Khi thời trang “sẩy một ly đi một dặm”

(PLO) - Vì thiếu am hiểu văn hóa, một số nhà thiết kế đã sáng tạo ra sản phẩm thời trang ngỡ là cổ súy văn hóa nhưng kết cục lại làm tổn thương, xúc phạm các giá trị, quan niệm truyền thống của cộng đồng dân tộc khác nhau. 
Khi thời trang “sẩy một ly đi một dặm” Chiếc khăn piêu bị biến thành khố.
Vi phạm sự thiêng liêng
“Vietnam Airlines có lời xin lỗi qua facebook và quyết định thu hồi tạp chí Heritage ấn phẩm tháng 11 vì trang bìa đăng tải hình ảnh chùa Shwedagon (hay còn gọi là chùa Vàng của Myanmar) được in ở vạt dưới tà áo dài Việt Nam. Trước đó, hình ảnh trang bìa nhận được phản ứng từ một nhà sư Myanmar trên Facebook ngày 18/11/2015 và nhiều độc giả Việt Nam cũng bày tỏ thái độ không đồng tình vì cho rằng việc làm này chạm đến các nguyên tắc cấm kỵ thuộc lĩnh vực văn hóa tâm linh.
Đây không phải là lần đầu tiên các nhà thiết kế đã sáng tạo ra sản phẩm thời trang ngỡ là có văn hóa lại có thể làm tổn thương, xúc phạm các giá trị, quan niệm văn hóa của cộng đồng dân tộc khác nhau. 
Sự kiện nhóm F-band biểu diễn trong chương trình X-Factor 2014 (trên kênh VTV3) đã làm khán giả ngỡ ngàng khi họ ăn vận theo kiểu người dân tộc Ê Đê nhưng lại dùng chiếc khăn piêu đội đầu của phụ nữ Thái để đóng khố.  Đây là một lỗi trầm trọng về kiến thức, nếu không muốn nói là phản văn hóa. Tiết mục này đã bị Bộ Thông tin và Truyền thông xử phạt.
Trong Tuần lễ thời trang Việt Nam xuân - hè 2013, Ngọc Hân trình diễn trang phục váy xanh với sự mô phỏng kiểu ruộng bậc thang. Để có “điểm nhấn”, nhà thiết kế người Tây Ban Nha đã để Ngọc Hân rải gạo trên sàn diễn và hành động này khiến nhiều người phẫn nộ. 
Là người Việt, ai cũng biết câu ca dao: “Ai ơi bưng bát cơm đầy/Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần”, thế nên khi chứng kiến Ngọc Hân rải gạo trên sàn diễn, nhiều khán giả nổi giận cho rằng đó là hành động hoang phí và không tôn trọng công sức của người nông dân, không hợp văn hóa người Việt.
Trước đây, trong một thiết kế của nhà thiết kế M.H cũng từng in hình một nhà thờ của Nga vào chân tà áo dài. Hình ảnh tà áo dài này sau đó xuất hiện khá nhiều trên mạng. Nhưng rất may, sự việc trên không bị người dân Nga phản ứng gì.
Áo dài in hình Chùa Vàng trên bìa tạp chí Heritage fashion. 
Nên thận trọng những biểu tượng của các dân tộc
Không phải riêng nhà thiết kế thời trang Việt mà ngay cả những nhà thiết kế thời trang quốc tế nổi tiếng cũng mắc phải lỗi vi phạm sự thiêng liêng của các dân tộc khiến công chúng bức xúc. Trong bộ sưu tập xuân - hè 2013, Givenchy chẳng ngần ngại đưa hình ảnh chúa Jesus, Đức mẹ Maria vào những thiết kế của mình. Tín ngưỡng tôn giáo xưa nay luôn được xem là vấn đề tế nhị, rất nhạy cảm và Givenchy thực sự có ý tưởng táo bạo khi kết hợp hòa quyện giữa thời trang và tôn giáo. Tuy nhiên, ý tưởng này khiến những con chiên ngoan đạo khó lòng chấp nhận.
Bộ sưu tập xuân - hè của Dolce & Gabbanna cũng gặp sự cố khi đưa hình ảnh những phụ nữ da đen với trang phục sặc sỡ vào thiết kế của mình. Chúng khiến người xem gợi nhớ đến hình ảnh những vú em trong thời kỳ chế độ nô lệ và cũng bị một bộ phận không nhỏ khán giả quy chụp là phân biệt chủng tộc, bất kể việc Dolce & Gabbanna đã giải thích những hình ảnh đó được lấy cảm hứng từ nguồn gốc của những người Sicilian - những người châu Phi đầu tiên định cư tại đảo Sicily.
Từ những ví dụ này cho thấy, khi sử dụng hình ảnh văn hóa, tín ngưỡng của một nơi khác, chúng ta cần tôn trọng sự khác biệt, phải có sự tỉnh táo, am tường văn hóa. Mỗi dân tộc sở hữu những bản sắc văn hóa riêng, tức những giá trị riêng, chuẩn mực riêng. Căn cứ vào đó để phân biệt văn hóa của dân tộc này khác với văn hóa của dân tộc khác. Thời buổi hội nhập văn hóa, toàn cầu hóa văn hóa, đối thoại văn hóa… người ta càng quý, càng tôn trọng cái riêng, giá trị riêng, chuẩn mực riêng.
Các nhà thiết kế đều có quyền lấy cảnh đẹp của thiên nhiên hay di sản văn hóa để đưa vào thiết kế của mình. Tuy nhiên, nếu sử dụng hình ảnh mang tính biểu tượng tâm linh, biểu tượng đức tin hoặc biểu tượng tinh thần,  hình ảnh quốc hoa… của các nước, của một đất nước nào đó lên trang phục thì nhà thiết kế phải hết sức thận trọng. Nó không đơn giản chỉ là vấn đề văn hoá hay thời trang mà còn liên quan đến vấn đề ngoại giao của hai nước.
Thùy Dương
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Triệu tập nguyên Thứ trưởng Nguyễn Nam Hải tới phiên xử cựu bộ trưởng Bộ Công thương

