Bị hoạt động du lịch “lạm dụng”: Hàng ngàn di sản đồng loạt kêu cứu

(PLO) - Cả nước hiện có hơn 40.000 di tích, thắng cảnh, trong đó có hơn 3.000 di tích quốc gia và hơn 7.000 di tích cấp tỉnh, nhưng phần lớn đều bị xâm hại, nhẹ thì bởi nạn viết vẽ bậy, nặng thì bị biến dạng, thay thế hoặc xuống cấp, hư hỏng nghiêm trọng.
Bị hoạt động du lịch “lạm dụng”: Hàng ngàn di sản đồng loạt kêu cứu Áp lực từ lượng khách quá tải ở Hội An làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới cảnh quan phố cổ, môi trường thiên nhiên.

Du lịch tăng trưởng, di sản “thua thiệt”

Thời gian qua, dư luận bày tỏ lo ngại trước sự phát triển du lịch ồ ạt, những công trình đồ sộ “không liên quan” bỗng xuất hiện ngay giữa lòng di sản, sự xuống cấp trầm trọng dẫn đến nguy cơ không thể phục hồi của rất nhiều di sản trên toàn quốc. 

Cùng việc Đình Lương Xá (xã Liên Bạt, Quốc Oai, Hà Nội) bị phá dỡ để xây mới hoàn toàn, thay thế cấu trúc gỗ truyền thống hàng trăm năm nay bằng bê tông cốt thép, nhiều di sản đình, đền, chùa, miếu vài trăm tuổi ở nhiều khu vực cũng lần lượt “kêu cứu” vì quá xuống cấp như chùa Một Mái, đình làng Hữu Bằng (Hà Nội), đình Do Nghĩa (Phú Thọ), chùa Đông Nam (Thanh Hóa), chùa Giác Viên (TP HCM)…

Ở một nơi khác, Di tích cấp Quốc gia Thành Tam Vạn (xã Pom Lót, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên) cũng đang đối mặt với tình trạng sạt lở đất liên tiếp xảy ra, hàng chục mét tường thành đã bị sạt lở nghiêm trọng. 

Tiêu biểu nhất chính Di sản thế giới Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) đã “biến dạng” quá nhiều khiến UNESCO phải “tuýt còi” về sự phát triển ồ ạt của các hạng mục kinh tế, du lịch làm ô nhiễm môi trường, phá vỡ cảnh quan nơi đây.

Theo thống kê, trung bình mỗi ngày cảng Tuần Châu đón gần 10.000 lượt khách du lịch, những ngày cao điểm, con số này có thể lên tới gần 30.000 lượt. Lượng khách quá đông, tập trung cục bộ tại một số điểm, tuyến du lịch gây vượt ngưỡng chịu tải của các điểm tham quan tiêu biểu như: Động Thiên Cung, hang Ðầu Gỗ, Sửng Sốt…, làm ảnh hưởng vẻ đẹp tự nhiên, hoang sơ của các hang động, thay đổi tập tính sinh hoạt của các loài vi sinh vật trong Vịnh, công tác bảo tồn di sản hầu như không thể bắt kịp để khắc phục tốc độ thay đổi chóng mặt này. 

Một di sản khác cũng đang “kêu cứu” chính là TP Di sản Hội An (Quảng Nam), từ một khu phố nhỏ nằm phía tả ngạn sông Thu Bồn, nay đã trở thành điểm đến của bốn triệu lượt du khách mỗi năm, trong khi dân số TP chỉ khoảng 92.000 người.

Nhằm đáp ứng nhu cầu du khách ồ ạt đổ về, các công trình xây dựng tư nhân tăng nhanh, kèm hoạt động sửa chữa, cải tạo sơ sài để “đốt cháy giai đoạn”, nhằm nhanh chóng thương mại hóa du lịch, khiến Di sản Hội An dần biến dạng.

Đồng cảnh ngộ, Cố đô Huế từng nổi tiếng do sở hữu quỹ kiến trúc di sản giàu có bậc nhất, cũng đang phải đối mặt với việc xây dựng kết cấu hạ tầng, cao ốc hóa khu vực bờ nam sông Hương với nhiều khách sạn, trung tâm thương mại… làm biến chất cảnh quan khu đô thị cổ, cùng những lăng tẩm, miếu, đền dọc bờ sông. 

