Khi 'sự tử tế' vào đề Văn

(PLVN) - Đề thi môn Ngữ văn (lần 1) kỳ thi học sinh giỏi quốc gia THPT năm học 2019 - 2020 thu hút sự quan tâm, thảo luận của dư luận. Đề thi đề cập đến “sự tử tế”, một chủ đề hay nhưng không dễ thực hiện.

Môn Ngữ văn học sinh giỏi quốc gia THPT năm 2019 - 2020 do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức ngày 27/12, đề thi bao gồm 2 câu, trong đó câu hỏi phần Nghị luận xã hội yêu cầu thí sinh bày tỏ suy nghĩ về “Con đường đi đến thành công bằng sự tử tế là nhan đề bản dịch Tiếng Việt cuốn sách của Inamori Kazuo - một doanh nhân người Nhật”.

Ở câu 2 Nghị luận văn học, đề yêu cầu học sinh trả lời nội dung: “Thời đại ngày nay, con người phải đối mặt với nhiều áp lực trong cuộc sống. Liệu văn học có khả năng giúp con người hóa giải những áp lực đó”?

 "Sự tử tế" vào đề thi học sinh giỏi quốc gia môn Ngữ văn năm 2019.

Nhận định về đề thi, TS.Trịnh Thu Tuyết, giáo viên Ngữ văn (Hệ thống Giáo dục Hocmai) cho rằng, cả hai câu nghị luận xã hội và nghị luận văn học đều đặt ra những vấn đề quen thuộc mà không bao giờ nhàm chán của cuộc sống và văn chương, đều không có điểm tựa nào ngoài vốn sống, vốn văn chương và năng lực nhận biết, lý giải vấn đề của thí sinh.

Câu nghị luận xã hội khá thú vị bởi nhiều lẽ, trước hết là cách nhìn ra vấn đề khá độc đáo từ nhan đề một cuốn sách dịch “Con đường đi đến thành công bằng sự tử tế” thay vì những danh ngôn, quan niệm hay những câu chuyện… như phần lớn các đề quen thuộc.

“Thành công” và “tử tế” là hai vấn đề thường xuất hiện độc lập trong rất nhiều đề thi, rất nhiều bài viết. Sự kết nối giữa chúng với nhau trong mối quan hệ nhân quả chính là góc nhìn tạo hứng thú cho học trò trong thời đại của các trào lưu startup và “việc tử tế”. Đặc biệt, khi người ta nói nhiều tới “việc tử tế” như một tín hiệu cho thấy cuộc sống đang thiếu vắng sự tử tế và nhiều thành công bất chấp cả đạo lý lẫn pháp lý.

Câu lệnh yêu cầu trình bày suy nghĩ của anh/chị về “con đường này” sẽ mở ra khá nhiều khả năng kiến giải, dù có thể thấy trước hướng khẳng định sẽ chiếm tuyệt đại đa số khi làm bài, bởi học trò sẽ không khó khăn để nhận ra tính đúng đắn muôn đời của sự tử tế.

Tuy nhiên, theo TS. Trịnh Thu Tuyết, đề bài vẫn mở ra những khoảng trống của thử thách giúp phân loại những bài viết nhằm tới cái đúng đương nhiên, an toàn với những bài viết thể hiện hiểu biết xã hội sâu rộng, thể hiện những trăn trở, suy tư thấu đáo trước mối quan hệ giữa lẽ phải với thực tế cuộc sống nhiều khi trái ngược.

Học sinh sẽ thể hiện kiến thức đời sống xã hội, năng lực lý giải và nhất là bản lĩnh tự chủ của mình khi đặt được vấn đề về nghịch lý và hướng giải quyết nghịch lý khi sống tử tế, trung thực thường thua thiệt, thậm chí thất bại.

Cũng vì nghịch lý này đang trở thành lẽ đương nhiên trong thực tế cuộc sống nên nếu học sinh không có tầm nhìn sâu rộng, không có khả năng lý giải, lập luận…, đề bài dễ đưa tới những bài văn viết như… nghị quyết hay bài giáo dục công dân.

Câu nghị luận văn học đề cập vấn đề quen thuộc của lý luận văn học là chức năng văn học, đặt vấn đề cụ thể về khả năng của văn học nhằm “giúp con người hóa giải những áp lực” trong cuộc sống. Với yêu cầu này của đề bài, học trò phải nắm chắc và đề cập được tất cả các chức năng của văn học, từ nhận thức, giáo dục, thẩm mĩ cho tới giao tiếp, giải trí…

Cũng theo TS.Trịnh Thu Tuyết, thử thách của đề bài không chỉ dừng lại ở phần kiến thức khá nặng của lý luận văn học vốn trừu tượng với các em mà còn hiện hữu chủ yếu ở cách các em xử lý mảng kiến thức ấy khi kết hợp với những minh chứng qua văn chương; thậm chí, khó khăn còn xuất hiện ngay trong mảng kiến thức đời sống khi các em đề cập tới những áp lực của đời sống tinh thần.

“Xưa nay, dù được coi là phương tiện “chở đạo/ đâm gian”, văn chương vẫn chỉ là sự ánh chiếu cuộc sống, có thể phản ánh, khơi thức, dự báo..., nhưng thật khó để “hoá giải”. Đây cũng là sự thật mà không nhiều học trò có thể đề cập”, TS Tuyết nhận định.

N.Thương
Cùng chuyên mục
Việc khó nhưng Trung ương không thể không làm!

