Chùa Một Cột nguyên thủy cột gỗ hay cột đá?

(PLO) -Trong tác phẩm “Nhớ và ghi về Hà Nội”, tác giả Nguyễn Công Hoan viết: “Ngày bé, mình xem Chùa Một Cột, thấy cái cột bằng gỗ, chứ không xây như bây giờ. Cột mà xây thì còn gì là hay nữa”.
Chùa Một Cột nguyên thủy cột gỗ hay cột đá?
Đại Việt sử kí toàn thư chép: Năm 1049, vua Lý Thái Tông cho xây chùa Diên Hựu. Trước đấy, vua chiêm bao thấy phật Quan Âm ngồi trên toà sen, dắt vua lên toà. Khi tỉnh dậy, vua đem việc ấy nói với bầy tôi. Nhà sư Thiền Tuệ khuyên vua dựng cột đá ở giữa ao, làm toà sen của Phật Quan Âm ở trên cột, giống như đã thấy trong mộng. 
Theo sách “Tuyển tập văn bia Hà Nội”, một tấm bia, khắc năm 1665, kể rằng: "Năm đầu niên hiệu Hàm Thông đời Đường..., dựng một cột đá ở giữa hồ. Trên cột xây một toà lầu ngọc, trong đó đặt tượng Phật Quan Âm để thờ cúng".
Chùa được sửa chữa nhiều lần. Năm 1847: "May nhờ các quan Đốc bộ đường trước nay và các viên văn vũ bản tỉnh, xúc cảm trước cảnh chùa, phát lòng bồ đề, gia công tu bổ, khiến cho cửa Thiền lộng lẫy, tượng Phật huy hoàng, sánh với hoàng đô muôn đời bất diệt, so cùng cột đá, lâu mãi vững bền. Công này, đức này, tiếng để ngàn năm".
 Chùa Một Cột bị phá hoại năm 1954
Cái cột đá của chùa Một Cột đã có từ thời nhà Lý, hay trễ nhất cũng là từ thế kỉ 17. 
Tháng 5 năm 1884, bác sĩ Hocquard dạo chơi quanh Hà Nội, có ghé thăm chùa Diên Hựu. Vị này thuật lại: "Hai cụ từ giữ chùa ở trong một ngôi nhà rất ngộ nghĩnh. Nhà được xây cất trên cột đá dựng giữa một cái ao đầy bèo và sen. Trông như một cái tổ chim. Ngôi nhà được mấy thanh gỗ ngang gắn vào cột đá chống đỡ. Giống mấy cái nan ô được gắn vào cán ô".  Thì ra ngày xưa, đã có lúc chùa Một Cột được dùng làm chỗ ở của người trông coi chùa Diên Hựu. 
Mấy tấm ảnh của Hocquard, của Dieulefils (Indochine pittoresque & monumentale ( Annam - Tonkin ), của trường Viễn Đông Bác Cổ, của bưu ảnh, chụp trong khoảng từ cuối thế kỉ 19, sang đầu thế kỉ 20, cho đến năm 1950, đều cho thấy cái cột đá. Chưa thấy tài liệu nào đả động đến cái cột gỗ của Nguyễn Công Hoan. 
Năm 1954, thực dân Pháp sửa soạn rút khỏi Hà Nội. Ngày 11/9/1954, chùa Một Cột bị đặt chất nổ! Tan tành. Cái cột bị huỷ hoại, theo tác giả Philippe Papin trong sách “Histoire de Hanoi”. 
Rất may, thông tin của Papin không hoàn toàn chính xác. Có người chụp ảnh chùa bị phá. Cột đá chỉ hơi bị nghiêng. Hai tảng đá vẫn còn nguyên vẹn.  
 Chùa Một Cột năm 1884
Năm 1955, chùa Một Cột được xây cất lại. Chuyên viên Sở Bảo Tồn Cổ Tích Nguyễn Bá Lăng được uỷ nhiệm nghiên cứu họa đồ và điều khiển công trường. Chính ông Nguyễn Bá Lăng đã công nhận trong sách “Kiến trúc Phật giáo Việt Nam”: 
"Thành phần (của chùa Một Cột) mà ta có thể tin được là nguyên vẹn từ triều (Lý) này thì chỉ có cây cột đá gồm hai khúc tròn chồng khớp lên nhau đường kính 1m20 đội toà chùa bên trên như thể một cái cuống đưa đoá hoa sen nổi trên mặt một hồ nước vuông nhỏ mỗi bề rộng khoảng 16m". 
Ai phá hoại chùa Một Cột ? Nhiều người nghi là quân đội Pháp. Nghi vấn này bị tác giả Duyên Anh trong sách “Ca dao quyện lấy miếng ngon dân tộc” bác bỏ: “Cuối năm 1954, có người gài mìn cho nổ sập Chùa Một Cột. Người chủ mưu vụ phá hoại này sau đó bị bắn chết ở Tân Sơn Nhất hôm di cư vào Nam”.
Chùa Một Cột bị phá nhưng cái cột đá vẫn hiên ngang đứng giữa đất trời. Ngạo nghễ giữa bùn, sen, mưa, nắng! 
Và nhà văn Nguyễn Công Hoan nhớ sai. Cột đá mới vững, mới bền, mới... hay! 
Dư Nguyễn
Cùng chuyên mục
Hồ Quang Hiếu, Đức Phúc “Vì một môi trường mạng thân thiện và an toàn“

