Giám đốc trung tâm CSAGA Nguyễn Vân Anh: 'Quy định về một số tội danh tình dục nghiêm trọng còn mơ hồ'

(PLVN) - Việc thầy giáo nhắn tin gạ tình học sinh, sờ mông, đùi học sinh hay vụ cưỡng hôn trong thanh máy đều được cơ quan công an kết luận: không đủ căn cứ kết luận tội dâm ô, với mức xử phạt được cho là quá nhẹ. Theo bà Nguyễn Vân Anh, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu ứng dụng khoa học về giới – gia đình – phụ nữ và trẻ em vị thành niên (CSAGA), cần điều chỉnh pháp luật để đủ sức răn đe, ngăn chặn bạo lực -quấy rối tình dục
Giám đốc trung tâm CSAGA Nguyễn Vân Anh: 'Quy định về một số tội danh tình dục nghiêm trọng còn mơ hồ' Bà Nguyễn Vân Anh cho rằng tội QRTD trong điều luật còn mơ hồ

Từ việc xử phạt 200 ngàn đồng cho hành vi "cưỡng hôn" trong thang máy ở Hà Nội đang gây xôn xao dư luận, bà suy nghĩ gì?

- Các quy định trong Luật Hình sự về tội phạm tình dục như hiếp dâm, cưỡng dâm, dâm ô rất mơ hồ và thiếu cụ thể nhưng Tòa án tối cao không có văn bản hướng dẫn và Thẩm phán ở Việt nam lại không có chức năng diễn giải pháp luật. Ví dụ, điều 146 Bộ Luật Hình sự, thiếu quy định cụ thể thế nào là hành vi dâm ô.

Biện pháp xử phạt QRTD không nghiêm khắc và không tương xứng: Biện pháp xử lý hành vi QRTD không cấu thành các tội hình sự liên quan đến tình dục hiện nay chỉ sử dụng quy định tại Điều 5 “Có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác” của “Nghị định 167/2013/NĐ-CP về xử phạt về vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng và chữa cháy, phòng, chống bạo lực gia đình” với mức xử phạt tối đa là 300 ngàn đồng.

Quy định về bồi thường thiệt hại của hành vi quấy rối tình dục không hợp lý: Không có quy định riêng về bồi thường thiệt hại đối với các hành vi QRTD. Trong khi quy định về bồi thường thiệt hại trong Luật Dân sự đối với các tổn thất về tinh thần do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không tương xứng với mức độ tổn thất của nạn nhân quấy rối tình dục. Bởi vì luật quy định mức tối đa của khoản bồi thường khi không thể thỏa thuận được chỉ là 10 tháng lương tối thiểu tại thời điểm giải quyết bồi thường.

Chúng tôi không thấy tính răn đe trong biện pháp xử lý vụ việc liên quan đến bạo lực tình dục, chẳng hạn như: Thầy giáo “sờ mông sờ đùi” nhiều học sinh lớp 5 không đủ căn cứ cấu thành tội dâm ô vì không phù hợp với quy định về tội dâm ô trong Bộ luật hình sự. Đỗ Mạnh Hùng chỉ bị lập biên bản xử phạm 200 nghìn đồng theo điều 5, Nghị định 167 khi cố tình tấn công để hôn một cô gái trong thang máy khu chung cư Gold Palm. Nghi phạm hiếp dâm trẻ em nữ 9 tuổi, gây hậu quả nghiệm trọng, có tiền án hình sự được tại ngoại trong quá trình điều tra. Chỉ sau khi báo chí lên tiếng mạnh mẽ mới tạm giam bị can.

Hệ thống luật pháp đã có lỗ hổng nào để cho những kẻ dâm ô thoát khỏi lao lý?

- Điều mà chúng tôi nhận thấy, hiện nay nhiều quy định về các tội danh liên quan đến tình dục chưa đầy đủ, tiềm ẩn nguy hiểm cho sự sức khoẻ, sự an toàn về thân thể cũng như nhân phẩm của công dân; các chế tài xử phạt tội phạm chưa tương xứng với mức độ nguy hiểm không đạt hiệu qủa giáo dục và răn đe; thiếu các cơ chế bảo vệ nạn nhân, cụ thể như sau:

Hệ thống pháp luật Việt Nam chưa có quy định pháp luật đầy đủ và hiệu quả về QRTD: Không có định nghĩa, phân loại và các biện pháp chế tài để xử lý các hành vi QRTD trong văn bản pháp luật mà chỉ có trong Bộ Quy tắc Ứng xử Phòng chống Quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

Quy định cấm QRTD chỉ xuất hiện trong Bộ Luật Lao động trong khi hành vi QRTD diễn ra ở mọi nơi như trường học, bệnh viện, công viên và các địa điểm công cộng khác, kể cả trên các phương tiện giao thông, chứ không chỉ ở nơi làm việc và với các mối quan hệ xã hội đa dạng chứ không chỉ giới hạn trong quan hệ công việc.

