Có một sông Thương chảy vào thơ

(PLVN) - Đất nước mến yêu, những dòng sông luôn là nguồn cảm hứng bất tận cho những áng văn thơ, nhạc, họa. Không có ai đi hết những con sông. Cũng chẳng có ai dám khẳng định đã sáng tác hết các đề tài về sông. Kể cả dòng Thương, ai đến thì yêu, ai xa thì nhớ. 
Có một sông Thương chảy vào thơ Dòng sông thương nhớ (ảnh minh họa)

Khách đến Bắc Giang không chỉ được thết đãi bằng tấm thịnh tình của mảnh đất hiếu khách, mà sẽ được đắm trong miền văn hóa đặc sắc cũng như được trò chuyện với những dòng sông thân yêu. Mà đắm với sông Thương, hiểu và tức cảnh sinh thơ thì hẳn sẽ được những vần thơ đọng lại. Ngay như thời tuổi trẻ, vì yêu câu quan họ làng cổ mà đến với Thổ Hà, yêu những nghệ sĩ nông dân chân chất mà đến với làng Then (xã Thái Đào).

Hay yêu sông Thương chảy từ tít miền Chi Lăng (tỉnh Lạng Sơn), qua Bố Hạ, Lạng Giang, Yên Dũng rồi về hợp lưu với sông Thái Bình mà thích ngắm dòng trôi. Yêu sông thì tìm hiểu về sông, đời sống bà con đôi bờ. Với bản tính cả xúc cảm, dòng sông đã khiến tôi sinh thơ: “Qua dòng sông thương em/ Câu hát Bố Hạ trao anh mùa xuân trước/ Nước vẫn chảy làm sao mùa đứng lại/ Nên bây giờ màu mắt vẫn sông Thương…”.

Đó là những câu thơ tuổi thanh niên vụng dại. Nhưng đâu chỉ dừng ở đó. Tôi đã có gia tài gần chục bài thơ, đôi mắt thiếu nữ bên dòng sông. Trong niềm hứng khởi mến yêu, tôi đã tự làm khảo sát của mình và đi đến một kết luận, thiếu nữ sống ở những ngôi làng hai bên bờ sông đều nết na, thảo hiền. Phải chăng dòng sông hiền hòa nên lan tỏa đến nết đất nết người? Phải chăng sông yêu đồng, yêu đất nên đã dưỡng nuôi những cánh đồng, mùa màng bằng dòng nước ngọt mát?

 Sông quê (ảnh internet) 

Sau này, đi nhiều, đọc nhiều, mới vỡ lẽ ra sông Thương đã đi vào thơ của nhiều nhà thơ nổi tiếng. Nhiều văn nghệ sĩ không phải người dân vùng Kinh Bắc, nhưng yêu nên viết về sông Thương. Từ thời nhạc sĩ Đặng Thế Phong đa tài, sông đã trôi êm đềm trong dòng thơ và ca khúc ông. Rồi đến Tản Đà, Lưu Quang Vũ,Hữu Thỉnh, Trần Đăng Khoa, Hoàng Nhuận Cầm, Đồng Đức Bốn…

Mỗi người một vẻ, một niềm cảm hứng, nhưng tựu chung tình yêu sông, yêu quê hương đất nước và dấy lên cảm thức nhân tình thế thái. Cách đây nhiều năm, nhạc sĩ Nguyễn Thái Long đã kể chuyện về chàng nhạc sĩ gốc Nam Định tài hoa - Đặng Thế Phong. Chính từ cảm thức về dòng sông, ông đã viết những ca từ đầy thổn thức để làm nên “Con thuyền không bến” (năm 1940). “Lướt theo chiều gió một con thuyền theo trăng trong/ Trôi trên sông Thương nước chảy đôi dòng/ Biết đâu bờ bến, thuyền ơi thuyền trôi nơi đâu/ Trên con sông Thương nào ai biết nông sâu”.

