Hà Nội làm đúng khi không cho ghi hình công chức trong buổi tiếp công dân

(PLO) - Dư luận bỗng sôi sục khi mới đây Hà Nội đã có quy định không cho phép ghi hình công chức trong trụ sở tiếp công dân. Nhiều ý kiến cho rằng, việc cấm ghi hình này là sai và nếu làm đúng thì tại sao phải sợ ghi hình. Song, có vẻ như việc tán thành hay phản đối vấn đề này được đưa ra xuất phát từ quan điểm lợi ích hơn là quan điểm toàn diện của một người hiểu biết pháp luật.
Hà Nội làm đúng khi không cho ghi hình công chức trong buổi tiếp công dân

Chuyện công dân bị dừng xe mang điện thoại ra “quay” cán bộ cảnh sát giao thông rồi đưa lên mạng xã hội khá phổ biến trong thời đại bùng nổ của Internet và điện thoại thông minh. Mỗi người ra đường đều có sẵn ít nhất một cái điện thoại có thể quay phim chụp ảnh và sẵn sàng tường thuật trực tiếp trên trang cá nhân về sự kiện mà họ là nhân vật chính hoặc nhân chứng. Không ít người sử dụng phương tiện này như một bảo bối để gây ảnh hưởng đến hành vi công vụ của công chức đang thực hiện công vụ, theo cả hướng tích cực và tiêu cực.

VKS tiếp công dân

Không phủ nhận việc ghi hình này đã có tác động đến hoạt động công vụ của lực lượng công chức trên hiện trường. Theo hướng tích cực, các anh công chức tự nhiên phải “chuẩn chỉnh” nếu không bị soi và xử lý kỷ luật. Theo hướng tiêu cực, nhiều công chức bị xử lý kỷ luật hoặc ít nhất cũng bị “ném đá” (bình luận tiêu cực) bởi những bình luận không thiện chí của những cư dân mạng.

Sự việc này đã tác động đến các cơ quan quản lý, đến mức đã có đề xuất cấm quay phim cảnh sát giao thông đang làm nhiệm vụ. Lập tức, ý tưởng này bị ném đá vì “không sai, sao phải cấm”. Vậy là khoảng trống vẫn tiếp tục để ngỏ và người tham gia giao thông vẫn tiếp tục ghi hình nếu họ muốn còn cán bộ làm nhiệm vụ thì buộc phải chuẩn chỉnh, nếu không muốn gánh hậu quả là bị ném đá hay bị kỷ luật.

Mới đây, TP Hà Nội có quy chế cấm công dân ghi hình công chức tiếp dân tại trụ sở tiếp công dân, tức là ghi hình buổi làm việc tiếp công dân. Dư luận lại được phen cãi nhau nảy lửa về vấn đề này. Không ít chuyên gia đồng tình nhưng cũng không phải không có người phản đối với đủ lý do. Cho rằng, không làm sai, sợ gì việc ghi hình hay việc cấm ghi hình như vậy là vi phạm luật tiếp cận thông tin… nhiều người cho rằng, TP Hà Nội đã làm không đúng.

Song, cũng như câu chuyện đã cũ về việc ghi hình cảnh sát giao thông, việc phản ứng kiểu tán thành hay phản đối một vấn đề dựa trên cảm tính hay quan điểm “nhóm lợi ích” đang làm méo mó một vấn đề cần tư duy nghiêm túc và phải là theo luật. Cấm ghi hình công chức, công dân sẽ ức chế vì họ không được làm gì họ muốn. Cho ghi hình công chức thì công chức ức chế vì trong quá trình làm việc, cứ bị cái máy quay dí vào mặt, mất tự do và tự tin để làm việc. Nếu cứ cãi nhau kiểu “góc nhìn lợi ích này” rõ ràng là không thể giải quyết được vấn đề quyền của công dân, công chức trước pháp luật. Vậy, lời giải cuối cùng cho vấn đề này là gì?

Xung quanh vấn đề khá nhạy cảm này, chúng tôi có cuộc trao đổi với Luật sư Trần Văn Toàn, Đoàn luật sư TP Hà Nội để làm rõ hơn căn cứ cho việc cấm hay không cấm và chúng ta phải hành xử như thế nào cho đúng pháp luật, tư duy như thế nào cho phù hợp với quy tắc ứng xử chung.