Một bức tranh cổ động của CSAGA kêu gọi lên tiếng bảo vệ nhân phẩm con người

Có thông tin rằng bà đang tập hợp chữ ký cho thư kiến nghị lên Quốc Hội để sửa đổi, bổ sung hệ thống luật pháp để có quy định cụ thể hơn, chế tài nghiêm khắc hơn về tội QRTD?

- Chúng tôi gồm các công dân, nhóm và tổ chức tại Việt Nam đồng ý kí tên vào thư kiến nghị này đề xuất Quốc Hội Việt Nam xây dựng các quy định pháp lý và chính sách mới để ngăn ngừa bạo lực tình dục bao gồm nhưng không giới hạn trong các hành vi quấy rối tình dục, tấn công tình dục, dâm ô, cưỡng dâm và hiếp dâm.

Chúng tôi kêu gọi cộng đồng ký tên vào thư ngỏ để hy vọng có tiếng nói mạnh mẽ, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật hoàn thiện, bảo vệ nạn nhân bị  quấy rối tình dục, tấn công tình dục, dâm ô, cưỡng dâm và hiếp dâm.

Trong thư kiến nghị này bà muốn đưa ra những vấn đề gì?

- Chúng tôi kiến nghị Quốc Hội nhanh chóng bổ sung và điều chỉnh các điều luật phù hợp để ngăn chặn, xử lý các hành vi bạo lực tình dục và giành lại công bằng cho các nạn nhân. Trong đó:
1. Có các quy định rõ ràng, chính xác về QRTD; có các các chế tài và biện pháp trừng phạt tương xứng với mức độ nguy hiểm của các hành vi QRTD để đảm bảo mọi hành vi bạo lực tình dục đối với nạn nhân ở bất cứ độ tuổi nào cũng đều phải bị trừng phạt thích đáng; có cơ chế hiệu quả trong việc xử lý tố cáo, thực hiện điều tra, truy tố thủ phạm và bảo vệ cho nạn nhân trong các vụ việc QRTD

2. Sửa đổi Bộ luật Hình sự, thêm tội danh mới về QRTD theo đó quy định các hành vi “QRTD mang tính chất thể chất như cố tình động chạm, tiếp xúc, sờ mó, vuốt ve, cấu véo, ôm ấp hay hôn cho trái ý muốn của nạn nhân hoặc bằng vũ lực; QRTD bằng lời nói gồm các nhận xét không phù hợp về mặt xã hội, văn hóa và không được mong muốn, bằng những ngụ ý về tình dục, bằng những lời đề nghị về tình dục không mong muốn và liên tục; QRTD bằng các hành vi phi lời nói bao gồm các ngôn ngữ cơ thể, khiêu khích, biểu hiện không đứng đắn, phô bày tài liệu khiêu dâm, tin nhắn, thư từ liên quan đến tình dục” là những yếu tố cấu thành tội phạm QRTD.

3. Sửa đổi Bộ luật dân sự, có quy định về bồi thường thiệt hại đối với các hành vi QRTD tương xứng và phù hợp.

4. Rà soát, sửa đổi và giải thích rõ các điều luật liên quan đến hiếp dâm, cưỡng dâm, dâm ô phù hợp để việc áp dụng và thực thi pháp luật trong thực tiễn hiệu quả và gần với công lý nhất. Ngoài ra, các quy định về các tội danh về dâm ô phải được mở rộng đến mọi độ tuổi. Những hành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi sẽ bị coi là tình tiết tăng nặng.

- Xin cảm ơn bà!

Bà Nguyễn Vân Anh, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu ứng dụng khoa học về giới – gia đình – phụ nữ và trẻ em vị thành niên (CSAGA), được Tạp chí Forbes bình chọn là một trong số 50 phụ nữ có ảnh hưởng nhất Việt Nam trong năm 2017
Tuấn Ngọc
Cùng chuyên mục
Quyết định tầm cỡ với ngành Y

Quyết định tầm cỡ với ngành Y

(PLVN) - Ngày 15/1/2020 vừa qua, cùng với lễ trao quyết định thành lập tại Văn phòng Chính phủ, lần đầu tiên Việt Nam có Hội đồng Y khoa.  

