Khi 'sự tử tế' vào đề Văn

(PLVN) - Đề thi môn Ngữ văn (lần 1) kỳ thi học sinh giỏi quốc gia THPT năm học 2019 - 2020 thu hút sự quan tâm, thảo luận của dư luận. Đề thi đề cập đến “sự tử tế”, một chủ đề hay nhưng không dễ thực hiện.

Môn Ngữ văn học sinh giỏi quốc gia THPT năm 2019 - 2020 do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức ngày 27/12, đề thi bao gồm 2 câu, trong đó câu hỏi phần Nghị luận xã hội yêu cầu thí sinh bày tỏ suy nghĩ về “Con đường đi đến thành công bằng sự tử tế là nhan đề bản dịch Tiếng Việt cuốn sách của Inamori Kazuo - một doanh nhân người Nhật”.

Ở câu 2 Nghị luận văn học, đề yêu cầu học sinh trả lời nội dung: “Thời đại ngày nay, con người phải đối mặt với nhiều áp lực trong cuộc sống. Liệu văn học có khả năng giúp con người hóa giải những áp lực đó”?

 "Sự tử tế" vào đề thi học sinh giỏi quốc gia môn Ngữ văn năm 2019.

Nhận định về đề thi, TS.Trịnh Thu Tuyết, giáo viên Ngữ văn (Hệ thống Giáo dục Hocmai) cho rằng, cả hai câu nghị luận xã hội và nghị luận văn học đều đặt ra những vấn đề quen thuộc mà không bao giờ nhàm chán của cuộc sống và văn chương, đều không có điểm tựa nào ngoài vốn sống, vốn văn chương và năng lực nhận biết, lý giải vấn đề của thí sinh.

Câu nghị luận xã hội khá thú vị bởi nhiều lẽ, trước hết là cách nhìn ra vấn đề khá độc đáo từ nhan đề một cuốn sách dịch “Con đường đi đến thành công bằng sự tử tế” thay vì những danh ngôn, quan niệm hay những câu chuyện… như phần lớn các đề quen thuộc.

“Thành công” và “tử tế” là hai vấn đề thường xuất hiện độc lập trong rất nhiều đề thi, rất nhiều bài viết. Sự kết nối giữa chúng với nhau trong mối quan hệ nhân quả chính là góc nhìn tạo hứng thú cho học trò trong thời đại của các trào lưu startup và “việc tử tế”. Đặc biệt, khi người ta nói nhiều tới “việc tử tế” như một tín hiệu cho thấy cuộc sống đang thiếu vắng sự tử tế và nhiều thành công bất chấp cả đạo lý lẫn pháp lý.

Câu lệnh yêu cầu trình bày suy nghĩ của anh/chị về “con đường này” sẽ mở ra khá nhiều khả năng kiến giải, dù có thể thấy trước hướng khẳng định sẽ chiếm tuyệt đại đa số khi làm bài, bởi học trò sẽ không khó khăn để nhận ra tính đúng đắn muôn đời của sự tử tế.

Tuy nhiên, theo TS. Trịnh Thu Tuyết, đề bài vẫn mở ra những khoảng trống của thử thách giúp phân loại những bài viết nhằm tới cái đúng đương nhiên, an toàn với những bài viết thể hiện hiểu biết xã hội sâu rộng, thể hiện những trăn trở, suy tư thấu đáo trước mối quan hệ giữa lẽ phải với thực tế cuộc sống nhiều khi trái ngược.

Học sinh sẽ thể hiện kiến thức đời sống xã hội, năng lực lý giải và nhất là bản lĩnh tự chủ của mình khi đặt được vấn đề về nghịch lý và hướng giải quyết nghịch lý khi sống tử tế, trung thực thường thua thiệt, thậm chí thất bại.

Cũng vì nghịch lý này đang trở thành lẽ đương nhiên trong thực tế cuộc sống nên nếu học sinh không có tầm nhìn sâu rộng, không có khả năng lý giải, lập luận…, đề bài dễ đưa tới những bài văn viết như… nghị quyết hay bài giáo dục công dân.