Thưa Luật sư, ông có sợ bị “ném đá” khi tán thành hay phản đối quy định của TP Hà Nội về không cho phép ghi hình tại trụ sở tiếp công dân hay không?

Tôi không ngại những bình luận không tích cực, vì đó là những ý kiến đóng góp thật sự cần nghe. Những ý kiến khen không phải lúc nào cũng có giá trị và những ý kiến chê đôi khi là cái chúng ta cần để hoàn thiện mình.

Luật sư Trần Văn Toàn

Trong sự việc này, UBND TP Hà Nội cũng nên lắng nghe những ý kiến chỉ trích, bởi ít nhất nó cũng đại diện cho nhóm lợi ích bị ảnh hưởng bởi một quy định mà cơ quan này đưa ra, từ đó có thể tìm ra những giải pháp phù hợp cho vấn đề cần giải quyết là cấm hay không cấm ghi hình (quay phim, chụp ảnh) ở công sở, nơi tiếp công dân.

Ông có đọc những ý kiến khác nhau, thậm chí là ngược nhau về vấn đề này trên báo chí và mạng xã hội không và ông có đánh giá như thế nào về các ý kiến mà ông đã được biết thưa Luật sư?

Tôi cũng quan tâm đến vấn đề này và cũng có theo dõi các ý kiến trao đổi liên quan. Các ý kiến đưa ra thì đều được quy về hai nhóm là tán thành và phản đối. Tuy nhiên, cả các ý kiến tán thành và phản đối vấn đề này chưa tìm được lời giải hợp lý và có căn cứ cho lập luận của mình nên chưa được thuyết phục. 

Là người làm về pháp luật, tiếp xúc với công chức và cơ quan nhà nước nhiều, ông có ý kiến tán thành hay phản đối việc không cho ghi hình công chức khi thực hiện công vụ nói chung và thực hiện công vụ tại công sở nói riêng?

Đây là câu hỏi khá toàn diện. Công chức thi hành công vụ và thi hành công vụ tại công sở là hai vấn đề rất khác nhau mà không thể quy đồng làm một để so sánh. Do đó, nhiều người so sánh việc ghi hình cảnh sát giao thông và ghi hình công chức tại công sở là giống nhau, tôi cho rằng đó là cách nhận định không đúng.

Khi cảnh sát giao thông làm việc tại hiện trường, không gian làm việc là nơi công cộng và không có quy chế riêng cho không gian này như trụ sở cơ quan nhà nước. Khi công chức làm việc trong trụ sở cơ quan thì lại có quy chế riêng cho việc ra vào cơ quan và hành vi của công dân và công chức trong cơ quan nhà nước. Do đó, ta không được so sánh để kết luận bạn ghi hình anh cảnh sát giao thông được thì tại sao không ghi hình anh công chức trong công sở được.

Do đó, theo tôi thì đối với việc ghi hình công chức tại công sở bị điều chỉnh bởi hai lĩnh vực luật là dân sự và hành chính. Trong đó, pháp luật về dân sự điều chỉnh quyền nhân thân về hình ảnh còn pháp luật về hành chính điều chỉnh hành vi của công chức và công dân tại công sở. Hiện nay, đã có quy định của pháp luật về vấn đề này nên việc được hay không được ghi hình đã nói rất rõ, không phải tôi thích thì đồng ý và không thích thì phải đối việc này.

Vậy theo ông thì việc không cho công dân ghi hình công chức tại trụ sở cơ quan nhà nước là đúng pháp luật hay sai?

Đầu tiên, phải khẳng định công chức nhà nước có đầy đủ quyền nhân thân về hình ảnh của mình theo quy định của Bộ luật dân sự. Do đó, khi anh ta đang làm công vụ hay không làm công vụ, quyền nhân thân đó còn nguyên vẹn. Điều đó có nghĩa là việc ghi hình (quay phim và chụp ảnh) nếu không được sự đồng ý của anh ta là phạm luật. Điều này thì cơ quan nhà nước sử dụng công chức không thể quyết định thay công chức được.

