Sự kỳ diệu của khoa học: Thoát “án tử” nhờ ghép tế bào gốc

(PLO) - Ghép tế bào gốc hiện đang trở thành “một cuộc cách mạng” trong điều trị các bệnh về máu nói riêng và nhiều bệnh lý khác nói chung. Nhờ phương pháp này mà nhiều bệnh nhân đã thoát “án tử”, trở về với cuộc sống bình thường, viết tiếp tương lai và những dự định còn dang dở.
Sự kỳ diệu của khoa học: Thoát “án tử” nhờ ghép tế bào gốc

Ơn người ghép tủy trọn đời không quên

Sự tiến bộ kỳ diệu của khoa học, cũng như sự tận tụy hết lòng của các y, bác sĩ Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương đến nay đã cứu sống trên 200 bệnh nhân bằng phương pháp ghép tế bào gốc. Cảm kích trước điều này, cô Trần Thị Liêm (62 tuổi, trú tại phường Tương Mai, quận Hoàng Mai, Hà Nội) - người thoát “án tử” do bệnh đa u tủy xương nhờ ghép tế bào gốc năm 2012 đã làm tập thơ nói hộ tấm lòng của các bệnh nhân thể hiện “ơn người ghép tủy trọn đời không quên”.   

Hiện cô Liêm sinh sống khỏe mạnh, vui vầy bên con cháu, ăn uống sinh hoạt bình thường. Năm 2015, cô Liêm đã sáng tác một tập thơ mang tên: “Thơ viết ở Viện”. Tập thơ với “niềm yêu cháy mãi chẳng tàn” của cô đã lan tỏa niềm tin, nghị lực sống không chỉ cho những bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo mà cả những người khỏe mạnh khác.

Trong tập thơ ấy, cô Liêm đã dành nhiều trang bày tỏ tình cảm, lòng biết ơn với các y, bác sĩ, đặc biệt là với những người đã thực hiện ghép tế bào gốc cho cô: “Tôi được trở lại chính mính/Nhờ ơn khoa ghép hồi sinh cuộc đời/Niềm vui được thấy mặt trời/Ơn người ghép tủy trọn đời không quên” (trích bài “Lời tri ân”).

Ngân hàng tế bào gốc: khoa học và nhân văn

Tại buổi lễ tổng kết 10 năm hoạt động ghép tế bào gốc tại Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương ngày 16/5 vừa qua, TS Bạch Quốc Khánh (Phó Viện trưởng Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương) cho biết, hiện nay, Việt Nam đã hoàn toàn làm chủ kỹ thuật ghép tế bào gốc, với quy trình ghép tế bào gốc ngày càng được hoàn thiện như phác đồ chuẩn của thế giới.

Kể từ tháng 11/2006, khi ca ghép tế bào gốc tự thân đầu tiên cho bệnh nhân đa u tủy xương được thực hiện thành công, đến nay Viện đã thực hiện 204 ca, gồm 111 trường hợp ghép tự thân và 93 trường hợp ghép đồng loại. Đặc biệt, ghép tế bào gốc đồng loại được coi là bước đột phá lớn trong lĩnh vực y học nước nhà và là 1 trong 10 sự kiện khoa học và công nghệ nổi bật của Việt Nam năm 2012.

Đối với ghép tự thân và đồng loại, tỷ lệ bệnh nhân còn sống đến thời điểm 5/2016 tương ứng là 70% và 63.3%. Đáng chú ý, trong nhóm ghép đồng loại, các bệnh nhân thuộc nhóm bệnh máu lành tính hiệu quả ghép đạt gần 90%.

Theo TS Khánh, Viện đang mở rộng đối tượng chỉ định được ghép tế bào gốc. Trước đây phương pháp này thường được chỉ định cho bệnh nhân 65 tuổi với ghép tế bào máu tự thân nay là 70 tuổi, với ghép tế bào gốc đồng loại, độ tuổi đã được nâng lên 55 tuổi.

Còn theo GS.TS, Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí (Viện trưởng Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương), trong hành trình 10 năm thực hiện ghép tế bào gốc, thành công của Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương chính là việc thành lập được ngân hàng tế bào gốc máu dây rốn cộng đồng.

Theo đó, từ tháng 9/2014 Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương đã phối hợp với Bệnh viện Phụ sản Trung ương thu thập máu dây rốn từ những người phụ sản tình nguyện hiến. Đến nay, Viện đã thu thập, xử lý và lưu trữ thành công 2.400 đơn vị máu dây rốn, trong đó có 2.050 đơn vị máu dây rốn cộng đồng.