Câu nghị luận văn học đề cập vấn đề quen thuộc của lý luận văn học là chức năng văn học, đặt vấn đề cụ thể về khả năng của văn học nhằm “giúp con người hóa giải những áp lực” trong cuộc sống. Với yêu cầu này của đề bài, học trò phải nắm chắc và đề cập được tất cả các chức năng của văn học, từ nhận thức, giáo dục, thẩm mĩ cho tới giao tiếp, giải trí…

Cũng theo TS.Trịnh Thu Tuyết, thử thách của đề bài không chỉ dừng lại ở phần kiến thức khá nặng của lý luận văn học vốn trừu tượng với các em mà còn hiện hữu chủ yếu ở cách các em xử lý mảng kiến thức ấy khi kết hợp với những minh chứng qua văn chương; thậm chí, khó khăn còn xuất hiện ngay trong mảng kiến thức đời sống khi các em đề cập tới những áp lực của đời sống tinh thần.

“Xưa nay, dù được coi là phương tiện “chở đạo/ đâm gian”, văn chương vẫn chỉ là sự ánh chiếu cuộc sống, có thể phản ánh, khơi thức, dự báo..., nhưng thật khó để “hoá giải”. Đây cũng là sự thật mà không nhiều học trò có thể đề cập”, TS Tuyết nhận định.

N.Thương
Cùng chuyên mục
Có cần những hình phạt cứng rắn hơn?

Có cần những hình phạt cứng rắn hơn?

(PLVN) - Do liên tiếp có một số trường hợp lây nhiễm Covid-19 sau khi đã hoàn thành cách ly, tuần qua Bộ Y tế đã gửi tin khẩn cho biết tạm thời chưa cho rời khỏi khu cách ly với những người đã cách ly tập trung đủ 14 ngày và có 2 xét nghiệm âm tính…

Đọc thêm

Tin giao thông đến sáng 12/5: Xe tải tông ô tô con biến dạng, nữ tài xế thiệt mạng; người đàn ông chạy xe máy bất ngờ tử vong

Tin giao thông đến sáng 12/5: Xe tải tông ô tô con biến dạng, nữ tài xế thiệt mạng; người đàn ông chạy xe máy bất ngờ tử vong
(PLVN) - Nữ tài xế thiệt mạng trong ô tô con biến dạng sau va chạm với xe tải chở củi; người đàn ông đi xe máy bất ngờ tử vong; tai nạn liên hoàn khiến 5 xe hư hỏng; container bị lật, tài xế nhập viện cấp cứu; bị xe ben cuốn vào gầm, người đàn ông tử vong thương tâm là những tin giao thông đáng chú ý ngày 11/5.

Nam Định: Tập trung giải quyết án phức tạp, có giá trị lớn

Nam Định: Tập trung giải quyết án phức tạp, có giá trị lớn
(PLVN) -Trong tháng 5 năm 2021, các cơ quan THADS Nam Định sẽ thực hiện các giải pháp để phấn đấu hoàn thành tốt các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao trong đợt thi đua cao điểm chào mừng kỷ niệm 75 năm Ngày truyền thống Ngành THADS, đồng thời, đảm bảo an ninh, trật tự trên địa bàn trong thời gian chuẩn bị và diễn ra bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026.

Những chiến công oanh liệt của thần Apollo (kỳ 2)

Những chiến công oanh liệt của thần Apollo (kỳ 2)
(PLVN) - Trên đỉnh Olympus ít có vị thần nào kiêm nhiệm nhiều vai trò cùng một lúc như thần Apollo. Cuộc đời của ông được bao phủ bằng vô số chiến công chói lọi. Hầu như khắp nơi ở Hy Lạp chỗ nào cũng có đền thờ thần Apollo.

Có thể bị truy cứu hình sự đối với ca bệnh “siêu lây nhiễm”

Có thể bị truy cứu hình sự đối với ca bệnh “siêu lây nhiễm”
(PLVN) - Trong “làn sóng” thứ 4 của đại dịch Covid-19 tại Việt Nam hiện nay, ca bệnh “siêu lây nhiễm” 2899 và các tổ chức, cá nhân liên quan đang bị xử lý hành vi vi phạm các quy định về phòng chống dịch bệnh. Theo quy định của pháp luật, bệnh nhân số 2899 có thể bị xử lý như thế nào? Trách nhiệm của người đứng đầu địa phương và người đứng đầu các cơ quan liên quan ra sao?
Ngũ giới tam quy và Lý triều Quốc sư Thánh tổ kệ dẫn

Ngũ giới tam quy và Lý triều Quốc sư Thánh tổ kệ dẫn

(PLVN) - Liên quan đến chuyện tam quy ngũ giới, quả là một nhân duyên thú vị và may mắn khi chúng ta phát hiện việc Nguyễn Du trong khi ở Thái Bình đã có thời gian hiệu đính (duyệt chính) bản Lý triều quốc sư Thánh tổ kệ dẫn.