Một buổi tiếp công dân. Ảnh minh họa

Có ý kiến cho rằng, khi đang làm công vụ thì anh ta không có quyền ngăn cản người khác ghi hình, đó là quan điểm sai trái. Bạn không bị tước đi bất cứ quyền dân sự nào kể cả khi bị xử lý hình sự nói gì đến việc thực hiện công vụ. Do đó, việc ghi hình công chức tại công sở, nơi anh ta đang thực hiện công vụ mà không có sự đồng ý của anh ta là không được phép.

Đối với cơ quan quản lý công sở và công vụ, việc ghi hình phải được xem xét dưới góc độ công vụ. Nếu việc khi hình phục vụ giải quyết công vụ thì phải do cơ quan nhà nước tiếp dân thực hiện và việc ghi hình này phải được đưa vào biên bản và phải được công dân đồng ý, vì ghi hình ảnh công dân. 

Việc công dân tự ý ghi hình ảnh công chức là sai về pháp luật dân sự và nó không có giá trị vì việc ghi hình không phục vụ mục đích công vụ mà phục vụ mục đích cá nhân. 

Do đó, tôi cho rằng, quy chế tiếp công dân của UBND TP Hà Nội mới ban hành là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật và đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.

Nhiều ý kiến cho rằng, việc không cho ghi hình như vậy sẽ hạn chế quyền tiếp cận thông tin của công dân và khiến cho công dân không có bằng chứng chống lại việc công chức lạm quyền hoặc thực hiện không đúng chuẩn mực công vụ, quan điểm của Luật sư về vấn đề này như thế nào?

Việc công dân đến làm việc với công chức và có được ghi hình buổi làm việc hay không thì không liên quan đến quyền tiếp cận thông tin. Việc không được tự do ghi hình cá nhân khác không làm mất đi quyền tiếp cận thông tin của bạn. Quan điểm này là không có cơ sở, thậm chí lôi hai vấn đề chả liên quan đến nhau để đặt cạnh nhau mà so sánh.

Trường hợp người dân vẫn lén ghi hình và phát tán trên mạng xã hội, pháp luật có quy định như thế nào để xử lý vấn đề này, thưa ông?

Các hình ảnh bị ghi lén (kể cả quay phim, ghi âm) mà được phát tán nhằm mục đích làm mất uy tín của người có hình ảnh liên quan thì người có hình ảnh có thể khởi kiện dân sự đối với người đã phát tán hình ảnh. Thậm chí, việc phát tán hình ảnh này nếu gây ra hậu quả xấu, hậu quả nghiêm trọng thì còn có thể bị xử lý hình sự.

Xin cảm ơn Luật sư!

Bình Minh
Ý kiến bạn đọc

Hatyah

Tôi không phục lý lẽ này. Xã hội luôn cần minh bạch và chứng cứ mới tạo ra luật pháp. Cấm là hình thức tước/ xâm hại quyền con người phải có điều kiện.

Nếu chỉ cơ quan ghi hình, ghi âm và khi có chuyện xảy ra (như vụ xâm hại cháu bé ở Thủ Đức, máy bị mất điện rất kịp thời, cái ác luôn có chỗ nấp) thì luật không kín kẽ, người bị xâm hại quyền, gây bất bình đẳng.

Người ghi tất nhiên phải phục vụ mục đích cá nhân: Yêu cầu sự chuẩn mực của cán bộ.

Nếu người ghi phục vụ ngoài mục đích chứng cứ đòi hỏi chuẩn mực thì mới không được phép (vd thấy cán bộ xinh chụp up lên mạng chơi, xấu thì up lên chê bai... mới là vi phạm).

Luật luôn đòi theo nguyên lý công bằng. Vì vậy theo quan điểm của tôi, cấm là vi phạm pháp luật mới đúng!.

20:47 19/01/2019

Ngoc Tien Nguyen

Tôi ko đồng ý vs ý kiến của LS bởi lẽ LS ms phân tích 1 vế, trong khi vế còn lại là công dân muốn ghi lại đc bằng chứng sách nhiều của CC thì ko nói đến hay cố lờ đi.