100% các mẫu dây rốn được sàng lọc theo quy trình nghiêm ngặt, đảm bảo chất lượng. Tất cả các đơn vị máu dây rốn cộng đồng đều được xét nghiệm kháng nguyên bạch cầu người (HLA) độ phân giải cao và sẵn sàng tìm kiếm với xác suất tìm được mẫu máu dây rốn phù hợp HLA tối thiểu 4/6, đủ liều tế bào có nhân và CD34 lên tới 97%, kể cả các trường hợp bệnh nhân cần ghép là người lớn.

Ghép tạng thì các chỉ số tương thích không cần cao nhưng ông Trí cho biết, ghép tế bào gốc thì chỉ số HLA phải cao mới làm được vì nếu không tương thích sẽ xảy ra phản ứng có thể gây tử vong ngay cho bệnh nhân.

Cho đến nay, Viện đã thực hiện thành công 10 ca ghép tế bào gốc từ nguồn máu dây rốn của Ngân hàng tế bào gốc máu dây rốn cộng đồng. Kết quả trên đã khẳng định các mẫu máu dây rốn từ ngân hàng có chất lượng và tiềm năng ứng dụng rất tốt và có thể đáp ứng được nhu cầu ghép tế bào gốc đồng loại ngày một tăng cao của các bệnh nhân tại Viện nói riêng và bệnh nhân mắc các bệnh về máu của Việt Nam nói chung.

Nói về ý nghĩa của việc ra đời Ngân hàng tế bào gốc máu dây rốn cộng đồng, ông Nguyễn Anh Trí cho rằng đây là kỹ thuật có có ý nghĩa nhân văn rất lớn, vì thay bằng máu dây rốn là rác thải y tế, nay lại trở thành phương thuốc kỳ diệu cho người bệnh. Ngân hàng tế bào gốc máu dây rốn cộng đồng đã mở ra hi vọng cho những người bệnh không có người hiến tế bào gốc cùng huyết thống được điều trị bằng kỹ thuật hiện đại này.

“Nguồn tế bào gốc được lưu trữ không chỉ được sử dụng để điều trị bệnh máu mà còn có thể sử dụng để ghép tế bào gốc điều trị nhiều bệnh khác như: Tiểu đường, parkinson, bệnh lý thần kinh … Trong hiện tại và tương lai, chắc chắn Ngân hàng tế bào gốc máu dây rốn cộng đồng sẽ cung cấp đáng kể nguồn tế bào gốc để ghép điều trị cho bệnh nhân và trở thành tài sản chung của toàn xã hội”, ông Trí nói.

GS. TS Nguyễn Anh Trí cho hay, để đảm bảo nguồn tế bào gốc ghép điều trị cho bệnh nhân, trong thời gian tới Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương sẽ thu thập và tạo nguồn tế bào gốc đa dạng, chất lượng bao gồm tế bào gốc từ máu ngoại vi của người hiến cùng huyết thống, từ máu dây rốn cộng đồng và từ dịch tủy xương.

Tuy nhiên, ông Trí cũng bày tỏ: rào cản lớn nhất với hầu hết bệnh nhân có chỉ định ghép tế bào gốc là chi phí lớn. Như với một ca ghép tế bào gốc tự thân khoảng 200 triệu đồng trong đó Quỹ Bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả khoảng 50%. Còn với ghép tế bào gốc đồng loại chi phí từ 600 - 800 triệu, trung bình người bệnh phải chuẩn bị số tiền khoảng 200 - 300 triệu đồng, là số tiền không tưởng với các bệnh nhân là lao động, người làm nông…

Do vậy, bên cạnh việc mở rộng chỉ định được ghép tế bào gốc để cứu nhiều người bệnh, Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương đang tiếp tục nỗ lực làm việc với đơn vị chi trả BHYT để người bệnh được thanh toán tốt nhất, tạo cơ hội được chữa trị cho những người bệnh hiểm nghèo.

Tế bào gốc có khả năng tự tăng sinh, biệt hóa thành nhiều loại tế bào, các mô, cơ quan khác nhau của cơ thể. Dùng tế bào gốc trong điều trị chính là đưa vào cơ thể các tế bào non trẻ để có thể tạo ra các loại tế bào, mô mới để bổ sung hoặc thay thế cho tế bào và mô cơ quan bị tổn thương, mất chức năng.