Thực hiện đăng ký trực tuyến mức độ 3 đối với tất cả các việc hộ tịch

Thực hiện đăng ký trực tuyến mức độ 3 đối với tất cả các việc hộ tịch
(PLVN) - Cục Hộ tịch, Quốc tịch, chứng thực (Bộ Tư pháp) đang xây dựng dự thảo Thông tư quy định chi tiết thi hành một số điều của Nghị định số 87/2020/NĐ-CP ngày 28/7/2020 của Chính phủ quy định về Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử (CSDLHTĐT), đăng ký hộ tịch (ĐKHT) trực tuyến nhằm tăng cường cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực hộ tịch.

Tận tâm tận lực, gắn bó mật thiết với nhân dân

Tận tâm tận lực, gắn bó mật thiết với nhân dân
(PLVN) - Cử tri bày tỏ tin tưởng và kỳ vọng các ứng cử viên đại biểu Quốc hội trúng cử sẽ tận tâm tận lực, gắn bó mật thiết với nhân dân, đi sâu đi sát lắng nghe tâm tư nguyện vọng của cử tri để phản ánh đến Quốc hội và các cơ quan chức năng.

Thị trường và phi thị trường

Thị trường và phi thị trường
(PLVN) - Từ đầu năm đến nay, trái với các ngành sản xuất kinh doanh khác chưa phục hồi sau nhiều đợt dịch Covid-19 thì thị trường bất động sản nói chung, đất đai nói riêng trên cả nước tăng chóng mặt. Vẫn biết, đất đai là hàng hóa đặc biệt. Người sinh, đất không đẻ nên đất đắt lên là quy luật tất yếu. Nhưng ngoài quy luật thị trường, có yếu tố đầu cơ.

Đưa Nghị quyết Đại hội Đảng XIII vào cuộc sống: Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho giới trẻ

Đưa Nghị quyết Đại hội Đảng XIII vào cuộc sống: Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho giới trẻ
(PLVN) - Đây là nhấn mạnh của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn tại Hội nghị trực tuyến tổng kết 5 năm thực hiện Quyết định số 1501/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (Quyết định 1501) phê duyệt Đề án “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng giai đoạn 2015 - 2020”, diễn ra ngày 11/5.
Hiếu, hỉ thời... COVID-19

Hiếu, hỉ thời... COVID-19

(PLVN) - Thời dịch bệnh COVID-19, nhiều gia đình đã thay đổi suy nghĩ và hành động một cách tích cực. Họ không làm đám cưới rùm beng, không tổ chức thượng thọ, giỗ chạp hàng chục mâm cỗ, đám tang cũng tối giản... Điều này góp phần không nhỏ phòng trừ và đẩy lùi sự lây lan dịch bệnh trong cộng đồng.

Giải quyết “khâu” oai

Giải quyết “khâu” oai
(PLVN) - Trong việc phòng chống dịch COVID-19, do tình hình rất nghiêm trọng nên yêu cầu đặt ra cho toàn dân là phải có thái độ hết sức nghiêm túc, nghiêm cẩn về việc này. Thế mà, có những người tỏ ra bỡn cợt, coi thường, tung hoang tin và không ít người do “vạ miệng” đã phải chịu xử phạt hành chính, bị dư luận chê trách.

Quá sớm để lạc quan về du lịch quốc tế!

Quá sớm để lạc quan về du lịch quốc tế!
(PLVN) - Để phục hồi du lịch quốc tế, nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam đã áp dụng những biện pháp như tiêm chủng cho người dân; “hộ chiếu vắc-xin”; “bong bóng du lịch”... Tuy nhiên, tình hình dịch bệnh thực tế cho thấy còn quá sớm để có thể lạc quan.
Bỉm Sơn (Thanh Hóa): Chuyển hồ sơ sai phạm trong cấp sổ đỏ sang cơ quan điều tra

Bỉm Sơn (Thanh Hóa): Chuyển hồ sơ sai phạm trong cấp sổ đỏ sang cơ quan điều tra

(PLVN) - Ông Nguyễn Văn Trường, Chủ tịch UBND phường Bắc Sơn (TX Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa) trong thời gian giữ chức Chủ tịch UBND phường Ngọc Trạo được cho là đã xác nhận không đúng về nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất của ông Lê Ngọc Bích, bà Lê Thị Thu tại khu phố 2, phường Ngọc Trạo; để ông Bích, bà Thu được cấp sổ đỏ trái quy định pháp luật.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376