Tháng 6/1942, tại Nhà hát lớn Hà Nội, bài hát lần đầu tiên được nữ ca sĩ Vũ Thị Hiển trình bày làm xôn xao dư luận. Năm 1966, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ đã viết thơ, trong đó có đoạn: “Sao tên sông lại là Thương/ Để cho lòng anh nhớ?/Người xưa bảo đây đôi lòng lệ nhỏ/ Những suối buồn gửi tới mênh mang/ Đò về Nhã Nam/ Đò qua Phủ Lạng/ Mưa chiều nắng rạng/ Đã bao năm?/ Nỗi đau cũ thật không cùng/ Sông cũng thành nước mắt…”.

Rồi Hoàng Cầm viết bài “Nước sông Thương” cũng với mối tình chị - em đầy xa xót: “Em vắt quả cam vàng đầu ngọn sông Thương/ Mắt tròn cối xay/ Chẳng bao giờ ngủ trước sao mai”. Đến bài “Chiều sông Thương” Hữu Thỉnh, ông vẽ nên bức tranh cảnh sắc của cuộc sống mới, ấm no, đầy hy vọng. Lời thơ ông rất gợi: “đám mây trên Việt Yên/ rủ bóng về Bố Hạ/ lúa cúi mình giấu quả/ ruộng bời con gió xanh”…

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm thì có "Sông Thương tóc dài" với hình tượng sông Thương cực kỳ lay động và ám ảnh: "Mai đành xa sông Thương tóc dài/ Muôn kiếp tình yêu anh gửi lại..." Dòng sông yêu dấu gợi nhớ gợi thương như chính cái tên của nó trở thành một nỗi ám ảnh, khắc khoải về một tình yêu xa vuột tầm tay: "Mai đành xa sông Thương thật thương/ Mắt nhớ một người, nước in một bóng/ Mây trôi một chiều, chim kêu một giọng/ Anh một mình náo động, một mình anh."

Qua tìm tòi, gặp gỡ, tôi cũng biết sinh thời nhà thơ Anh Vũ, nhà thơ Duy Phi… đã viết nhiều thơ về Bắc Giang. Nhiều hội viên Hội Văn học nghệ thuật Bắc Giang cũng đã có thơ về dòng sông và sẽ còn tiếp tục công bố trên các phương tiện thông tin.

Đặc biệt, nhà thơ Anh Vũ đã sáng tạo ra khu vườn tượng ở xóm nhỏ Tân Mới, xã Tân Dĩnh, huyện Lạng Giang. Ông ngụp lặn trong vùng văn hóa Kinh Bắc, sự nền nã của những con sông chảy qua Bắc Giang. Xung quanh nhà ông là cánh đồng, nơi diễn ra những công việc của nhà nông. Ngày đó, ông bảo mình sinh ra từ làng quê, nên cái văn hóa làng quê “ngấm” vào. Suốt bao năm tháng và đến cuối đời, ông vẫn sống với những điều gần gũi, giản dị đó.

Đó là đất nung, vườn tượng, cánh đồng và thơ. Anh Vũ rất thích khám phá và tìm hiểu về trầm tích của sông Thương để có cảm hứng làm thơ. Có lần nhà thơ tìm đến tận nhà ông Vũ Văn Lập - người sưu tầm cổ vật đáy sông Thương ở thôn Đồi Lánh, xã Đông Sơn, huyện Yên Thế để tận mắt thấy sự giàu có của đáy sông sâu.

Cũng có lần, sau chuyến đi xa trở về nhà ông nằm mơ thấy một hình bóng giai nhân nào đó vừa chợt gặp nhưng cũng đủ làm lòng xao xuyến, rồi sinh thơ: “Em khép kín/ Cá tính riêng vùng non nước/ Buồn nỗi gương soi đẹp cùng ai/ Ngày đêm rỗng trời/ Về đâu cơn bấc cơn nồm thổi mãi...”

Sông Thương tự hào là dòng sông đẹp, gợi cảm hứng cho thơ ca. Hơn thế, sông còn chảy vào… thơ, để những dòng thơ, bài thơ tiếp tục được sinh sôi.Nhất là vào những ngày xuân, cảm hứng thơ ca lại dạt dào. Sông Thương sẽ được chảy miết trong thơ của những con người tài hoa.Sông biết ơn người, vì người chắp nối cho sông cất lời. Ngược lại, người cũng biết ơn sông bởi hồn sông và vẻ đẹp trữ tình đã gợi cảm hứng cho mạch xuân, mạch thơ tuôn chảy. 

