Độc đáo lễ hội Ariêu Ping của người Pa Kô

(PLO) -Người Pa Kô bao đời nay vẫn giữ tục táng treo vô cùng kì lạ. Cứ đến dịp lễ hội Ariêu Ping, họ khai quật mồ mả người chết lên và bỏ vào những cái A Pổ rồi đặt nằm trên mặt đất trong khu nhà mồ của dòng họ.
 
Độc đáo lễ hội Ariêu Ping của người Pa Kô Một Piêng vừa mới được cải táng

Lễ hội Ariêu Ping hay còn gọi là lễ cải táng và phong thần - một lễ hội truyền thống mang nét văn hóa tâm linh đặc sắc và lớn nhất của đồng bào Pa Kô nói chung, đồng bào Pa Kô trên địa bàn biên giới thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế nói riêng. Lễ hội được tổ chức nhằm tỏ lòng tôn kính và tưởng nhớ đến những người đã khuất của đồng bào dân tộc Pa Kô, khơi dậy những nét đẹp văn hóa truyền thống đã ăn sâu vào tiềm thức của đồng bào từ xa xưa và đây cũng là dịp để tụ họp con cháu trong dòng họ.

Theo tập tục củangười Pa Kô cứ đến dịp lễ hội Ariêu Ping thì những người thân của họ chết từ 3-5 năm sẽ phải bốc hài cốt rồi tạ lễ và đưa lên bỏ trong những ngôi nhà mồ mà không cần chôn xuống dưới đất. Theo họ, tập tục này đã có lâu đời nhằm thể hiện sự hiếu nghĩa của con cháu đối với đấng sinh thành.

Để biết rõ hơn về tập tục này tôi tìm đến nhà già làng Quỳnh Hồ (79 tuổi, ở thôn Đụt, xã Hồng Trung, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế) và khá may mắn khi được già làng tiếp chuyện và nói cho tôi nghe khá nhiều về lễ hội Ariêu Ping cũng như tục cải táng: “ Cải táng không chỉ riêng người Pa Kô đâu, cả người Tà Ôi và Vân Kiều cũng có. Những người chết được chôn xuống đất sau 3 đến 5 năm, thậm chí đến 7 năm thì được cất lên làm lễ cải táng rồi đưa vào trong những cái Piêng (Nhà mồ). Mỗi Piêng có ít nhất 3 A Pổ (cái tiểu), bởi vì theo tập tục thì mỗi lần cải táng phải từ ba người trong họ trở lên. Chi phí cho việc xây Piêng, mua tiểu và những vật lễ tế như con heo, 10 cái chén, bộ quần áo, chiếc chiếu được chia đều cho những người con gái. Còn người con trai cả trong gia đình chịu trách nhiệm thông báo cho chị em gái đã đi lấy chồng xa, chuẩn bị rượu thịt và ăn uống cho những ngày làm lễ. Nếu gia đình đó không có con trai thì họ hàng phải đứng ra lo liệu”.

Để làm lễ cải táng cho những người thân đã khuất, người thân và già làng phải chuẩn bị đầy đủ lễ vật trước đó 3 tháng. Tất cả lễ vật như trâu bò, gà, dê, lợn, rượu được bày ra cả sân trước và sân sau nhà. Theo lệ làng, mỗi người dân trong bản phải đóng góp 100 ngàn đồng dùng vào công việc chung của bản, còn mỗi dòng họ con cháu phải đóng tiền riêng để lo cho lễ của họ mình.

Những A Pổ sau khi được cải táng sẽ được đặt nổi trong Piêng của dòng họ

“Trước lễ Ariêu Ping, đích thân mình đi đến các thôn bản khác mời mọi người tới tham dự lễ hội, có những lần còn đi ra mời bà con Pa Kô ở Quảng Trị vào tham dự. Khách đến dự lễ hội sẽ được sắp xếp chỗ nghỉ, rồi mình còn đứng ra thu xếp chu đáo mọi việc ăn uống, nghỉ ngơi và tiếp chuyện khách. Lễ sẽ được diễn ra trong 2 ngày 3 đêm, những ngày này mọi người sẽ ở lại bản chứ không ai được đi đâu hết. Cứ đến đêm thì tất cả già trẻ, trai gái và khách mời sẽ cùng nhau ca hát và nhảy múa theo tiếng chiêng trống truyền thống của người mình”, già Quỳnh Hồ cho biết thêm.

