Dưới đèn đọc sách

(PLVN) - Như một thành ngữ, “Dưới đèn đọc sách” được coi là biểu tượng của sự trau dồi tri thức, khai sáng đạo lý, chuyên cần học tập giờ đã lui vào quá vãng của một thời đèn sách xưa kia. 
Dưới đèn đọc sách

Công nghệ hiện đại tạo ra nhiều cách tiếp thu kiến thức cũng giống như thức ăn nhanh vậy, rất phổ biến, nhiều người ưa dùng, phù hợp với nhịp sống khẩn trương. Cùng với sự phai nhạt của biểu tượng “Dưới đèn đọc sách” thì thuật ngữ “Sách gối đầu giường” cũng ít ai nhắc đến.

Không ít người cho rằng văn hóa đọc đã mai một. Đúng vậy, nếu chỉ nhìn vào hiện tượng bên ngoài. Song, việc đọc vẫn thịnh hành, chiếm một lượng thời gian không nhỏ của đời người, chỉ là bây giờ người ta ít cầm tờ báo hay quyển sách nữa mà thay vào đấy là máy tính, điện thoại thông minh, sách điện tử,...

Khác nữa là nội dung đọc. Thay vì cái cảnh mỗi sáng ở quán cà phê, trong công viên, trên xe buýt,... mọi người cầm tờ báo đọc thì bây giờ họ lướt Web, vẫn đọc và còn đọc nhiều hơn, kể cả về số lượng người đọc. Nhưng ít ai cầm sách theo nghĩa đích thực để đọc những tác phẩm văn chương từng làm nên văn minh và nhân văn nhân loại nữa. Điều này là có thực.

Hãy xem trẻ em ngày nay đọc gì. Một thời những truyện tranh nước ngoài xâm nhập vào ta, “làm mưa, làm gió” thị trường sách trẻ em mà trong đó chứa không ít điều nhảm nhí, vô bổ. Cái thế hệ đọc những chuyện đó giờ đã trưởng thành và hãy xem cái cách mà họ hành xử với đạo lý truyền thống cũng như tiếp thụ văn minh như thế nào? Cũng có phần thất vọng!

Những cuốn sách làm nên sự giàu có tâm hồn và lòng nhân bản mà tuổi thơ cần đọc thì giờ trẻ em không đọc nữa. Ai còn nhớ “Không gia đình”, “Chuyện cổ Grim”,... hay “Đội du kích thiếu niên Đình Bảng”, “Cô bé 20”,... mà từng làm tuổi thơ của chúng ta say mê và rung động.

Đã từ lâu, không phải chỉ bây giờ, có nhiều giáo viên dạy văn phổ thông mà không hề biết đến những tác phẩm nổi tiếng, để đời như “Những người khốn khổ”, “Trăm năm cô đơn” hay “Chiến tranh và hòa bình”, “Con đường đau khổ”,... Ngay cả các tác phẩm được trích giảng trong nhà trường họ cũng không đọc hết tác phẩm đó.

“Biết mười, dạy một” đã là điều không tưởng. Những người thầy đó làm sao định hướng và truyền cảm hứng say mê văn học cho lớp trẻ được. Mà, văn học là sự chuyển tải đạo lý, di dưỡng tinh thần, bồi đắp những giá trị nhân văn, kể cả tri thức và kỹ năng sống. Hệ quả của chuyện này ra sao, chúng ta đã rõ!

Trong một thời gian rất dài của lịch sử nước ta, tiến thân phần nhiều là do con đường khoa bảng, khi ấy, sách là chữ thánh hiền, người đọc sách là nhân vật được xã hội và gia đình trọng vọng, coi là tầng lớp trí thức, khác hẳn với tầng lớp “chân lấm tay bùn”.

Quan niệm đương thời và trở thành giáo huấn “Thi trung hữu ngọc”, trong sách có ngọc và có cả nhà vàng, người ngọc là có thật, người đọc sách, tiếp thu tri thức và giúp đời, làm nên sự nghiệp qua con đường “dưới đèn đọc sách”.

Không ít tấm gương được đưa vào sách khai tâm của trẻ em như người đi thả trâu vẫn treo một túi sách ở sừng trâu, bắt đom đóm làm đèn đọc sách, hoặc buộc tóc treo lên xà nhà để đọc sách, chống ngủ gật,... những con người đó đều trở thành những người phi phàm, hiểu biết rộng, trụ cột của quốc gia. Bây giờ, quan chức có thể tiến thân bằng bằng giả thì cần gì đọc sách nữa! Gương sáng người xưa theo văn hóa đọc đã mai một đi rồi!

