. Doanh nhân Nguyễn Phúc Lộc Thành đã lấy triết lý của chữ “Tín” giúp doanh nghiệp của mình thành công, hưng thịnh.

Cũng chính Thành Hưng trở thành cổ đông lớn thứ hai sau nhà nước, sở hữu 30% cổ phần thương hiệu Vang Đà Lạt, là chủ sở hữu nhà máy sản xuất Vang Đà Lạt tại Lâm Đồng, trực tiếp quản lý phân phối Vang Đà Lạt trên toàn bộ thị trường miền Bắc. Thành Hưng đã góp công lớn trong việc Vang Đà Lạt vinh dự được Chính phủ Việt Nam dùng chiêu đãi 21 vị nguyên thủ quốc gia trong dịp Hội nghị thượng đỉnh APEC 2006 diễn ra tại Hà Nội.

Gần đây, qua trang cá nhân tôi biết, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Thành Hưng Nguyễn Phúc Lộc Thành đã chính thức xin từ nhiệm chức danh Tổng Giám đốc để chuyên tâm sáng tác văn chương kể từ ngày 01/9/2018, sau gần 20 năm “ẩn dật”. Sau khi Nguyễn Phúc Lộc Thành có đơn xin nghỉ việc, hôm 25/8/2018, các thành viên của Hội đồng Quản trị Công ty đã nhất trí và phê chuẩn đơn xin từ nhiệm để anh thôi giữ chức Tổng Giám đốc. 

Biết việc này, tôi nhắn tin hỏi thì Thành trả lời: “Em rút lui điều hành thôi, vẫn cùng Công ty cổ phần Tập đoàn Thành Hưng với vị trí mới”. Dù sao Tập đoàn Thành Hưng cũng là đứa con “mang nặng đẻ đau” của Nguyễn Phúc Lộc Thành.

Việc trở lại với văn chương, “trình làng” Giấc mơ sông Thương không thể ấn tượng hơn, đánh dấu thời khắc “chín” của tâm hồn thi ca của anh. Sự kiện ấy chắc chắn sẽ mở ra trang mới của cuộc đời anh, đóng góp cho thi đàn nhiều tác phẩm mang dấu ấn, phong cách, thi pháp Nguyễn Phúc Lộc Thành.

3. Năm 1988 tại Maxcova – Thủ đô của Nga, Đại sứ quán Việt Nam tại Liên Xô tổ chức cuộc thi sáng tác văn chương (cả thơ và văn) dành cho cộng đồng người Việt công tác tại 15 nước cộng hòa thuộc Liên bang Xô Viết. Ban giám khảo gồm 7 người, trong đó có  Nguyễn Phúc Lộc Thành đã giành giải Nhất (không có giải Nhì) cho truyện ngắn “Cõi nhân gian”.

Lúc ấy Thành đang là người lao động ở bên ấy, đầu tắt mặt tối mưu sinh, chứ không phải là sinh viên của trường đại học về văn chương. “Đây đích thị là một nhà văn, hơn thế là một nhà văn có tài”, giám khảo Trần Đăng Khoa lúc ấy đã đánh giá, phát hiện. “Cõi nhân gian” sau này được tác giả Nguyễn Phúc Lộc Thành phát triển thành một tiểu thuyết cùng tên.

Sau tiểu thuyết này, Nguyễn Phúc Lộc Thành “bặt âm” trên văn đàn. Nguyễn Phúc Lộc Thành đã trở lại với văn chương sau 20 năm “vắng bóng”, nhưng không phải với văn mà là thơ. Thật khó cho anh bởi thời nay thơ sao mà lắm thế. Ngay Xuân Diệu lúc sinh thời thường trăn trở, đã làm thơ phải làm thơ hay, đừng làm thơ dở.

Thơ nhiều nhưng bạn đọc, không riêng Việt Nam mà toàn cầu đang thờ ơ với thơ. Dẫu thờ ơ, nhưng không phải vì thế mà thơ “chết” đâu. Với sự trở lại âm thầm nhưng “Giấc mơ sông Thương” của Nguyễn Phúc Lộc Thành được “sinh hạ” ngoạn mục minh chứng cho điều này. 

 “Đến với thơ, tôi đã từng nghĩ, để có thơ hay, không nhất thiết phải màng đến thế sự như văn xuôi. Thơ có thể thoát ra khỏi đời sống chính trị. Tôi tìm đến thơ, kỳ vọng ở một cảnh giới cao hơn văn xuôi.