17:11 19/01/2019

Nguyễn Hoàng

Thiết nghĩ việc ghi hình người khác đã và đang được thực hiện rất nhiều mà không có sự đồng ý của đương sự như hình lọt vào ảnh chụp, quay phim có bối cảnh nơi công cộng. Tuy nhiên, gần như hầu hết loại hình ảnh này không phục vụ cho một mục đích mà người xuất hiện trong hình thấy cần phải phản đối. Ở đây, khi tiếp dân...cán bộ thì hầu như không muốn (phản đối) việc bị ghi hình, ghi âm. Vấn đề nảy sinh là cán bộ đang thực hiện công vụ, và như vậy, công vụ là một nhiệm vụ của một công chức mà ta thường nói vì dân mà phục vụ, hưởng lương từ tiền thuế của người dân. Như thế, tại sao dân không được chụp ảnh, ghi âm người làm việc cho mình, do mình trã lương?

21:16 18/01/2019

Huỳnh Xuân Thủy

Tôi đồng tình với quy định của Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội về việc : Việc công dân muốn ghi âm, ghi hình tại trụ sở tiếp công dân phải được sự đồng ý của người có trách nhiệm tiếp công dân. Nhưng để đảm bảo vấn đề cán bộ, công chức lạm quyền hoặc có hành vi thiếu chuẩn mực, vi phạm quy định của Pháp luật thì cần có quy định bắt buộc trụ sở tiếp công dân phải ghi âm, ghi hình tất cả các buổi tiếp công dân và được lưu trữ để đảm bảo CBCC tuân thủ đúng quy trình, quy định tiếp công dân cũng như người dân yên tâm với việc tiếp công dân của các cơ quan công quyền. Cũng giống như quy định về việc cơ quan công an khi điều tra xét hỏi phải sử dụng thiết bị ghi âm, ghi hình được nhân dân ủng hộ vì trước đến nay rất nhiều vụ án liên quan đến việc mớm cung, bức cung, thậm chí dùng nhục hình đối với nghi phạm đã xẩy ra. Việc ghi âm, ghi hình sẽ làm giảm thiểu rất nhiều các sai phạm này. Tuy nhiên, quan điểm cá nhân tôi cho rằng giải thích của LS về Công chức khi thi hành công vụ thì quyền công dân không tách rời là không thuyết phục. Bởi lẽ công dân được điều chỉnh về Pháp luật dân sự, CBCC khi thi hành công vụ trước tiên được điều chỉnh bởi Pháp luật CBCC, nếu có dấu hiệu vi phạm về hình sự mới bị xem xét về góc độ hình sự. Khi đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì họ không còn ở vị trí CBCC mà là bị cáo và phải chịu trách nhiệm của một công dân.

20:59 15/01/2019

Hữu Phú

Tôi rất đồng tình với ý kiến của Luật sư. Phân tích rất sâu sắc.

20:49 11/01/2019

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Đâu rồi sự mẫu mực?

Đâu rồi sự mẫu mực?

(PLVN) - Một loạt các cán bộ cấp cao thuộc tỉnh ở các địa phương khác nhau viết đơn “xin thôi chức” khiến dư luận quan tâm và không ít lời bình phẩm về phương cách hành xử này.

Đọc thêm

VPBank ra mắt website mới, tăng trải nghiệm khách hàng

VPBank ra mắt website mới, tăng trải nghiệm khách hàng
(PLVN) -Website mới của VPBank vừa ra mắt vào ngày 30/06/2020 có thiết kế thông minh, thân thiện, thích ứng với tất cả các trình duyệt trên thiết bị di động, máy tính bảng và máy tính để bàn, giúp nâng cao khả năng tiếp cận của khách hàng.
Vụ Công ty Nhôm Toàn Cầu 'tẩy' xuất xứ: Cơ quan Hải quan chưa đủ căn cứ kết luận vi phạm

Vụ Công ty Nhôm Toàn Cầu 'tẩy' xuất xứ: Cơ quan Hải quan chưa đủ căn cứ kết luận vi phạm

(PLVN) - Cục trưởng Cục Kiểm tra sau thông quan (Tổng cục Hải quan) Nguyễn Tiến Lộc khẳng định, tại thời điểm này, cơ quan Hải quan chưa đủ căn cứ kết luận vi phạm về xuất xứ đối với số lượng nhôm của Công ty Nhôm Toàn cầu mà dư luận cho rằng là nhôm Trung Quốc “đội lốt” Việt Nam để xuất sang Mỹ.