Đọc sách, thực chất là một sự giải trí thanh cao, đặc biệt với sách văn chương, đòi hỏi người đọc phải có vốn tri thức và sự am hiểu nhất định để tiếp thu và rồi chính sách sẽ làm dày hơn vốn tri thức cũng như sự am hiểu đối nhân, xử thế.

Hơn nữa, đọc sách tốn nhiều thời gian mà hiện tại những phương tiện nghe nhìn phục vụ cho giải trí đã chiếm hết thời gian rồi, còn đâu để “dưới đèn đọc sách” nữa. Đó là một trong những nguyên nhân làm người ta ít đọc. Thật đáng buồn khi chứng kiến những tủ sách từng là “kho báu”, là niềm tự hào của gia chủ, là biểu tượng của một gia đình trí thức giờ chỉ là hàng đồng nát, giấy vụn mà thôi. Không một cuốn sách ra đời gây chấn động làng văn nữa mà tiểu thuyết 3 xu xuất hiện trở lại như những món ăn nhanh.

Cũng như thực phẩm ăn nhanh giờ thì người ta phát hiện ra những tác hại của nó đối với dạ dày và cơ thể, cần hạn chế bớt đi và cần ăn chậm lại, hay nói cách khác, sống chậm để mà tiếp thu những giá trị sống thực của con người.

Đọc sách cũng là một cách sống chậm và nhiều người đã nhận ra điều đó. Sách – thứ thực phẩm tinh thần khó cái gì có thể thay thế! Chẳng thế mà ở Mỹ, một nước công nghiệp hiện đại, nhịp sống khẩn trương, cựu Tổng thống Obama mới đây chỉ ra 19 cuốn sách trong năm 2019 nên đọc, trong đó, phần không nhỏ là các tiểu thuyết văn chương.    

Phaly
Cùng chuyên mục
Di tích lịch sử trong “cơn bão” Covid-19

Di tích lịch sử trong “cơn bão” Covid-19

(PLVN) - Dịch bệnh Covid-19 làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động du lịch, các tổ chức quản lý địa điểm văn hóa di tích và người lao động, là điều ai cũng biết. Trước tình cảnh này, chỉ có cách “lắc đầu chịu trận, chờ dịch bệnh qua đi, du lịch phục hồi tốt tươi trở lại.

Đọc thêm

Những điều cha mẹ cần làm ngay khi phát hiện trẻ bị ngộ độc thực phẩm

Những điều cha mẹ cần làm ngay khi phát hiện trẻ bị ngộ độc thực phẩm
(PLVN) - Theo bác sĩ Nguyễn Đình Qui, Khoa Nội 1, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP HCM) cho biết, trẻ em hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên là đối tượng dễ mắc ngộ độc thực phẩm. Chính vì vậy các bậc phụ huynh lưu ý, khi thấy các bé có triệu chứng của ngộ độc thực phẩm cần sơ cứu kịp thời nếu không sẽ gây nguy hiểm đến sức khỏe.

Bên trong Phòng Bầu dục của ông Joe Biden

Bên trong Phòng Bầu dục của ông Joe Biden
(PLVN) - Những bức ảnh đầu tiên về Phòng Bầu dục của Tổng thống Joe Biden đã được một số cơ quan báo đăng tải, cho thấy văn phòng đã thay đổi như thế nào.

Vững tin vào thành công của Đại hội Đảng toàn quốc XIII

Vững tin vào thành công của Đại hội Đảng toàn quốc XIII
(PLVN) -  Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã cận kề. Đây là sự kiện chính trị có ý nghĩa quan trọng, thu hút sự quan tâm của đông đảo cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân cả nước đang kỳ vọng về những định hướng, quyết sách đúng đắn, tạo đột phá cho sự phát triển của đất nước trong nhiệm kỳ tới.
Nga phát triển đạn tên lửa thế hệ mới

Nga phát triển đạn tên lửa thế hệ mới

(PLVN) - Các công ty TulaTech và Splav của Nga sẽ phát triển các loại đạn thế hệ mới cho nhiều hệ thống tên lửa phóng loạt (MLRS) trong khuôn khổ một dự án chung, TASS đưa tin.
Quảng Ninh huy động tối đa lực lượng, đảm bảo an ninh trật tự cho Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII

Quảng Ninh huy động tối đa lực lượng, đảm bảo an ninh trật tự cho Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII

(PLVN) - Cùng với cả nước, Công an các đơn vị, địa phương tại tỉnh Quảng Ninh đã và đang huy động tối đa lực lượng, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ đấu tranh ngăn chặn tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật, bảo đảm an ninh trật tự cho Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII và Tết Nguyên đán Tân Sửu.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