Tôi luôn tin tưởng vào sứ mệnh của thơ là hướng đến cái đẹp, những giá trị chân - thiện - mỹ ở thơ, như thứ phù sa âm thầm bồi đắp thiện lương, góp phần cải hoá xã hội, tương tự việc tranh đấu trực diện với cái xấu, với cường quyền của văn xuôi, nhưng không bằng con đường búa lớn đao to. Tôi hằng kỳ vọng vào sự thức tỉnh của con người, của mọi thế lực trước cái đẹp, qua con đường thi ca”, Nguyễn Phúc Lộc Thành chia sẻ trong buổi ra mắt “Giấc mơ sông Thương” của anh.

Cám ơn Nguyễn Phúc Lộc Thành đã “hằng tin” để đổi mới và sáng tạo thi ca. Tôi nhận ra rằng với Nguyễn Phúc Lộc Thành không chỉ anh chọn thơ mà thơ đã chọn anh. 

Ngô Đức Hành
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Người "mua" bằng giả của Đại học Đông Đô có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không?

Người "mua" bằng giả của Đại học Đông Đô có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không?
(PLVN) - Luật sư Nguyễn Đào Tơ - Trưởng Văn phòng Luật sư Hoàng Huy - cho rằng, việc sử dụng bằng giả được xem là có hành vi “sử dụng con dấu, tài liệu, giấy tờ giả”. Căn cứ vào mức độ, hậu quả trong từng trường hợp mà hành vi có thể bị xử phạt tương ứng theo quy định, trong đó, mức khung hình phạt cao nhất lên đến 07 năm tù.

Tìm giải pháp nâng cao hiệu quả tự chủ giáo dục đại học

Tìm giải pháp nâng cao hiệu quả tự chủ giáo dục đại học
(PLVN) -  Hội thảo Giáo dục 2020 diễn ra hôm nay (27/11) do Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội phối hợp với Bộ GD&ĐT và một số cơ sở giáo dục đại học tổ chức với chủ đề “Tự chủ trong giáo dục đại học – từ chính sách đến thực tiễn.

120 doanh nghiệp của 7 tỉnh, thành phố xúc tiến và liên kết du lịch

120 doanh nghiệp của 7 tỉnh, thành phố xúc tiến và liên kết du lịch
(PLVN) -Ngày 27/11, tại Quảng Nam, trong khuôn khổ Diễn đàn liên kết phát triển du lịch giữa TP. Hà Nội, TP.  Hồ Chí Minh và vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, 120 doanh nghiệp lữ hành, khách sạn, điểm đến của các tỉnh, thành phố đã trao đổi tìm kiếm cơ hội hợp tác, liên kết để tạo sản phẩm du lịch mới, trao đổi khách đến các thị trường.

Tách quản lý nhà nước khỏi việc cung cấp dịch vụ công

Tách quản lý nhà nước khỏi việc cung cấp dịch vụ công
(PLVN) -Đó là ý kiến được đề xuất tại Hội thảo khoa học “Cải cách hành chính nhà nước giai đọan 2011-2020 và định hướng giai đoạn 2021-2030” do Ban Chỉ đạo cải cách hành chính (CCHC) của Chính phủ tổ chức hôm nay (27/11), tại Hà Nội.
Cuộc chiến chống hàng giả là của toàn xã hội

Cuộc chiến chống hàng giả là của toàn xã hội

(PLVN) - Đó là khẳng định của Chánh Văn phòng thường trực Ban chỉ đạo 389 quốc gia, Đàm Thanh Thế trong buổi lễ Kỷ niệm Ngày phòng chống hàng giả 29/11 hàng năm do Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam tổ chức.
Hội nghị triển khai công tác Thi hành án dân sự năm 2021

Hội nghị triển khai công tác Thi hành án dân sự năm 2021

(PLVN) -Chiều 27/11, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long đã chủ trì Hội nghị triển khai thực hiện chỉ tiêu, nhiệm vụ công tác THADS năm 2020. Cùng tham dự có Thứ trưởng Mai Lương Khôi, Lãnh đạo Tổng cục THADS, Lãnh đạo các đơn vị thuộc Tổng cục cùng Lãnh đạo các cơ quan THADS địa phương.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