Bộ trưởng Lê Thành Long thăm, làm việc với Cục Thi hành án dân sự, Sở Tư pháp Long An

Bộ trưởng Lê Thành Long thăm, làm việc với Cục Thi hành án dân sự, Sở Tư pháp Long An
(PLVN) -Chiều ngày 6/7 Đoàn công tác Bộ Tư pháp do Bộ trưởng Lê Thành Long dẫn đầu đã tới thăm, làm việc với Cục Thi hành án dân sự và Sở Tư pháp tỉnh Long An. Tham dự đoàn công tác có Tổng cục trưởng Tổng cục Thi hành án dân sự Nguyễn Quang Thái, Cục trưởng cục công tác phía Nam Nguyễn Thanh Bình, cùng lãnh đạo, cán bộ Cục thi hành án dân sự, Sở Tư pháp.

Việt Nam đã sản xuất thành công điện thoại 5G

Việt Nam đã sản xuất thành công điện thoại 5G
(PLVN) - Ngày 6/7/2020, Công ty cổ phần Nghiên cứu và Sản xuất VinSmart công bố phát triển thành công mẫu điện thoại thông minh Vsmart Aris 5G. Với công bố này, VinSmart đã trở thành công ty Việt Nam đầu tiên sản xuất thành công thiết bị đầu cuối hỗ trợ công nghệ 5G. Sự kiện khẳng định năng lực thiết kế, sản xuất của các doanh nghiệp trong nước và mở ra cơ hội tiếp cận sớm các sản phẩm công nghệ đẳng cấp thế giới cho người dùng Việt Nam.

Phê chuẩn Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh

Phê chuẩn Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh
(PLVN) - Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Thành ủy Tây Ninh vừa được Thủ tướng phê chuẩn kết quả bầu chức vụ Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh nhiệm kỳ 2016 - 2021

Sập lò gạch, 2 công nhân tử vong tại chỗ

Sập lò gạch, 2 công nhân tử vong tại chỗ
(PLVN) - Ngày 6/7, ông Phan Thanh Lâm – Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Trạch (huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình) đã xác nhận về vụ tai nan lao động khiến 2 công nhân tử vong tại chỗ trong khu vực Nhà máy sản xuất gạch ngói đóng tại xã này của Công ty TNHH Trường Phiêm (Cty Trường Phiêm).

Trong năm nay, mỗi người Việt có một điện thoại thông minh

Trong năm nay, mỗi người Việt có một điện thoại thông minh
(PLVN) - Một trong những việc "cần làm ngay" mà Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) đặt ra trong thời gian từ nay đến cuối năm, đó là mỗi người Việt Nam có một điện thoại thông minh và mỗi hộ gia đình có một đường Internet cáp quang tốc độ cao.

‘Điểm sáng’ của thị trường bất động sản tại Quảng Trị và Thừa Thiên Huế

‘Điểm sáng’ của thị trường bất động sản tại Quảng Trị và Thừa Thiên Huế
(PLVN) - “Muốn chinh phục được khách hàng, bạn cần chứng minh được sự minh bạch về thủ tục pháp lý” – Đó là chia sẻ của ông Nguyễn Đình Hoàng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần bất động sản Hoàng Thịnh Phát Land khi được hỏi về điểm sáng lấy lại niềm tin của khách hàng đối với các sản phẩm bất động sản.

Công an Hải Dương quyết xử lý triệt để tình trạng mua bán, sử dụng sim rác

Công an Hải Dương quyết xử lý triệt để tình trạng mua bán, sử dụng sim rác
(PLVN) - Để công tác quản lý an ninh thông tin đạt hiệu quả cao, Công an tỉnh Hải Dương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chức năng nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước về an ninh thông tin, trong đó có quản lý thông tin thuê bao di động; ngăn chặn và xử lý triệt để tình trạng mua bán, sử dụng sim rác.
Học bơi là sân chơi 'vàng' ngày hè giúp trẻ chống đuối nước

Học bơi là sân chơi 'vàng' ngày hè giúp trẻ chống đuối nước

(PLVN) - Mỗi mùa nắng nóng đến, các con sông, bờ biển luôn được các em học sinh lựa chọn để tắm mát, vui chơi. Tuy nhiên đối với trẻ nhỏ, nếu không có sự theo dõi sát sao của người lớn sẽ có nhiều rủi ro đi kèm. Vì vậy việc lựa chọn sân chơi an toàn cho trẻ chính là điều được nhiều bậc phụ huynh quan tâm nhất hiện nay.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