Đọc thêm

Đăng ký xe chính chủ - đừng để “nước đến chân mới nhảy”

Đăng ký xe chính chủ - đừng để “nước đến chân mới nhảy”
(PLVN) - Theo hướng dẫn của Bộ Công an, người dân được tiến hành đăng ký, sang tên xe qua nhiều đời chủ khi không có giấy tờ chuyển quyền sở hữu (mua bán, tặng cho…) từ ngày 1/8/2020 đến hết ngày 31/12/2021. Tuy nhiên, trên thực tế nhiều người vẫn chủ quan để rồi vướng vào những rắc rối pháp lý.

Quyết định tầm cỡ với ngành Y

Quyết định tầm cỡ với ngành Y
(PLVN) - Ngày 15/1/2020 vừa qua, cùng với lễ trao quyết định thành lập tại Văn phòng Chính phủ, lần đầu tiên Việt Nam có Hội đồng Y khoa.  
Không để người nghèo bị tụt lại phía sau

Không để người nghèo bị tụt lại phía sau

(PLVN) - Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng nhấn mạnh tinh thần trên trong sáng 20/1 khi đến thăm, tặng quà Tết cho các hộ nghèo, gia đình chính sách, công nhân, người lao động có hoàn cảnh khó khăn tại Phú Thọ nhân dịp đón Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021. 

Cảnh giác dịch vụ đổi tiền dịp Tết

Cảnh giác dịch vụ đổi tiền dịp Tết
(PLVN) - Nhu cầu đổi tiền để lì xì vào dịp Tết tăng cao cũng là lúc các dịch vụ đổi tiền nở rộ, đi kèm với đó là các chiêu trò lừa đảo và bùng phát tiền giả.

Câu kết công ty nước ngoài chiếm đoạt 34 tỷ đồng tiền hoàn thuế

Câu kết công ty nước ngoài chiếm đoạt 34 tỷ đồng tiền hoàn thuế
(PLVN) - Để làm thủ tục xuất khẩu hàng hóa, Hậu câu kết chia lợi nhuận với Cty Xuất nhập khẩu NP và Cty Thương mại xuất nhập khẩu vận tải Lào Việt (trụ sở ở Lào). Giám đốc hai Cty này đã đóng dấu vào các tập giấy trắng chưa ghi nội dung và ký các thủ tục chuyển tiền ký khống tại ngân hàng ở Lào để làm thủ tục thanh toán tiền với Cty Hào Hùng, cho phù hợp với hồ sơ đề nghị hoàn thuế.

Thế hệ trẻ kỳ vọng vào những cơ hội lớn lao từ Đại hội XIII để cống hiến cho nước nhà

Thế hệ trẻ kỳ vọng vào những cơ hội lớn lao từ Đại hội XIII để cống hiến cho nước nhà
(PLVN) - Trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng - sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, thế hệ trẻ đã gửi gắm niềm tin và kỳ vọng vào kỳ Đại hội sẽ đem đến những cơ hội lớn lao cho thế hệ trẻ để cống hiến và dựng xây đất nước ngày càng thịnh vượng.

Phát biểu từ giã, ông Trump nói sẽ trở lại

Phát biểu từ giã, ông Trump nói sẽ trở lại
(PLVN) - Ngày 20/1, ông Donald Trump đã có bài phát biểu cuối cùng với tư cách Tổng thống thứ 45 của Mỹ tại sân bay quân sự Andrews. Kết thúc bài phát biểu, ông Trump nói: "Tạm biệt. Chúng tôi yêu các bạn. Chúng tôi sẽ trở lại theo một cách nào đó."
Nỗi buồn "không còn nhà sàn" ở vùng đất đỏ Tây Nguyên

Nỗi buồn "không còn nhà sàn" ở vùng đất đỏ Tây Nguyên

(PLVN) - Với lối kiến trúc đặc biệt đã được hình thành và lưu truyền hàng ngàn năm qua, những ngôi nhà sàn không chỉ là nơi chở che cho con người, biểu tượng của tình yêu thương, đùm bọc lẫn nhau mà còn là đặc trưng văn hoá của vùng đất đỏ Tây Nguyên.


Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