“Mòn mỏi” chờ đợi tu bổ

Trước thực trạng di sản đang bị xâm hại, biến tướng hoặc xuống cấp trầm trọng, vẫn đang “mòn mỏi” chờ thủ tục tu bổ, cơ quan quản lý đều biết nhưng lại “bó tay” vì nhiều lý do, trong đó “gai góc nhất” là thiếu kinh phí tu bổ. 

Sau khi Luật Thủ đô được ban hành, Hà Nội đã chủ động đa dạng các nguồn đầu tư (kinh phí cấp T.Ư, cấp TP, cấp huyện và huy động xã hội hóa) để bảo tồn kho tàng di sản lớn nhất cả nước nhưng vẫn có bất cập.

Trả lời báo chí gần đây, Giám đốc Sở VH&TT Hà Nội Tô Văn Động cho rằng: “Nguồn lực huy động xã hội hóa cho công tác tu bổ chỉ tập trung vào một vài di tích được thổi phồng yếu tố tâm linh. Đối với các di tích lịch sử cách mạng kháng chiến, đình, đền… vẫn phải dựa chủ yếu vào nguồn đầu tư của ngân sách nhà nước. Nhưng nguồn đầu tư này có hạn, trong khi đó, quá nhiều di tích có thể sụp, đổ bất cứ lúc nào”.

Công ước quốc tế về du lịch văn hóa được ICOMOS - Hội đồng Di tích và di chỉ quốc tế (thuộc UNESCO) thông qua năm 1999 đã đưa ra sáu nguyên tắc về quản lý du lịch ở những nơi có di sản quan trọng.

Trong Công ước đặc biệt nhấn mạnh, các dự án phát triển du lịch và xây dựng cấu trúc hạ tầng phải lưu ý đến phương diện thẩm mỹ, xã hội và văn hóa, cảnh quan thiên nhiên, đặc trưng đa dạng sinh học, ưu tiên sử dụng vật liệu địa phương, phong cách kiến trúc địa phương, truyền thống bản xứ. Hơn nữa, các cộng đồng chủ nhà và dân chúng bản địa phải được tham gia vào việc lập kế hoạch bảo vệ và du lịch...

Lâu nay, du lịch và di sản luôn được nhìn nhận trong mối quan hệ hai chiều: di sản là tài nguyên vô giá để phát triển du lịch và ngược lại, phát triển du lịch tạo điều kiện quảng bá, phục hồi, phát huy tốt hơn giá trị di sản. Tuy nhiên, từ thực tiễn hoạt động du lịch thời gian qua, dễ nhận thấy phần “thua thiệt” thường thuộc về di sản, nhất là tại những nơi du lịch phát triển “nóng”.

Mặc dù vậy, công tác bảo tồn ở Việt Nam vẫn còn ì ạch, lúng túng dẫn đến tình trạng hàng ngàn di tích di sản đã và đang “kêu cứu”, “hấp hối” hàng bao năm qua. Nhưng không biết vô tình hay cố ý, các cơ quan chức năng vẫn… phớt lờ hoặc chậm trễ hành động. 

Đỗ Trang
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

TP Yên Bái được công nhận hoàn thành xây dựng nông thôn mới

TP Yên Bái được công nhận hoàn thành xây dựng nông thôn mới
(PLVN) - Sáng 5/7, tại xã Tuy Lộc (TP Yên Bái) - xã nông thôn mới đầu tiên của tỉnh Yên Bái - UBND tỉnh Yên Bái tổ chức lễ công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận TP Yên Bái hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới năm 2019.

Gia Lai đã có 9 ca dương tính với bệnh bạch hầu

Gia Lai đã có  9 ca dương tính với bệnh bạch hầu
(PLVN) - Tính đến chiều ngày 5/7, tỉnh Gia Lai đã ghi nhận có 9 ca dương tính với bệnh bạch hầu. Số ca nhiễm bệnh đều là người nhà hoặc đã từng tiếp xúc với nạn nhân tử vong tại làng Bông Hiot, xã Hải Yang, huyện Đắc Đoa

Uẩn khúc cái chết của đạo diễn William Taylor (kỳ cuối)

Uẩn khúc cái chết của đạo diễn William Taylor (kỳ cuối)
(PLVN) - Sau cái chết đầy uẩn khúc của William Taylor, gần 100 năm qua nhiều người nổi tiếng là bạn bè, đối tác của ông đã vướng vòng lao lý vì nghi vấn đã hạ chết William. Tuy nhiên, đến nay thủ phạm sát hại Taylor vẫn đang là một bí ẩn.