Việc khó nhưng Trung ương không thể không làm!

(PLVN) - Từ năm 2016 đến nay, các cấp ủy TP HCM đã thi hành kỷ luật 42 tổ chức đảng và 1.897 đảng viên. Trong đó, có 442 người bị cảnh cáo, cách chức 70 người, khai trừ Đảng 46 người. Đây là thông tin đáng chú ý được các báo đưa tin.

Đọc thêm

Yên Bái cần đảm bảo tuyệt đối không để lộ, lọt đề thi

Yên Bái cần đảm bảo tuyệt đối không để lộ, lọt đề thi
(PLVN) - Kiểm tra công tác chuẩn bị Kỳ thi trên địa bàn tỉnh Yên Bái, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Hữu Độ thay mặt Đoàn công tác của Ban Chỉ đạo quốc gia Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2020 yêu cầu Yên Bái "sẵn sàng các phương án để đảm bảo an toàn cho Kỳ thi".

Cần Thơ được nuôi chim yến ở đâu?

Cần Thơ được nuôi chim yến ở đâu?
(PLVN) -  Tại kỳ họp thứ 17 của HĐND TP Cần Thơ khóa IX, nhiệm kỳ 2016 – 1020 đã thông qua 22 nghị quyết về kinh tế - xã hội, trong đó có quy định cụ thể về việc tổ chức nuôi chim yến trên địa bàn TP.
Cổ đông đề nghị ĐH Kinh doanh - Công nghệ Hà Nội chuyển đổi mô hình theo đúng quyết định của thủ tướng

Cổ đông đề nghị ĐH Kinh doanh - Công nghệ Hà Nội chuyển đổi mô hình theo đúng quyết định của thủ tướng

(PLVN) - Mặc dù đã có quyết định chuyển đổi sang mô hình tư thục từ tháng 6.2019, song một bộ phận điều hành Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội vẫn cố tình trì hoãn, nhằm loại bỏ những cổ đông tâm huyết, vốn là các nhà giáo tâm huyết, đã bỏ tiền đầu tư xây dựng trường từ ngày thành lập cách đây 26 năm.

Cựu binh nghèo và ước mơ về căn nhà mới

Cựu binh nghèo và ước mơ về căn nhà mới
(PLVN) - Giờ này năm trước, ông thương binh dân tộc Tày, Vi Văn Thịnh, 60 tuổi, ở xã Phú Linh, huyện Vị Xuyên, Hà Giang còn đang thắp thỏm nằm nghe mưa táp thủng mái nhà, tự nhủ lòng sống cho qua ngày.
Bỉm Sơn (Thanh Hóa): Cần làm rõ căn cứ khởi tố trong vụ lập “khống” hồ sơ để nhận tiền đền bù

Bỉm Sơn (Thanh Hóa): Cần làm rõ căn cứ khởi tố trong vụ lập “khống” hồ sơ để nhận tiền đền bù

(PLVN) - Trong quá trình thực hiện Dự án Nhà máy Xi măng Long sơn tại phường Đông Sơn (Thị xã Bỉm Sơn) có khu xứ đất Đồng Lốc-Ông Quang (hơn 2 hecta) bị thu hồi và được đền bù. Theo một số hồ sơ, khu đất trên là của người dân canh tác, được xác định tại nhiều văn bản của chính quyền địa phương. Tuy nhiên, khi Cơ quan điều tra vào cuộc xác minh thì UBND thị xã Bỉm Sơn lại có công văn 295/TNMT xác định trong xứ đất này lại có 4293,9 m2 là “quỹ đất dôi dư do UBND phường Đông Sơn quản lý”. Sự khác biệt này đã dẫn đến nhiều hệ lụy...

Thừa Thiên Huế chú trọng phát triển du lịch nội địa

Thừa Thiên Huế chú trọng phát triển du lịch nội địa
(PLVN) - Tại kỳ họp thứ 10 vừa khai mạc, HĐND tỉnh Thừa Thiên Huế khóa VII, nhiệm kỳ 2016-2021 đã đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh… trong 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trong những tháng cuối năm.
Vì sao Phó Chủ tịch UBND TP HCM cùng 4 thuộc cấp bị khởi tố?

Vì sao Phó Chủ tịch UBND TP HCM cùng 4 thuộc cấp bị khởi tố?

(PLVN) - Phó Chủ tịch UBND TP HCM Trần Vĩnh Tuyến bị cho là đã ký quyết định chấp thuận cho Tổng công ty Nông nghiệp Sài Gòn - TNHH Một thành viên (Sagri) chuyển nhượng dự án khu nhà ở Phước Long B cho Tổng công ty CP Phong Phú với giá hơn 168 tỷ đồng (tương đương hơn 10,5 triệu đồng/m2), thấp hơn giá thị trường, gây thiệt hại nghiêm trọng cho Nhà nước. 

Chính sách “thuế khuyến khích” của Đan Mạch giảm phát thải các-bon

Chính sách “thuế khuyến khích” của Đan Mạch giảm phát thải các-bon
(PLVN) -  Thực tế cho thấy, việc đánh thuế đã không dẫn đến sự sụt giảm lớn về phát thải khí CO2 ở hầu hết các quốc gia Đan Mạch, Phần Lan, Na Uy và Thụy Điển. Song, chỉ có một ngoại lệ, mô hình thuế các-bon ở Đan Mạch đạt hiệu quả vượt trội hơn hẳn, thậm chí còn được coi là kiểu mẫu để các quốc gia khác học theo.


Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