Người giữ lửa cồng chiêng

(PLO) -Rơ Châm H’Mút tâm sự: “Tôi chỉ mong sao có thể đem hết khả năng của mình để biểu diễn ở nhiều nơi hơn nữa, truyền lại tình yêu về văn hóa cồng chiêng cho thế hệ trẻ sau này. Để cồng chiêng Tây Nguyên có được sự quan tâm nhiều hơn nữa từ các dân tộc trên đất nước và vượt lên xa hơn ra thế giới”.
Người giữ lửa cồng chiêng Hình minh họa

Con đường dẫn vào làng MRong Yố (xã Iaka, huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai) lầy lội trong những ngày mưa. Đất đỏ quyện từng bước chân dẫn đến nhà nghệ nhân Rơ Châm H’Mút - người giữ lửa cồng chiêng của đồng bào dân tộc Jarai nơi đây. 

Tình yêu từ thuở ấu thơ

Rơ Châm H’Mút đón khách trong trang phục truyền thống của người Jrai. Ngôi nhà sàn đặc trưng với những loại nhạc cụ dân tộc: cồng, chiêng, đàn t’rưng… được trưng bày trân trọng.

Nghệ nhân chia sẻ về cơ duyên đến với niềm đam mê cồng chiêng: từ 5, 6 tuổi, ông đã theo cha tham dự những lễ hội làng, xem cha biểu diễn, được cha truyền dạy ý nghĩa về tiếng cồng, tiếng chiêng. Lúc đó ông đã có niềm thích thú và tình yêu đặc biệt dành cho loại nhạc cụ dân tộc này và tự tìm tòi học hỏi. 

Sau những lần xem biểu diễn về, mỗi lúc rảnh rỗi, ông thường tìm lấy cành cây, gõ vào những đồ vật bằng kim loại khiến cho chúng phát ra âm thanh nghe vui tai, rồi đứng lên nhảy múa như đang được đứng trong đội hình biểu diễn.

Niềm đam mê ăn sâu vào tiềm thức, khiến những lần đứng trong căn bếp nhỏ, đôi tay ông cũng vô tình biến chiếc muỗng, chiếc nồi thành nhạc cụ. Đối với cậu bé Rơ Châm H’Mút ngày ấy, bất cứ chỗ nào cũng thành sân khấu cho tiếng cồng tiếng chiêng vang dội.

Nhận thấy niềm đam mê mãnh liệt của con trai với cồng chiêng, cha ông đã xin cho con tập luyện trong đội cồng chiêng của làng. Chỉ mới 15, 16 tuổi, ông đã thuộc và đánh thành thạo khá nhiều bài và được biểu diễn trong những dịp làng có hội. Năm 20 tuổi, ông bắt đầu tham gia truyền dạy cồng chiêng cho các em thiếu niên trong làng. 

Nghệ nhân Rơ Châm H’Mút truyền dạy cho giới trẻ về cồng chiêng

Nghệ nhân chia sẻ: “Học cồng chiêng không khó, nhưng cái khó là phải có tình yêu với nó. Đánh cồng chiêng là phải gửi tâm hồn mình vào trong từng nhịp chiêng, khi ấy tiếng chiêng mới hay được”.

Theo ông, tiếng cồng chiêng trong mỗi lễ hội đều mang những ý nghĩa và thông điệp khác nhau. Lễ hội mừng lúa mới, đâm trâu, cưới hỏi sẽ có nhịp điệu nhanh, dồn dập thể hiện niềm vui, sự hào hứng của người đồng bào. Lễ bỏ mả, ma chay… sẽ có những bài riêng, với nhịp điệu trầm buồn để thông báo cho mọi người, cho các làng bên về sự ra đi của một người nào đó để họ cùng chia buồn.

Ước mơ giữ lửa cồng chiêng

Với mong muốn tiếng cồng, tiếng chiêng của dân tộc mình không chỉ sống và tồn tại mãi với con dân buôn làng mà còn vươn xa ra toàn thế giới, nghệ nhân Rơ Châm H’Mút đã nhận lời tham gia biểu diễn cồng chiêng ở nhiều nơi: Festival cồng chiêng Tây Nguyên, TP HCM, Hà Nội…

Lật giở những tấm hình kỉ niệm từ những lần tham gia biểu diễn khắp nơi, nghệ nhân chia sẻ: “Có những lần đi dài ngày, có khi đến vài tháng, nhớ buôn làng, nhớ Tây Nguyên lắm. Nhưng nghĩ đến vẫn còn nhiều người muốn nghe tiếng cồng, tiếng chiêng và tiếng cồng chiêng vẫn được cất lên hàng ngày chính là động lực để tôi cố gắng. Tôi cũng truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tình yêu của mình”. 

Không chỉ biểu diễn, nghệ nhân còn nhận lời tham gia giảng dạy cho các bạn trẻ có lòng đam mê với tiếng cồng, tiếng chiêng. Hiện ông đang giảng dạy cho các học sinh trường THCS Iaka và THCS Iamơnông trên địa bàn. Ngoài ra, năm 2013, ông đã tham gia giảng dạy cho sinh viên của học viện âm nhạc Hà Nội trong vòng 10 ngày. 

