Điều ít người biết sau bức chân dung Trần Lập

(PLO) - Trần Lập luôn kiên nghị để vượt qua số phận nghiệt ngã. Tiếc thay, vài ngày sau khi ngắm bức chân dung mình in trong sách và mỉm cười mãn nguyện, đôi mắt Trần Lập đã lặng lẽ nhắm lại. 
Điều ít người biết sau bức chân dung Trần Lập

Đam mê 

“Những nét vẽ thanh mảnh trên những tờ giấy nhẹ tênh, nhưng nó trĩu nặng những tình người và kỉ niệm…, vẽ chân dung đem lại cho tôi nhiều niềm vui, bao kỉ niệm nhưng không tránh khỏi những nỗi buồn nhân thế” - Họa sĩ Trần Tuy đã trăn trở rất nhiều mỗi khi đặt bút khắc họa ai đó trên đường dài nghệ thuật của đời mình.

Sinh năm 1942, ông Trần Tuy – nguyên là Tổng Biên tập Tạp chí Mĩ thuật, Chủ tịch Hội đồng nghệ thuật điêu khắc Việt Nam…không chỉ được nhớ đến là người nổi tiếng với những hình khối giúp gắn kết hiện tại với quá khứ mà còn được nhiều người mến phục ở kỳ tài khắc họa chân dung, với sự tinh ý nhận ra rất nhanh các điểm nổi bật trên gương mặt người đối diện. Những người ông vẽ dường như đều hiện rõ mồn một tâm can, rõ cả gợn nhỏ nội tâm trên khổ giấy mỏng manh. 

Với Trần Lập, ông vẽ anh không chỉ bởi mến tài chàng trai trẻ qua những giai điệu lạc quan, sôi nổi của "We’re Bức Tường", "We're The Wall", "Bình minh sinh viên 2000", "Đường tới ngày vinh quang”… đã đốt cháy hàng triệu trái tim cuồng nhiệt đam mê thể loại Haa rook, mà còn bởi, Lập cũng đôi khi… hý hoáy vẽ. Không những thế con trai ông cũng là một trong những thành viên Ban nhạc hồi mới thành lập, anh Trần Nhất Hoàng chơi ghita bass. 

Lúc đó, ban nhạc thường lấy chính căn nhà họa sĩ Trần Tuy đang ở làm nơi tập luyện. 

Ở lại bên người

Năm 2005, sau khi thực hiện thành công tập kí họa “Eva - 2014”  với việc tôn vinh vẻ đẹp hoàn mỹ của người phụ nữ, ở tuổi 72, Trần Tuy tiếp tục lựa chọn trong số gần 1000 bức chân dung mình đã vẽ, thực hiện tiếp cuốn “72 ký họa chân dung chọn lọc”, với những guơng mặt nổi tiếng trong các lĩnh vực: sân khấu, điện ảnh, hội họa, âm nhạc…

Trong số đó, có Trần Lập và những tên tuổi lớn như họa sĩ Trần Văn Cẩn, Bùi Xuân Phái; nghệ sĩ sân khấu Đào Mộng Long, nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát, nhà thơ Cù Huy Cận, nhà sử học Trần Quốc Vượng, thư pháp gia Lê Xuân Hòa, nhạc sĩ ghi ta Tạ Tấn…

Ông vẽ Trần Lập và giữ được bức hình cho đến tận hôm nay cũng là cái duyên. Bởi trước đó, khi tham gia cuộc phát động vẽ chân dung những người nổi tiếng tại Việt Nam do một tổ chức của Pháp phát động, ban tổ chức không nhận bức chân dung Trần Lập vì chưa đúng với yêu cầu. 

Căn phòng ông vẽ Trần Lập là một không gian khoảng 16m2 trên tầng 2, trong căn nhà khép mình bên con ngõ nhỏ phố Hào Nam. Hôm đó, vào ngày cuối tháng, ông bảo con trai nhắn Trần Lập đến. Buổi chiều, Trần Lập ngồi trên một chiếc ghế nhỏ sát phía cửa gần ban công, nơi đón những ánh sáng mặt trời tốt nhất. 

Trong thoang thoảng mùi sen Hà Nội tháng 7, tỏa ra từ chiếc lọ men xanh khéo léo bài trí sát góc phòng giữa những bộn bề tranh, sách, tượng..., ông thư thái vẽ khoảng nửa giờ là hoàn thành hai bức họa Trần Lập: một bức bán thân, một bức chân dung. Trần Lập tỏ ra thích thú lắm. 