Hồ Quang Hiếu, Đức Phúc “Vì một môi trường mạng thân thiện và an toàn“

(PLVN) - Chiến dịch #thinkb4youdo với mục tiêu kêu gọi mọi người chung tay xây dựng cộng đồng mạng thân thiện và an toàn đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ. Đặc biệt, nhiều thông điệp tích cực đã được lan toả bởi những người nổi tiếng như ca sĩ Đức Phúc, Hồ Quang Hiếu, Trọng Hiếu Idol, Vũ Duy Khánh, nhạc sĩ Châu Đăng Khoa, v.v.

Đọc thêm

Ca sỹ Lynh Lee và chuyện dài người chuyển giới

Ca sỹ Lynh Lee và chuyện dài người chuyển giới
(PLVN) - Lynk Lee vốn là nam ca sĩ quen thuộc với giới trẻ gần 10 năm nay. Mới đây, sau khi cô lần đầu xuất hiện trên sóng truyền hình, khi cô  đang trong quá trình phẫu thuật chưa hoàn thiện, cô đã phải chịu nhiều phản ứng thô thiển về ngoại hình.  “Lynk Lee là gái hay trai?”, “Lynk Lee phẩu thuật thẩm mỹ?” -  là những từ khóa được tìm kiếm nhiều nhất trên Google về cái tên Lynk Lee…

Cảnh báo gia tăng ngộ độc methanol

Cảnh báo gia tăng ngộ độc methanol
(PLVN) - Thời gian gần đây, tình trạng ngộ độc methanol (cồn công nghiệp) lại có chiều hướng gia tăng. Chỉ tính riêng từ đầu tháng 7/2020 đến nay, Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận và điều trị cho 7 bệnh nhân ngộ độc methanol.

Hướng dẫn sử dụng "khẩu trang điện tử" Bluezone

Hướng dẫn sử dụng "khẩu trang điện tử" Bluezone
(PLVN) - Cách sử dụng ứng dụng Bluezone mà Bộ Y Tế và Bộ Thông tin và Truyền thông đang khuyến cáo người dân sử dụng để bảo vệ bản thân và cộng đồng khỏi những diễn biến xấu hơn của đại dịch.

Ca sĩ, diễn viên phải chấp nhận đánh đổi và bị xâm hại để trở thành “sao Hàn“?