Sự đam mê của các học sinh, sinh viên đối với loại nhạc cụ truyền thống này chính là niềm vui và động lực giúp nghệ nhân dành hết tâm huyết truyền dạy văn hóa dân tộc Tây Nguyên cho các thế hệ trẻ ở nhiều nơi trên đất nước.

Về việc giữ gìn và phát huy văn hóa cồng chiêng ở làng mình, nghệ nhân tự hào chia sẻ, hiện ở làng rất nhiều người biết đánh cồng chiêng. Có những nhà có đến 3, 4 bộ chiêng. Trong làng còn giữ 2 bộ chiêng Lào cổ trị giá đến vài chục con bò, có từ thời xưa để lại, không ai nhớ cụ thể nó xuất hiện từ bao giờ. 

Tuy nhiên, ông vẫn ngậm ngùi: “Nhiều năm qua, tôi đã đưa đội cồng chiêng của làng tham gia nhiều hoạt động văn hóa ở khắp các tỉnh, thành trong nước. Nhưng chính trong ngôi làng mình, hoạt động văn hóa này lại đang hiếm dần. Tuy vậy, tôi vẫn sẽ quyết tâm giữ gìn đội cồng chiêng, dạy đánh chiêng cho những đứa trẻ đủ tuổi để chúng không quên văn hóa truyền thống”.

Bằng chứng cho quyết tâm ấy là đội cồng chiêng nữ đang dần được thành lập bởi sự giảng dạy của ông và các thành viên trong đội cồng chiêng lớn tuổi. Ông cho biết, trước đây chỉ có con trai mới tham gia đánh cồng đánh chiêng trong các lễ hội.

 Nghệ nhân Rơ Châm H’Mút (người đi đầu) biểu diễn cồng chiêng

Còn ngày nay, phụ nữ làng MRong Yố 2 cũng được khuyến khích tham gia. Trong làng hiện đã thành lập được 4 đội: Đội lớn tuổi, đội thanh niên, đội thiếu niên và đội nữ đang cố gắng tập luyện hàng ngày để có thể cùng tham gia vào các lễ hội. 

Trong ngôi nhà sàn xinh xắn còn lưu giữ nhiều bằng khen của ông từ các cuộc thi. Ông chia sẻ hiện ông cũng đang dạy cho vợ và 4 con gái đánh những bài cồng chiêng cơ bản nhất. Trong những lần đi diễn và những chuyến đi ra Hà Nội, Sài Gòn, ông đều dẫn vợ theo để cùng chia sẻ tình yêu với cồng chiêng.

Bà Puih H’Yui (SN 1960), vợ nghệ nhân, chia sẻ: “Tôi cũng rất thích cồng chiêng nên mỗi lần ông ấy đi đều xin đi theo nghe, rồi tập đánh từ từ để sau này có thể đánh thành thạo, thậm chí dạy lại cho các con, các cháu”.

Ông Rơ Châm H’Mút tâm sự về mơ ước của mình: “Tôi chỉ mong sao có thể đem hết khả năng của mình để biểu diễn ở nhiều nơi hơn nữa, truyền lại tình yêu về văn hóa cồng chiêng cho thế hệ trẻ sau này. Để cồng chiêng Tây Nguyên có được sự quan tâm nhiều hơn nữa từ các dân tộc trên đất nước và vượt lên xa hơn ra thế giới”.

Ông Ksor Sum, Chủ tịch xã Iaka (huyện Chư Pah, Gia Lai) cho biết: “Ngày nay, lớp trẻ nhiều người mải mê dành hết thời gian lo cho kinh tế và bị ảnh hưởng bởi các nền văn hóa hiện đại, bỏ quên dần tiếng cồng tiếng chiêng truyền thống của dân tộc mình…

Văn hóa cồng chiêng đang dần bị thưa thớt, mai một. Nhờ có những người như Rơ Châm H’Mút nên người trẻ đã nhận thức được tầm quan trọng của cồng chiêng. Đó không đơn giản chỉ là loại nhạc cụ mà còn là văn hóa”. 

Thu Thảo
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Công an tỉnh Hải Dương "cán đích" Dự án cấp thẻ căn cước công dân gắn chip sớm 47 ngày

Công an tỉnh Hải Dương "cán đích" Dự án cấp thẻ căn cước công dân gắn chip sớm 47 ngày
(PLVN) - Theo chỉ tiêu Bộ Công an giao, đến ngày 30/6/2021, Công an tỉnh Hải Dương phải thu nhận 988.200 hồ sơ cấp thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chíp. Tuy nhiên, đến 23 giờ ngày 14/5/2021, Công an tỉnh Hải Dương đã tiếp nhận 991.830 hồ sơ đề nghị cấp thẻ CCCD gắn chip. Như vậy, Công an tỉnh Hải Dương đã "cán đích" sớm 47 ngày và vượt chỉ tiêu Bộ Công an giao.