Những người được ông chọn vẽ thường bình luận bên lề tranh, đó có thể là tâm sự về nhân tình thế thái, nhưng có khi chỉ đơn giản là sự biểu lộ sự phấn khích… Phía phải bức chân dung mình, nghệ sỹ sâu khấu Đào Mộng Long than thở “ Yêu nghệ thuật trăm năm quá ngắn, làm kiếp người một thời, dài ghê”. Còn bên cạnh bức vẽ của mình, Trần Lập ghi “Thật hạnh phúc khi được làm một nhân vật trong sáng tác của Nghệ sĩ Trần Tuy. Cảm ơn chú thật nhiều”. 

Nét chữ Trần Lập thanh, mảnh và đẹp như đối lập, tương khắc với vẻ gai góc, bụi bặm của gương mặt trong hình. Chữ là tâm, chữ viết ra không chỉ thể hiện tâm trạng, cảm nghĩ nhất thời mà còn biểu lộ cả tính cách của mỗi người. Trần Lập viết để như “vẽ” rõ thêm những góc nhẹ nhàng, tình cảm bên cạnh những ô đong đầy sự mạnh mẽ, kiên nghị trong tâm hồn mình.

Điều ấy đúng như thứ âm nhạc được anh tạo ra thông qua những ca từ bứt phá, dù ngút ngàn lửa nhưng vẫn làm người nghe cảm nhận được làn gió mát. Để dù họ có đắm say trong phấn khích, thì vẫn đủ lý trí suy nghĩ về nội dung những sâu sắc của ca từ.  

Trần Tuy tâm sự, gương mặt Trần Lập là một mẫu hấp dẫn mà nhiều họa sĩ thích và muốn vẽ, bởi nó góc cạnh. Thời đó, Lập để tóc dài và thường quấn quanh đầu một dải băng. Nhìn vào bức tranh vẽ bằng chì đen trên nền giấy trắng khổ 37x52cm, người ta thấy một Trần Lập phảng phất bóng dáng digan; có chất gang ngược của nắng, gió núi rừng đại ngàn, nhưng lại cũng rất phiêu lãng, bay bổng như mây trời. 

Nay đã ngủ yên…

Họa sĩ Trần Tuy đã tựa đề cuốn 72 ký họa chân dung: “Gặp biết bao người. Bao nhiêu số phận. Bao nhiêu điều muốn nói từ những ký họa. Nó cho tôi, đời dài ra bởi có nhiều sự kiện; thêm nặng ra bởi bao tình chồng chất. Dĩ vãng đong đầy những cảm xúc vui, hoan lạc, mất mát…”. 

Với tâm hồn nhậy cảm của người nghệ sĩ, Trần Tuy luôn tinh tế cảm nhận về sự mất mát. Những người ông từng gặp, vẽ có người còn “ở” và có người đã “đi”. Nhưng có lẽ ông chưa bao giờ tưởng tượng, chàng trai rắn rỏi Trần Lập sẽ bất ngờ dừng bước phiêu lãng, khi đi chưa đủ hơn nửa đời người. Tin anh phải chống chọi lại những cơn đau quái ác từ căn bệnh ung thư, làm ông rất buồn.

Sách in xong, ông giao cho Nhất Hoàng cầm ngay đến bên Trần Lập. Trên giường bệnh, Lập vui và nắm chặt tay người đồng nghiệp của mình nhắn nhủ: “Nhìn thì ai cũng tưởng hầm hố lắm, nhưng mình đâu có như vậy, cho mình gửi lời cảm ơn bố Tuy nhé….”.

Trần Lập luôn kiên nghị để vượt qua số phận nghiệt ngã. Tiếc thay, vài ngày sau khi ngắm bức chân dung mình in trong sách và mỉm cười mãn nguyện, đôi mắt Trần Lập đã lặng lẽ nhắm lại. Giờ đây, ở một nơi rất xa và cũng rất gần cõi nhân gian, Trần Lập hẳn hạnh phúc, viên mãn vì hình ảnh mình không chỉ vương vấn nơi trái tim của nhiều người yêu nhạc, mà còn ở lại trong một bức hình rất đẹp. 

Qua bảy mươi tư tuổi đời, từng sáu lần thoát khỏi cửa tử trong đó có may mắn lớn khi trải qua được đợt tai biến nguy kịch, họa sĩ Trần Tuy hiện vẫn bền bỉ sáng tác bằng tay trái và dành nhiều thời gian nghiên cứu, chiêm nghiệm để hiểu về triết lý nhân sinh nhà Phật. Ông hiểu để lý giải không oán trách những tai ương mình gặp phải và cũng chẳng kiêu ngạo, tự mãn với những thành công đạt được. Ông hiểu để rũ bỏ mọi sân si thường tục, để thân tâm nhẹ nhàng theo làn hương trầm thoảng mặc.