Ca sĩ, diễn viên phải chấp nhận đánh đổi và bị xâm hại để trở thành “sao Hàn“?
(PLVN) - Năm 2012, làng giải trí Hàn Quốc một phen chấn động, khi Jang Seok Woo - Giám đốc Công ty giải trí Open World Entertainment bất ngờ bị bắt giữ sau khi bị tố cáo lạm dụng tình dục khoảng 30 thực tập sinh và nghệ sĩ trẻ của công ty suốt khoảng thời gian 4 năm. Trong đó, có những người còn chưa đến tuổi vị thành niên. 

Chuyện về Jeanne d’Arc - từ Thánh nữ tới nữ phù thủy bị hỏa thiêu

Chuyện về Jeanne d’Arc - từ Thánh nữ tới nữ phù thủy bị hỏa thiêu
(PLVN) - Từng giúp nước Pháp đòi lại những vùng đất mà quân Anh chiếm đóng trước đó, Jeanne d’Arc còn khiến quân Anh kinh hồn bạt vía vì sự dũng cảm, mưu trí. Vậy nhưng người nữ anh hùng của nước Pháp thế kỷ XV lại nhanh chóng bị quy là “nữ phù thủy” mang lại những tai họa. Cuộc đời của vị nữ anh hùng kết thúc trong bi kịch. Mãi đến thế kỷ XX, Jeanne d’Arc mới được minh oan..

Thi THPT năm 2020: Loạt lưu ý với thí sinh

Thi THPT năm 2020: Loạt lưu ý với thí sinh
(PLVN) - Việc chuẩn bị cho kỳ thi THPT đã được hoàn tất. Trong sáng nay (8/8) các cán bộ làm công tác coi thi sẽ đến điểm thi, chính thức khởi động Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2020.

Cà Mau tìm giải pháp khắc phục sự cố sụt lún tại khu vực đê biển Tây

Cà Mau tìm giải pháp khắc phục sự cố sụt lún tại khu vực đê biển Tây
(PLVN) - Ngày 8/8, thông tin từ Chánh Văn phòng UBND tỉnh Cà Mau – Nguyễn Đức Thánh cho biết, UBND tỉnh sẽ rà soát lại toàn bộ trên tuyến đê biển Tây, đồng thời có các giải pháp khắc phục ngay những đoạn tuyến có khe hở dọc lề đường và báo cáo UBND tỉnh kết quả thực hiện trước ngày 20/8.

Tập đoàn Tư vấn Đầu tư Xây dựng Kiên Giang có tân Tổng Giám đốc mới

Tập đoàn Tư vấn Đầu tư Xây dựng Kiên Giang có tân Tổng Giám đốc mới
(PLVN) - Ngày 6/8, tại Tập đoàn Tư vấn Đầu tư Xây dựng Kiên Giang (CIC Group) tổ chức buổi Lễ công bố quyết định bổ nhiệm bà Phạm Thị Như Phượng – Phó Tổng Giám đốc trực đảm nhiệm chức vụ Tổng Giám đốc CIC Group. Buổi lễ có sự tham dự của các thành viên Hội đồng Quản trị (HĐQT), lãnh đạo các bộ phận trực thuộc và lãnh đạo các Công ty thành viên. 

Hồ Quang Hiếu, Đức Phúc “Vì một môi trường mạng thân thiện và an toàn“

Hồ Quang Hiếu, Đức Phúc “Vì một môi trường mạng thân thiện và an toàn“
(PLVN) - Chiến dịch #thinkb4youdo với mục tiêu kêu gọi mọi người chung tay xây dựng cộng đồng mạng thân thiện và an toàn đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ. Đặc biệt, nhiều thông điệp tích cực đã được lan toả bởi những người nổi tiếng như ca sĩ Đức Phúc, Hồ Quang Hiếu, Trọng Hiếu Idol, Vũ Duy Khánh, nhạc sĩ Châu Đăng Khoa, v.v.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