Người Pa Kô có lòng tôn kính rất đặc biệt với những người đã khuất. Sau khi an táng, thì người dân trong làng sẽ bị cấm đến khu nghĩa địa để viếng mộ, kể cả người nhà cũng không được tới. Nếu ai xâm phạm mà để người làng bắt được thì họ sẽ bắt vạ và đưa ra trước làng để chịu tội. Tùy theo ý kiến của chủ lăng mộ mà có mỗi cách phạt và hình thức nặng nhẹ khác nhau. Thường thì phạt nhẹ cũng phải làm mâm cúng với một con heo lớn, một con gà và hai chai rượu, còn phạt nặng thì bắt người xâm phạm đó phải xây lại Piêng mới và bỏ tiền ra để người làng tổ chức lại lễ cải táng cho khu mộ vừa bị xâm phạm. Vả lại người Pa Kô vốn rất sợ ma, khi phát hiện có người xâm phạm mồ mả của người đã khuất thì họ sẽ bắt về phạt tội. Họ cho rằng sự xâm phạm đó gây nên tai họa, bệnh tật cho gia đình mình.

Phóng viên một mình men theo con đường mòn dẫn vào rừng nơi có những khu “nghĩa địa treo” để mục sở thị những lời mà già Quỳnh Hồ nói. Khi đến nơi, trước mắt tôi là khu nghĩa địa với khá nhiều nhà mồ với đủ hình dáng và trang trí nhiều hình thù kì dị, cái thì còn mới, cái thì đã hư hỏng và bị cây cối bao phủ, còn xung quanh tôi là núi rừng không một bóng người. Vì đây là chốn linh thiêng của người Pa Kô nên cũng không dám ở lâu, tôi chỉ ở đây đúng 5 phút và chụp vài ba tấm hình thì liền đi ra ngay.

Mỗi khi đến dịp lễ Ariêu Ping hoặc vào độ chiều 30 Tết âm lịch thì già làng cùng những gia đình có người đã được cải táng mới được vào những khu nhà mồ để làm vệ sinh, quét dọn, phát quang, thắp nhang cho người đã khuất và kèm theo đó là một mâm cúng để xin phép người đã khuất mới được vào. Còn ngày thường thì dĩ nhiên là không một ai dám bén mảng tới vì chẳng ai muốn rước họa vào thân.

Quốc Trực
Cùng chuyên mục
Trấn Thành tặng tiền cho 'người hùng' Nguyễn Ngọc Mạnh; Cao Thái Sơn sang Mỹ chích ngừa Covid-19

Trấn Thành tặng tiền cho 'người hùng' Nguyễn Ngọc Mạnh; Cao Thái Sơn sang Mỹ chích ngừa Covid-19

(PLVN) - NS Thương Tín xuất viện sau 3 ngày đột quỵ, về lại căn phòng trọ 20m2; Trấn Thành tặng tiền cho "người hùng" Nguyễn Ngọc Mạnh; Vợ Vân Quang Long lên tiếng làm rõ chuyện tiền phúng điếu và từ chối nhận cấp dưỡng nuôi con từ Dương Ngọc Thái; Cao Thái Sơn sang Mỹ chích ngừa Covid-19...

Đọc thêm

Cần ứng xử có văn hóa khi xảy ra va chạm giao thông

Cần ứng xử có văn hóa khi xảy ra va chạm giao thông
(PLVN) - Thay vì bình tĩnh giải quyết khi xảy ra va chạm giao thông thì không ít người tham gia giao thông lại thích dùng bạo lực, nắm đấm “nói chuyện”, rồi gây hậu quả nghiêm trọng. Mới đây, một thanh niên vừa mới ra tù ở tỉnh Khánh Hòa đã gây án mạng sau khi va chạm giao thông.