Người di cư tự do có được tham gia bầu cử?

Người di cư tự do có được tham gia bầu cử?
(PLVN) - Mọi công dân có quyền bầu cử đều được ghi tên vào danh sách cử tri và được phát Thẻ cử tri để thực hiện quyền bầu cử, tuy nhiên, mỗi công dân lại có quyền khác nhau khi cầm lá phiếu.
Chuyển đổi số tác động tích cực tới bất động sản thương mại

Chuyển đổi số tác động tích cực tới bất động sản thương mại

(PLVN) - Đại dịch COVID-19 tiếp tục khiến nhiều hoạt động thường ngày của thế giới trên nền tảng trực tuyến trở nên tích cực hơn, lượng dữ liệu số gia tăng đáng kể cùng sự nở rộ của video, hội nghị trực tuyến, game online và mạng xã hội. Việc số hóa thông tin cũng là một trong những giải pháp đã được đưa ra sau những cơn sốt đất liên tục gần đây, khi giá đất bị đẩy lên cao chỉ vì thiếu nguồn tin chính xác.

Tiếp tục phát huy tư duy đối ngoại của nhà ngoại giao tài ba Nguyễn Cơ Thạch

Tiếp tục phát huy tư duy đối ngoại của nhà ngoại giao tài ba Nguyễn Cơ Thạch
(PLVN) - Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh đồng chí Nguyễn Cơ Thạch, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao (15/5/1921 - 15/5/2021), Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn có bài viết với tiêu đề: "Tiếp tục phát huy tư duy đối ngoại của nhà ngoại giao tài ba Nguyễn Cơ Thạch", PLVN trân trọng gửi tới độc giả toàn văn bài viết.

Trưởng phòng các ĐTQG đã bay sang UAE

Trưởng phòng các ĐTQG đã bay sang UAE
(PLVN) - Ông Đoàn Anh Tuấn – Trưởng phòng các đội tuyển quốc gia (ĐTQG) - đã  sang Các tiểu Vương quốc A-rập thống nhất (UAE) để thực hiện công tác tiền trạm cho 2 đội tuyển ĐT Futsal Việt Nam và ĐT Việt Nam. 

Phòng khám Thu Cúc bị phạt 20 triệu đồng vì từ chối vợ Giám đốc Hacinco mắc COVID-19

Phòng khám Thu Cúc bị phạt 20 triệu đồng vì từ chối vợ Giám đốc Hacinco mắc COVID-19
(PLVN) - Công ty Cổ phần Y khoa và Thẩm mỹ Thu Cúc bị xử phạt hành chính với 2 hành vi: Không tư vấn các biện pháp phòng chống bệnh truyền nhiễm cho người bệnh đến cơ sở khám chữa bệnh; và không thông báo cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền về y tế khi phát hiện người bị nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A.
Thủ tướng nghe báo cáo về tiêm vaccine cho nhân dân

Thủ tướng nghe báo cáo về tiêm vaccine cho nhân dân

(PLVN) - Thủ tướng nghe báo cáo tình hình cập nhật dịch bệnh COVID-19 đang diễn ra ở nước ta, bàn các giải pháp cần tiếp tục triển khai trong thời gian tới, nhất là chuẩn bị cho các kịch bản, tình huống có thể xảy ra, công tác xét nghiệm diện rộng và tiêm vaccine cho nhân dân.

Đại tá Nguyễn Tiến Nam - Giám đốc Công an tỉnh Quảng Bình: Triển khai có hiệu quả các giải pháp về bảo đảm an ninh trật tự

Đại tá Nguyễn Tiến Nam - Giám đốc Công an tỉnh Quảng Bình: Triển khai có hiệu quả các giải pháp về bảo đảm an ninh trật tự
(PLVN) - Thông qua các buổi tiếp xúc cử tri vận động bầu cử trong thời gian qua, cử tri Quảng Bình bày tỏ sự tin tưởng cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XV và Đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 sắp tới diễn ra sẽ thực sự là ngày hội của toàn dân.

Quảng Ninh tạm dừng các hoạt động kinh doanh dịch vụ

Quảng Ninh tạm dừng các hoạt động kinh doanh dịch vụ
(PLVN) - Từ 00h00' ngày 15/5/2021, tỉnh Quảng Ninh tạm dừng hoạt động của các hàng ăn, quán ăn, quán nước vỉa hè (bao gồm cả xổ số kiến thiết). Các hàng quán bán đồ ăn, đồ uống vỉa hè chỉ được bán hàng mang đi. Tạm dừng hoạt động các sân golf.
Khởi tố, bắt giam đối tượng dùng hung khí chém người

Khởi tố, bắt giam đối tượng dùng hung khí chém người

(PLVN) - Sáng ngày 15/05, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an huyện Chợ Mới (tỉnh An Giang) cho biết, đơn vị vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thực hiện lệnh bắt tạm giam Đỗ Quang Nhớ về tội “Cố ý gây thương tích”.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376