Nguyễn Văn Học
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Thanh tra việc chấp hành pháp luật an toàn lao động tại nhiều tỉnh thành

Thanh tra việc chấp hành pháp luật an toàn lao động tại nhiều tỉnh thành
(PLVN) -Thông tin từ Bộ LĐTB&XH, từ ngày 1-31/5/2021 sẽ diễn ra Tháng hành động về ATVSLĐ năm 2021 với chủ đề “Tăng cường đánh giá, kiểm soát các nguy cơ rủi ro về an toàn, vệ sinh lao động và sự tham gia của an toàn, vệ sinh viên” nhằm đẩy mạnh các hoạt động phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và nâng cao năng suất lao động tại nơi làm việc. 

Sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW: Nhiều chuyển biến tích cực trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng

Sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW: Nhiều chuyển biến tích cực trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng
(PLVN) -  Đảng ủy Khối các cơ quan tỉnh Phú Thọ đã tổ chức Hội nghị Sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; sơ kết công tác xây dựng Đảng quý I và triển khai nhiệm vụ trọng tâm quý II/2021. 

Gỡ khó trong thi hành án tín dụng, ngân hàng

Gỡ khó trong thi hành án tín dụng, ngân hàng
(PLVN) -Đặc điểm nổi bật của án tín dụng, ngân hàng là có tài sản để đảm bảo cho các nghĩa vụ thi hành án. Tuy nhiên, việc xử lý loại tài sản này gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc.

Theseus - Anh hùng vĩ đại trong lịch sử Athens

Theseus - Anh hùng vĩ đại trong lịch sử Athens
(PLVN) - Là con trai của Aegeus và Aethra, Theseus được coi là anh hùng vĩ đại nhất trong lịch sử Athens, vị vua đã quản lý để thống nhất Attica về mặt chính trị dưới sự bảo trợ của Athens. Chàng đã cứu trẻ em Athens thoát khỏi nanh vuốt quái vật Minotaur, nhưng việc chàng bắt cóc Persephone và chạm trán với Hades đã gây bao phiền toái, cuối cùng chàng phải lìa đời trong đau khổ.
Tà Xùa mây trắng bay

Tà Xùa mây trắng bay

Thuộc huyện Bắc Yên (Sơn La), xã vùng cao Tà Xùa được khách du lịch ưu ái gọi là “Thiên đường mây”. Không chỉ là điểm sáng trên bản đồ du lịch tỉnh, Tà Xùa còn hấp dẫn với hai đặc sản nổi tiếng là chè Shan Tuyết cổ thụ và quả táo mèo.

Pháp luật xử lý hành vi giả chết rồi tổ chức đám tang như thế nào?

Pháp luật xử lý hành vi giả chết rồi tổ chức đám tang như thế nào?
(PLVN) - Những ngày qua, người dân huyện Cù Lao Dung, tỉnh Sóc Trăng bàn tán xôn xao về vụ gia đình ông Nguyễn Văn Liệt (59 tuổi, trú ấp Phước Hòa A, thị trấn Cù Lao Dung) tổ chức đám tang giả cho bà Trần Thị Tuyến (56 tuổi, vợ ông Liệt). Dưới góc độ pháp lý, nếu bà Tuyến giả chết nhằm mục đích trốn nợ thì có thể bị cơ quan điều tra xử lý về hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. 

Vụ tranh chấp đất kéo dài cả chục năm tại Quảng Ngãi

Vụ tranh chấp đất kéo dài cả chục năm tại Quảng Ngãi
(PLVN) - Kháng nghị đề nghị hủy bản án sơ thẩm và phúc thẩm, TANDTC cho rằng nguyên đơn đã không đăng ký, kê khai, không sử dụng đất từ năm 1979 đến nay nên “không còn quyền sử dụng đất”. Tuy nhiên, phía nguyên đơn lại khẳng định thửa đất tranh chấp không thuộc trường hợp do Nhà nước giao nên không thể áp dụng quy định trên.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376