Độc đáo lễ hội Ariêu Ping của người Pa Kô

(PLO) -Người Pa Kô bao đời nay vẫn giữ tục táng treo vô cùng kì lạ. Cứ đến dịp lễ hội Ariêu Ping, họ khai quật mồ mả người chết lên và bỏ vào những cái A Pổ rồi đặt nằm trên mặt đất trong khu nhà mồ của dòng họ.
 
Độc đáo lễ hội Ariêu Ping của người Pa Kô Một Piêng vừa mới được cải táng

Lễ hội Ariêu Ping hay còn gọi là lễ cải táng và phong thần - một lễ hội truyền thống mang nét văn hóa tâm linh đặc sắc và lớn nhất của đồng bào Pa Kô nói chung, đồng bào Pa Kô trên địa bàn biên giới thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế nói riêng. Lễ hội được tổ chức nhằm tỏ lòng tôn kính và tưởng nhớ đến những người đã khuất của đồng bào dân tộc Pa Kô, khơi dậy những nét đẹp văn hóa truyền thống đã ăn sâu vào tiềm thức của đồng bào từ xa xưa và đây cũng là dịp để tụ họp con cháu trong dòng họ.

Theo tập tục củangười Pa Kô cứ đến dịp lễ hội Ariêu Ping thì những người thân của họ chết từ 3-5 năm sẽ phải bốc hài cốt rồi tạ lễ và đưa lên bỏ trong những ngôi nhà mồ mà không cần chôn xuống dưới đất. Theo họ, tập tục này đã có lâu đời nhằm thể hiện sự hiếu nghĩa của con cháu đối với đấng sinh thành.

Để biết rõ hơn về tập tục này tôi tìm đến nhà già làng Quỳnh Hồ (79 tuổi, ở thôn Đụt, xã Hồng Trung, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế) và khá may mắn khi được già làng tiếp chuyện và nói cho tôi nghe khá nhiều về lễ hội Ariêu Ping cũng như tục cải táng: “ Cải táng không chỉ riêng người Pa Kô đâu, cả người Tà Ôi và Vân Kiều cũng có. Những người chết được chôn xuống đất sau 3 đến 5 năm, thậm chí đến 7 năm thì được cất lên làm lễ cải táng rồi đưa vào trong những cái Piêng (Nhà mồ). Mỗi Piêng có ít nhất 3 A Pổ (cái tiểu), bởi vì theo tập tục thì mỗi lần cải táng phải từ ba người trong họ trở lên. Chi phí cho việc xây Piêng, mua tiểu và những vật lễ tế như con heo, 10 cái chén, bộ quần áo, chiếc chiếu được chia đều cho những người con gái. Còn người con trai cả trong gia đình chịu trách nhiệm thông báo cho chị em gái đã đi lấy chồng xa, chuẩn bị rượu thịt và ăn uống cho những ngày làm lễ. Nếu gia đình đó không có con trai thì họ hàng phải đứng ra lo liệu”.

Để làm lễ cải táng cho những người thân đã khuất, người thân và già làng phải chuẩn bị đầy đủ lễ vật trước đó 3 tháng. Tất cả lễ vật như trâu bò, gà, dê, lợn, rượu được bày ra cả sân trước và sân sau nhà. Theo lệ làng, mỗi người dân trong bản phải đóng góp 100 ngàn đồng dùng vào công việc chung của bản, còn mỗi dòng họ con cháu phải đóng tiền riêng để lo cho lễ của họ mình.

Những A Pổ sau khi được cải táng sẽ được đặt nổi trong Piêng của dòng họ

“Trước lễ Ariêu Ping, đích thân mình đi đến các thôn bản khác mời mọi người tới tham dự lễ hội, có những lần còn đi ra mời bà con Pa Kô ở Quảng Trị vào tham dự. Khách đến dự lễ hội sẽ được sắp xếp chỗ nghỉ, rồi mình còn đứng ra thu xếp chu đáo mọi việc ăn uống, nghỉ ngơi và tiếp chuyện khách. Lễ sẽ được diễn ra trong 2 ngày 3 đêm, những ngày này mọi người sẽ ở lại bản chứ không ai được đi đâu hết. Cứ đến đêm thì tất cả già trẻ, trai gái và khách mời sẽ cùng nhau ca hát và nhảy múa theo tiếng chiêng trống truyền thống của người mình”, già Quỳnh Hồ cho biết thêm.

Người Pa Kô có lòng tôn kính rất đặc biệt với những người đã khuất. Sau khi an táng, thì người dân trong làng sẽ bị cấm đến khu nghĩa địa để viếng mộ, kể cả người nhà cũng không được tới. Nếu ai xâm phạm mà để người làng bắt được thì họ sẽ bắt vạ và đưa ra trước làng để chịu tội. Tùy theo ý kiến của chủ lăng mộ mà có mỗi cách phạt và hình thức nặng nhẹ khác nhau. Thường thì phạt nhẹ cũng phải làm mâm cúng với một con heo lớn, một con gà và hai chai rượu, còn phạt nặng thì bắt người xâm phạm đó phải xây lại Piêng mới và bỏ tiền ra để người làng tổ chức lại lễ cải táng cho khu mộ vừa bị xâm phạm. Vả lại người Pa Kô vốn rất sợ ma, khi phát hiện có người xâm phạm mồ mả của người đã khuất thì họ sẽ bắt về phạt tội. Họ cho rằng sự xâm phạm đó gây nên tai họa, bệnh tật cho gia đình mình.