Vụ sát hại ca sĩ Hachalu - Án hình sự hay hành chính?

Vụ sát hại ca sĩ Hachalu - Án hình sự hay hành chính?
(PLVN) - Ở thủ đô Addis Abeba của Ethiopia đêm ngày 28/6 vừa qua, ca sỹ 34 tuổi Hachalu Hundessa bị bắn chết khi đang lái xe ô tô. Cái chết của ca sỹ này đã đẩy đất nước Ethiopia vào tình trạng bạo loạn và bạo lực.
Mỹ, Anh xung khắc với Trung Quốc về Hong Kong

Mỹ, Anh xung khắc với Trung Quốc về Hong Kong

(PLVN) - Kể từ khi Quốc hội Trung Quốc thông qua bộ luật mới về đảm bảo an ninh ở Hong Kong, phản ứng của Mỹ và Anh không chỉ còn là thể hiện quan điểm thái độ chính trị nữa mà còn đi cùng biện pháp cụ thể. Mỹ có thêm một con chủ bài mới để gia tăng sức ép đối với Trung Quốc trong cuộc cạnh tranh chiến lược trên mọi phương diện với Trung Quốc.

Heerenveen vì tiền hay vì khả năng của Văn Hậu?

Heerenveen vì tiền hay vì khả năng của Văn Hậu?
(PLVN) - Dù CLB Hà Nội đã đồng ý trả chi phí cho Văn Hậu để anh tiếp tục ở lại CLB thi đấu, nhưng cách ứng xử của Heerenveen khiến cho lãnh đạo CLB Hà Nội bức xúc cho rằng, họ quá nặng về tiền mà không có kế hoạch cụ thể về chuyên môn của Văn Hậu.

Gà Spa thực hiện thẩm mỹ xâm lấn "chui"?

Gà Spa thực hiện thẩm mỹ xâm lấn "chui"?
(PLVN) - Vừa qua, Báo Pháp Luật Việt Nam nhận được nhiều đơn phản ánh của bạn đọc về dịch vụ hoạt động của cơ sở Gà Spa tại Biên Hoà không đúng như tư vấn, quảng cáo gây ảnh hưởng đến sức khoẻ và đời sống của họ. Đồng thời, nhân viên làm tại đây cũng phản ánh nhiều điểm khuất tất trong kinh doanh của cơ sở này.

Trung tướng Phùng Sĩ Tấn giữ chức Bí thư Đảng ủy Bộ Tổng Tham mưu nhiệm kỳ 2020-2025

Trung tướng Phùng Sĩ Tấn giữ chức Bí thư Đảng ủy Bộ Tổng Tham mưu nhiệm kỳ 2020-2025
(PLVN) - Sau gần 3 ngày làm việc tích cực, nghiêm túc, Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Tổng Tham mưu - Cơ quan Bộ Quốc phòng, nhiệm kỳ 2020-2025 vừa kết thúc với kết quả thành công tốt đẹp. Trung tướng Phùng Sĩ Tấn được bầu làm Bí thư Đảng ủy Bộ Tổng Tham mưu  - Cơ quan Bộ Quốc phòng nhiệm kỳ 2020-2025.

Hà Nội dự kiến không tăng học phí năm học 2020-2021

Hà Nội dự kiến không tăng học phí năm học 2020-2021
(PLVN) - Tại kỳ họp thứ 15 HĐND Thành phố Hà Nội, UBND TP Hà Nội dự kiến có Tờ trình đề nghị HĐND TP xem xét Quy định mức thu học phí đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập của Thành phố và mức thu học phí đối với Trường Trung cấp Kinh tế Kỹ thuật Bắc Thăng Long, Trường Trung cấp Kỹ thuật Tin học Hà Nội năm học 2020-2021.
Bạch hầu có thể gây tử vong chỉ trong 24-48 tiếng

Bạch hầu có thể gây tử vong chỉ trong 24-48 tiếng

(PLVN) - Từ đầu năm đến nay, nước ta đã ghi nhận hơn 20 trường hợp mắc bạch hầu trong đó có 2 ca đã tử vong. Theo các chuyên gia y tế, bạch hầu là bệnh nguy hiểm, ở thể tối cấp sẽ gây tử vong chỉ trong 24-48 tiếng.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