Thu Hồng - Thu Hương
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Lực lượng công an cả nước đã bước vào trạng thái "sẵn sàng mới" để bảo vệ Đại hội lần thứ XIII của Đảng

Lực lượng công an cả nước đã bước vào trạng thái "sẵn sàng mới" để bảo vệ Đại hội lần thứ XIII của Đảng
(PLVN) - Thiếu tướng Tô Ân Xô (Chánh Văn phòng, Người Phát ngôn Bộ Công an, Thường trực Tiểu ban An ninh, trật tự Đại hội đảng bộ các cấp và Đại hội lần thứ XIII của Đảng) cho biết, lực lượng công an cả nước đã bước vào trạng thái "sẵn sàng mới" để bảo vệ an ninh, an toàn phục vụ Đại hội lần thứ XIII của Đảng -sự kiện chính trị quan trọng nhất của đất nước - sẽ diễn ra từ ngày 25/1.

Triển lãm "Đảng ta thật là vĩ đại" khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

Triển lãm "Đảng ta thật là vĩ đại" khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam
(PLVN) - Từ ngày 18-24/1, tại Trung tâm Triển lãm văn hóa nghệ thuật Việt Nam (số 2, phố Hoa Lư, Hà Nội), diễn ra triển lãm mang tên "Đảng ta thật là vĩ đại" để Kỷ niệm 91 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2021), chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

Chọn màu sơn nhà đón Tết thế nào để không bị “quê”?

Chọn màu sơn nhà đón Tết thế nào để không bị “quê”?
(PLVN) - Giữa vô vàn màu sơn, làm sao để chọn được màu sơn phù hợp cho các căn phòng luôn là những câu hỏi làm chúng ta phải đau đầu. Thấu hiểu điều đó, sơn iPaint sẽ bật mí những quy tắc sử dụng màu sắc được sử dụng bởi các chuyên gia nội thất, nhằm giúp mọi gia chủ có thể nhanh chóng chọn cho mình màu sơn nhà phù hợp nhất.

Dấu ấn người khổng lồ TNR Holdings Vietnam trên thị trường bất động sản

Dấu ấn người khổng lồ TNR Holdings Vietnam trên thị trường bất động sản
(PLVN) - TNR Holdings Vietnam là đơn vị còn khá trẻ trên thị trường bất động sản nhưng đã có những bước đi ngoạn mục giúp thương hiệu này nhanh chóng ghi dấu trên bản đồ bất động sản Việt Nam. Lý giải về những thành công của TNR Holdings Vietnam, giới chuyên gia bất động sản nhận định đến từ việc “đánh” đúng phân khúc và trúng tâm lý thị trường.

Những lò mổ bò "chui" hoạt động "thách thức" cơ quan chức năng?

Những lò mổ bò "chui" hoạt động "thách thức" cơ quan chức năng?
(PLVN) - Việc giết mổ bò lậu ở một số cơ sở tại Đồng Nai không chỉ gây mất an toàn vệ sinh thực phẩm, ảnh hưởng đến môi trường mà còn gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng đến sức khoẻ con người, thậm chí là tính mạng của những người tham gia giết mổ. 

Báo chí góp phần đưa Bạc Liêu thành tỉnh khá trong khu vực

Báo chí góp phần đưa Bạc Liêu thành tỉnh khá trong khu vực
(PLVN) - Tại buổi họp mặt báo chí mừng Xuân Tân Sửu 2021 do Tỉnh ủy, HĐND, UBND, UBMT Tổ quốc Việt Nam tỉnh Bạc Liêu tổ chức chiều nay (18/1), Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu Phạm Văn Thiều đánh giá, báo chí góp phần quan trọng đưa Bạc Liêu thành tỉnh khá trong khu vực. 

78 tác phẩm nhận Giải thưởng Âm nhạc Việt Nam năm 2020

78 tác phẩm nhận Giải thưởng Âm nhạc Việt Nam năm 2020
(PLVN) - Tối 17/1, tại Hà Nội, Hội Nhạc sỹ Việt Nam tổ chức Lễ trao Giải thưởng Âm nhạc Việt Nam năm 2020, vinh danh các nhạc sỹ, nghệ sỹ và công diễn một số tác phẩm đoạt Giải thưởng Âm nhạc năm 2020. Chương trình có sự tham dự của các đại biểu, các nhạc sỹ và đông đảo công chúng yêu nhạc.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