Phóng viên một mình men theo con đường mòn dẫn vào rừng nơi có những khu “nghĩa địa treo” để mục sở thị những lời mà già Quỳnh Hồ nói. Khi đến nơi, trước mắt tôi là khu nghĩa địa với khá nhiều nhà mồ với đủ hình dáng và trang trí nhiều hình thù kì dị, cái thì còn mới, cái thì đã hư hỏng và bị cây cối bao phủ, còn xung quanh tôi là núi rừng không một bóng người. Vì đây là chốn linh thiêng của người Pa Kô nên cũng không dám ở lâu, tôi chỉ ở đây đúng 5 phút và chụp vài ba tấm hình thì liền đi ra ngay.

Mỗi khi đến dịp lễ Ariêu Ping hoặc vào độ chiều 30 Tết âm lịch thì già làng cùng những gia đình có người đã được cải táng mới được vào những khu nhà mồ để làm vệ sinh, quét dọn, phát quang, thắp nhang cho người đã khuất và kèm theo đó là một mâm cúng để xin phép người đã khuất mới được vào. Còn ngày thường thì dĩ nhiên là không một ai dám bén mảng tới vì chẳng ai muốn rước họa vào thân.

Quốc Trực
Cùng chuyên mục
HLV Park Hang-seo tìm kiếm 'bản sao' của Công Phượng, Duy Mạnh

HLV Park Hang-seo tìm kiếm 'bản sao' của Công Phượng, Duy Mạnh

(PLVN) - Đa số các cầu thủ có tên trong đợt hội quân này đều là những gương mặt được đánh giá có tiềm năng nhưng chưa có nhiều cơ hội được ra sân thi đấu tại các CLB. Với  HLV Park Hang-seo, đây là đợt đầu tiên trong kế hoạch tìm kiếm Công Phượng, Duy Mạnh của tương lai.

Đọc thêm

Du lịch ĐBSCL cần 'lột xác' để hấp dẫn hơn

Du lịch ĐBSCL cần 'lột xác' để hấp dẫn hơn
(PLVN) -  Tại sự kiện “Kết nối Du lịch ĐBSCL” lần này, các đơn vị tham gia sẽ cùng thảo luận, hiến kế nhằm làm mới du lịch ĐBSCL, phát huy những giá trị đặc trưng riêng từng tỉnh, đưa ra những giải pháp thu hút khách du lịch hậu dịch Covid - 19.

Khánh Hòa: Phát huy vai trò tổ hòa giải ở cơ sở

Khánh Hòa: Phát huy vai trò tổ hòa giải ở cơ sở
(PLVN) -Xác định thực hiện tốt công tác hòa giải ở cơ sở sẽ góp phần tăng cường xây dựng tình đoàn kết tương thân, tương ái trong cộng đồng, vun đắp sự hòa thuận, hạnh phúc cho từng gia đình và đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, những năm qua, công tác hòa giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa luôn được cấp ủy, chính quyền quan tâm, chú trọng và đạt được nhiều kết quả tích cực. 

Cần Thơ khai mạc tuần lễ Thái Lan 2020

Cần Thơ khai mạc tuần lễ Thái Lan 2020
(PLVN) - Sáng 3/7, Mini ThaiLan Week 2020 với quy mô 200 gian hàng đã chính thức mở cửa đón khách tham quan mua sắm tại Trung tâm hội chợ triển lãm Cần Thơ. Tuần lễ kéo dài đến ngày 5/7.

Trung tâm Y tế Hương Trà tổ chức Hội nghị “Giáo dục Pháp luật” cho cán bộ, nhân viên trong toàn cơ quan

Trung tâm Y tế Hương Trà tổ chức Hội nghị “Giáo dục Pháp luật” cho cán bộ, nhân viên trong toàn cơ quan
(PLVN) - Chiều nay (3/7) , TTYT thị xã Hương Trà tổ chức Hội nghị “Giáo dục Pháp luật” quý II năm 2020 cho 120 cán bộ nhân viên các khoa, phòng trong toàn cơ quan. Hội nghị giúp cho học viên nắm vững những nội dung cơ bản để đưa các quy định của Luật vào thực tiễn cuộc sống cũng như chăm sóc sức khỏe cho người dân được tốt hơn.
Cắt giảm, đơn giản hóa 20% chi phí tuân thủ liên quan đến hoạt động kinh doanh: Phải có áp lực mạnh để hoàn thành!

Cắt giảm, đơn giản hóa 20% chi phí tuân thủ liên quan đến hoạt động kinh doanh: Phải có áp lực mạnh để hoàn thành!

(PLVN) - Mục tiêu cắt giảm, đơn giản hóa ít nhất 20% số quy định và cắt giảm ít nhất 20% chi phí tuân thủ quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh giai đoạn 2020-2025 theo Nghị quyết 68/NQ-CP của Chính phủ là không đơn giản, đòi hỏi phải có áp lực thật mạnh đối với các Bộ ngành và từng cán bộ công chức…

Đưa khoảng 200 công dân Việt Nam từ Sri Lanka và Bangladesh về nước

Đưa khoảng 200 công dân Việt Nam từ Sri Lanka và Bangladesh về nước
(PLVN) - Bộ Ngoại giao cho hay, trong các ngày 2-3/7, Bộ Ngoại giao cùng các cơ quan chức năng Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Sri Lanka và Bangladesh, Hãng hàng không Vietjet Air và các cơ quan chức năng sở tại đã phối hợp thực hiện chuyến bay đưa khoảng 200 công dân Việt Nam từ các nước Sri Lanka, Bangladesh, Nepal, Bhutan và Maldives về nước an toàn. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