Triệu tập nguyên Thứ trưởng Nguyễn Nam Hải tới phiên xử cựu bộ trưởng Bộ Công thương
(PLVN) -  Theo kế hoạch, sáng 18/1, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội mở lại phiên tòa xét xử sơ thẩm cựu Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng trong vụ án "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí" và "Vi phạm các quy định về quản lý đất đai" xảy ra tại Bộ Công Thương và Thành phố Hồ Chí Minh.

Những tội ác kinh hoàng của băng đảng khét tiếng tàn bạo nước Mỹ

Những tội ác kinh hoàng của băng đảng khét tiếng tàn bạo nước Mỹ
(PLVN) - Vấn đề tội phạm và người nhập cư bất hợp pháp tiếp tục lại hâm nóng bầu không khí chính trị tại Mỹ. Mới đây 14 thủ lĩnh băng đảng MS-13 tàn bạo nhất thế giới bị truy tố tội khủng bố và đây là hành động toàn diện nhất nhằm vào băng đảng nguy hiểm này. Tổng thống Donald Trump trước đây không ngần ngại dùng từ “súc vật” khi đề cập đến băng nhóm MS-13 (Mara Salvatrucha) nổi tiếng tàn bạo.

Tạm giữ hình sự tài xế xe tải ngủ gật gây tai nạn liên hoàn

Tạm giữ hình sự tài xế xe tải ngủ gật gây tai nạn liên hoàn
(PLVN) - Trong 6 người bị xe tải tông liên hoàn trên QL 91 thì 1 nữ sinh lớp 7 đã tử vong tại bệnh viện. Kết quả điều tra ban đầu cho thấy vào thời điểm xảy ra tai nạn, tài xế chỉ bị ngủ gật chứ không có nồng độ cồn hay sử dụng chất ma túy.  

Mối tình son sắt của “đệ nhất danh cầm” Nguyễn Vĩnh Bảo

Mối tình son sắt của “đệ nhất danh cầm” Nguyễn Vĩnh Bảo
(PLVN) - Cố giáo sư Trần Văn Khê từng đánh giá nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo là “hậu tổ đờn ca tài tử Nam bộ” và gọi là “đệ nhất danh cầm”. Ông là người duy nhất ở Việt Nam vừa là nhạc sư trình tấu, vừa là nhạc sư giảng dạy âm nhạc truyền thống, lại vừa là người cải tiến đàn tranh từ 16 dây thành đàn tranh 17, 19, 21 dây. Và, ít ai biết rằng, vị nhạc sư vừa rời “cõi tạm” có chuyện tình “khắc cốt ghi tâm” với người vợ hiền của mình.

Hiệp hội Súng trường Mỹ nộp đơn phá sản

Hiệp hội Súng trường Mỹ nộp đơn phá sản
(PLVN) - Ngay sau khi Hiệp hội Súng trường Mỹ (NRA) thông báo nộp hồ sơ phá sản và tìm cách hợp nhất ở Texas, một trong những nhà tài trợ của tổ chức này đã lên tiếng kiện chống phá sản do lãnh đạo NRA gian lận. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