Công an Việt Yên chủ động thực hiện tốt công tác bảo đảm an ninh trật tự dịp Tết Nguyên Đán Tân Sửu 2021

Công an Việt Yên chủ động thực hiện tốt công tác bảo đảm an ninh trật tự dịp Tết Nguyên Đán Tân Sửu 2021
(PLVN) - Trong dịp Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021, toàn lực lượng Công an huyện Việt Yên đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, triển khai nghiêm ngặt công tác phòng chống dịch Covid-19, đảm bảo cho nhân dân vui xuân, đón Tết an toàn.

Tỉnh ủy Vĩnh Phúc khẳng định bổ nhiệm tân Phó Giám đốc Sở KH-ĐT 31 tuổi “theo quy định của Trung ương và của tỉnh“

Tỉnh ủy Vĩnh Phúc khẳng định bổ nhiệm tân Phó Giám đốc Sở KH-ĐT 31 tuổi “theo quy định của Trung ương và của tỉnh“
(PLVN) - Trước dư luận liên quan đến việc bổ nhiệm bà Trần Huyền Trang (31 tuổi, con gái Bí thư Tỉnh ủy Hoàng Thị Thúy Lan) làm Phó Giám đốc Sở Kế hoạch - Đầu tư tỉnh, Tỉnh ủy Vĩnh Phúc khẳng định việc bổ nhiệm xuất phát từ tiêu chuẩn, điều kiện cán bộ theo quy định của Trung ương và của tỉnh.

Hậu họa tin giả thời “sốt đất”

Hậu họa tin giả thời “sốt đất”
(PLVN) - Cuộc sốt đất “điên cuồng” tại khu vực quanh sân bay Técníc đã nhanh chóng xẹp xuống như bong bóng xì hơi chỉ ít ngày sau khi nó xảy ra, nhưng để lại cho giới truyền thông cũng như chính quyền địa phương nhiều bài học phải suy ngẫm.
Trấn Thành tặng tiền cho 'người hùng' Nguyễn Ngọc Mạnh; Cao Thái Sơn sang Mỹ chích ngừa Covid-19

Trấn Thành tặng tiền cho 'người hùng' Nguyễn Ngọc Mạnh; Cao Thái Sơn sang Mỹ chích ngừa Covid-19

(PLVN) - NS Thương Tín xuất viện sau 3 ngày đột quỵ, về lại căn phòng trọ 20m2; Trấn Thành tặng tiền cho "người hùng" Nguyễn Ngọc Mạnh; Vợ Vân Quang Long lên tiếng làm rõ chuyện tiền phúng điếu và từ chối nhận cấp dưỡng nuôi con từ Dương Ngọc Thái; Cao Thái Sơn sang Mỹ chích ngừa Covid-19...

Tăng mức tiền phạt vi phạm hành chính tối đa của 10 lĩnh vực

Tăng mức tiền phạt vi phạm hành chính tối đa của 10 lĩnh vực
(PLVN) -Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi được Quốc hội khóa XIV kỳ họp thứ 10 thông qua và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2022. Trong đó, Luật có nhiều điểm mới quan trọng, tác động trực tiếp đến người dân như: mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực, bổ sung chức danh có thẩm quyền xử phạt, thủ tục xử phạt…
Bộ Xây dựng sẽ nghiên cứu xác định lại “nhà tạm” có giá tới 15 tỷ trên cao tốc Bắc - Nam

Bộ Xây dựng sẽ nghiên cứu xác định lại “nhà tạm” có giá tới 15 tỷ trên cao tốc Bắc - Nam

(PLVN) - Như PLVN đã thông tin, theo kết quả Kiểm toán Nhà nước (KTNN) công bố, tại dự án cao tốc Bắc - Nam đoạn Phan Thiết - Dầu Giây, việc tính toán chi phí nhà tạm tại hiện trường để ở và điều hành thi công công trình của Ban quản lý dự án Thăng Long (BQL) được Bộ Xây dựng cho phép 1-2% chi phí xây dựng các công trình đi theo tuyến mà không phải lập dự toán chi tiết với từng gói thầu để so sánh là chưa đảm bảo sự phù hợp và tính kinh tế.  

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