Bích Khánh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Bí quyết để rạng rỡ hơn mỗi ngày

Bí quyết để rạng rỡ hơn mỗi ngày
(PLVN) - Nguyễn Hoài Anh luôn được biết đến là một nữ BTV với giọng nói truyền cảm trên các bản tin thời sự VTV. Đặc biệt, chị còn được nhiều người hâm mộ bởi sức hút từ vẻ đẹp của một người phụ nữ không tuổi.

Thành ủy Hà Nội họp khẩn xử lý vụ việc bãi rác Nam Sơn

Thành ủy Hà Nội họp khẩn xử lý vụ việc bãi rác Nam Sơn
(PLVN) - Bí thư Thành ủy Hà Nội yêu cầu các đơn vị phối hợp giải quyết xong vụ việc tại bãi rác Nam Sơn thuộc Khu liên hợp xử lý rác thải Sóc Sơn. Không để rác tồn đọng, đặc biệt là khu vực nội đô; xử lý nghiêm những trường hợp lợi dụng tình hình, lôi kéo, xúi giục người dân cố tình gây rối.

Vedan Việt Nam tổ chức Chương trình Hiến máu tình nguyện “Một giọt máu – triệu tấm lòng”

Vedan Việt Nam tổ chức Chương trình Hiến máu tình nguyện “Một giọt máu – triệu tấm lòng”
(PLVN) - Ngày 23/10, tại Công ty CP Hữu hạn Vedan Việt Nam (Vedan Việt Nam) đã diễn ra Chương trình Hiến máu tình nguyện “Một giọt máu – Triệu tấm lòng”. Chương trình do Vedan Việt Nam, Hội Chữ thập đỏ tỉnh Đồng Nai, Hội CTĐ huyện Long Thành và Bệnh viện Chợ Rẫy cùng phối hợp tổ chức thực hiện.
Hàng dự trữ quốc gia đã kịp thời đến với người dân vùng lũ

Hàng dự trữ quốc gia đã kịp thời đến với người dân vùng lũ

(PLVN) - Sau khi có Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, thực hiện chỉ đạo của Tổng cục dự trữ nhà nước (DTNN), các cục DTNN Khu Vực Bình Trị Thiên và Nghệ Tĩnh  đã chủ động liên hệ, phối hợp với địa phương các tỉnh: Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế để tổ chức xuất cấp, giao nhận, vận chuyển, cấp phát gạo cứu trợ cho nhân dân vùng lũ. 

Lòng vả như lòng sung

Lòng vả như lòng sung
(PLVN) - Sau nhiều lần dùng dằng và dền dứ, Chính phủ Anh lại tiếp tục đàm phán với Liên minh châu Âu (EU) về khuôn khổ quan hệ hợp tác giữa hai bên cho thời gian từ sau khi nước Anh ra khỏi EU (Brexit). Trên danh nghĩa chính thức, nước Anh đã không còn là thành viên EU nữa từ sau ngày 31/1 năm nay. 

Khai mạc Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hưng Yên lần thứ XIX

Khai mạc Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hưng Yên lần thứ XIX
(PLVN) - Sáng 25/10, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hưng Yên lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020-2025 chính thức khai mạc tại Trung tâm Hội nghị của tỉnh, với sự tham dự của 339 đại biểu đại diện cho trên 69.000 đảng viên thuộc 13 Đảng bộ trực thuộc Tỉnh ủy. Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng dự và chỉ đạo Đại hội.

Bộ Giáo dục và Đào tạo thừa nhận trách nhiệm về sách giáo khoa môn Tiếng Việt lớp 1

Bộ Giáo dục và Đào tạo thừa nhận trách nhiệm về sách giáo khoa môn Tiếng Việt lớp 1
(PLVN) - Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa có báo cáo gửi các đại biểu Quốc hội về vấn đề sách giáo khoa năm học 2020 - 2021, trong đó, thừa nhận, "một số điểm chưa phù hợp trong sách giáo khoa môn Tiếng Việt lớp 1 của bộ sách Cánh Diều có trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hội đồng thẩm định và tác giả".
Tiết lộ về vũ khí chính của NATO có khả năng "chống Nga"

Tiết lộ về vũ khí chính của NATO có khả năng "chống Nga"

(PLVN) - Do có khả năng tàng hình khó nhận biết và trang bị nhiều loại cảm biến, chiến đấu cơ thế hệ thứ 5 F-35 Lightning II được xem là loại máy bay thích hợp duy nhất để đương đầu với quân Nga, Sputnik dẫn thông tin từ Defense News cho biết.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